Podatki i księgowość w okresie zawieszenia działalności

W zakresie zobowiązań publicznoprawnych zawieszenie wywołuje skutki od dnia jego rozpoczęcia do dnia poprzedzającego wznowienie. Przedsiębiorca pozostaje jednak podatnikiem: czynności dozwolone w okresie zawieszenia — sprzedaż środków trwałych, przyjmowanie zapłaty za wcześniejsze dostawy, przychody finansowe — mają skutki podatkowe. Formalności opisują poradniki Zawieszenie działalności w CEIDG, Zawieszenie działalności spółki i Wznowienie działalności.

Podatek dochodowy — skala i podatek liniowy

• Za okres objęty zawieszeniem podatnik nie wpłaca zaliczek — miesięcznych, kwartalnych ani uproszczonych. Dotyczy to także wspólników spółki jawnej i partnerskiej, którzy informują o okresie zawieszenia spółki w zeznaniu rocznym.
• Zaliczki oblicza się narastająco od początku roku, dlatego przychody i koszty z okresu zawieszenia uwzględnia się w pierwszej zaliczce po wznowieniu, a jeżeli działalność nie zostanie wznowiona w tym roku — w zeznaniu rocznym. Po wznowieniu zaliczki wpłaca się na zasadach sprzed zawieszenia.
• Zeznanie roczne (PIT-36 albo PIT-36L) za rok, w którym działalność była zawieszona, składa się w zwykłym terminie — od 15 lutego do 30 kwietnia roku następnego (art. 45 ust. 1); uwzględnia się w nim także przychody i koszty z okresu zawieszenia.
• Koszty poniesione w okresie zawieszenia, np. czynsz czy raty leasingu, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, jeżeli poniesiono je w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
• Przychodów i kosztów z okresu zawieszenia nie uwzględnia się w podstawie wymiaru składki zdrowotnej, z zastrzeżeniami dotyczącymi metody kasowej.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Podatnik opłacający ryczałt nie oblicza go i nie wpłaca za okres zawieszenia. Ryczałt od przychodów uzyskanych w tym okresie wpłaca się dopiero po wznowieniu działalności:

• do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu wznowienia — przy rozliczeniu miesięcznym,
• do 20. dnia miesiąca następującego po kwartale wznowienia — przy rozliczeniu kwartalnym,
• do 20 stycznia roku następnego — przy wznowieniu w grudniu, a przy rozliczeniu kwartalnym — w IV kwartale,
• do 20 stycznia roku następującego po danym roku — za okres zawieszenia przypadający na lata poprzedzające rok wznowienia.

Zeznanie PIT-28 za rok, w którym działalność była zawieszona, składa się w zwykłym terminie — od 15 lutego do 30 kwietnia roku następnego (art. 21 ust. 2).

Podatek dochodowy od osób prawnych

Spółka będąca podatnikiem CIT nie wpłaca zaliczek za okres zawieszenia, a po jego zakończeniu wpłaca je na dotychczasowych zasadach. Zeznanie CIT-8 składa się za każdy rok podatkowy do końca trzeciego miesiąca roku następnego, z informacją o okresie zawieszenia. Obowiązki sprawozdawcze omawia poradnik Zawieszenie działalności spółki.

VAT

• JPK_V7 — za okresy rozliczeniowe w całości objęte zawieszeniem nie przesyła się deklaracji ani ewidencji. Obowiązek pozostaje za okresy, w których:
  1. zawieszenie nie obejmowało pełnego miesiąca albo kwartału,
  2. podatnik dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów,
  3. podatnik importował usługi lub nabył towary, dla których jest podatnikiem,
  4. podatnik rozlicza podatek od czynności opodatkowanych (np. sprzedaży środka trwałego) albo koryguje podatek naliczony.
• Rejestracja — zawieszenie na co najmniej 6 miesięcy prowadzi do wykreślenia z rejestru VAT. Jeżeli w okresie zawieszenia planowana jest czynność opodatkowana, np. sprzedaż środka trwałego z VAT, przed zawieszeniem albo przed tą czynnością należy zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego, wskazując okres jej wykonywania. Po wznowieniu rejestracja jest przywracana z urzędu.
• Towary w przedsiębiorstwie — zawieszenie nie powoduje ich opodatkowania. Zasada opodatkowania towarów po 10 miesiącach niewykonywania czynności opodatkowanych nie dotyczy podatników, którzy zawiesili działalność.

Amortyzacja

Środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, które nie są używane na skutek zawieszenia, nie podlegają amortyzacji od miesiąca następującego po miesiącu zawieszenia — za miesiąc, w którym zawieszono działalność, odpis się dokonuje. Niedokonanych odpisów nie nadrabia się. Przepisy nie wskazują wprost, od kiedy odpisy się wznawia; w praktyce przyjmuje się miesiąc wznowienia. Okres amortyzacji wydłuża się o czas przerwy, a łączna kwota odpisów pozostaje bez zmian. Nowy plan odpisów można wyliczyć narzędziem Amortyzacja środków trwałych.

Ewidencja i dokumentacja

• Podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencję przychodów i księgi rachunkowe prowadzi się także w okresie zawieszenia. Ujmuje się w nich zdarzenia dozwolone: sprzedaż środków trwałych i wyposażenia, zapłaty rozliczane metodą kasową, koszty, przychody finansowe. W ewidencji środków trwałych uwzględnia się przerwę w amortyzacji.
• Zawieszenie nie jest zdarzeniem, na dzień którego sporządza się spis z natury w księdze przychodów i rozchodów.
• Dokumentację przechowuje się do upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co do zasady 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Zawieszenie nie wpływa na ten okres.
• Podatki majątkowe, np. podatek od nieruchomości, są należne niezależnie od zawieszenia.

Zawieszenie a likwidacja

Obowiązki związane z zakończeniem działalności powstają dopiero z chwilą likwidacji, a nie zawieszenia. Należą do nich spis z natury na dzień likwidacji (remanent likwidacyjny), opodatkowanie VAT towarów pozostałych na dzień zaprzestania działalności, przy których nabyciu przysługiwało odliczenie podatku, oraz zgłoszenie zaprzestania działalności dla celów VAT. Omawia je poradnik Zamknięcie działalności; w konkretnej sprawie zapraszamy do kontaktu.

Podstawa prawna

• art. 24 ust. 7 i art. 25 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. — Prawo przedsiębiorców,
• art. 22 ust. 1, art. 22c pkt 5, art. 44 ust. 10–13 i art. 45 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
• art. 21 ust. 1d–1k i ust. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
• art. 16c pkt 5, art. 25 ust. 5a–5d i art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych,
• art. 14, art. 96 ust. 9a–9c i 9g, art. 99 ust. 7a–7b i art. 109 ust. 3b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
• art. 81 ust. 2zd ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych,
• art. 70 § 1 i art. 86 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa,
• § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.