Rada nadzorcza i komisja rewizyjna w spółce z o.o.
Kiedy spółka z o.o. musi mieć radę nadzorczą lub komisję rewizyjną, skład, powołanie i kadencja, kompetencje i dostęp do informacji, posiedzenia i uchwały oraz indywidualna kontrola wspólników.
Stan prawny na 20 listopada 2026
W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością organy nadzoru są co do zasady fakultatywne — umowa spółki może ustanowić radę nadzorczą lub komisję rewizyjną albo oba te organy (art. 213 § 1 Kodeksu spółek handlowych). Rada nadzorcza sprawuje stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności (art. 219 § 1), a komisja rewizyjna ocenia przede wszystkim sprawozdania i wnioski zarządu dotyczące podziału zysku albo pokrycia straty (art. 221 § 1). Niezależnie od tego każdemu wspólnikowi służy prawo kontroli, które umowa spółki może wyłączyć albo ograniczyć dopiero wtedy, gdy ustanowiono radę nadzorczą lub komisję rewizyjną (art. 212 § 1 i art. 213 § 3). W spółce akcyjnej rada nadzorcza jest organem obowiązkowym (art. 381) — zob. Spółka akcyjna.
Kiedy organ nadzoru jest obowiązkowy
Radę nadzorczą lub komisję rewizyjną powinna mieć spółka, w której kapitał zakładowy przewyższa 500 000 zł, a wspólników jest więcej niż dwudziestu pięciu (art. 213 § 2) — oba warunki muszą być spełnione łącznie. W pozostałych spółkach o ustanowieniu organu nadzoru decyduje umowa spółki; jego wprowadzenie albo zniesienie wymaga zmiany umowy — zob. Umowa spółki z o.o. i Zmiana umowy i kapitału spółki.
Jeżeli ustawa lub umowa spółki wymaga ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, zgłoszenie spółki do rejestru zawiera nazwiska i imiona ich członków (art. 166 § 1 pkt 6 KSH). W dziale 2 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się oznaczenie organów nadzoru wraz z ich składem osobowym (art. 39 pkt 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym), a członków wpisuje się z numerem PESEL (art. 35 pkt 1). Spółka kapitałowa przedkłada sądowi rejestrowemu listę członków organów z adresami do doręczeń i przy każdej zmianie składu lub danych — nową listę (art. 19a ust. 5d), a wniosek o wpis zmiany składa w terminie 7 dni od zdarzenia (art. 22 ust. 1).
Skład, powołanie i kadencja
- Skład — rada nadzorcza i komisja rewizyjna składają się co najmniej z trzech członków (art. 215 § 1 i art. 217).
- Powołanie i odwołanie — członków powołuje i odwołuje uchwała wspólników, a umowa spółki może przewidywać inny sposób powoływania lub odwoływania (art. 215 i 217). Uchwałą wspólników członkowie rady mogą być odwołani w każdym czasie (art. 216 § 2).
- Wymagania — członkiem może być tylko osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, nieskazana za przestępstwa wymienione w art. 18 § 2 KSH (art. 18 § 1–3).
- Niepołączalność funkcji — członkiem rady nadzorczej ani komisji rewizyjnej nie może być członek zarządu, prokurent, likwidator, kierownik oddziału lub zakładu oraz zatrudniony w spółce główny księgowy, radca prawny lub adwokat, a także inne osoby podlegające bezpośrednio członkowi zarządu albo likwidatorowi. Zakaz stosuje się odpowiednio do członków zarządu i likwidatorów spółki lub spółdzielni zależnej (art. 214).
- Kadencja — członków rady powołuje się na rok, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej (art. 216 § 1). Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, mandat wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji, a przy powołaniu na okres dłuższy niż rok — za ostatni pełny rok obrotowy; kadencję oblicza się w pełnych latach obrotowych, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 218 § 1 i 2). Odpowiednio stosuje się przepisy o wspólnej kadencji, o wygaśnięciu mandatu wskutek śmierci, rezygnacji albo odwołania oraz o rezygnacji składanej na zasadach wypowiedzenia zlecenia (art. 218 § 3 w związku z art. 202 § 3–5) — zob. Zarząd spółki z o.o..
- Obowiązki członków — członek rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej powinien przy wykonywaniu obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności i dochować lojalności wobec spółki, a tajemnic spółki nie może ujawniać także po wygaśnięciu mandatu (art. 214¹).
- Wynagrodzenie — członkom rady nadzorczej może zostać przyznane wynagrodzenie, które określa umowa spółki lub uchwała wspólników; przysługuje im też zwrot kosztów związanych z udziałem w pracach rady (art. 222¹). Przychody członków rad nadzorczych i komisji osób prawnych, niezależnie od sposobu ich powoływania, są przychodami z działalności wykonywanej osobiście (art. 13 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), a osoba powołana do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania, która pobiera z tego tytułu wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu (art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Rozliczenie przebiega jak przy wynagrodzeniu z tytułu powołania do zarządu — zob. Wynagrodzenie członka zarządu.
Kompetencje rady nadzorczej
Rada nadzorcza nie ma prawa wydawania zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki (art. 219 § 2). Do jej szczególnych obowiązków należą (art. 219 § 3):
- ocena sprawozdania zarządu z działalności spółki i sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy w zakresie ich zgodności z księgami, dokumentami i ze stanem faktycznym,
- ocena wniosków zarządu dotyczących podziału zysku albo pokrycia straty,
- sporządzanie i składanie zgromadzeniu wspólników corocznego pisemnego sprawozdania z wyników tych ocen oraz pisemnego sprawozdania z działalności rady za ubiegły rok obrotowy (sprawozdanie rady nadzorczej).
Jeżeli sprawozdanie finansowe spółki podlega badaniu ustawowemu, rada zawiadamia kluczowego biegłego rewidenta, z co najmniej tygodniowym wyprzedzeniem, o terminie posiedzenia poświęconego tym sprawom; spółka zapewnia jego udział, a biegły rewident przedstawia radzie sprawozdanie z badania i odpowiada na pytania jej członków (art. 219 § 6). Badanie, wybór firmy audytorskiej i terminy zatwierdzenia opisuje artykuł Sprawozdanie finansowe; firmę audytorską wybiera organ zatwierdzający sprawozdanie, chyba że umowa spółki lub inne wiążące spółkę przepisy stanowią inaczej (art. 66 ust. 4 ustawy o rachunkowości).
Dostęp do informacji. W celu wykonania swoich obowiązków rada może badać wszystkie dokumenty spółki, dokonywać rewizji stanu jej majątku oraz żądać od zarządu, prokurentów i osób zatrudnionych w spółce na podstawie umowy o pracę lub wykonujących na jej rzecz w sposób regularny określone czynności na podstawie umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innej umowy o podobnym charakterze sporządzenia lub przekazania informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień dotyczących spółki, także dotyczących spółek zależnych i powiązanych (art. 219 § 4). Żądane informacje przekazuje się niezwłocznie, nie później niż w terminie dwóch tygodni od zgłoszenia żądania, chyba że w żądaniu określono dłuższy termin (art. 219 § 4¹), a zarząd nie może ograniczać członkom rady dostępu do nich (art. 219 § 4²). Każdy członek rady może samodzielnie wykonywać prawo nadzoru, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (art. 219 § 5).
Komitety i doradca. Rada może ustanowić doraźny lub stały komitet złożony z jej członków, co nie zwalnia członków rady z odpowiedzialności za sprawowanie nadzoru (art. 219¹). Jeżeli umowa spółki tak stanowi, rada może podjąć uchwałę o zbadaniu na koszt spółki określonej sprawy przez wybranego doradcę rady nadzorczej; w umowie z doradcą spółkę reprezentuje rada, a zarząd zapewnia doradcy dostęp do dokumentów (art. 219²).
Uprawnienia rozszerzone umową spółki. Umowa spółki może rozszerzyć uprawnienia rady, w szczególności stanowić, że zarząd jest obowiązany uzyskać zgodę rady przed dokonaniem oznaczonych w umowie czynności, oraz przekazać radzie prawo zawieszania w czynnościach, z ważnych powodów, poszczególnych lub wszystkich członków zarządu (art. 220). Czynność dokonana bez zgody wymaganej wyłącznie przez umowę spółki jest ważna, ale nie wyklucza to odpowiedzialności członków zarządu wobec spółki (art. 17 § 3).
Inne uprawnienia wynikające z ustawy:
- reprezentowanie spółki w umowie z członkiem zarządu i w sporze z nim — alternatywnie do pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników (art. 210 § 1) — zob. Umowy spółki z członkiem zarządu,
- powoływanie członków zarządu po postępowaniu kwalifikacyjnym, jeżeli przewiduje to umowa spółki lub uchwała wspólników (art. 201¹),
- zwołanie zwyczajnego zgromadzenia wspólników, jeżeli zarząd nie zwoła go w terminie, oraz nadzwyczajnego, jeżeli rada uzna to za wskazane, a zarząd nie zwoła go w ciągu dwóch tygodni od zgłoszenia żądania (art. 235 § 2),
- określenie regulaminu udziału w zgromadzeniu wspólników przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej (art. 234¹ § 3),
- wytoczenie powództwa o uchylenie albo stwierdzenie nieważności uchwały wspólników — przysługuje radzie i poszczególnym jej członkom (art. 250 pkt 1 i art. 252 § 1).
Posiedzenia i uchwały rady
- Przewodniczący i zwoływanie — pracami rady kieruje przewodniczący, który zwołuje posiedzenia zaproszeniami wskazującymi datę, godzinę i miejsce, proponowany porządek obrad oraz sposób wykorzystania środków porozumiewania się na odległość; umowa spółki może określać sposób i termin zwołania (art. 221¹ § 1 i 2). Na posiedzeniu rada może podejmować uchwały także w sprawach nieobjętych proponowanym porządkiem obrad, jeżeli żaden z obecnych członków się temu nie sprzeciwi, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (art. 221¹ § 3).
- Żądanie zwołania — zarząd lub członek rady może żądać zwołania posiedzenia, które odbywa się nie później niż w ciągu dwóch tygodni od otrzymania żądania; jeżeli przewodniczący go nie zwoła, żądający może zwołać je samodzielnie (art. 221¹ § 4 i 5).
- Częstotliwość — posiedzenia zwołuje się w miarę potrzeb, nie rzadziej niż raz w każdym kwartale roku obrotowego (art. 221¹ § 7); mogą się one odbyć także bez formalnego zwołania, jeżeli wszyscy członkowie wyrażą na to zgodę i nie zgłoszą sprzeciwu co do porządku obrad (art. 221¹ § 6).
- Kworum i większość — rada podejmuje uchwały, jeżeli na posiedzeniu jest obecna co najmniej połowa jej członków, a wszyscy zostali zaproszeni; umowa spółki może przewidywać surowsze wymagania dotyczące kworum (art. 222 § 1); uchwały zapadają bezwzględną większością głosów, a głosowania są jawne, chyba że umowa spółki (w przypadku jawności — także regulamin rady) stanowi inaczej (art. 222 § 4¹ i 4²).
- Tryby zdalne i pisemne — jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, w posiedzeniu można uczestniczyć przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, uchwały można podejmować w trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu takich środków (wszyscy członkowie muszą zostać powiadomieni o treści projektu, a w głosowaniu musi wziąć udział co najmniej połowa z nich), a członek rady może oddać głos na piśmie za pośrednictwem innego członka — z wyjątkiem spraw wprowadzonych do porządku obrad na posiedzeniu (art. 222 § 1¹, 3 i 4).
- Protokoły i konflikt interesów — uchwały rady są protokołowane na zasadach dotyczących protokołów zarządu (art. 222 § 2), a do członków rady stosuje się odpowiednio obowiązek ujawnienia sprzeczności interesów i wstrzymania się od udziału w rozstrzyganiu takich spraw (art. 222 § 4³ w związku z art. 209).
- Regulamin — zgromadzenie wspólników może uchwalić regulamin rady albo upoważnić radę do jego uchwalenia (art. 222 § 6).
Komisja rewizyjna
Komisja rewizyjna składa się co najmniej z trzech członków, powoływanych i odwoływanych według tych samych zasad co członkowie rady nadzorczej (art. 217); te same są też zasady wygasania mandatów (art. 218). Do jej obowiązków należy ocena sprawozdania zarządu z działalności i sprawozdania finansowego oraz wniosków zarządu dotyczących podziału zysku lub pokrycia straty, a także sporządzanie i składanie zgromadzeniu wspólników corocznego pisemnego sprawozdania z wyników tej oceny — w trybie i zakresie określonych dla rady nadzorczej; odpowiednio stosuje się też obowiązek zawiadomienia kluczowego biegłego rewidenta o posiedzeniu, jeżeli sprawozdanie podlega badaniu ustawowemu (art. 221 § 1). W spółce niemającej rady nadzorczej umowa spółki może rozszerzyć obowiązki komisji rewizyjnej (art. 221 § 2). Do organizacji jej prac i podejmowania uchwał stosuje się odpowiednio przepisy o radzie nadzorczej (art. 221¹ § 8 i art. 222 § 7), a komisja ma — tak jak rada — prawo zwołania zgromadzenia wspólników (art. 235 § 2).
| Rada nadzorcza | Komisja rewizyjna | |
|---|---|---|
| zakres nadzoru | stały nadzór nad działalnością spółki we wszystkich dziedzinach (art. 219 § 1) | ocena sprawozdań i wniosków dotyczących podziału zysku lub pokrycia straty (art. 221 § 1) |
| rozszerzenie kompetencji | umową spółki, np. zgoda na oznaczone czynności, zawieszanie członków zarządu (art. 220) | umową spółki — w spółce niemającej rady nadzorczej (art. 221 § 2) |
| reprezentacja w umowach z członkiem zarządu | tak, alternatywnie do pełnomocnika zgromadzenia (art. 210 § 1) | przepis jej nie wymienia |
| zwołanie zgromadzenia wspólników | tak (art. 235 § 2) | tak (art. 235 § 2) |
Indywidualna kontrola wspólników
Prawo kontroli służy każdemu wspólnikowi. Wspólnik — sam lub z upoważnioną przez siebie osobą — może w każdym czasie przeglądać księgi i dokumenty spółki, sporządzać bilans dla swego użytku lub żądać wyjaśnień od zarządu (art. 212 § 1). Zarząd może odmówić wyjaśnień i udostępnienia dokumentów, jeżeli istnieje uzasadniona obawa, że wspólnik wykorzysta je w celach sprzecznych z interesem spółki i przez to wyrządzi spółce znaczną szkodę (art. 212 § 2). Wspólnik może wówczas żądać rozstrzygnięcia sprawy uchwałą wspólników, którą powinno się podjąć w terminie miesiąca od zgłoszenia żądania, a następnie — w terminie siedmiu dni od otrzymania zawiadomienia o uchwale albo od upływu miesiąca, jeżeli uchwały nie podjęto — złożyć wniosek do sądu rejestrowego o zobowiązanie zarządu do udzielenia wyjaśnień lub udostępnienia dokumentów (art. 212 § 3 i 4). W razie ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej umowa spółki może wyłączyć albo ograniczyć indywidualną kontrolę wspólników (art. 213 § 3).
Niezależnie od organów nadzoru sąd rejestrowy, na żądanie wspólnika lub wspólników reprezentujących co najmniej jedną dziesiątą kapitału zakładowego i po wezwaniu zarządu do złożenia oświadczenia, może wyznaczyć firmę audytorską w celu zbadania rachunkowości oraz działalności spółki (art. 223). Biegły rewident składa sprawozdanie sądowi rejestrowemu, a sprawozdanie odczytuje się w całości na najbliższym zgromadzeniu wspólników (art. 225). Koszty badania ponosi żądający; jeżeli badanie wykaże nadużycie, niekorzystne dla spółki działanie lub rażące naruszenie prawa bądź umowy spółki, może on żądać od spółki ich zwrotu (art. 226 § 2 i 3).
Odpowiedzialność członków organów nadzoru
Członek rady nadzorczej i komisji rewizyjnej odpowiada wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki, chyba że nie ponosi winy (art. 293 § 1). Nie narusza obowiązku staranności, jeżeli postępując lojalnie wobec spółki, działa w granicach uzasadnionego ryzyka gospodarczego, w tym na podstawie informacji, analiz i opinii, które powinny być w danych okolicznościach uwzględnione przy dokonywaniu starannej oceny (art. 293 § 3). Postanowienie dotyczące roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przy sprawowaniu nadzoru wymaga uchwały wspólników (art. 228 pkt 2), a absolutorium z wykonania obowiązków udziela zwyczajne zgromadzenie wspólników wszystkim osobom, które pełniły funkcję członków rady lub komisji w ostatnim roku obrotowym (art. 231 § 2 pkt 3 i § 3) — zob. Zgromadzenie wspólników i uchwały. Odpowiedzialność członków zarządu opisuje artykuł Obowiązki i odpowiedzialność zarządu.
Podstawa prawna
- art. 17 § 3, art. 18 § 1–3, art. 166 § 1 pkt 6, art. 201¹, art. 202 § 3–5, art. 209, art. 210 § 1, art. 212–226, art. 228 pkt 2, art. 231 § 2 pkt 3 i § 3, art. 234¹ § 3, art. 235 § 2, art. 250 pkt 1, art. 252 § 1, art. 293 § 1 i 3 oraz art. 381 ustawy z dnia 15 września 2000 r. — Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18, z późn. zm.),
- art. 19a ust. 5d, art. 22 ust. 1, art. 35 pkt 1 i art. 39 pkt 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2026 r. poz. 1505),
- art. 66 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2026 r. poz. 522, z późn. zm.),
- art. 13 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592, z późn. zm.),
- art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.).
Artykuł ma charakter informacyjny i omawia przepisy według stanu prawnego na dzień podany pod tytułem. Nie stanowi porady prawnej ani podatkowej i nie zastępuje analizy konkretnej sprawy przez radcę prawnego, adwokata albo doradcę podatkowego.
Powiązane artykuły
- Spółka akcyjnaSpółka akcyjna: kapitał zakładowy od 100 000 zł, statut, pokrycie akcji, rejestr akcjonariuszy, zarząd, rada nadzorcza i walne zgromadzenie, badanie sprawozdania, CIT oraz porównanie z innymi spółkami.
- Umowa spółki z o.o.Obowiązkowe elementy umowy spółki z o.o., forma aktu notarialnego i S24, aport oraz postanowienia dodatkowe z KSH: zbycie udziałów, dopłaty, uprzywilejowanie, organy, zysk i umorzenie.
- Zarząd spółki z o.o.Kto może być członkiem zarządu spółki z o.o., powołanie i odwołanie, sposób reprezentacji, uchwały zarządu, kadencja i wygaśnięcie mandatu, rezygnacja, wpis do KRS i zakaz konkurencji.
- Zgromadzenie wspólnikówZwyczajne i nadzwyczajne zgromadzenie wspólników spółki z o.o.: sprawy wymagające uchwały, zwołanie, udział zdalny, uchwały pisemne, większości głosów, księga protokołów i zaskarżanie uchwał.
- Umowy z członkiem zarząduKto reprezentuje spółkę z o.o. w umowie i w sporze z członkiem zarządu, akt notarialny w spółce jednoosobowej, zgoda na pożyczki, skutki naruszenia art. 210 KSH i odpowiednik w spółce akcyjnej.