Stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych

Wysokość ryczałtu zależy od rodzaju przychodu, a nie od kodu PKD. Stawki określa art. 12 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, w większości przez odesłanie do grupowań Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Ogólne zasady tej formy opodatkowania — limit przychodów, wybór, wpłaty i składkę zdrowotną — omawia poradnik Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Stawki według rodzajów przychodów

Stawka 8,5% ma charakter uzupełniający: obejmuje każdą działalność usługową, której przepisy nie przypisały do innej stawki. Dlatego usługi informatyczne spoza katalogu stawki 12% i 15% podlegają co do zasady stawce 8,5%. Oznaczenie „ex” przy symbolu grupowania oznacza, że stawka obejmuje tylko część usług z tego grupowania (art. 4 ust. 4) — np. w grupowaniu 62.01.1 wyłącznie usługi związane z oprogramowaniem. Skutki sprzedaży składników majątku omawia artykuł Sprzedaż środka trwałego, a opodatkowanie dotacji — Dotacje i dofinansowania.

PKWiU 2015 także po 1 stycznia 2026 r.

Działalność usługową ustawa definiuje przez odesłanie do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z 4 września 2015 r. (art. 4 ust. 1 pkt 1). Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje nowa klasyfikacja — PKWiU 2025 — wprowadzona rozporządzeniem z 17 grudnia 2025 r., które uchyliło rozporządzenie z 2015 r. (§ 3). Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych i od osób prawnych, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i karty podatkowej stosuje się jednak PKWiU 2015 do 31 grudnia 2028 r., a dla celów VAT — do 31 grudnia 2027 r.

W konsekwencji do końca 2028 r. stawki ryczałtu ustala się wyłącznie według symboli PKWiU 2015 wymienionych w art. 12 ust. 1. Symbole PKWiU 2025 różnią się od dotychczasowych i nie zastępują klasyfikacji przyjętej w ustawie, która nadal odsyła wprost do rozporządzenia z 2015 r.

Kod PKD wpisany do CEIDG nie przesądza o stawce (kody PKD). Według zasad metodycznych PKWiU 2015 każdą usługę zalicza się do grupowania zgodnie z jej charakterem, niezależnie od symbolu PKD, pod którym sklasyfikowano usługodawcę (pkt 5.3.2), a zaliczenie usługi do grupowania należy do usługodawcy (pkt 7.3). Decyduje rzeczywisty charakter czynności, wynikający z umowy, faktury i dokumentacji zlecenia. Wstępną klasyfikację ułatwiają narzędzia Stawki ryczałtu i Wyszukiwarka PKWiU.

Wolne zawody a stawka 15%

Stawka 17% dotyczy wyłącznie zawodów wymienionych w definicji wolnego zawodu (art. 4 ust. 1 pkt 11) i tylko przy ich osobistym wykonywaniu, tj. bez zatrudniania — na podstawie umowy o pracę, zlecenia, o dzieło lub podobnej — osób wykonujących czynności związane z istotą zawodu. Zatrudnienie pracownika administracyjnego nie pozbawia prawa do tej stawki. Jeżeli jednak radca prawny zatrudnia innego prawnika, a księgowy — osobę prowadzącą księgi, przychody z tych usług opodatkowuje się stawką właściwą dla usługi, czyli 15% (usługi prawne, rachunkowo-księgowe, doradztwo podatkowe, tłumaczenia, usługi ubezpieczeniowe).

Lekarze, lekarze dentyści, fizjoterapeuci czy architekci nie są wolnymi zawodami w rozumieniu ustawy o ryczałcie. Ich usługi opodatkowuje się stawką 14% bez względu na zatrudnianie personelu.

Doradztwo związane z zarządzaniem a zarządzanie projektami

Stawką 15% objęte są przychody ze świadczenia usług „firm centralnych (head office); usług doradztwa związanych z zarządzaniem (PKWiU ex dział 70), z wyjątkiem usług doradztwa związanych z zarządzaniem rynkiem rybnym (PKWiU 70.22.16.), innych niż świadczone w ramach wolnych zawodów” (art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. m). Oznaczenie „ex” wskazuje, że przepis obejmuje węższy zakres usług niż cały dział 70 PKWiU 2015 (art. 4 ust. 4). Mieszczą się w nim przede wszystkim usługi doradztwa związane z zarządzaniem strategicznym, finansami, rynkiem, zasobami ludzkimi i produkcją (grupowania 70.22.11.0–70.22.15.0).

Dział 70 obejmuje także grupowanie 70.22.20.0 „Pozostałe usługi zarządzania projektami, z wyłączeniem projektów budowlanych”. Według wyjaśnień GUS do PKWiU 2015 należą do niego m.in. usługi koordynacji i nadzoru nad przygotowaniem, uruchomieniem i zakończeniem projektu realizowanego w imieniu klienta, w tym w zakresie budżetu i kontroli kosztów, zamówień, planowania czasu pracy, koordynacji prac podwykonawców i kontroli jakości. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacjach indywidualnych przyjmuje, że usługi z tego grupowania, które nie są usługami doradztwa związanymi z zarządzaniem, podlegają stawce 8,5% jako usługi niewymienione w innych przepisach (art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a) — np. interpretacje z 25 sierpnia 2026 r., 0112-KDSL1-1.4011.544.2026.2.AK, z 31 sierpnia 2026 r., 0112-KDSL1-1.4011.564.2026.2.MJ, oraz z 24 września 2026 r., 0115-KDST2-2.4011.598.2026.2.PR (organizacja i koordynacja realizacji przedsięwzięcia, współpracy jego uczestników, terminów i przekazania rezultatu zleceniodawcy). Interpretacje te dotyczą opisanych stanów faktycznych, a klasyfikacja PKWiU jest w nich co do zasady elementem opisu przedstawionego przez wnioskodawcę. Jeżeli istotą świadczenia jest doradztwo — rekomendacje i pomoc w zakresie strategii, organizacji, marketingu czy finansów klienta — przychód podlega co do zasady stawce 15%.

Usługę zarządzania projektem klienta należy odróżnić od sytuacji, w której przedsiębiorca zobowiązuje się wobec klienta do dostarczenia określonego rezultatu — wyrobu, instalacji czy wydarzenia — a jego wykonanie (produkcję, transport, montaż) zleca we własnym imieniu innym wykonawcom. Koordynacja podwykonawców jest wtedy sposobem wykonania własnego świadczenia, a nie odrębną usługą. Usługę złożoną z kombinacji różnych czynności klasyfikuje się jak usługę, która nadaje całości zasadniczy charakter (pkt 7.6.2 zasad metodycznych PKWiU 2015). W interpretacjach Dyrektora KIS:

• sprzedaż wyrobów wytworzonych przez podwykonawcę według projektu lub dokumentacji technicznej przedsiębiorcy albo z jego materiałów uznano za działalność wytwórczą — 5,5% (interpretacje z 7 listopada 2025 r., 0112-KDSL1-2.4011.533.2025.2.PR, i z 9 kwietnia 2026 r., 0112-KDSL1-1.4011.45.2026.2.DT),
• sprzedaż wyrobów wytworzonych na zlecenie z materiałów wykonawcy według typowego wzoru albo dokumentacji dostarczonej przez klienta uznano za handel — 3% (interpretacja z 9 kwietnia 2026 r.),
• za prawidłowe uznano stanowisko, że transport sprzedanego towaru do nabywcy dzieli stawkę sprzedaży, a montaż oferowany jako odrębna, nieobowiązkowa usługa podlega stawce właściwej dla montażu (interpretacja z 21 września 2026 r., 0115-KDST2-1.4011.459.2026.1.KB),
• kompleksową organizację przyjęć okolicznościowych zaliczono do usług związanych z rozrywką i rekreacją (dział 93) — 15% (interpretacja z 18 maja 2026 r., 0112-KDSL1-2.4011.206.2026.3.BR).

Czynności organizacyjne mogą też mieścić się w grupowaniach objętych wprost stawką 15%, np. organizowanie kongresów, targów i wystaw (82.30) albo usługi wspomagające prowadzenie działalności gospodarczej gdzie indziej niesklasyfikowane (82.9) — art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. v. Działalność usługowa niewymieniona w art. 12 ust. 1 pkt 1–4 i 6–8 podlega stawce 8,5% (pkt 5 lit. a) — także wtedy, gdy przedsiębiorca dostarcza rezultat wykonany z udziałem podwykonawców, a świadczeniem nadającym całości zasadniczy charakter jest taka usługa.

O stawce decyduje rzeczywisty charakter świadczenia: przedmiot umowy z klientem (zarządzanie jego projektem czy dostarczenie rezultatu), zakres odpowiedzialności wobec klienta, sposób rozliczenia i treść faktury. Ten sam kod PKD — np. 70.22.Z według PKD 2007 (70.20.Z według PKD 2025) — może obejmować usługi opodatkowane stawką 15% albo 8,5%, a przy dostarczaniu rezultatu — także sprzedaż opodatkowaną stawką 5,5% albo 3%. W razie wątpliwości stawkę można potwierdzić w interpretacji indywidualnej, przedstawiając wyczerpujący opis wykonywanych czynności (art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej).

Przychody opodatkowane różnymi stawkami

Przedsiębiorca wykonujący kilka rodzajów działalności stosuje do każdego z nich właściwą stawkę pod warunkiem, że ewidencja przychodów pozwala ustalić przychód z każdego rodzaju działalności (art. 12 ust. 3). W praktyce oznacza to wpisywanie przychodów w kolumnach odpowiadających stawkom i rozdzielanie kwot z jednego dowodu, jeżeli obejmuje on świadczenia opodatkowane różnie (ewidencja przychodów). Przykładowo:

• programista opodatkowuje tworzenie oprogramowania na zlecenie stawką 12%, a prowadzenie szkoleń — 8,5%,
• lekarz opodatkowuje usługi medyczne stawką 14%, a najem gabinetu — 8,5% (12,5% od nadwyżki ponad 100 000 zł),
• restauracja opodatkowuje sprzedaż posiłków stawką 3%, a napojów zawierających ponad 1,5% alkoholu — 8,5%.

Jeżeli ewidencja nie zapewnia podziału, ryczałt od całości przychodów wynosi 8,5%, a gdy podatnik osiąga również przychody, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1, 2, 2a, 2b, 3 albo 4 — odpowiednio 17%, 15%, 14%, 12%, 10% albo 12,5% (art. 12 ust. 3). Zaniżenie stawki oznacza zaległość podatkową z odsetkami za zwłokę (korekta deklaracji i czynny żal).

Ustalanie stawki w razie wątpliwości

• Wiążąca informacja stawkowa (WIS) jest wydawana wyłącznie na potrzeby VAT (art. 42a ustawy o VAT). Zawarta w niej klasyfikacja nie wiąże w zakresie ryczałtu.
• Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej chroni podatnika, który się do niej zastosował (art. 14k–14m Ordynacji podatkowej). Opłata wynosi 40 zł od każdego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego (art. 14f). Organ interpretacyjny zwykle przyjmuje klasyfikację wskazaną przez wnioskodawcę jako element stanu faktycznego — ochrona zależy więc od pełnego i zgodnego z rzeczywistością opisu usługi. Zasady opisuje poradnik Interpretacje podatkowe, a wydane interpretacje można przeszukiwać narzędziem Interpretacje.
• Ośrodek Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi udziela na wniosek (pismem albo przez formularz elektroniczny) informacji o klasyfikacji wyrobu lub usługi według PKWiU. Klasyfikację ustala wyłącznie na podstawie opisu przedstawionego przez wnioskodawcę i według standardów statystycznych, a nie przepisów podatkowych; informacja nie jest decyzją ani interpretacją podatkową i nie ma charakteru wiążącego.

Wyłączenia z ryczałtu

Niezależnie od stawki ryczałtu nie stosują m.in. podatnicy prowadzący apteki, handlujący częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, zajmujący się obrotem wartościami dewizowymi i wytwarzający wyroby akcyzowe (art. 8 ust. 1). Podjęcie takiej działalności w trakcie roku albo świadczenie na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy usług odpowiadających czynnościom z umowy o pracę w roku bieżącym lub poprzednim powoduje utratę prawa do ryczałtu (art. 8 ust. 2 i 3) — szczegóły w poradniku Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Klasyfikację świadczonych usług ustala przedsiębiorca jako usługodawca (pkt 7.3 zasad metodycznych PKWiU 2015). Przypisanie pozycji sprzedaży do grupowań PKWiU — a tym samym stawkę ryczałtu — klient biura określa na fakturze sprzedaży, w jej pozycjach albo w opisie. Biuro sprawdza stawkę ryczałtu dla wskazanych grupowań; potrzebuje do tego opisu faktycznie wykonywanych czynności, informacji o zatrudnianiu osób przy wolnych zawodach oraz o planowanych nowych rodzajach przychodów (obsługa ryczałtu).

Podstawa prawna

• art. 4 ust. 1 pkt 1–4 i 11 oraz ust. 4, art. 6 ust. 1, 1a i 1d, art. 8 ust. 1–3 oraz art. 12 ust. 1–3 i 10 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843 oraz z 2026 r. poz. 779 i 1098),
• art. 14 ust. 2 i art. 20 ust. 1c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592, z późn. zm.),
• § 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2025 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. poz. 1829),
• rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. poz. 1676, z 2017 r. poz. 2453, z 2018 r. poz. 2440, z 2019 r. poz. 2554 oraz z 2020 r. poz. 556), w tym pkt 5.3.2, 7.3 i 7.6.2 zasad metodycznych — stosowane dla celów podatkowych w zakresie określonym w § 2 rozporządzenia z 2025 r.,
• art. 14b § 3, art. 14f oraz art. 14k–14m ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. — Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622, z późn. zm.),
• art. 42a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2026 r. poz. 1263, z późn. zm.).