0111-KDIB1-1.4010.388.2026.2.RH

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe

 

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

 

30 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczący podatku dochodowego od osób prawnych. Uzupełnili go Państwo, w odpowiedzi na wezwanie pismem z 13 sierpnia 2026 r. (wpływ tego samego dnia).

 

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest spółką prawa polskiego, działającą pod firmą „A S.A.”. Wnioskodawca jest spółką zależną B S.A. (dalej: „B”), która jest spółką (…) oraz jednostką dominującą Grupy Kapitałowej B (dalej: „Grupa” lub „GK B”). (…).

(…). (…) podmioty z GK B zawierają szereg transakcji sprzedaży i zakupu energii elektrycznej, w tym na giełdach towarowych. W GK B planowane jest stosowanie modelu sprzedaży, w ramach którego spółki wytwarzające energię, w tym Wnioskodawca, będą dokonywały sprzedaży energii elektrycznej na giełdach towarowych na kontraktach spot po cenach rynkowych, odpowiadających warunkom właściwym dla danego okresu dostawy. B będzie natomiast nabywać energię elektryczną na giełdach w celu jej dalszej odsprzedaży.

W celu ograniczenia ryzyka cenowego wynikającego z potencjalnych wahań cen giełdowych Wnioskodawca oraz B planują zawarcie kontraktu terminowego typu contract for difference (dalej: „kontrakt terminowy”). Kontrakt ten będzie służył zabezpieczeniu ceny dla określonego wolumenu energii sprzedawanego przez Wnioskodawcę oraz zapewnieniu większej przewidywalności rozliczeń i wyniku finansowego po jego stronie.

W powyższy model będą zaangażowane następujące podmioty:

   - B – pełni rolę podmiotu centralnego, którego zadaniem jest integracja i optymalizacja wszystkich przepływów handlowych w ramach Grupy Kapitałowej B; jest odpowiedzialny za zapewnienie dostaw do segmentu detalicznego z wykorzystaniem m.in. posiadanych wszystkich aktywów wytwórczych;

- Spółki (…) z Grupy (dalej: „Wytwórcy” lub „Wytwórca”), w tym Wnioskodawca – (…);

- Spółki obrotu detalicznego w ramach Grupy Kapitałowej B (dalej: „C”) – (…). W Grupie taką rolę pełnią: D S.A. (dalej: „D”) oraz E S.A. (dalej: „E”);

- Konsument – odbiorca końcowy (…).

Transakcje realizowane na rynku OTC lub giełdach będą zawierane po cenach rynkowych właściwych dla danego okresu dostawy, przy czym mogą mieć charakter zarówno spot (Rynek Dnia Następnego i Bieżącego), jak i terminowy (Rynek Terminowy Produktów Energetycznych).

Transakcje giełdowe będą ograniczone do dwóch rodzajów transakcji. W ramach pierwszej z nich, Wnioskodawca będzie dokonywać zakupu energii na giełdzie w związku z posiadanymi bateryjnymi magazynami energii oraz elektrowniami szczytowo-pompowymi. W drugiej z nich, energia na giełdzie będzie sprzedawana przez Wnioskodawcę oraz dokonywany będzie jej zakup przez B. Na dalszych etapach łańcucha dostaw, tj. na odcinku B->Detal->Konsument, sprzedaż będzie się odbywała z pominięciem giełdy.

Zgodnie z obowiązującym modelem handlu A zapewnia B odpowiednią ilość energii elektrycznej w danym okresie, przeznaczoną do dalszej sprzedaży Detalowi. W przypadku wprowadzenia obliga giełdowego podstawowym kanałem fizycznego pozyskania energii elektrycznej przez B będzie zakup giełdowy, ze względu na największą płynność rynku.

Wnioskodawca wraz z B zamierzają zawrzeć między sobą kontrakt terminowy o charakterze finansowym, tj. niewymagający fizycznej dostawy energii (dalej: „contract for difference”, „kontrakt CfD” albo „CfD”). Celem tego kontraktu jest zabezpieczenie ceny dla określonego wolumenu energii nabywanej przez B, co pozwoli ograniczyć wpływ wahań cen giełdowych na wynik ekonomiczny obu stron. Jednocześnie kontrakt zapewni A przewidywalność oraz zabezpieczenie ceny sprzedaży energii, a tym samym marży generowanej na wolumenie objętym kontraktem.

Planowany mechanizm rozliczeń będzie odpowiadał instrumentowi pochodnemu opisanemu w art. 2 ust. 1 pkt 2h ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 722 ze zm., dalej: „ustawa o obrocie instrumentami finansowymi”) – kontraktu na różnicę, tj. Wytwórca i B będą rozliczać różnicę pomiędzy ceną uzgodnioną (zabezpieczoną) w kontrakcie a ceną rynkową przyjętą jako wskaźnik referencyjny (benchmark). Kontrakt może obejmować dłuższe okresy (np. miesiąc/kwartał/rok), natomiast rozliczenie pomiędzy stronami ma następować okresowo (np. miesięcznie) poprzez ustalenie salda różnic. Strony uzgadniają, że ceną referencyjną będzie cena oparta na notowaniach Rynku Dnia Następnego TGE (Fixing I lub Fixing II), wyznaczana dla danego okresu rozliczeniowego jako średnia ważona wolumenem. Rozliczenie będzie kalkulowane w odniesieniu do wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie (wolumenu kontraktowego), niezależnie od wolumenów faktycznie sprzedanych lub nabytych na TGE w danym okresie.

W zależności od cen energii jedna ze stron zapłaci drugiej wynagrodzenie będące rezultatem CfD. Oprócz płatności tytułem rozliczenia kontraktu, strony nie będą ponosiły żadnych dodatkowych kosztów, takich jak opłaty lub prowizje za zawarcie kontraktu.

 

 Przykładowo (Wyliczenia o charakterze nierzeczywistym, przykładowym):

   - Kontrakt finansowy zakładać będzie wolumen 100 MWh, w cenie zabezpieczonej 60 zł/MWh;

 

Płatność od B do Wnioskodawcy:

   - W określonych sytuacjach rynkowych (np. przy niskich cenach energii) A może ograniczać produkcję, co wynika z braku możliwości sprzedaży całego oferowanego wolumenu energii na giełdzie, lub niekorzystnych biznesowo warunków sprzedaży (np. ujemne ceny energii elektrycznej w sytuacjach, gdy podaż energii przewyższa zapotrzebowanie). Może to skutkować tym, że wolumen transakcji zawartych na TGE w danym okresie (tj. wolumen sprzedany przez Wnioskodawcę na TGE) nie będzie tożsamy z nabytym z TGE przez B i może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym (np. Wnioskodawca wystawia na TGE 90 MWh po 50 zł/MWh – przychód z rynku wynosi 4500 zł). W takiej sytuacji nastąpi płatność od B (1000 zł) na rzecz Wnioskodawcy, ustalana jako iloczyn zabezpieczonego wolumenu (100 MWh) oraz różnicy między cenami (60 zł – 50 zł = 10 zł). Zakup energii z giełdy przez B na pokrycie zapotrzebowania nastąpi bez względu na możliwości handlowe Wnioskodawcy. Różnica zabezpieczonego wolumenu będzie rozliczana niezależnie od poziomu produkcji A.

 

Płatność od Wnioskodawcy do B:

   - Z kolei, w innych sytuacjach rynkowych (np. przy wysokich cenach energii), A może zwiększać produkcję, wystawiając na giełdzie więcej energii niż przewiduje kontrakt finansowy. Może to skutkować tym, że wolumen transakcji zawartych na TGE w danym okresie (tj. wolumen sprzedany przez Wnioskodawcę na TGE) nie będzie tożsamy z nabytym z TGE przez B i może być wyższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym (np. Wytwórca wystawia na TGE 110 MWh po 70 zł/MWh – przychód z rynku wynosi 7700 zł). W takiej sytuacji nastąpi płatność od Wnioskodawcy (1000 zł) na rzecz B, ustalana jako iloczyn zabezpieczonego wolumenu (100 MWh) oraz różnicy między cenami (70 zł – 60 zł = 10 zł).

Zakup energii z giełdy przez B na pokrycie zapotrzebowania nastąpi bez względu na możliwości handlowe Wnioskodawcy. Różnica zabezpieczonego wolumenu będzie rozliczana niezależnie od poziomu produkcji A.

Planowany kontrakt o charakterze finansowym pomiędzy Wnioskodawcą a B ma służyć ograniczeniu ryzyka cenowego po obu stronach. Z przyjętych założeń, w oparciu o historyczne odchylenia cen, wynika, że potencjalne przepływy pieniężne i wynik rozliczeń z tytułu kontraktu mogą sięgać ok. 5% przychodów każdej ze spółek z podstawowej działalności, przy czym ich ostateczna wysokość będzie zależna od poziomu zmienności cen energii elektrycznej w danym okresie (w praktyce możliwe są również wartości wyższe, zwłaszcza w razie nieprzewidzianych wydarzeń wpływających na ceny energii elektrycznej).

Kontrakt finansowy ma obejmować tylko część wolumenu energii z portfela wytwórczego, którą GK B chce zabezpieczyć wewnątrz grupy w ujęciu terminowym. Reszta energii będzie sprzedawana na rynek zewnętrzny tak jak dotychczas, poprzez transakcje terminowe, transakcje spot oraz OTC. Z tego względu wolumen wskazany w kontrakcie finansowym zasadniczo nie będzie się „pokrywał” z wolumenami faktycznie oferowanymi i sprzedawanymi na TGE. Na rynku spot wolumen w naturalny sposób zmienia się w czasie, a zarówno Wytwórcy, jak i C, niezależnie od kontraktu finansowego, planują utrzymywać część ekspozycji spot. Zgodnie z założeniami, wolumen realizowany na rynku spot będzie „uzupełniany” poprzez kontrakt terminowy pomiędzy Wnioskodawcą a B. Transakcje realizowane pomiędzy Wnioskodawcą a B oraz pomiędzy B a Detalem będą zawierane i rozliczane w PLN. Opisane wyżej rozwiązanie nie ma mieć charakteru tymczasowego. Strony nie planują zawierania analogicznych kontraktów finansowych z kontrahentami spoza GK B. Ani B, ani Wnioskodawca czy inni Wytwórcy nie prowadzą obecnie i nie ujawniali w KRS/PKD działalności w zakresie instrumentów finansowych (lub działalności o podobnym profilu). Równocześnie, dla kompletności wniosku, Wnioskodawca pragnie zaznaczyć, że obecnie jest stroną jednego kontraktu o analogicznym charakterze, jednak wynika to wyłącznie z faktu kontynuacji jego wykonywania jako następca prawny przejętej spółki, która pierwotnie go zawarła.

Obsługa i rozliczenia kontraktu finansowego nie będą realizowane przez dedykowane zespoły ani nowe stanowiska. Kontrakt będzie obsługiwany w ramach istniejących zespołów odpowiedzialnych za kontrakty z fizyczną dostawą energii elektrycznej. Jednocześnie obsługa kontraktu będzie wymagała rozwoju oraz odpowiedniej konfiguracji wykorzystywanych już systemów/narzędzi IT, tj. będzie oparta na istniejącej infrastrukturze (w tym systemach stosowanych do ewidencji i rozliczeń transakcji giełdowych), bez wdrażania odrębnych, nowych systemów.

Wolumen zabezpieczany pomiędzy B a Wnioskodawcą będzie ustalany elastycznie, w zależności od bieżących warunków rynkowych i opłacalności ekonomicznej. B zabezpiecza energię dla spółek detalicznych w oparciu o rozwiązania najefektywniejsze ekonomicznie (także poza Grupą, w tym OTC lub na TGE), przy czym zabezpieczenie wolumenów z portfeli wytwórczych GK B, ze względu na obowiązek obrotu poprzez TGE, ma być realizowane z wykorzystaniem kontraktu finansowego.

 

W uzupełnieniu wniosku, ujętym w piśmie z 13 sierpnia 2026 r. na zadane w wezwaniu pytania udzielono odpowiedzi w następujący sposób:

   1. Na jaki okres czasu zawarty zostanie kontrakt CfD?

ODP: Planowane jest, aby kontrakty CfD były zawierane na okresy miesięczne/kwartale lub roczne, w zależności od zapotrzebowania Wnioskodawcy oraz sytuacji na rynku energii.

   2. Kiedy i na jakiej podstawie będzie rozliczana płatność z tyt. realizacji instrumentu pochodnego CfD?

ODP: Płatność z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD będzie rozliczana okresowo (np. w cyklach miesięcznych) na podstawie ustalenia salda różnicy pomiędzy:

(i) ceną zabezpieczoną (uzgodnioną w kontrakcie);

     a

(ii) ceną referencyjną.

Ceną referencyjną będzie cena oparta na notowaniach Rynku Dnia Następnego TGE (Fixing I lub Fixing II), wyznaczana dla danego okresu rozliczeniowego jako średnia ważona wolumenem. Rozliczenie będzie kalkulowane w odniesieniu do wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie (wolumenu kontraktowego), niezależnie od wolumenów faktycznie sprzedanych lub nabytych na TGE w danym okresie.

Płatność będzie należna po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego i ustaleniu wyniku rozliczenia, tj. po określeniu, która ze stron jest zobowiązana do zapłaty różnicy.

   3. Proszę opisać mechanizm rozliczeń między Stronami kontraktu CfD.

ODP: Mechanizm rozliczeń między Stronami kontraktu CfD opiera się na rozliczeniu różnicy pomiędzy ceną zabezpieczoną (uzgodnioną w kontrakcie) a ceną referencyjną (benchmarkiem), w odniesieniu do wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie.

Rozliczenie będzie mieć charakter wyłącznie finansowy – nie dochodzi do fizycznej dostawy energii elektrycznej. Strony uzgadniają cenę zabezpieczoną oraz wolumen kontraktowy. Po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego (miesiąc) ustalana jest cena referencyjna jako średnia ważona wolumenem cena z notowań Rynku Dnia Następnego TGE (Fixing I lub Fixing II). Następnie obliczana jest różnica pomiędzy ceną zabezpieczoną a ceną referencyjną i mnożona przez wolumen kontraktowy. Wynik tego obliczenia stanowi kwotę rozliczenia:

   - jeżeli cena referencyjna jest niższa od ceny zabezpieczonej – płatność następuje od B na rzecz Wnioskodawcy (B dopłaca różnicę, kompensując Wnioskodawcy niższe przychody ze sprzedaży energii na rynku);

   - jeżeli cena referencyjna jest wyższa od ceny zabezpieczonej – płatność następuje od Wnioskodawcy na rzecz B (Wnioskodawca przekazuje B nadwyżkę wynikającą z wyższych cen rynkowych ponad cenę zabezpieczoną).

Przykładowo, przy wolumenie kontraktowym 100 MWh i cenie zabezpieczonej 60 zł/MWh:

 (i) jeżeli średnia ważona cena referencyjna z TGE wyniesie 50 zł/MWh, B zapłaci Wnioskodawcy kwotę 1 000 zł (100 MWh × (60 zł – 50 zł));

(ii) jeżeli średnia ważona cena referencyjna z TGE wyniesie 70 zł/MWh, Wnioskodawca zapłaci B kwotę 1 000 zł (100 MWh × (70 zł – 60 zł)).

Rozliczenie następuje niezależnie od wolumenów faktycznie sprzedanych przez Wnioskodawcę lub nabytych przez B na TGE w danym okresie. Oprócz płatności tytułem rozliczenia kontraktu, strony nie będą ponosiły żadnych dodatkowych kosztów, takich jak opłaty lub prowizje za zawarcie kontraktu.

   4. Czy pochodne instrumenty finansowe służące do ustalania cen energii pomiędzy stronami nie będą miały charakteru spekulacyjnego?

ODP: Wnioskodawca potwierdza, że kontrakty CfD zawierane pomiędzy A a B nie będą miały charakteru spekulacyjnego.

Kontrakty te stanowią element modelu zarządzania ryzykiem cenowym w ramach GK B i służą wyłącznie zabezpieczeniu ceny dla określonego wolumenu energii elektrycznej, co pozwala ograniczyć wpływ wahań cen giełdowych na wynik ekonomiczny obu stron. W szczególności, celem zawarcia kontraktów CfD jest zabezpieczenie przewidywalności ceny sprzedaży energii elektrycznej przez Wnioskodawcę, a tym samym stabilizacja marży generowanej na wolumenie objętym kontraktem w ramach podstawowej działalności operacyjnej Wnioskodawcy.

Kontrakty CfD nie będą zawierane w celu osiągania zysku z obrotu instrumentami finansowymi jako takimi.

Dodatkowo w celu pełnego przedstawienia stanu faktycznego związanego z zawieraniem kontraktów CfD, Spółka pragnie dodać, że w toku działalności pozycje handlowe Wnioskodawcy (Wytwórcy) oraz B mogą ulegać zmianom. W szczególności, w związku ze zmianą warunków rynkowych lub planów produkcyjnych, to Wnioskodawca może również dokonywać zakupu energii elektrycznej od B. W takich przypadkach kontrakty CfD mogą służyć ograniczeniu, zamknięciu lub odwróceniu wcześniej zabezpieczonej ekspozycji (w związku z odwróceniem kierunku sprzedaży energii od Wnioskodawcy do B na sprzedaż od B do Wnioskodawcy).

Niezależnie od kierunku poszczególnych transakcji dotyczących energii kontrakty CfD będą służyły zarządzaniu ryzykiem cenowym wynikającym z działalności Wnioskodawcy w zakresie obrotu energią elektryczną.

   5. Jakie dokładnie wydatki poniesie Państwa spółka z tyt. realizacji instrumentu pochodnego CfD?

ODP: Jedynym wydatkiem, jaki Wnioskodawca poniesie z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD, będzie płatność rozliczeniowa na rzecz B, wynikająca z ujemnego wyniku rozliczenia kontraktu CfD za dany okres rozliczeniowy.

Płatność ta stanowi iloczyn wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie oraz dodatniej różnicy pomiędzy ceną referencyjną (benchmarkiem opartym na notowaniach Rynku Dnia Następnego TGE) a ceną zabezpieczoną w kontrakcie. Oprócz powyższej płatności rozliczeniowej, strony nie będą ponosiły żadnych dodatkowych wydatków związanych z kontraktem CfD, w szczególności nie będą ponoszone opłaty, prowizje ani inne koszty z tytułu zawarcia lub obsługi kontraktu.

 

Pytania

 

    1. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuje płatność od B do Wnioskodawcy, po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, w wysokości należnej płatności stosownie do treści art. 12 ust. 3f ustawy o pdop?

    2. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuje płatność od Wnioskodawcy do B, Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8b) ustawy o pdop?

    3. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytania 2, czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym wydatki poniesione z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD stanowić będą pośrednie koszty uzyskania przychodu potrącalne w dacie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o pdop?

    4. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytania 1 oraz 2, czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy zgodnie z którym, przychody/koszty wskazane w pytaniu 1 oraz 2, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD, stanowić będą dochody z innych źródeł przychodów (tzw. dochody operacyjne) w rozumieniu art. 7 ust. 1 w związku z art. 7b ustawy o pdop?

 

Państwa stanowisko w sprawie

 

    1. Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuje płatność od B do Wnioskodawcy, po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, w wysokości należnej płatności stosownie do treści art. 12 ust. 3f ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o pdop”).

    2. Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuje płatność od Wnioskodawcy do B, Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8b) ustawy o pdop.

    3. Zdaniem Wnioskodawcy, wydatki poniesione z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD stanowić będą pośrednie koszty uzyskania przychodu potrącalne w dacie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o pdop.

    4. Zdaniem Wnioskodawcy, przychody/koszty wskazane w pytaniu 1 oraz 2, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD, stanowić będą dochody z innych źródeł przychodów (tzw. dochody operacyjne) w rozumieniu art. 7 ust. 1 w związku z art. 7b ustawy o pdop.

Uzasadnienie:

Ad. 1:

 

Zgodnie z art. 4a pkt 22 ustawy o pdop, ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych - oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy o obrocie instrumentami finansowymi; z kolei, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ww. ustawy, instrumentem takim jest także kontrakt na różnicę. Jak podaje Komisja Nadzoru Finansowego:

„CFD to instrumenty pochodne, co oznacza, że ich wartość zależy bezpośrednio od wartości instrumentu bazowego, na który opiewają, a także od marży firmy inwestycyjnej. Instrumentami bazowymi mogą być np.: akcje, indeksy, waluty czy surowce. Cechy charakterystyczne instrumentów pochodnych CFD:

   - wartość zależy od wartości instrumentów bazowych (walut, indeksów, akcji, obligacji, surowców, towarów) oraz od marży doliczonej przez firmę inwestycyjną,

   - transakcje, których przedmiotem są kontrakty na różnicę, zawierane są z zastosowaniem mechanizmu dźwigni finansowej, co oznacza, że możliwe jest otwieranie pozycji o wartości nominalnej wyższej, niż wpłacony depozyt zabezpieczający,

   - możliwość otwarcia pozycji długiej (zarabianie na wzrostach ceny instrumentu) lub krótkiej (zarabianie na spadkach cen instrumentu),

   - rozliczenie pieniężne na podstawie różnic kursowych (strona, która straciła, wypłaca stronie, która zyskała, różnicę pomiędzy wyceną pozycji z momentu jej zamknięcia i otwarcia),

   - koszty w postaci spreadu (różnicy pomiędzy ceną kupna a sprzedaży), ujemnych punktów swapowych (koszty przetrzymania pozycji na kolejny dzień), prowizji.” (https://www.knf.gov.pl/dla_rynku/forex/pytania_i_odpowiedzi#57334; dostęp 26 marca 2026 r.)

W związku z tym, jako że opisany w stanie faktycznym kontrakt CfD jest kontraktem, którego wartość zależy od wartości instrumentu bazowego (towaru – energii elektrycznej), oraz spełnia pozostałe ww. przesłanki, zdaniem Wnioskodawcy należy uznać go za kontrakt na różnicę, który jest pochodnym instrumentem finansowym w rozumieniu ustawy o pdop. Wobec tego, przychód ewentualnie uzyskany przez Wnioskodawcę w razie zmiany ceny energii elektrycznej będzie przychodem z pochodnego instrumentu finansowego w rozumieniu art. 4a pkt 22 ustawy o pdop.

Z kolei, zgodnie z art. 12 ust. 3f ustawy o pdop, za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw. Ustawodawca przy tym nie definiuje pojęcia „momentu realizacji praw wynikających z pochodnego instrumentu finansowego”. Zgodnie z uzasadnieniem do projektu ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328 z późn. zm.) wprowadzającej ww. przepis do ustawy o pdop, „zmiana ma na celu doprecyzowanie, że za datę powstania przychodu z tytułu realizacji pochodnych instrumentów finansowych uważa się, podobnie jak na gruncie ustawy PIT, moment realizacji tych praw; w zależności od konkretnego instrumentu pochodnego moment ten może, lecz nie musi być tożsamy z faktycznym przepływem środków pieniężnych w wyniku rozliczenia transakcji (ujęcie memoriałowe)”.

W konsekwencji, zgodnie z stanowiskiem powoływanym w doktrynie (K. Gil, A. Obońska, A. Wacławczyk, A. Walter (red.), Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2019, art. 12), momentem powstania przychodu powinien być moment realizacji praw z instrumentów pochodnych (data wykonania/realizacji), tj. dzień, w którym zgodnie z warunkami kontraktu, następuje określenie ceny rozliczenia i ustalany jest wynik na transakcji.

Podobne stanowisko zostało także zaprezentowane w interpretacjach indywidualnych, przykładowo w interpretacji indywidualnej DKIS z 6 marca 2024 r., Znak: 0114-KDIP2-2.4010.641.2023.4.ASK.

Ad. 2:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o pdop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. W związku z powyższym, aby wydatek mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodu, musi on:

Z uwagi na ogólny charakter definicji kosztów uzyskania przychodów wynikającej z art. 15 ust. 1 ustawy o pdop, wydatki ponoszone przez podatnika powinny każdorazowo podlegać indywidualnej ocenie co do ich kwalifikacji podatkowej jako kosztów uzyskania przychodów lub wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów.

 

     Mając na uwadze powyżej wymienione warunki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu, Wnioskodawca wskazuje, że:

 1. zostać poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik);

 2. być definitywnym (rzeczywistym), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona;

 3. musi pozostawać w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą;

 4. musi być poniesiony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów;

 5. musi być należycie udokumentowany;

 6. nie może być wyłączony z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o pdop.

W konsekwencji, wydatki ponoszone przez Wnioskodawcę w związku z ujemnym wynikiem rozliczenia CfD (tj. płatności realizowane na rzecz B) powinny stanowić koszty uzyskania przychodów w świetle art. 15 ust. 1 ustawy o pdop – jako koszty poniesione w celu zabezpieczenia źródła przychodów z działalności operacyjnej (innej niż zyski kapitałowe). Podobne stanowisko zostało zaprezentowane w wymienianej już interpretacji indywidualnej DKIS z 6 marca 2024 r., Znak: 0114-KDIP2-2.4010.641.2023.4.ASK.

Dodatkowo, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o pdop, do kosztów uzyskania przychodu nie zalicza się wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 16g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.

 

W realiach kontraktów CfD rozliczanych różnicowo należy podkreślić, że:

   - strony nie ponoszą opłat/prowizji za zawarcie kontraktu, a zatem typowe „wydatki związane z nabyciem” instrumentu (np. premia, prowizja) zasadniczo nie występują (występują natomiast płatności rozliczeniowe będące efektem wykonania mechanizmu CfD),

   - instrument jest wykonywany („realizowany”) poprzez cykliczne rozliczenia okresowe – tj. ustalenie salda różnic i jego zapłatę w kolejnych okresach rozliczeniowych.

Wskazany przepis odracza zatem moment, w którym wydatek z tytułu nabycia (rozliczenia) instrumentu pochodnego może być rozpoznany w kosztach uzyskania przychodów. Momentem tym jest chwila „realizacji praw”, tj. ustalenia wyniku rozliczenia kontraktu CfD za dany okres (np. miesięczny), a więc chwila, gdy dochodzi do wykonania mechanizmu rozliczeniowego i powstaje wymagalne roszczenie jednej strony wobec drugiej.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, wydatki ponoszone przez A w wyniku ujemnego rozliczenia kontraktów CfD zawieranych z Wytwórcami będą stanowiły koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o pdop. Jednocześnie, uwzględniając art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o pdop oraz cykliczny mechanizm rozliczeń kontraktów CfD, rozpoznanie kosztu podatkowego nastąpi na moment realizacji (wykonania) rozliczenia za dany okres.

Powyższe stanowisko Wnioskodawcy potwierdza m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II FSK 1922/13. W wyroku tym NSA stwierdził, że, m.in.: Za koszt taki uznać należy także ujemny wynik na przeprowadzonych transakcjach tego typu, o ile transakcje te ad casum można powiązać przyczynowo z celem w postaci uzyskania przychodu, względnie zachowania lub zabezpieczenia jego źródła. Ujemny wynik transakcji może także wynikać z przedterminowej realizacji transakcji, bowiem również przedterminowe - choć wynikające z zastosowania klauzuli zawartej w umowie - zamknięcie pochodnego instrumentu finansowego, oznacza realizację wynikających z niego praw i to niezależnie od tego, która strona stosunku obligacyjnego opartego na pochodnych instrumentach finansowych, w tym także instrumentów o charakterze nierzeczywistym, żąda realizacji tych praw.

W związku z powyższym, ujemny wynik na realizacji transakcji CfD, który zostanie poniesiony przez Wnioskodawcę w związku z rozliczeniem tego kontraktu, będzie stanowić koszt uzyskania przychodów dla Wnioskodawcy w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o pdop.

Ad. 3:

Dla ustalenia momentu ujęcia kosztów w podatku CIT istotne jest rozróżnienie kosztów bezpośrednich i pośrednich. Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o pdop, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c.

 

Z kolei, zgodnie z art. 15 ust. 4b ustawy o pdop, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego do dnia:

   1) sporządzenia sprawozdania finansowego, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia zeznania, jeżeli podatnicy są obowiązani do sporządzania takiego sprawozdania, albo

   2) złożenia zeznania, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia tego zeznania, jeżeli podatnicy, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie są obowiązani do sporządzania sprawozdania finansowego

          - są potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.

Ponadto, w myśl art. 15 ust. 4c ustawy o pdop, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po dniu, o którym mowa w ust. 4b pkt 1 albo pkt 2, są potrącalne w roku podatkowym następującym po roku, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe lub składane zeznanie.

Według art. 15 ust. 4d ustawy o pdop, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o pdop, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

W rezultacie, koszty pośrednie, czyli koszty niezwiązane z osiągnięciem konkretnego przychodu, są potrącalne w dacie ich poniesienia. W przypadku, gdy koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, stanowią one koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

 

W ocenie Wnioskodawcy, wydatki A wynikające z rozliczeń CfD mają charakter kosztów pośrednich (innych niż bezpośrednio związane z przychodami), ponieważ:

- nie warunkują uzyskania konkretnego, zidentyfikowanego przychodu w danym okresie,

- służą generalnie stabilizacji wyniku i zabezpieczeniu źródła przychodów przed ryzykiem wahań cen energii (a więc zabezpieczają działalność operacyjną),

- są elementem polityki zarządzania ryzykiem/hedgingu w ramach podstawowej aktywności gospodarczej.

Ponieważ zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o pdop, koszty pośrednie są potrącalne w dacie ich poniesienia, a przez dzień poniesienia kosztu – stosownie do art. 15 ust. 4e – rozumie się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury (rachunku) albo innego dowodu, z wyjątkiem rezerw i biernych RMK, zdaniem Wnioskodawcy, za datę poniesienia kosztu uzyskania przychodu w przedstawionym zdarzeniu przyszłym należy – co do zasady – przyjąć dzień, na który koszt z tytułu rozliczenia CfD został ujęty w księgach rachunkowych A (zaksięgowany w formie innej niż rezerwa lub bierne RMK) na podstawie właściwego dowodu księgowego dokumentującego rozliczenie za dany okres.

W konsekwencji, należy uznać, że wydatki ponoszone przez A w wyniku ujemnego rozliczenia kontraktu CfD zawieranego z B będą stanowiły koszty uzyskania przychodów pośrednio związane z działalnością operacyjną i zabezpieczeniem źródła przychodów, potrącalne – co do zasady – w dacie ich poniesienia rozumianej zgodnie z art. 15 ust. 4d–4e ustawy o pdop.

Ad. 4:

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o pdop (z zastrzeżeniami wskazanymi w tym przepisie), dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów – różnica stanowi stratę ze źródła przychodów.

Na gruncie ustawy o pdop ustawodawca wyodrębnił dwa źródła przychodów – przychód z zysków kapitałowych oraz przychód z innych źródeł. Wydzielając źródło „zyski kapitałowe”, ustawodawca w art. 7b ustawy o pdop wprowadził katalog przysporzeń zaliczanych do tego źródła. Kwalifikacja danego przychodu jako „zysk kapitałowy” powinna następować wyłącznie w oparciu o przesłanki wynikające z art. 7b (katalog o charakterze enumeratywnym).

Zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o pdop, do przychodów z zysków kapitałowych zalicza się co do zasady przychody z papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem pochodnych instrumentów finansowych służących zabezpieczeniu przychodów albo kosztów, niezaliczanych do zysków kapitałowych.

Innymi słowy, nawet jeśli dany instrument stanowi (w sensie prawnym) instrument pochodny, to kluczowe znaczenie ma jego funkcja: jeżeli instrument jest wykorzystywany jako zabezpieczenie działalności operacyjnej, to wynik na takim instrumencie (przychód/koszt) nie powinien zasilać źródła „zyski kapitałowe”, tylko powinien być alokowany do źródła „inne niż zyski kapitałowe”.

 

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym kontrakt CfD zawierany przez A z B ma na celu zabezpieczenie ceny dla określonego wolumenu energii sprzedawanej przez A, a więc ograniczenie wpływu wahań cen energii na wynik ekonomiczny stron oraz stabilizację podstawowej działalności handlowej A (sprzedaż energii poprzez rynek na rzecz B). Tym samym:

   - CfD nie jest zawierany w celu osiągania zysku z obrotu instrumentami finansowymi jako takimi, lecz jako narzędzie zarządzania ryzykiem cenowym w działalności podstawowej (operacyjnej) Wnioskodawcy;

   - zabezpieczane są przychody/koszty, które w typowym ujęciu podatkowym są rozpoznawane w „koszyku operacyjnym” (inne niż zyski kapitałowe), tj. wynikające z podstawowej aktywności gospodarczej związanej z obrotem energią i realizacją dostaw w łańcuchu B–Detal–Konsument.

W konsekwencji, dodatni wynik rozliczenia CfD (gdy A otrzymuje płatność rozliczeniową) powinien być traktowany jako przychód z innych źródeł (działalności operacyjnej), natomiast ujemny wynik rozliczenia CfD (gdy A dokonuje płatności rozliczeniowej na rzecz B) powinien stanowić koszt uzyskania przychodów obciążający to samo źródło („inne niż zyski kapitałowe”), zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o pdop.

Podobne stanowisko zostało także zaprezentowane w interpretacjach indywidualnych dotyczących instrumentów pochodnych, przykładowo w interpretacji indywidualnej DKIS z 17 grudnia 2019 r., Znak: 0111-KDIB1-1.4010.471.2019.1.MF.

W konsekwencji, biorąc pod uwagę treść art. 7 ust. 2 ustawy o pdop oraz art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o pdop, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przychody uzyskiwane przez A z tytułu dodatniego wyniku rozliczenia kontraktu CfD (płatności otrzymywane od B) powinny być kwalifikowane jako przychody ze źródła innego niż zyski kapitałowe (przychody z działalności operacyjnej), ponieważ kontrakty CfD są wykorzystywane jako instrumenty zabezpieczające koszty/przychody działalności podstawowej A, niezaliczanej do zysków kapitałowych. Analogicznie, wydatki ponoszone przez Wnioskodawcę z tytułu ujemnego wyniku rozliczenia CfD (płatności realizowane na rzecz B) powinny stanowić koszty uzyskania przychodów obciążające to samo źródło, tj. „inne niż zyski kapitałowe”, zgodnie z zasadą symetrii przyporządkowania przychodów i kosztów do tego samego źródła przychodów wynikającą z art. 7 ust. 2 ustawy o pdop.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT:

 

Należy w tym miejscu zauważyć, że przychody podatników podatku dochodowego od osób prawnych zostały rozdzielone na źródła:

- z zysków kapitałowych oraz

- z innych źródeł.

Wydzielając źródło przychodów z zysków kapitałowych na gruncie ww. ustawy, ustawodawca zamieścił w ustawie katalog, w którym określił listę przychodów alokowanych do tego źródła. Katalog ten został zawarty w art. 7b ustawy o CIT.

Stosownie do art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT:

Zgodnie z art. 4a pkt 22 ustawy o CIT:

 

Stosownie natomiast do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 722 ze zm.):

Instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi:

 c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, z wyłączeniem instrumentów pochodnych, o których mowa w art. 10 rozporządzenia 2017/565,

 d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,

 e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi, z wyłączeniem produktów energetycznych będących przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, które muszą być wykonywane przez dostawę,

  f) niedopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, a które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,

 g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,

 h) kontrakty na różnicę,

        i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także instrumenty pochodne, o których mowa w art. 8 rozporządzenia 2017/565, i inne, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

W świetle art. 3 ust. 28a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi:

 

Zgodnie z § 2 pkt 4-8 i 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 listopada 2024 r. w sprawie uznawania i metod wyceny oraz ujawniania i prezentacji instrumentów finansowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1750) wynika, że:

Użyte w rozporządzeniu pojęcia oznaczają:

4) instrument pochodny - kontrakt, którego:

 a) wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy procentowej, ceny instrumentu finansowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości, oraz

 b) zawarcie, w tym nabycie lub wystawienie, nie wymaga żadnych wydatków lub wpływów początkowych lub wymaga początkowej inwestycji netto mniejszej niż byłaby wymagana dla innych rodzajów kontraktów, dla których oczekuje się podobnych reakcji na zmiany czynników rynkowych przy założeniu, że w przypadku zmiennej niefinansowej zmienna ta nie jest specyficzna dla żadnej ze stron kontraktu, oraz

 c) rozliczenie nastąpi w przyszłości, oraz

 d) rozliczenie nastąpi przez przekazanie instrumentu bazowego, przekazanie innych aktywów finansowych lub przez przekazanie aktywów finansowych o wartości równej różnicy między bieżącą ceną rynkową instrumentu bazowego i jego ceną umowną;

 5) instrument zabezpieczający - instrument pochodny, w tym wbudowany instrument pochodny, a także składnik aktywów finansowych lub składnik zobowiązań finansowych niebędący instrumentem pochodnym, co do których oczekuje się, że ich wartość godziwa lub związane z nimi przepływy pieniężne skompensują w całości lub w części zmiany wartości godziwej zabezpieczanej pozycji lub związanych z nią przepływów pieniężnych;

 6) kontrakt forward - instrument pochodny nakładający na jedną stronę obowiązek dostarczenia, a na drugą odbioru określonych aktywów w określonym terminie w przyszłości i po określonej umownej cenie, w tym cenie zmiennej, ustalonej w momencie zawierania kontraktu;

 7) kontrakt futures - instrument pochodny o określonej standardowej charakterystyce, będący przedmiotem obrotu rynkowego, nakładający na jedną stronę obowiązek dostarczenia, a na drugą odbioru określonych aktywów w określonym terminie w przyszłości i po określonej umownej cenie, w tym cenie zmiennej, ustalonej w momencie zawierania kontraktu;

 8) kontrakt swap - instrument pochodny przewidujący zamianę przyszłych płatności lub aktywów finansowych na warunkach z góry określonych przez strony;

                13) opcja - instrument pochodny, w wyniku którego nabywca opcji otrzymuje prawo zakupu (opcja kupna - call) lub sprzedaży (opcja sprzedaży - put) określonych aktywów w określonym terminie w przyszłości i po określonej umownej cenie, ustalonej w momencie zawierania kontraktu, a wystawca opcji przyjmuje na siebie zobowiązanie do jej rozliczenia w przyszłości.

Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego w celu ograniczenia ryzyka cenowego wynikającego z potencjalnych wahań cen giełdowych Wnioskodawca oraz B planują zawarcie kontraktu terminowego typu contract for difference (dalej: „kontrakt terminowy”). Kontrakt ten będzie służył zabezpieczeniu ceny dla określonego wolumenu energii sprzedawanego przez Wnioskodawcę oraz zapewnieniu większej przewidywalności rozliczeń i wyniku finansowego po jego stronie. Planowany mechanizm rozliczeń będzie odpowiadał instrumentowi pochodnemu opisanemu w art. 2 ust. 1 pkt 2h ustawy o obrocie instrumentami finansowymi - kontraktu na różnicę. W zależności od cen energii jedna ze stron zapłaci drugiej wynagrodzenie będące rezultatem CfD.

Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 1 dotyczą ustalenia, czy w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD, w związku z którym następuje płatność od B do Wnioskodawcy, po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, w wysokości należnej płatności stosownie do treści art. 12 ust. 3f ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:

Moment powstania przychodu związanego z działalnością gospodarczą regulują zasadniczo przepisy art. 12 ust. 3a, 3c, 3d oraz 3e ustawy o CIT. Ustawodawca przewidział jednak autonomiczną i szczególną regulację (regułę lex specialis) odnoszącą się wprost do pochodnych instrumentów finansowych.

Stosownie do treści art. 12 ust. 3f ustawy o CIT:

Kontrakt różnicowy (CfD – Contract for Difference) ze swej istoty prawnej oraz ekonomicznej stanowi pochodny instrument finansowy. Realizacja praw z tego rodzaju kontraktu nie następuje poprzez fizyczną dostawę instrumentu bazowego (energii elektrycznej), lecz poprzez czyste rozliczenie finansowe (tzw. rozliczenie nierzeczywiste).

W sytuacji, gdy cena rynkowa energii elektrycznej w danym okresie rozliczeniowym ukształtuje się poniżej określonej w umowie ceny referencyjnej, po stronie Wnioskodawcy aktualizuje się uprawnienie do otrzymania od kontrahenta (B) płatności wyrównawczej. Moment, w którym dochodzi do kalkulacji tego wyniku i powstania skonkretyzowanego, definitywnego roszczenia o wypłatę środków, stanowi moment realizacji praw w rozumieniu powołanego przepisu.

Biorąc pod uwagę powyższe, zgodzić się należy z Państwem, że realizacja instrumentu pochodnego CfD, w przypadku gdzie otrzymują Państwo płatność od B powoduje powstanie po Państwa stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD zgodnie z art. 12 ust. 3f ustawy o CIT.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Kolejną Państwa wątpliwością w zakresie pytania nr 2 i nr 3 jest ustalenie czy w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuje płatność od Wnioskodawcy do B, Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu w momencie realizacji praw z instrumentu pochodnego CfD, stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT oraz czy wydatki poniesione z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD stanowić będą pośrednie koszty uzyskania przychodu potrącalne w dacie poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT.

Przechodząc do kosztów uzyskania przychodów wskazać należy, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:

Powyższe oznacza, że podatnik ma prawo do odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem, iż nie zostały one wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy oraz że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością, a ich poczynienie ma lub może mieć wpływ na możliwość powstania przychodu (w tym zachowania lub zabezpieczenia przychodów). Przepis ten konstytuuje więc zasadę, stosownie do której pomiędzy kosztem podatkowym oraz przychodami podatnika musi wystąpić związek przyczynowo-skutkowy.

 

Kosztem uzyskania przychodów będzie zatem taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki:

- został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,

- jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

- pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

- poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,

- został właściwie udokumentowany,

- nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT:

Dokonując wykładni językowej oraz funkcjonalnej powyższego przepisu, wskazać należy, że wskazana norma prawna obejmuje wyłącznie wydatki związane z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych. Pod pojęciem „wydatków związanych z nabyciem” należy rozumieć koszty warunkujące wejście w posiadanie danego instrumentu (np. prowizje maklerskie, opłaty wstępne, premie opcyjne, koszty doradztwa związane z zawarciem kontraktu). Przepis ten odracza w czasie możliwość rozpoznania tych konkretnych, historycznych wydatków do momentu realizacji praw z instrumentu.

Tymczasem płatność, którą zobowiązani jesteście Państwo uiścić na rzecz B, wynika z bieżącego, finansowego rozliczenia kontraktu terminowego o charakterze finansowym (CfD), wywołanego określonym ukształtowaniem się rynkowych cen energii elektrycznej. Płatność ta nie stanowi wydatku na nabycie (zakup) instrumentu pochodnego, lecz jest bezpośrednim efektem realizacji i wykonania praw oraz obowiązków wynikających z już zawartego kontraktu terminowego.

W konsekwencji, wskazać należy, że do ujemnych przepływów finansowych, tj. płatności z tytułu rozliczenia instrumentu CfD art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT nie znajduje zastosowania. Przeznaczeniem tego przepisu nie jest bowiem regulowanie bieżących strat bądź rozliczeń z realizacji kontraktów, a jedynie alokacja w czasie kosztów ich nabycia.

Mając na uwadze powyższe, nie można zgodzić się z Państwem, że w przypadku realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z którym następuje płatność od Wnioskodawcy do B, Wnioskodawca będzie uprawniony do rozpoznania dokonanej płatności jako kosztu uzyskania przychodu, stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT.

Jednakże, poniesione przez Państwa wydatki z tytułu realizacji instrumentu pochodnego CfD w związku z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą będą Państwo mogli zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów na zasadach ogólnych wynikających z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, ponieważ wydatki te wykazują związek z powstaniem źródła przychodów lub z zachowaniem albo zabezpieczeniem tego źródła przychodów.

 

Jak wskazali Państwo we wniosku:

 1. wydatek ponoszony przez A w związku z rozliczeniem CfD zostanie sfinansowany ze środków Wnioskodawcy (tj. wydatek taki uszczupli jego majątek);

 2. wartość tego wydatku nie będzie w jakikolwiek sposób zwracana Wnioskodawcy;

 3. wydatek ponoszony przez Wnioskodawcę będzie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, ponieważ kontrakty CfD są elementem modelu zarządzania ryzykiem w Grupie i mają na celu zabezpieczenie dostaw dla B. Rozliczenia CfD są więc funkcjonalnie związane z podstawową działalnością Wnioskodawcy polegającą na wytwarzaniu oraz sprzedaży energii;

 4. wydatek związany z rozliczeniem CfD służy ograniczeniu wpływu wahań cen energii elektrycznej na wynik ekonomiczny A, a w konsekwencji zabezpieczeniu źródła przychodów Wnioskodawcy z działalności operacyjnej. Jednocześnie należy wskazać, że w przypadku odwrotnego kierunku rozliczenia (tj. gdy to B jest zobowiązana do dokonania płatności na rzecz A), Wnioskodawca osiąga przychód z tytułu dodatniego wyniku rozliczenia CfD oraz ogranicza w ten sposób potencjalne straty, które mogłyby wynikać z niekorzystnych zmian cen rynkowych. Konstrukcja instrumentu zabezpiecza ekonomicznie obie strony, a w konsekwencji A – ze względu na brak możliwości dokładnego prognozowania przyszłych cen energii – może w części okresów rozliczeniowych ponosić wydatki wynikające z mechanizmu zabezpieczenia;

 5. wydatek ponoszony w związku z rozliczeniami CfD będzie dokumentowany stosownymi dowodami księgowymi (np. notami rozliczeniowymi/zestawieniami kalkulacyjnymi/ potwierdzeniami salda rozliczenia za okres/fakturami lub innymi dokumentami o podobnym charakterze, stanowiącymi dowód księgowy rozliczenia transakcji), pozwalającymi na identyfikację okresu, wolumenu referencyjnego i sposobu kalkulacji benchmarku;

 6. wydatek ponoszony przez A nie stanowi wydatku o charakterze „sankcyjnym” ani ustawowo wyłączonego z kosztów, a jego ekonomiczną istotą jest rozliczenie różnicy ceny w ramach zabezpieczenia ryzyka cenowego w działalności operacyjnej.

 

Zatem ww. wydatki będą stanowić koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

 

Odnosząc się do ustalenia momentu zaliczenia wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów, w pierwszej kolejności wskazać należy, że podatnik powinien rozpoznać rodzaj powiązania kosztów z przychodami. W oparciu o kryterium stopnia tego powiązania koszty podatkowe można podzielić na:

   - bezpośrednio związane z przychodami, których poniesienie przekłada się wprost na uzyskanie konkretnych przychodów (możliwe jest ustalenie, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód),

   - inne niż bezpośrednio związane z przychodami, których nie można w taki sposób przypisać do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako prowadzące do ich osiągnięcia (tzw. koszty pośrednie).

Stosownie do postanowień art. 15 ust. 4 ustawy o CIT:

 

Zgodnie z art. 15 ust. 4b ustawy o CIT:

Koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, odnoszące się do przychodów danego roku podatkowego, a poniesione po zakończeniu tego roku podatkowego do dnia:

 1) sporządzenia sprawozdania finansowego, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia zeznania, jeżeli podatnicy są obowiązani do sporządzania takiego sprawozdania, albo

 2) złożenia zeznania, nie później jednak niż do upływu terminu określonego do złożenia tego zeznania, jeżeli podatnicy, zgodnie z odrębnymi przepisami, nie są obowiązani do sporządzania sprawozdania finansowego

       - są potrącalne w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 4c ustawy o CIT:

Z art. 15 ust. 4 i 4b-c ustawy o CIT, wynika, że koszty bezpośrednie potrącalne są, co do zasady w momencie uzyskania przychodu, z którymi ich poniesienie jest związane, tzn. pomniejszają one podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym dopiero w momencie, w którym zostanie uznany przychód, w celu uzyskania którego zostały poniesione, chyba że zostaną one poniesione po dniu, w którym mija termin złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy, w którym osiągnięto przychód. W takim przypadku, stanowią koszty uzyskania przychodu w roku następnym.

Natomiast, koszty pośrednie to takie koszty, których nie można powiązać bezpośrednio z uzyskaniem konkretnego przychodu, lecz ich poniesienie służy całokształtowi prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.

W myśl art. 15 ust. 4d ustawy o CIT:

Zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT:

 

Odnosząc wyżej cytowane przepisy prawa podatkowego do opisu sprawy zgodzić należy się z Państwem, że wydatki A wynikające z rozliczeń CfD mają charakter kosztów pośrednich (innych niż bezpośrednio związane z przychodami), ponieważ:

- nie warunkują uzyskania konkretnego, zidentyfikowanego przychodu w danym okresie,

- służą generalnie stabilizacji wyniku i zabezpieczeniu źródła przychodów przed ryzykiem wahań cen energii (a więc zabezpieczają działalność operacyjną),

- są elementem polityki zarządzania ryzykiem/hedgingu w ramach podstawowej aktywności gospodarczej.

Zatem ww. wydatki stanowią koszty, które należy kwalifikować jako koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT, które są potrącalne w dacie ich poniesienia. Zatem o zaliczeniu tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów decydować będzie moment jej ujęcia, jako kosztu w Państwa księgach rachunkowych na podstawie właściwego dowodu księgowego dokumentującego rozliczenie za dany okres, zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe w zakresie możliwości zaliczenia poniesionych przez Państwa wydatków do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, natomiast nieprawidłowe w części dot. możliwości zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 8b ustawy o CIT.

Natomiast Państwa stanowisko do pytania nr 3 w zakresie możliwości zaliczenia poniesionych przez Państwa wydatków do kosztów uzyskania przychodów jako koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT w dacie ich poniesienia jest prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do pytania oznaczonego we wniosku nr 4 dot. ustalenia czy przychody/koszty wskazane w pytaniu 1 oraz 2, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD, stanowić będą dochody z innych źródeł przychodów (tzw. dochody operacyjne) w rozumieniu art. 7 ust. 1 w związku z art. 7b ustawy o CIT, wskazać należy co następuje:

Kwalifikując przychody i koszty osiągane w związku z transakcjami z udziałem instrumentów finansowych należy ustalić, czy spełniają one ustawową definicję pochodnych instrumentów finansowych, o których mowa w art. 4a pkt 22 ustawy o CIT. Jedynie w przypadku instrumentów spełniających ww. definicję można mówić o przychodach z zysków kapitałowych. W odniesieniu natomiast do instrumentów nie spełniających tej definicji, przychody osiągnięte z ich udziałem będą stanowiły przychody z innych źródeł.

Jednocześnie, przy prawidłowym kwalifikowaniu przychodu do odpowiedniego źródła, należy określić również charakter danej transakcji z udziałem pochodnych instrumentów finansowych.

Z literalnej wykładni przepisu art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT wynika, że co do zasady, przychody osiągane z tytułu transakcji z udziałem pochodnych instrumentów finansowych (w rozumieniu ustawy o CIT), powinny być kwalifikowane do źródła „zyski kapitałowe”. Wyjątek dotyczy jednak pochodnych instrumentów finansowych służących zabezpieczeniu przychodów albo kosztów niezaliczanych do zysków kapitałowych (tj. instrumentów zabezpieczających przychody/koszty z pozostałej działalności podatnika), które powinny być zaliczane do przychodów z innych źródeł.

 

W związku z powyższym, do źródła przychodów z innych źródeł (tj. z pozostałej działalności podatnika) powinny być kwalifikowane przychody/koszty osiągane przez podatnika z tytułu realizacji transakcji z udziałem:

- instrumentów, które nie posiadają na gruncie ustawy o CIT statusu pochodnych instrumentów finansowych oraz

- pochodnych instrumentów finansowych (w rozumieniu ustawy o CIT), których celem jest zabezpieczenie dochodu z pozostałej działalności podatnika.

Natomiast przychody/koszty z tytułu realizacji transakcji z udziałem pozostałych instrumentów finansowych w rozumieniu ustawy o CIT (tj. np. o charakterze niezabezpieczającym przychodów podatnika) należy kwalifikować do źródła: „zyski kapitałowe”.

Pochodne instrumenty finansowe o charakterze niezabezpieczającym to takie instrumenty, które stanowią samoistne, niezależne operacje (nie związane z przedmiotem działalności podatnika), mające na celu osiągnięcie zysku z posiadanego kapitału. Natomiast instrumenty o charakterze zabezpieczającym to instrumenty, nie stanowiące samoistnych, niezależnych operacji zawieranych w celu osiągnięcia zysku z posiadanego kapitału, mające na celu zapewnienie stosownego zabezpieczenia dla określonego rodzaju działalności podmiotu (w szczególności zabezpieczenie przychodów/kosztów tej działalności).

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że mając na uwadze brzmienie art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT, rozstrzygnięcia wymaga kwestia charakteru danych transakcji, w których biorą udział pochodne instrumenty finansowe.

Po pierwsze podkreślić należy, że Wnioskodawca nie jest podmiotem wymienionym w art. 7b ust. 2 ustawy o CIT w przypadku których, przychody wymienione w ust. 1, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i f, zalicza się do przychodów innych niż przychody z zysków kapitałowych.

Zgodnie bowiem z art. 7b ust. 2 ustawy o CIT:

Zatem nieco inne zasady odnoszące się do kwalifikowania przychodów do źródła zyski kapitałowe dotyczą m.in. ubezpieczycieli, banków i instytucji finansowych, wynika to z faktu, że większość przychodów przyporządkowanych przez ustawodawcę do zysków kapitałowych w rzeczywistości stanowi działalność operacyjną tych podmiotów. Jednakże Wnioskodawca nie jest żadną z takich instytucji.

Jak wcześniej wskazano, co do zasady, do przychodów z „zysków kapitałowych” w oparciu o art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT zalicza się wynik podatkowy osiągnięty przez podatnika z tytułu transakcji z udziałem pochodnych instrumentów finansowych w rozumieniu ustawy o CIT. Przy czym, kwalifikacja ta nie ma charakteru bezwzględnego. Z dyspozycji art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT zostały bowiem wyłączone przychody osiągane przez podatnika z tytułu transakcji z udziałem pochodnych instrumentów finansowych służących zabezpieczeniu przychodów albo kosztów niezaliczanych do zysków kapitałowych (tj. instrumentów zabezpieczających przychody/koszty z pozostałej działalności podatnika), które powinny być zaliczane do przychodów z pozostałej działalności podatnika/do przychodów z innych źródeł.

 

Jak wynika z wniosku w Państwa sprawie mogą wystąpić dwie sytuacje:

   1. W określonych sytuacjach rynkowych (np. przy niskich cenach energii) A może ograniczać produkcję, co wynika z braku możliwości sprzedaży całego oferowanego wolumenu energii na giełdzie, lub niekorzystnych biznesowo warunków sprzedaży (np. ujemne ceny energii elektrycznej w sytuacjach, gdy podaż energii przewyższa zapotrzebowanie). Może to skutkować tym, że wolumen transakcji zawartych na TGE w danym okresie (tj. wolumen sprzedany przez Wnioskodawcę na TGE) nie będzie tożsamy z nabytym z TGE przez B i może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym (np. Wnioskodawca wystawia na TGE 90 MWh po 50 zł/MWh – przychód z rynku wynosi 4500 zł). W takiej sytuacji nastąpi płatność od B (1000 zł) na rzecz Wnioskodawcy, ustalana jako iloczyn zabezpieczonego wolumenu (100 MWh) oraz różnicy między cenami (60 zł – 50 zł = 10 zł). Zakup energii z giełdy przez B na pokrycie zapotrzebowania nastąpi bez względu na możliwości handlowe Wnioskodawcy. Różnica zabezpieczonego wolumenu będzie rozliczana niezależnie od poziomu produkcji A.

   2. Z kolei, w innych sytuacjach rynkowych (np. przy wysokich cenach energii), A może zwiększać produkcję, wystawiając na giełdzie więcej energii niż przewiduje kontrakt finansowy. Może to skutkować tym, że wolumen transakcji zawartych na TGE w danym okresie (tj. wolumen sprzedany przez Wnioskodawcę na TGE) nie będzie tożsamy z nabytym z TGE przez B i może być wyższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym (np. Wytwórca wystawia na TGE 110 MWh po 70 zł/MWh – przychód z rynku wynosi 7700 zł). W takiej sytuacji nastąpi płatność od Wnioskodawcy (1000 zł) na rzecz B, ustalana jako iloczyn zabezpieczonego wolumenu (100 MWh) oraz różnicy między cenami (70 zł – 60 zł = 10 zł).

Odnosząc się do drugiej sytuacji, tj. sytuacji, w której kontrakty terminowe opiewają na niższy wolumen niż rzeczywiście Państwo sprzedają to w takim przypadku instrument finansowy (kontrakt) w całości zabezpiecza wolumen transakcji, o którym mowa we wniosku, a więc kontrakt terminowy CfD służy zabezpieczeniu głównej działalności Spółki. Celem zawarcia kontraktów CfD jest zabezpieczenie przewidywalności ceny sprzedaży energii elektrycznej przez Wnioskodawcę, a tym samym stabilizacją marży generowanej na wolumenie objętym kontraktem w ramach podstawowej Państwa działalności operacyjnej.

W świetle powyższego, w ww. sytuacji przychody i koszty, które Państwo osiągniecie w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD należy kwalifikować jako przychody i koszty z pozostałej działalności, a więc do przychodów z innych źródeł, które nie stanowią przychodu z tytułu zysków kapitałowych w świetle art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT.

Zatem w tej części Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 4 należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do pierwszej z ww. sytuacji, tj. w określonych sytuacjach rynkowych (np. przy niskich cenach energii) A może ograniczać produkcję, co wynika z braku możliwości sprzedaży całego oferowanego wolumenu energii na giełdzie, lub niekorzystnych biznesowo warunków sprzedaży (np. ujemne ceny energii elektrycznej w sytuacjach, gdy podaż energii przewyższa zapotrzebowanie). Może to skutkować tym, że wolumen transakcji zawartych na TGE w danym okresie (tj. wolumen sprzedany przez Wnioskodawcę na TGE) nie będzie tożsamy z nabytym z TGE przez B i może być niższy od wolumenu referencyjnego przyjętego w kontrakcie finansowym (np. Wnioskodawca wystawia na TGE 90 MWh po 50 zł/MWh – przychód z rynku wynosi 4500 zł).

Z powyższego wynika zatem, że w Państwa sytuacji mogą wystąpić okresy, w których kontrakty opiewają na wyższy wolumen niż rzeczywiście Państwo sprzedajecie.

W takim przypadku należy uznać, że pochodny instrument finansowy w części w jakiej faktycznie nie zabezpiecza wolumenu transakcji, o których mowa we wniosku, nie może zostać uznany jako zabezpieczający przychody/koszty podstawowej działalności operacyjnej Państwa Spółki.

Część transakcji obejmujących pochodne instrumenty finansowe w zakresie Nadwyżki Wolumenowej zakumulowanej na poziomie Wnioskodawcy, nie będzie ściśle związana z koniecznością zabezpieczenia prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej i ryzyka z nią związanego. Tego typu transakcje stanowią po stronie Spółki samoistne, niezależne, niezwiązane ściśle z przedmiotem jej podstawowej działalności operacyjnej.

W analizowanej sprawie trudno znaleźć argumenty potwierdzające, że przychód na Nadwyżce Wolumenu służy zabezpieczeniu podstawowej działalności Spółki. Wnioskodawca takich argumentów również nie przedstawił. Poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że „kontrakt będzie służył zabezpieczeniu ceny dla określonego wolumenu energii sprzedawanego przez Wnioskodawcę oraz zapewnieniu większej przewidywalności rozliczeń i wyniku finansowego po jego stronie”. Wnioskodawca wskazuje, że „B, ani Wnioskodawca czy inni Wytwórcy nie prowadzą obecnie i nie ujawniali w KRS/PKD działalności w zakresie instrumentów finansowych (lub działalności o podobnym profilu)”.

Powyższe nie wyjaśnia w jaki sposób przychód oraz koszt na Nadwyżce Wolumenu wiąże się z podstawową działalnością gospodarczą Państwa Spółki.

Zauważyć należy, że powoływanie się przez Wnioskodawcę na przewidywalność oraz zabezpieczenie ceny sprzedaży energii nie może być uznane za związek, o którym mowa w art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT, przy kwalifikacji przychodu z Nadwyżki Wolumenowej.

W tym zakresie kontrakt CfD traci swój pierwotny, stricte zabezpieczający charakter, a generowane przez niego przepływy finansowe nie pokrywają się z działalnością operacyjną Spółki. Realizacja instrumentu pochodnego w części dotyczącej Nadwyżki Wolumenowej nie służy już stabilizacji marży ze sprzedaży energii elektrycznej, lecz przybiera postać transakcji o charakterze czysto finansowym.

W konsekwencji, koszty poniesione w zw. z rozliczeniem Nadwyżki Wolumenowej lub powstałe z tego tytułu przychody nie mogą korzystać z kwalifikacji do pozostałej działalności (innych źródeł). Przysporzenia te stanowią przychody z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, które nie są związane z zabezpieczeniem działalności operacyjnej. Przychody/koszty te nie warunkują uzyskania konkretnego przychodu, lecz mają wpływ na wysokość przychodów z zysków kapitałowych. Tym samym nie sposób zgodzić się z Państwem, że przychody/koszty, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD w części dot. Nadwyżki Wolumenowej stanowią dochody z innych źródeł przychodów lecz podlegają one bezwzględnej alokacji do źródła: zyski kapitałowe, na podstawie art. 7b ust. 1 pkt 6 lit. b ustawy o CIT.

Natomiast przychody/koszty, które powstaną w związku z realizacją instrumentu pochodnego CfD w pozostałej części, a więc w części nie dotyczącej ww. Nadwyżki, tylko w części, która zabezpiecza wolumen transakcji, o której mowa we wniosku, służący zabezpieczeniu podstawowej działalności operacyjnej Państwa Spółki, to przychody/koszty te będą kwalifikowane do źródła przychodów z pozostałej działalności, czyli nie będą kwalifikowane do źródła jakimi są zyski kapitałowe.

Zatem w tej części Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 4 należało uznać za nieprawidłowe.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych oraz orzeczenia sądu administracyjnego należy stwierdzić, iż zostały one wydane w indywidualnych sprawach podmiotów, które o ich wydanie wystąpiły, zatem nie są one wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

 

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.