Rozpoczęcie działalności — pytania i odpowiedzi

Zebrano odpowiedzi na pytania zadawane najczęściej biuru przed rejestracją działalności i w pierwszych miesiącach jej prowadzenia. Dotyczą przede wszystkim jednoosobowej działalności gospodarczej wpisywanej do CEIDG; szczegóły omawiają artykuły, do których prowadzą odnośniki.

Przed rejestracją

Czy każdą działalność zarobkową trzeba rejestrować?

Nie. Działalność osoby fizycznej, której przychód należny nie przekracza w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia, nie jest działalnością gospodarczą, jeżeli osoba ta w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców). Taka działalność jest określana jako działalność nierejestrowana. Limit kwartalny wynosi 10 813,50 zł w 2026 r. (225% z 4806 zł), a od 1 stycznia 2027 r. — 11 137,50 zł (225% z 4950 zł; rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r., Dz. U. poz. 1213). Wyłączenie nie obejmuje m.in. działalności wykonywanej w ramach umowy spółki cywilnej (art. 5 ust. 5). Z działalności nierejestrowanej nie powstaje obowiązek opłacania składek, ale przychody podlegają PIT jako przychody z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1ba ustawy o PIT). Po przekroczeniu limitu działalność staje się działalnością gospodarczą od dnia przekroczenia, a wniosek o wpis do CEIDG składa się w terminie 7 dni od tego dnia (art. 5 ust. 3 i 4); od 14 października 2026 r. jest to wniosek o wpis z informacją o podjęciu działalności gospodarczej (art. 7 ustawy z dnia 13 marca 2026 r., Dz. U. poz. 507). Zob. działalność nierejestrowana.

Jednoosobowa działalność czy spółka z o.o.?

Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność odpowiada za zobowiązania całym majątkiem, ale ma prostszą ewidencję, możliwość wyboru formy opodatkowania i ulgi w ZUS dla rozpoczynających działalność. W spółce z o.o. wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki, lecz członkowie zarządu odpowiadają za jej zaległości podatkowe (art. 116 Ordynacji podatkowej). Spółka prowadzi księgi rachunkowe i płaci CIT według stawki 19% albo — przy spełnieniu warunków, m.in. statusie małego podatnika lub rozpoczęciu działalności — 9% (art. 19 ust. 1 pkt 1–2 i ust. 1d–1e ustawy o CIT). Dywidenda wypłacona wspólnikowi będącemu osobą fizyczną podlega ponadto zryczałtowanemu podatkowi 19% (art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT). Jedyny wspólnik spółki z o.o. jest uważany za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność i opłaca składki na zasadach ogólnych — nie przysługują mu ulga na start ani składki preferencyjne (art. 8 ust. 6 pkt 4 i art. 18a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 18 ust. 1 Prawa przedsiębiorców). Zob. formy prowadzenia działalności.

Czy wydatki poniesione przed rejestracją są kosztem?

Ustawa o PIT nie wyłącza z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przed rejestracją działalności. Decydują przesłanki z art. 22 ust. 1: wydatek poniesiono w celu osiągnięcia przychodów, nie jest wymieniony w art. 23 ust. 1 i został właściwie udokumentowany; związek z planowaną działalnością trzeba umieć wykazać. Księgę zakłada się na dzień rozpoczęcia działalności (§ 19 rozporządzenia w sprawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów), dlatego w praktyce wydatki wcześniejsze ujmuje się w niej pod tą datą, a składniki majątku spełniające warunki środków trwałych wprowadza do ewidencji i amortyzuje (art. 22a i art. 22n ustawy o PIT). Wydatki poniesione w latach poprzedzających rok rozpoczęcia działalności wymagają indywidualnej oceny. Podatek naliczony od takich zakupów można odliczyć wyłącznie po zarejestrowaniu jako podatnik VAT czynny (art. 88 ust. 4 ustawy o VAT), w terminach określonych w art. 86 ust. 10–13. Zob. wydatki przed rozpoczęciem działalności.

Czy można otrzymać dofinansowanie podjęcia działalności z urzędu pracy?

Starosta może przyznać z Funduszu Pracy bezrobotnemu — a także m.in. absolwentowi centrum integracji społecznej i poszukującemu pracy opiekunowi osoby niepełnosprawnej — jednorazowe dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej w wysokości określonej w umowie, nie wyższej niż 6-krotność przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu zawarcia umowy (art. 147 ust. 1 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia); starosta może określić dodatkowe warunki dotyczące rodzaju planowanej działalności lub kategorii osób (art. 147 ust. 2). Bezrobotny nie może w okresie ostatnich 12 miesięcy wykonywać działalności gospodarczej ani pozostawać w okresie jej zawieszenia (art. 148 ust. 1 pkt 2). Podstawą dofinansowania jest umowa ze starostą, wymagająca zabezpieczenia (art. 150), a osoba, która je otrzymała, jest obowiązana wykonywać działalność przez co najmniej 12 miesięcy i nie zawieszać jej łącznie na okres dłuższy niż 6 miesięcy (art. 151 ust. 1). Dofinansowanie jest wolne od PIT (art. 21 ust. 1 pkt 121a ustawy o PIT). Zob. dotacje i dofinansowania.

Rejestracja

Jak zarejestrować działalność?

Wnioskiem o wpis do CEIDG, który składa się przez internet (biznes.gov.pl, aplikacja mObywatel albo inny system zintegrowany z CEIDG) i podpisuje podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 3 ust. 1 i 1a, art. 10 ust. 7 ustawy o CEIDG). Od 1 listopada 2026 r. wniosek o wpis z informacją o podjęciu działalności gospodarczej można co do zasady złożyć wyłącznie na formularzu elektronicznym (art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2026 r., Dz. U. poz. 507). Wniosek jest wolny od opłat (art. 13). Jego integralną częścią są żądania wpisu do rejestru REGON, zgłoszenia identyfikacyjnego do urzędu skarbowego i zgłoszenia płatnika składek do ZUS, a można do niego dołączyć oświadczenie o formie opodatkowania i zgłoszenie VAT-R (art. 6 ust. 3 i 4). W praktyce zgłoszenie VAT-R dołącza się do wniosku o wpis także przed nadaniem NIP; urząd skarbowy rozpatruje je po nadaniu numeru. Działalność można podjąć w dniu złożenia wniosku albo w dniu późniejszym wskazanym we wniosku (art. 17 ust. 1 Prawa przedsiębiorców). Zob. rejestracja działalności w CEIDG.

Jak dobrać kody PKD?

Wpisuje się kody PKD 2025 na poziomie podklasy: jeden kod działalności przeważającej oraz kody pozostałej działalności, które faktycznie określają jej przedmiot (art. 5 ust. 1 pkt 8 ustawy o CEIDG; rozporządzenie Rady Ministrów z 18 grudnia 2024 r. w sprawie PKD, Dz. U. poz. 1936). Kod PKD ma znaczenie ewidencyjne — nie wyznacza stawki ryczałtu ani stawki VAT, o których decyduje rzeczywisty rodzaj sprzedaży. Zmianę przedmiotu działalności zgłasza się w CEIDG w terminie 7 dni od dnia zmiany (art. 15 ust. 1 pkt 1 lit. a). Zob. kody PKD i wyszukiwarkę PKD.

Jaki adres wskazać — mieszkanie czy wirtualne biuro?

We wniosku wpisuje się adres do doręczeń oraz — jeżeli przedsiębiorca takie miejsce posiada — adres stałego miejsca wykonywania działalności (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o CEIDG). Przedsiębiorca jest obowiązany posiadać tytuł prawny do nieruchomości, których adresy podlegają wpisowi (art. 17), i składa o tym oświadczenie wraz z wnioskiem (art. 7 ust. 1 pkt 2); tytułem prawnym jest np. własność, najem lub dzierżawa. Adres wirtualnego biura może zostać wpisany, o ile umowa z operatorem daje tytuł prawny do nieruchomości. Stałe miejsce wykonywania działalności wpisuje się tylko wtedy, gdy rzeczywiście istnieje. Właściwość miejscową urzędu skarbowego ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej (art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej) — u przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną jest to więc miejsce zamieszkania, a nie adres firmy. Od 14 października 2026 r. wpisowi do CEIDG podlegają także adresy dodatkowych miejsc wykonywania działalności oraz adres poczty elektronicznej przedsiębiorcy, o ile go posiada (art. 5 ust. 1 pkt 6 i 6b w brzmieniu ustawy z dnia 13 marca 2026 r., Dz. U. poz. 507). Zob. adresy przedsiębiorcy.

Czy nowo wpisany przedsiębiorca musi mieć adres do e-Doręczeń?

Tak. Od 1 stycznia 2025 r. składający wniosek o wpis do CEIDG przekazuje we wniosku dane niezbędne do utworzenia adresu do doręczeń elektronicznych albo wskazuje adres powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, chyba że ma już aktualny adres wpisany do bazy adresów elektronicznych (art. 6a ustawy o CEIDG, art. 152 ust. 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych). Od 1 października 2026 r. każdy podmiot niepubliczny wpisany do CEIDG jest obowiązany posiadać adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych (art. 9 ust. 1 pkt 9); przedsiębiorcy wpisani wcześniej, którzy go nie mieli, byli obowiązani uzyskać wpis do 30 września 2026 r. (art. 152 ust. 2 i 3). Korespondencję podmiotu publicznego, nieodebraną w ciągu 14 dni od wpłynięcia na adres, uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie tego terminu (art. 41 ust. 1 pkt 3 i art. 42 ust. 2). Zob. e-Doręczenia.

Podatki i składki

Jaką formę opodatkowania wybrać i do kiedy?

Do wyboru są skala podatkowa (12% do 120 000 zł i 32% od nadwyżki; kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł odpowiada dochodowi wolnemu od podatku w wysokości 30 000 zł), podatek liniowy 19% i ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (stawki od 2% do 17%, bez odliczania kosztów). Znaczenie mają przewidywane przychody i koszty oraz składka zdrowotna. Oświadczenie o wyborze podatku liniowego lub ryczałtu składa się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnięto pierwszy przychód, a jeżeli pierwszy przychód osiągnięto w grudniu — do końca roku podatkowego; można je złożyć we wniosku o wpis do CEIDG (art. 9a ust. 2 i 2c ustawy o PIT, art. 9 ust. 1 i 1c ustawy o ryczałcie). Bez oświadczenia obowiązuje skala podatkowa. Zob. wybór formy opodatkowania i kalkulator form opodatkowania.

Czy od początku trzeba być czynnym podatnikiem VAT?

Nie zawsze. Zwolniona jest sprzedaż dokonywana przez podatnika mającego siedzibę działalności w Polsce, jeżeli jej wartość bez podatku nie przekroczyła 240 000 zł w poprzednim ani w bieżącym roku podatkowym, a przy rozpoczęciu działalności w trakcie roku — jeżeli przewidywana wartość sprzedaży nie przekroczy tej kwoty w proporcji do okresu prowadzenia działalności w roku podatkowym (art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT). Od 1 stycznia 2027 r. do wartości sprzedaży wlicza się także przemieszczenie własnych towarów do innego państwa członkowskiego UE, uznawane za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (art. 13 ust. 3; art. 113 ust. 1a w brzmieniu ustawy z dnia 4 września 2026 r., Dz. U. poz. 1270); do określenia wartości sprzedaży za rok 2026 stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 5 tej ustawy). Zwolnienia nie stosuje się m.in. do świadczących usługi prawnicze, doradcze, jubilerskie i ściągania długów (art. 113 ust. 13 pkt 2). Rejestracja dobrowolna bywa korzystna, gdy klientami są głównie czynni podatnicy VAT albo planowane są znaczne zakupy; rezygnację ze zwolnienia zgłasza się naczelnikowi urzędu skarbowego przed początkiem miesiąca, a przy rozpoczęciu działalności — przed dniem wykonania pierwszej czynności (art. 113 ust. 4). Zgłoszenie VAT-R składa się przed dniem wykonania pierwszej czynności opodatkowanej; podatnik korzystający ze zwolnienia może je złożyć, ale nie jest do tego obowiązany, chyba że wykonuje czynności wyłączone ze zwolnienia (art. 96 ust. 1, 3 i 5). Zob. rejestracja do VAT i narzędzie zwolnienie z VAT.

Na czym polega ulga na start w ZUS?

Przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który podejmuje działalność po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od jej ostatniego zawieszenia lub zakończenia i nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy — dla którego w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności — nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym przez 6 miesięcy od dnia podjęcia działalności (art. 18 ust. 1 Prawa przedsiębiorców); w tym okresie opłaca tylko składkę zdrowotną. Następnie przez 24 miesiące kalendarzowe podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia — w 2026 r. 1441,80 zł (art. 18a ust. 1 i art. 18aa ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Składek preferencyjnych nie stosuje się do osób, które prowadzą albo w ciągu ostatnich 60 miesięcy przed rozpoczęciem działalności prowadziły pozarolniczą działalność, ani do osób wykonujących działalność na rzecz byłego pracodawcy na warunkach opisanych wyżej (art. 18a ust. 2). Zob. ulgi w ZUS na start.

Czy osoba zatrudniona na etacie płaci składki z działalności?

Jeżeli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy wynosi w przeliczeniu na miesiąc co najmniej minimalne wynagrodzenie, ubezpieczenia społeczne są obowiązkowe tylko z tytułu zatrudnienia, a z działalności — dobrowolne (art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Przy niższej podstawie składki społeczne należą się z obu tytułów. Składkę zdrowotną z działalności opłaca się co do zasady także w tym przypadku; wyjątki określa art. 82 ust. 8–9b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (m.in. pracownik z podstawą składek z etatu nie wyższą niż minimalne wynagrodzenie, który osiąga z działalności opodatkowanej ryczałtem przychód nieprzekraczający 50% minimalnego wynagrodzenia). Zob. zbieg tytułów do ubezpieczeń.

W jakich terminach płaci się podatki i składki?

Przedsiębiorca opłacający składki tylko za siebie przesyła deklarację rozliczeniową i opłaca składki do 20. dnia następnego miesiąca (art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zaliczki na PIT i ryczałt wpłaca się co miesiąc do 20. dnia następnego miesiąca, a za grudzień — do 20 stycznia; podatnicy rozpoczynający działalność mogą wpłacać zaliczki kwartalne, do 20. dnia miesiąca następującego po kwartale, i informują o tym w zeznaniu (art. 44 ust. 3g–3i i ust. 6 ustawy o PIT, art. 21 ust. 1–1c ustawy o ryczałcie). Czynny podatnik VAT składa JPK_V7M (deklarację i ewidencję) do 25. dnia następnego miesiąca; przez 12 miesięcy, począwszy od miesiąca rejestracji jako podatnik VAT czynny, nie może rozliczać się kwartalnie (art. 99 ust. 1 i 3a pkt 1, art. 109 ust. 3b ustawy o VAT). Zob. terminy.

Rachunek, kasa i faktury

Czy wymagany jest odrębny rachunek bankowy firmy?

Przepisy nie nakazują przedsiębiorcy będącemu osobą fizyczną otwierania rachunku oznaczonego jako firmowy. Dokonywanie i przyjmowanie płatności związanych z działalnością musi jednak następować za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, gdy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca, a jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 000 zł (art. 19 Prawa przedsiębiorców). W wykazie podatników VAT ujawnia się numery rachunków rozliczeniowych oraz imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, otwartych w związku z prowadzoną działalnością i wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub aktualizacyjnym (art. 96b ust. 3 pkt 13 ustawy o VAT); rachunki rozliczeniowe banki prowadzą dla osób fizycznych prowadzących działalność zarobkową (art. 49 ust. 2 pkt 3 Prawa bankowego), a do rachunku rozliczeniowego bank prowadzi rachunek VAT (art. 62a ust. 1). Wykaz rachunków bankowych, z wyjątkiem rachunku VAT, podaje się w zgłoszeniu identyfikacyjnym, a jego zmianę zgłasza się w terminie 7 dni (art. 5 ust. 4 i art. 9 ust. 1 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników). Zob. rachunek firmowy.

Kiedy powstaje obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na kasie rejestrującej?

Obowiązek dotyczy sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych (art. 111 ust. 1 ustawy o VAT). Ze zwolnienia korzysta podatnik, u którego wartość takiej sprzedaży w poprzednim roku nie przekroczyła 20 000 zł, a rozpoczynający tę sprzedaż — jeżeli przewidywana wartość sprzedaży w danym roku, w proporcji do okresu jej wykonywania, nie przekroczy 20 000 zł (§ 3 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących; zwolnienia obowiązują nie dłużej niż do 31 grudnia 2027 r.). Zwolnienie traci moc po upływie dwóch miesięcy następujących po miesiącu, w którym wartość sprzedaży — w roku rozpoczęcia w proporcji do okresu jej wykonywania — przekroczyła 20 000 zł (§ 5 ust. 1 pkt 1 i 2). Niektóre czynności, m.in. usługi fryzjerskie i kosmetyczne, gastronomiczne, naprawa pojazdów czy sprzedaż sprzętu elektronicznego, nie korzystają ze zwolnień, więc kasa jest wymagana od pierwszej sprzedaży (§ 4 ust. 1, § 5 ust. 2). Na zakup kasy przysługuje odliczenie w wysokości 90% ceny zakupu bez podatku, nie więcej niż 700 zł, pod warunkiem zakupu nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia ewidencjonowania (art. 111 ust. 4). Zob. kasy rejestrujące i narzędzie kasa fiskalna.

Czy pierwszą fakturę trzeba wystawić w KSeF?

Obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych w KSeF obejmuje podatników, także korzystających ze zwolnienia z VAT (art. 106ga ust. 1 ustawy o VAT), z wyłączeniami z art. 106ga ust. 2 — m.in. faktur dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, których nie trzeba wystawiać w KSeF. Do 31 grudnia 2026 r. faktury można wystawiać poza systemem, w postaci elektronicznej lub papierowej, jeżeli łączna wartość sprzedaży wraz z kwotą podatku udokumentowana takimi fakturami wystawionymi w danym miesiącu jest mniejsza lub równa 10 000 zł; podatnik traci to prawo począwszy od faktury, którą limit przekroczono (art. 145m). Od 1 stycznia 2027 r. to rozwiązanie nie obowiązuje. Do KSeF loguje się przez węzeł krajowy (login.gov.pl — m.in. profil zaufany i e-dowód) albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym; uprawnienia właścicielskie przedsiębiorca otrzymuje z racji NIP i nadaje w systemie uprawnienia biuru (§ 6 ust. 1 i § 13 rozporządzenia w sprawie korzystania z KSeF). Zob. KSeF — obowiązek i terminy i dostęp do KSeF.

Współpraca z biurem

Jaką ewidencję prowadzi przedsiębiorca rozpoczynający działalność?

Przy skali podatkowej i podatku liniowym — podatkową księgę przychodów i rozchodów wraz z ewidencją środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (księgi rachunkowe prowadzi się dobrowolnie albo po przekroczeniu progu z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości); przy ryczałcie — ewidencję przychodów oraz wykaz środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (art. 15 ust. 1 ustawy o ryczałcie). Czynni podatnicy VAT prowadzą ponadto ewidencję VAT, przesyłaną w pliku JPK_V7 (art. 109 ust. 3 i 3b ustawy o VAT). Księgę i ewidencję prowadzi się w programie komputerowym i przesyła po zakończeniu roku w plikach JPK (JPK_PKPIR albo JPK_EWP oraz JPK_ST) w terminie złożenia zeznania — po raz pierwszy za 2026 r. podatnicy rozliczający VAT miesięcznie (JPK_V7M), a pozostali, w tym zwolnieni z VAT i rozliczający VAT kwartalnie — za 2027 r. (art. 24a ust. 1e ustawy o PIT, art. 15 ust. 12 ustawy o ryczałcie, art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. w zw. z art. 109 ust. 3b ustawy o VAT). Zob. KPiR i pliki JPK dla ksiąg i ewidencji.

Co przekazać biuru przy rozpoczęciu działalności?

Potwierdzenie wpisu do CEIDG, informacje o formie opodatkowania, statusie w VAT i ulgach w ZUS, numer rachunku, dokumenty wydatków sprzed rejestracji oraz umowy najmu, leasingu i z pierwszymi klientami. Biuro potrzebuje też pełnomocnictwa UPL-1 do podpisywania deklaracji i plików JPK, pełnomocnictwa w ZUS oraz uprawnień w KSeF. Decyzje te najlepiej omówić przed złożeniem wniosku do CEIDG. Zob. pełnomocnictwa dla biura rachunkowego i rozpoczęcie działalności.

Jakie obowiązki przypadają na koniec pierwszego roku?

Podatnik prowadzący księgę sporządza i wpisuje do niej spis z natury towarów handlowych, materiałów, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów na koniec roku podatkowego (§ 20 ust. 1 rozporządzenia w sprawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów), a zeznanie roczne składa od 15 lutego do 30 kwietnia następnego roku (art. 45 ust. 1 ustawy o PIT). Roczne rozliczenie składki zdrowotnej wykazuje się w dokumencie rozliczeniowym ZUS za miesiąc, w którym upływa termin złożenia zeznania, czyli za kwiecień (art. 81 ust. 2k ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Zmianę formy opodatkowania na kolejny rok — zawiadomienie o rezygnacji z podatku liniowego albo oświadczenie o wyborze innej formy — zgłasza się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego przychodu w tym roku, a przy pierwszym przychodzie w grudniu — do końca roku (art. 9a ust. 2–2b ustawy o PIT). Przychody pierwszego roku decydują też o statusie małego podatnika w roku następnym (art. 5a pkt 20 ustawy o PIT, art. 2 pkt 25 ustawy o VAT). Zob. pierwszy rok działalności i zmiana formy opodatkowania.

Podstawa prawna

• art. 5 ust. 1 i 3–5, art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 1 i art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. — Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480, z późn. zm.),
• art. 3 ust. 1 i 1a, art. 5 ust. 1 pkt 6, 6b i 8, art. 6 ust. 3 i 4, art. 6a, art. 7 ust. 1, art. 10 ust. 7, art. 13, art. 15 ust. 1 pkt 1 i art. 17 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2026 r. poz. 30, z późn. zm.),
• art. 1 pkt 2 lit. a i pkt 4 lit. a, art. 7, art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 507),
• art. 9 ust. 1 pkt 9, art. 41 ust. 1 pkt 3, art. 42 ust. 2 i art. 152 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 3, z późn. zm.),
• art. 5 ust. 4 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2026 r. poz. 151, z późn. zm.),
• art. 8 ust. 6, art. 9 ust. 1 i 1a, art. 18a, art. 18aa i art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199, z późn. zm.),
• art. 5a pkt 20, art. 9a, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1ba, art. 21 ust. 1 pkt 121a, art. 22 ust. 1, art. 22a, art. 22n, art. 23 ust. 1, art. 24a ust. 1e, art. 27, art. 30a ust. 1 pkt 4, art. 30c, art. 44 ust. 3g–3i i 6 oraz art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592, z późn. zm.),
• art. 19 ust. 1 pkt 1–2 i ust. 1d–1e ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 554, z późn. zm.),
• art. 9 ust. 1–1c, art. 12 ust. 1, art. 15 ust. 1 i 12 oraz art. 21 ust. 1–1c ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843, z późn. zm.),
• art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105, z późn. zm.),
• art. 81 ust. 2k i art. 82 ust. 8–9b ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461, z późn. zm.),
• art. 2 pkt 25, art. 13 ust. 3, art. 86 ust. 10–13, art. 88 ust. 4, art. 96 ust. 1, 3 i 5, art. 96b ust. 3 pkt 13, art. 99 ust. 1 i 3a, art. 106ga, art. 109 ust. 3 i 3b, art. 111 ust. 1 i 4, art. 113 ust. 1, 4, 9 i 13 oraz art. 145m ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2026 r. poz. 1263, z późn. zm.),
• art. 1 pkt 29 i art. 5 ustawy z dnia 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2026 r. poz. 1270) — od 1 stycznia 2027 r.,
• art. 17 § 1 i art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.),
• art. 49 ust. 2 pkt 3 i art. 62a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Prawo bankowe (Dz. U. z 2026 r. poz. 38, z późn. zm.),
• art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2026 r. poz. 522, z późn. zm.),
• art. 147–151 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. poz. 620, z późn. zm.),
• rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. poz. 1936),
• rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz. U. poz. 1242) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (Dz. U. poz. 1213),
• § 19 i § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 6 września 2025 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. poz. 1299),
• § 3–5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. poz. 1902, z późn. zm.),
• § 6 ust. 1 i § 13 rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 12 grudnia 2025 r. w sprawie korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (Dz. U. poz. 1815, z późn. zm.).