Kody PKD 2025 — wybór, aktualizacja wpisu i znaczenie w podatkach

Polska Klasyfikacja Działalności (PKD) służy do oznaczania rodzaju wykonywanej działalności w rejestrach urzędowych — CEIDG, Krajowym Rejestrze Sądowym i rejestrze REGON — oraz w statystyce publicznej. Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje PKD 2025, wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. (Dz. U. poz. 1936). Zastąpiła ona PKD 2007 i odpowiada unijnej klasyfikacji NACE Rev. 2.1.

Budowa kodu i liczba kodów we wpisie

Najbardziej szczegółowym poziomem klasyfikacji jest podklasa, oznaczana pięcioznakowym kodem: dwiema cyframi działu, cyfrą grupy, cyfrą klasy i literą podklasy (np. 93.29.B). Jeden z kodów wskazuje się jako działalność przeważającą.

• CEIDG — przedmiot działalności na poziomie podklasy: jeden kod przeważający oraz kody pozostałej działalności; ustawa nie ogranicza ich liczby.
• KRS — nie więcej niż dziesięć pozycji, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności na poziomie podklasy.

Jak wybrać kody

Kod dobiera się na podstawie opisu grupowania, a nie samej nazwy podklasy — nazwy grupowań mają charakter skrótowy, a ich zakres określają wyjaśnienia zawarte w PKD 2025, wskazujące, jakie czynności podklasa obejmuje, a jakich nie obejmuje. Wyszukiwanie ułatwia narzędzie Polska Klasyfikacja Działalności.

• Działalność przeważająca — według zasad metodycznych PKD 2025 działalność o największym udziale w wartości dodanej podmiotu, a gdy nie można go ustalić — według wskaźników pomocniczych, np. wartości sprzedaży, zatrudnienia lub wynagrodzeń. Według biznes.gov.pl i instrukcji wypełniania wniosku CEIDG-1 jako przeważający wskazuje się kod działalności o największym (przy rejestracji — przewidywanym) udziale w przychodach ze sprzedaży towarów lub świadczenia usług.
• Działalność pozostała — pozostałe rodzaje działalności faktycznie wykonywanej, a we wniosku o wpis — podejmowanej. Według biznes.gov.pl i instrukcji wypełniania wniosku CEIDG-1 kodów nie wpisuje się „na zapas”. Nadmiar kodów nie daje żadnych uprawnień, a brak kodu dla działalności rzeczywiście wykonywanej oznacza niezgodność wpisu ze stanem faktycznym.

Zmianę rodzaju działalności — także rozpoczęcie albo zaprzestanie działalności objętej kodem pozostałej działalności — zgłasza się w CEIDG wnioskiem o zmianę wpisu w terminie 7 dni od dnia zmiany; wniosek jest wolny od opłat. W KRS wniosek o zmianę wpisu składa się w terminie 7 dni od dnia zdarzenia uzasadniającego wpis, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przedmiot działalności spółki handlowej określa umowa spółki albo statut, dlatego podjęcie działalności, której umowa nie obejmuje, wymaga jej zmiany — zob. Zmiana umowy i kapitału spółki. Przy zakładaniu działalności kody wskazuje się we wniosku o wpis — zob. Rejestracja działalności w CEIDG.

Okres przejściowy i aktualizacja wpisów

Wnioski o nowy wpis składane od 1 stycznia 2025 r. zawierają wyłącznie kody PKD 2025. Działalność oznaczoną wcześniej według PKD 2007 można oznaczać dotychczasowymi kodami nie dłużej niż do 31 grudnia 2026 r. Okres ten kończy się wcześniej, jeżeli przedsiębiorca:

• złoży wniosek o zmianę wpisu w CEIDG — kody PKD 2007 stosuje się wówczas tylko do dnia dokonania zmiany, co oznacza, że każda zmiana wpisu (także niedotycząca przedmiotu działalności) wymaga przejścia na PKD 2025; według biznes.gov.pl dotyczy to także wniosku o zawieszenie albo wznowienie działalności, a nie dotyczy wniosku o wykreślenie ani wniosku z informacją o niepodjęciu działalności,
• złoży wniosek o zmianę przedmiotu działalności w KRS lub rejestrze REGON (np. spółka cywilna) — do takiego wniosku stosuje się PKD 2025.

Wniosek o wykreślenie przedmiotu działalności według PKD 2007 i wpisanie go według PKD 2025 złożony do KRS w okresie przejściowym nie podlega opłacie sądowej.

Po 31 grudnia 2026 r. kody, których przedsiębiorca nie zaktualizował, zostaną zastąpione automatycznie:

• w CEIDG i rejestrze REGON — w terminie do 31 stycznia 2027 r., jeżeli automatyczna zmiana jest możliwa; jeżeli nie jest możliwa, ustawa przewiduje wykreślenie wpisu w CEIDG z urzędu po 31 stycznia 2027 r.,
• w KRS — według jednoznacznych relacji między klasyfikacjami albo szczegółowych interpretacji relacji wieloznacznych; w pozostałych przypadkach dotychczasowy przedmiot działalności zostaje wykreślony. Jeżeli wykreślono w ten sposób przedmiot przeważającej działalności, podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców zgłasza przedmiot przeważającej działalności według PKD 2025 przy pierwszym wniosku o zmianę danych w KRS, nie później niż w terminie 5 lat od dnia wykreślenia; zgłoszenie nie wymaga zmiany umowy spółki ani statutu.

Automatyczne przeklasyfikowanie opiera się na kluczach powiązań między PKD 2007 a PKD 2025 opracowanych przez GUS i nie uwzględnia rzeczywistego profilu działalności. Gdy jednemu kodowi PKD 2007 odpowiada kilka kodów PKD 2025, przyjmuje się kod wskazany w kluczu jako relacja interpretacyjna, który może nie odpowiadać faktycznie wykonywanym czynnościom — GUS wskazuje, że w takich przypadkach samodzielne zgłoszenie zmian jest szczególnie istotne. Z tego względu zalecana jest samodzielna aktualizacja kodów przed końcem 2026 r.

PKD a podatki i składki

Kod PKD ma znaczenie ewidencyjne i statystyczne — nie wyznacza stawek podatkowych. W podatkach rozstrzyga rodzaj faktycznie wykonywanej czynności.

• Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych — stawkę ustala się według rodzaju świadczonych usług lub sprzedawanych towarów, klasyfikowanych według PKWiU, a nie według kodu PKD. Wpisanie kodu kojarzonego z niższą stawką nie obniża podatku — zob. Wybór formy opodatkowania i narzędzie Klasyfikacja wyrobów i usług.
• Stawka VAT — zależy od dostarczanego towaru lub świadczonej usługi, identyfikowanych według klasyfikacji wskazanych w ustawie o VAT (m.in. CN i PKWiU), a nie od PKD.
• Zwolnienie podmiotowe z VAT — wyłączenia z art. 113 ust. 13 ustawy o VAT dotyczą faktycznie wykonywanych czynności, określonych opisowo lub symbolami PKWiU i CN. Kod PKD nie przesądza o prawie do zwolnienia, jednak kody wskazujące np. na usługi prawnicze lub doradcze wymagają oceny, czy działalność nie jest wyłączona ze zwolnienia.
• Kasa rejestrująca — zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania określa rozporządzenie Ministra Finansów według rodzaju czynności (z odwołaniem do PKWiU i CN) oraz wartości sprzedaży, a nie według PKD.
• Składka na ubezpieczenie wypadkowe — u płatnika zgłaszającego do tego ubezpieczenia co najmniej 10 ubezpieczonych stopę składki ustala ZUS jako iloczyn stopy dla grupy działalności, do której płatnik należy ze względu na rodzaj działalności według PKD ujęty w rejestrze REGON na 31 grudnia poprzedniego roku, i wskaźnika korygującego. Do 30 grudnia 2026 r. grupy działalności określa się według PKD 2007. Płatnik zgłaszający nie więcej niż 9 ubezpieczonych stosuje stopę równą 50% najwyższej stopy ustalonej dla grup działalności, niezależnie od PKD — zob. Składka wypadkowa.
• Pomoc publiczna i dofinansowanie — w formularzu informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis podaje się klasę PKD działalności, w związku z którą podmiot ubiega się o pomoc (do 31 grudnia 2026 r. — także według PKD 2007), a wyłączenia sektorowe i kryteria programów wsparcia odnoszą się do rodzaju działalności — zob. Pomoc de minimis.
• Statystyka — kod przeważający wyznacza klasyfikację podmiotu w rejestrze REGON i ma znaczenie dla obowiązków sprawozdawczych wobec statystyki publicznej.

Skutki niezgodności kodów z faktyczną działalnością

• Naruszenie obowiązku aktualizacji wpisu — w CEIDG obowiązuje 7-dniowy termin zgłoszenia zmiany; w KRS sąd rejestrowy może wezwać do złożenia wniosku w postępowaniu przymuszającym i nałożyć grzywnę.
• Ryzyko przy wsparciu publicznym — rozbieżność między wpisem a działalnością objętą wsparciem może skutkować odmową jego przyznania albo zakwestionowaniem rozliczenia.
• Nieprawidłowa stopa składki wypadkowej — u płatników objętych zróżnicowaną stopą błędny kod działalności przeważającej w REGON prowadzi do zaniżenia lub zawyżenia składek.
• Podatki — ponieważ rozstrzyga stan faktyczny, niezgodność sama w sobie nie zmienia wysokości zobowiązania. Utrudnia jednak wykazanie charakteru działalności w toku czynności sprawdzających lub kontroli i bywa źródłem wątpliwości przy stosowaniu stawek ryczałtu oraz zwolnień w VAT.

Podstawa prawna

• § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. poz. 1936) oraz załącznik do niego (PKD 2025, zasady metodyczne, pkt 14 i 22–25),
• art. 12 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1792),
• art. 5 ust. 1 pkt 8, art. 13, art. 15 ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 2 oraz art. 21a ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2026 r. poz. 30, z późn. zm.),
• art. 20e, art. 22, art. 24 ust. 1 i 1b oraz art. 40 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 869, z późn. zm.),
• art. 25 pkt 3, art. 157 § 1 pkt 2 i art. 304 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 18, z późn. zm.),
• art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843, z późn. zm.),
• art. 113 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2026 r. poz. 1263, z późn. zm.),
• rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. poz. 1902, z późn. zm.),
• art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1644, z późn. zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (Dz. U. z 2025 r. poz. 1874),
• rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis (Dz. U. z 2026 r. poz. 449) oraz § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 października 2025 r. zmieniającego to rozporządzenie (Dz. U. poz. 1489).