0111-KDIB1-1.4010.646.2026.1.BS

Interpretacja indywidualna

- stanowisko prawidłowe

 

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego jest prawidłowe.

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

 

6 października 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej.

 

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Inwestycje i niezafakturowane roboty

Spółka podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w CIT.

W latach 2018-2020 realizowała przebudowę ujęć wody w A i B oraz stacji uzdatniania wody w C.

Infrastruktura, która powstała lub została przebudowana w ramach tych inwestycji jest wykorzystywana w działalności gospodarczej spółki. W dniu (...) zawarto z firmą X (dalej: „Wykonawca”) trzy umowy w formule „…”: nr (…) - C, nr (…) - A oraz nr (…) - B.

Po odbiorze częściowym pierwszego etapu, udokumentowanym odrębnymi fakturami, Spółka złożyła (…) oświadczenia o rozwiązaniu umów, powołując się na informacje o zajęciach komorniczych.

Na terenach inwestycji pozostały roboty wykonane przez Wykonawcę, nieobjęte wcześniejszym odbiorem częściowym i fakturami za ten etap. Przeprowadzono ich inwentaryzację. W niniejszym wniosku są one określane jako „roboty objęte sporem”; określenie „roboty dodatkowe” nie oznacza automatycznie, że każda pozycja wykraczała poza pierwotny zakres kontraktu.

Strony spierały się o zakres, wycenę i rozliczenie tych prac. W (…) istniały już dokumenty inwentaryzacyjne i stanowiska stron dotyczące wyceny.

W ustaleniach Sądu odnotowano m.in. wycenę Spółki z (…): (…) zł netto dla A oraz (…) zł netto dla B. Wykonawca dochodził za sporne roboty (…) zł. Fakt istnienia tych dokumentów nie jest kwestionowany.

W (…) istniały już dokumenty inwentaryzacyjne i stanowiska stron dotyczące wyceny. Środki trwałe i rezerwę na inwestycję zakończono, a jej efekty przyjęto do używania w (…) 2020 r. i objęto amortyzacją podatkową. Kwoty objęte sporem nie zostały wówczas uwzględnione w wartości początkowej.

Spółka stosuje metodę liniową amortyzacji, stawki amortyzacji według rodzaju środka trwałego i jego symbolu w klasyfikacji środków trwałych (KŚT).

W 2022 r. Spółka utworzyła rezerwę bilansową w wysokości (…) zł na sporne zobowiązanie wobec Wykonawcy. Rezerwa nie została zaliczona do kosztów uzyskania przychodów.

Wyrok i wysokość zasądzonego wynagrodzenia

Wyrokiem z (…) 2026 r., sygn. akt (…), Sąd okręgowy w (…) zasądził od Spółki na rzecz Wykonawcy m.in. (…) zł tytułem wynagrodzenia za roboty objęte sporem oraz odsetki ustawowe za opóźnienie od tej kwoty od (…) 2019 r. do dnia zapłaty. Pozostała zasądzona należność, (…) zł z wcześniejszych faktur, jest przedmiotem odrębnego wniosku. Sąd oparł wycenę na opinii biegłego. Wartość netto robót objętych rozstrzygnięciem wynosi (…) zł. Rozdział na lokalizacje przedstawia się następująco: C: (…) zł netto, A: (…) zł netto, B: (…) zł netto, razem: (…) zł netto. Różnica między zasądzoną kwotą brutto a wyceną netto wynosi (…) zł. Powyższy rozdział na lokalizacje wymaga przyporządkowania do rzeczywistych pozycji ewidencji środków trwałych, zgodnie z wymienionymi wyżej obiektami Sąd przyjął także, że wierzytelności Spółki z kar umownych nie powstały, oraz negatywnie ocenił sposób rozwiązania umów w świetle art. 5 Kodeksu cywilnego.

Niniejszy wniosek nie pomija tych ustaleń, jednocześnie spór o roboty objęte tym wnioskiem dotyczył ich odrębnej wyceny i zakresu, a nie tylko potrącenia kar z uprzednio wystawionych faktur.

Wyrok Sądu okręgowego w (…) z (…) 2026 r., sygn. akt (…), stał się prawomocny w dniu (…) 2026 r. Spółka nie wniosła od tego wyroku apelacji, płatności i brak faktury w (…) 2026 r. Spółka zapłaciła (…) zł należności głównej oraz (…) zł odsetek. Roboty objęte tą kwotą zostały wykonane przed zakończeniem inwestycji i oddaniem jej efektów do używania. Zapłata w 2026 r. nie oznacza, że roboty wykonano dopiero w tym roku. Wykonawca nie wystawił faktury VAT dokumentującej tę część robót. W chwili zapłaty nie prowadził już działalności gospodarczej. Spółka nie dokonała odliczenia podatku odpowiadającego różnicy między kwotą brutto i netto. Brak faktury i niewykonanie odliczenia są elementami stanu faktycznego. Natomiast twierdzenie, że z samych tych przyczyn spółce definitywnie „nie przysługuje prawo do odliczenia”, nie jest przyjmowane jako z góry rozstrzygnięta przesłanka prawna. Pytanie nr 3 dotyczy znaczenia tej różnicy w CIT.

Odsetki i okresy ich naliczenia

Odsetki (…) zł dotyczą opóźnienia w zapłacie wynagrodzenia (…) zł, poczynając od (…) 2019 r. nie dotyczą kar umownych należnych wykonawcy ani zobowiązań budżetowych. Spółka poniosła je w związku z rozliczeniem sporu o roboty inwestycyjne.

Podział odsetek jest następujący:

- odsetki za okres od (…) 2019 r. do dnia przekazania obiektów objętych inwestycją do używania, tj. (…) 2020 r. - (…) zł;

- odsetki za okres od dnia przekazania obiektów objętych inwestycją do używania tj. od (…) 2020 r. do dnia zapłaty, tj. (…) 2026 r. - (…) zł.

Spór pomiędzy Spółką a Wykonawcą miał charakter gospodarczy i dotyczył zarówno zasadności części zgłoszonych roszczeń, jak i wartości robót dodatkowych, które zdaniem Wykonawcy, zostały wykonane poza zakresem pierwotnie uzgodnionego wynagrodzenia. Stanowiska stron różniły się co do zakresu robót podlegających dodatkowej zapłacie oraz sposobu ustalenia ich wartości. Spółka kwestionowała roszczenie Wykonawcy, uznając, że część prac objętych żądaniem dodatkowego wynagrodzenia mieściła się w zakresie zobowiązań wynikających z zawartej umowy, a w odniesieniu do pozostałych prac wysokość żądanego wynagrodzenia nie odpowiadała rzeczywistej wartości wykonanych robót.

W celu zabezpieczenia swoich interesów majątkowych Spółka podjęła działania zmierzające do weryfikacji zasadności oraz wysokości dochodzonych roszczeń, w tym przedstawiła w toku postępowania sądowego argumentację dotyczącą zakresu oraz wyceny robót.

Ostateczne ustalenie zakresu robót podlegających dodatkowej zapłacie oraz wysokości należnego wynagrodzenia nastąpiło dopiero w toku postępowania sądowego na podstawie materiału dowodowego ocenionego przez Sąd, w tym opinii biegłego sądowego. Dopiero prawomocny wyrok przesądził o wysokości wynagrodzenia należnego Wykonawcy z tytułu robót dodatkowych.

Okresy podatkowe objęte korektą

Spółka posiada rok podatkowy zgodny z rokiem kalendarzowym, trwającym od 1 stycznia do 31 grudnia.

Środki trwałe, których dotyczy wniosek zostały przyjęte do używania w (…) 2020 r. i od tego momentu Spółka dokonuje od nich odpisów amortyzacyjnych dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.

W przypadku uznania, że zasądzone wynagrodzenie za roboty sporne zwiększają wartość początkową środków trwałych, potencjalna korekta odpisów amortyzacyjnych dotyczyłaby lat podatkowych 2020-2026.

Na dzień złożenia wniosku zobowiązania podatkowe za lata 2020 i następne nie uległy przedawnieniu w rozumieniu art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

Przyczyna ewentualnej korekty została definitywnie potwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu okręgowego w dniu (…) 2026 r.

Pytania

 1) Czy zasądzone wynagrodzenie w części stanowiącej wartość netto robót, tj. (…) zł, powinno zwiększać wartość początkową właściwych środków trwałych jako koszt ich wytworzenia albo ulepszenia, mimo że ostateczne rozstrzygnięcie sporu i zapłata nastąpiły po przyjęciu obiektów do używania oraz mimo braku faktury, a tym samym nie stanowić jednorazowego kosztu w dacie przelewu?

 2) Czy korekta wartości początkowej i wynikająca z niej korekta odpisów amortyzacyjnych, w okolicznościach opisanych we wniosku, powinna zostać rozliczona zgodnie z art. 15 ust. 4i ustawy o CIT w okresie otrzymania dokumentu potwierdzającego przyczynę korekty, z ujęciem skumulowanej różnicy wcześniejszych odpisów za okresy nieprzedawnione i kontynuacją amortyzacji od poprawionej wartości, zamiast rozpoczynania amortyzacji dodatkowej wartości dopiero od 2026 r.?

 3) Czy sam brak faktury i zaprzestanie prowadzenia działalności przez Wykonawcę wystarczają do uwzględnienia w wartości początkowej - albo w kosztach uzyskania przychodów - kwoty (…) zł odpowiadającej VAT, jeżeli nie zostanie wykazane odrębne materialnoprawne wyłączenie możliwości odliczenia lub zwrotu tego podatku?

 4) Czy zapłacone odsetki od wynagrodzenia za roboty objęte sporem, w opisanych okolicznościach dotyczących przyczyn i przebiegu sporu, spełniają przesłankę z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, a jeżeli tak - czy część naliczona za okres do dnia przekazania danego Środka trwałego do używania powinna powiększać koszt jego wytworzenia, natomiast część za okres późniejszy podlegać potrąceniu w dacie faktycznej zapłaty?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1

Zdaniem Wnioskodawcy, inwestycyjny charakter wynagrodzenia zdaniem Spółki, wartość netto robót objętych wyrokiem powinna zostać przyporządkowana do właściwych środków trwałych i zwiększać ich wartość początkową.

O kwalifikacji decyduje rzeczywisty związek wykonanych prac z wytworzeniem albo ulepszeniem infrastruktury, a nie data przelewu czy sam fakt rozstrzygnięcia przez Sąd.

Art. 16g ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o CIT obejmuje koszt wykorzystanych usług obcych i inne nakłady dające się przypisać do wytwarzanego środka trwałego.

Dla ulepszenia istniejącego obiektu właściwa jest ocena według art. 16g ust. 13.

W obu przypadkach art. 16 ust. 1 pkt 1 i art. 15 ust. 6 wyłączają swobodny wybór jednorazowego kosztu zamiast rozliczenia przez odpisy amortyzacyjne.

Brak faktury nie przekreśla sam przez się możliwości udokumentowania rzeczywistego wydatku dla CIT. W tym zakresie znaczenie mają umowy, protokoły, wycena biegłego, prawomocne rozstrzygnięcie, dowody zapłaty i prawidłowa ewidencja. Inna jest funkcja tych dokumentów przy ustalaniu kosztu w CIT, a inna przy realizacji prawa do odliczenia VAT. Wyrok nie staje się przez to fakturą VAT.

Wcześniejsza rezerwa nie stanowiła kosztu podatkowego i jej późniejsze wykorzystanie nie uzasadnia podwójnego rozliczenia wydatku.

Ewentualna refundacja nakładów wymaga uwzględnienia art. 16 ust. 1 pkt 48 przy zaliczaniu odpisów do kosztów.

Ad 2

Zdaniem Wnioskodawcy, korekta obejmuje również różnicę wcześniejszych odpisów, w ocenie Spółki, definitywne rozstrzygnięcie rzeczywistego sporu o zakres i wysokość wynagrodzenia może stanowić podstawę korekty niewynikającej z błędu rachunkowego lub innej oczywistej omyłki. W takim przypadku art. 15 ust. 4i ustawy o CIT obejmuje wprost także odpisy amortyzacyjne i nakazuje rozliczenie korekty w okresie otrzymania odpowiedniego dokumentu.

Spółka nie opiera tego stanowiska na twierdzeniu, że wcześniej nie istniała żadna dokumentacja robót, istniały inwentaryzacje, rozbieżne wyceny i rezerwa.

Ocenie podlega to, czy ostateczne zwiększenie wartości wynika z rozstrzygnięcia rzeczywistego sporu, czy z pominięcia wydatku już wcześniej bezspornego i prawidłowo udokumentowanego.

W odniesieniu do ewentualnej części pominiętej wskutek oczywistego błędu nie należy stosować mechanicznie korekty bieżącej.

Dla części objętej art. 15 ust. 4i należy najpierw skorygować wartość początkową, a następnie ustalić różnicę między amortyzacją obliczoną od poprawionej wartości a odpisami już rozliczonymi. Suma różnic dotyczących okresów nieprzedawnionych powinna zwiększyć koszty w okresie otrzymania dokumentu korekty, w zakresie, w jakim odpisy mogą stanowić koszty podatkowe.

Dalsza amortyzacja jest kontynuowana od wartości poprawionej, z zachowaniem właściwej metody i stawek.

Nie chodzi o jednorazowe odliczenie (...) zł ani o utworzenie nowego środka trwałego z datą 2026 r., chodzi o urealnienie odpisów od tych samych obiektów.

Art. 15 ust. 4k pkt 1 nie pozwala objąć korektą odpisów związanych z przedawnionymi zobowiązaniami.

Nie można też przenieść utraconej korekty na przyszłe lata przez dowolne wydłużenie amortyzacji.

Interpretacja Dyrektora KIS z 14 września 2026 r., Znak : 0111-KDIB1-1.4010.427.2026.1.BS, potwierdza taki mechanizm korekty wartości początkowej i skumulowanych odpisów za nieprzedawnione okresy po sporze dotyczącym infrastruktury wodnej. Dotyczyła jednak kwot netto udokumentowanych fakturami, dlatego nie rozstrzyga odrębnego problemu VAT i braku faktury w sprawie Spółki.

Ad 3

Zdaniem Wnioskodawcy, brak faktury nie przesądza o kapitalizacji VAT, zdaniem Spółki, nie ma podstaw do uznania, że sam brak faktury i zakończenie działalności przez Wykonawcę wystarczają do powiększenia wartości początkowej o (...) zł.

Trzeba odróżnić materialnoprawny brak możliwości odliczenia lub zwrotu podatku od przeszkody dokumentacyjnej albo niewykorzystania przysługującego prawa.

Reguły wartości początkowej, w tym cena nabycia stosowana do usług wykorzystanych przy wytworzeniu, wymagają oceny VAT z uwzględnieniem art. 16g ust. 3 i 4 oraz art. 16 ust. 1 pkt 46 ustawy o CIT.

Gdy podatek rzeczywiście nie podlega odliczeniu na podstawie właściwych przepisów i dotyczy nakładu inwestycyjnego, może podlegać rozliczeniu w wartości początkowej, a nie jako dowolnie wybrany jednorazowy koszt.

Natomiast sam ciężar ekonomiczny wydatku nie przesądza o spełnieniu ustawowego wyjątku.

Nie można zastąpić ustalenia podstawy nieodliczalności stwierdzeniem, że Wykonawca nie chce lub nie może obecnie wystawić dokumentu.

Nie wynika stąd zarazem twierdzenie, że Spółka może odliczyć VAT bez faktury - ta kwestia nie jest przedmiotem pytania.

Z tych względów wartość netto (...) zł i różnica (...) zł wymagają osobnej kwalifikacji.

Kwota brutto (...) zł nie powinna automatycznie zostać przyjęta jako podatkowa wartość dodatkowych nakładów wyłącznie na podstawie braku faktury.

Ad 4

Zdaniem Wnioskodawcy, odsetki wymagają oceny celu i podziału na okresy, w ocenie Spółki, odsetki od wynagrodzenia za roboty objęte rzeczywistym sporem o zakres i wycenę mogą pozostawać w związku z zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów.

Spółka wnosi o uznanie tego związku w opisanych okolicznościach, w odróżnieniu od automatycznego utożsamienia każdej przegranej sprawy z wydatkiem niepodatkowym.

Uzasadnieniem jest rozliczenie nakładów na infrastrukturę służącą działalności oraz obrona przed roszczeniem o wysokości wymagającej weryfikacji. Nie wystarcza jednak powołanie się wyłącznie na obowiązek wykonania wyroku. Ocena musi uwzględniać również niekorzystne ustalenia dotyczące zachowania Spółki. Jeżeli zostanie wykazane, że także opóźnienie dotyczące tej części wynagrodzenia wynikało wyłącznie z instrumentalnego postępowania, a nie z racjonalnej ochrony interesów, przesłanka art. 15 ust. 1 może nie zostać spełniona.

Przy uznaniu kosztowego charakteru odsetek ich rozliczenie powinno uwzględniać art. 16g ust. 4.

Część odnosząca się do okresu do dnia przekazania danego obiektu do używania, związana z jego wytworzeniem, powinna zwiększać koszt wytworzenia. O podziale decyduje okres, za który odsetki naliczono, nie tylko data wyroku, księgowania lub zapłaty. Późniejsze ustalenie ich wysokości wymaga oceny odpowiedniej korekty wartości i odpisów. Część odsetek odnosząca się do okresu po przekazaniu obiektu do używania nie powinna zwiększać jego wartości początkowej. W razie spełnienia art. 15 ust. 1 podlega rozliczeniu przy faktycznej zapłacie, z uwzględnieniem art. 16 ust. 1 pkt 11.

Nie można więc uznać całej kwoty (...) zł za jednorazowy koszt 2026 r. Bez ustalenia jej podziału i materialnej dopuszczalności.

Korzystne interpretacje dotyczące odsetek w sporach gospodarczych, w tym Znak: 0111-KDIB1-1. 4010.505.2021.2.BS i Znak: 0111-KDIB2-1.4010.206.2023.2.KK, potwierdzają znaczenie racjonalnego celu i faktycznej zapłaty. Nie przesądzają jednak kapitalizacji odsetek sprzed oddania środka trwałego do używania ani oceny zachowania Spółki w niniejszej sprawie.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania.

Kosztem uzyskania przychodów będzie zatem taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki:

- został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,

- jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

- pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

-poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,

-został właściwie udokumentowany,

-nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w stosownych przepisach ustawy o CIT, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów.

Właściwa i zgodna z treścią ustawowej regulacji kwalifikacja kosztów uzyskania przychodów powinna brać pod uwagę:

- przeznaczenie wydatku (jego celowość, zasadność dla funkcjonowania podmiotu) oraz

- potencjalną możliwość (analizowaną w dacie poniesienia wydatku na podstawie obiektywnych przesłanek) przyczynienia się danego wydatku do osiągnięcia przychodu.

W tym miejscu należy zauważyć, że ustawodawca nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciami: „w celu” osiągnięcia przychodu, jak i „zachowanie” lub „zabezpieczenie” źródła przychodów.

Zgodnie z definicjami zawartymi w Słowniku języka polskiego PWN, pojęcie:

   - „celowość” oznacza: „przydatność do jakichś potrzeb”, „świadome zmierzanie do celu”, „taki przebieg zjawisk, zdarzeń, działań ludzkich, jakby w swym rozwoju zmierzały one do określonego celu”,

   - „zabezpieczyć” oznacza: „zapewnienie ochrony przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym”, „uczynienie bezpiecznym”, „zapewnienie utrzymania czegoś w dotychczasowym stanie”, „zapewnienie komuś środków do życia”, „zapewnienie zaspokojenia roszczenia lub wykonanie kary”, natomiast

   - „zachować” oznacza: „pozostać w posiadaniu czegoś”, „dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności”, „uchronić przed zapomnieniem”.

Jak już wskazano powyżej, wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu zaistnieje związek przyczynowy i koszt nie będzie objęty dyspozycją art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

W związku z powyższym, konieczne jest dokonanie oceny, czy wypłacane przez Państwa wynagrodzenie poniesione zostało w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Jak wynika z opisu sprawy, wydatki na wynagrodzenie mają związek z prowadzoną przez Państwa Spółkę działalnością gospodarczą, w dniu (…) zawarli Państwo z Wykonawcą trzy umowy na realizację inwestycji nr (…) - C, nr (…) - A oraz nr (…) - B. Po odbiorze częściowym pierwszego etapu, udokumentowanym odrębnymi fakturami, Spółka złożyła (…) oświadczenia o rozwiązaniu umów. Na terenach inwestycji pozostały roboty wykonane przez Wykonawcę, nieobjęte wcześniejszym odbiorem częściowym i fakturami za ten etap. Strony spierały się o zakres, wycenę i rozliczenie tych prac. Wynagrodzenie zostało przyznane Wykonawcy przez Sąd na podstawie prawomocnego wyroku.

W świetle powyższego, wydatki, które ponieśli Państwo w związku z wypłatą wynagrodzenia na rzecz Wykonawcy, spełniają przesłanki wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Państwa wątpliwość w zakresie pytania nr 1 dotyczy ustalenia czy zasądzone wynagrodzenie w części stanowiącej wartość netto robót, tj. (…) zł, powinno zwiększać wartość początkową właściwych środków trwałych jako koszt ich wytworzenia albo ulepszenia, mimo że ostateczne rozstrzygnięcie sporu i zapłata nastąpiły po przyjęciu obiektów do używania oraz mimo braku faktury, a tym samym nie stanowić jednorazowego kosztu w dacie przelewu.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o CIT:

 

W myśl art. 16a ust. 1 ustawy o CIT:

Amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16c , stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

2) maszyny, urządzenia i środki transportu,

3) inne przedmioty

   - o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 17a pkt 1 , zwane środkami trwałymi.

Zgodnie z art. 16f ust. 1 ustawy o CIT:

Jak wskazuje art. 16f ust. 3 ustawy o CIT:

Jednocześnie, na podstawie art. 16g ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o CIT:

Jak stanowi art. 16g ust. 4 ustawy o CIT:

Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że do kosztu wytworzenia nie zalicza się:

   - kosztów ogólnych zarządu;

   - kosztów sprzedaży oraz pozostałych kosztów operacyjnych;

   - kosztów operacji finansowych, w szczególności odsetek od pożyczek (kredytów) i prowizji, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania.

Użycie przez ustawodawcę zwrotu „inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych” oznacza, iż katalog wydatków poniesionych w związku z wytworzeniem środka trwałego powiększających jego wartość początkową jest otwarty, co wskazuje na to, że mieszczą się w nim również inne, niewymienione wprost koszty, które mogą mieć wpływ na wartość początkową danego składnika majątku.

W celu określenia, czy dany wydatek może zostać uznany za element wartości początkowej wytworzonego we własnym zakresie środka trwałego, należy ustalić, czy stanowi on element procesu wytwarzania tego składnika majątku podatnika.

Z wyżej przytoczonych regulacji ustawowych wynika również, że decydujące znaczenie dla zaliczenia określonego wydatku do wydatków stanowiących koszt wytworzenia środka trwałego ma możliwość powiązania danego wydatku z konkretnym przedsięwzięciem, czyli środkiem trwałym. Wszelkie wydatki pozostające w związku z wytworzeniem środka trwałego i poniesione do dnia oddania go do używania mają wpływ na jego koszt wytworzenia. Koszt ten zarazem stanowi o wartości początkowej środka trwałego od której dokonuje się następnie odpisów amortyzacyjnych.

Jak wskazali Państwo w opisie sprawy, wynagrodzenie na rzecz Wykonawcy, które byli Państwo zobowiązani uiścić na podstawie wyroku Sądu, jest wydatkiem, który ma ścisły i nierozerwalny związek ze środkami trwałymi powstałymi w ramach realizacji inwestycji będących przedmiotem zawartych umów.

Zatem, wydatki poniesione na zasądzone wynagrodzenie Wykonawcy w części stanowiącej wartość netto robót, tj. (…) zł powinno zostać zaliczone na podstawie wyroku sądu do wartości początkowej środków trwałych i tym samym powinno podlegać zaliczeniu w koszty podatkowe poprzez odpisy amortyzacyjne.

Wskazać w tym miejscu należy, iż fakt wypłaty wynagrodzenia Wykonawcy w części stanowiącej wartość netto robót, tj. (…) zł dokonany został na podstawie wyroku sądu nie zmienia rzeczywistego charakteru poniesienia tego kosztu ani jego funkcjonalnego związku z wykonanymi inwestycjami. Fakt, że wypłata ww. wynagrodzenia nastąpiła na podstawie wyroku sądu, a nie faktury VAT, nie zmienia charakteru tego wydatku.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznano za prawidłowe.

Państwa wątpliwość w zakresie pytania nr 2 dotyczy ustalenia czy korekta wartości początkowej i wynikająca z niej korekta odpisów amortyzacyjnych, w okolicznościach opisanych we wniosku, powinna zostać rozliczona zgodnie z art. 15 ust. 4i ustawy o CIT w okresie otrzymania dokumentu potwierdzającego przyczynę korekty, z ujęciem skumulowanej różnicy wcześniejszych odpisów za okresy nieprzedawnione i kontynuacją amortyzacji od poprawionej wartości, zamiast rozpoczynania amortyzacji dodatkowej wartości dopiero od 2026 r.

Odnosząc się do powyższej wątpliwości wskazać należy, że przepisy ustawy o CIT przewidują również możliwość wprowadzania korekt dokonywanych odpisów amortyzacyjnych.

Zgodnie z art. 15 ust. 4i ustawy o CIT:

Ponadto, w myśl art. 15 ust. 4j ustawy o CIT:

Z powyższego wynika, że gdy Spółka poniosła wydatki, o których mowa powyżej, po przyjęciu danego środka trwałego do ewidencji, powinna dokonać korekty wysokości odpisów amortyzacyjnych na zasadach przewidzianych w art. 15 ust. 4i ustawy o CIT, czyli na bieżąco.

Ponadto jak wynika z art. 15 ust. 4k pkt 1 ustawy o CIT:

W przepisie tym zawarto wyłączenie możliwości dokonywania korekty kosztów uzyskania przychodów, w tym odpisu amortyzacyjnego związanego ze zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu. W konsekwencji, korekty przeszłych odpisów amortyzacyjnych, na zasadach wskazanych w art. 15 ust. 4i ustawy o CIT, należy dokonać z uwzględnieniem okresu przedawnienia.

Wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie korekta jest udokumentowana innym dokumentem potwierdzającym przyczyny korekty, tj. prawomocnym wyrokiem sądu, który potwierdza obowiązek zapłaty wynagrodzenia. W konsekwencji, wartość netto zasądzonego wynagrodzenia wypłacona Wykonawcy na podstawie wskazanego we wniosku wyroku powinna zostać zaliczona do wartości początkowej środków trwałych - z uwzględnieniem okresu przedawnienia - na bieżąco, tj. zgodnie z powołanym powyżej art. 15 ust. 4i ustawy o CIT i tym samym zwiększyć ich wartość.

Zatem, Państwa Spółka jest uprawniona do dokonania korekty odpisów amortyzacyjnych w odniesieniu do tej części odpisów amortyzacyjnych, które dotychczas nie uległy przedawnieniu.

Wskazać również należy, że jak wynika z art. 15 ust. 4i ustawy o CIT, powinni Państwo ustalić nową wartość początkową środków trwałych w okresie rozliczeniowym, w którym został otrzymany dokument potwierdzający przyczyny korekty, tj. wyrok sądu. Od tego też momentu Państwa Spółka powinna dokonywać odpisów amortyzacyjnych w zaktualizowanej wysokości.

Biorąc pod uwagę, że korekcie powinny podlegać nie tylko przyszłe odpisy amortyzacyjne, lecz również te odpisy, które zostały już wcześniej dokonane, po otrzymaniu wyroku sądu, który wpłynie na zmodyfikowanie wartości początkowej wytworzonych/ulepszonych środków trwałych, modyfikacji będą podlegały wszystkie odpisy amortyzacyjne rozliczane począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym środki trwałe wprowadzono do ewidencji.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznano za prawidłowe.

Państwa wątpliwość w zakresie pytania nr 3 dotyczy ustalenia czy sam brak faktury i zaprzestanie prowadzenia działalności przez Wykonawcę wystarczają do uwzględnienia w wartości początkowej - albo w kosztach uzyskania przychodów - kwoty (…) zł odpowiadającej VAT, jeżeli nie zostanie wykazane odrębne materialnoprawne wyłączenie możliwości odliczenia lub zwrotu tego podatku.

 

Odnosząc się do powyższej wątpliwości wskazać należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 46 ustawy o CIT:

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów podatku od towarów i usług, z tym że jest kosztem uzyskania przychodów:

   a) podatek naliczony:

   - jeżeli podatnik zwolniony jest od podatku od towarów i usług lub nabył towary i usługi w celu wytworzenia albo odprzedaży towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku od towarów i usług,

   - w tej części, w której zgodnie z przepisami o podatku od towarów i usług podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług - jeżeli naliczony podatek od towarów i usług nie powiększa wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej,

   b) podatek należny:

   - w przypadku importu usług oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeżeli nie stanowi on podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług; kosztem uzyskania przychodów nie jest jednak podatek należny w części przekraczającej kwotę podatku od nabycia tych towarów i usług, która mogłaby stanowić podatek naliczony w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług,

   - w przypadku przekazania lub zużycia przez podatnika towarów lub świadczenia usług na potrzeby reprezentacji i reklamy, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami,

   - od nieodpłatnie przekazanych towarów, obliczony zgodnie z odrębnymi przepisami, w przypadku gdy wyłącznym warunkiem ich przekazania jest uprzednie nabycie przez otrzymującego towarów lub usług od przekazującego w określonej ilości lub wartości,

   c) kwota podatku od towarów i usług, nieuwzględniona w wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, podlegających amortyzacji zgodnie z art. 16a-16m, lub dotycząca innych rzeczy lub praw niebędących środkami trwałymi lub wartościami niematerialnymi i prawnymi podlegającymi tej amortyzacji - w tej części, w jakiej dokonano korekty powodującej zmniejszenie podatku odliczonego zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług.

Zauważyć należy, że powołany powyżej przepis daje możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów naliczonego podatku od towarów i usług, m.in. w sytuacji gdy podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty lub zwrot różnicy podatku od towarów i usług. Sformułowanie „podatnikowi nie przysługuje obniżenie kwoty lub zwrot różnicy podatku VAT” należy wiązać z wyłączeniem prawa wynikającego z ustawy o podatku od towarów i usług.

Z opisu sprawy wynika, że na podstawie prawomocnego wyroku sądu zapłacili Państwo na rzecz Wykonawcy tytułem wynagrodzenia za roboty objęte sporem (…) zł należności głównej (wartość netto robót objętych rozstrzygnięciem wynosi … zł). Wykonawca nie wystawił faktury VAT dokumentującej tę część robót, w chwili zapłaty nie prowadził już działalności gospodarczej, a Spółka nie dokonała odliczenia podatku odpowiadającego różnicy między kwotą brutto i netto.

Mając powyższe na względzie, wskazać należy, że o tym czy podatnikowi przysługuje, czy też nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku od towarów i usług decydują przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, a nie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Natomiast prawo do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów podatku od towarów i usług określone zostało w literalnych przypadkach zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 46 ustawy o CIT. W przepisie tym nie jest wymieniony przypadek braku wystawienia faktury i zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zgodzić należy się z Państwem, że nie ma podstaw do uznania, że sam brak faktury i zakończenia działalności przez Wykonawcę wystarczają do powiększenia wartości początkowej o (...) zł odpowiadającą kwocie podatku od towarów i usług.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwość w zakresie pytania nr 4 dotyczy ustalenia czy zapłacone odsetki od wynagrodzenia za roboty objęte sporem, w opisanych okolicznościach dotyczących przyczyn i przebiegu sporu, spełniają przesłankę z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, a jeżeli tak - czy część naliczona za okres do dnia przekazania danego Środka trwałego do używania powinna powiększać koszt jego wytworzenia, natomiast część za okres późniejszy podlegać potrąceniu w dacie faktycznej zapłaty.

Odnosząc się do powyższej wątpliwości zauważyć należy, że jak już wskazano powyżej podatnik ma prawo do odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem, że nie zostały one wymienione w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT oraz że wykaże ich związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na możliwość powstania przychodu.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o CIT:

Oznacza to, że odsetki uznane za koszty związane z przychodami będą stanowiły koszty uzyskania przychodów, pod warunkiem, że odsetki zostały zapłacone.

Z opisu sprawy wynika, że na podstawie wyroku sądu zostali Państwo zobowiązani do zapłaty na rzecz Wykonawcy odsetek. Odsetki (…) zł dotyczą opóźnienia w zapłacie wynagrodzenia (…) zł, poczynając od (…) 2019 r. nie dotyczą kar umownych należnych wykonawcy ani zobowiązań budżetowych. Spółka poniosła je w związku z rozliczeniem sporu o roboty inwestycyjne.

Podział odsetek jest następujący:

- odsetki za okres od (…) 2019 r. do dnia przekazania obiektów objętych inwestycją do używania, tj. (…) 2020 r. - (…) zł;

- odsetki za okres od dnia przekazania obiektów objętych inwestycją do używania tj. od (…) 2020 r. do dnia zapłaty, tj. (…) 2026 r. - (…) zł.

W przedmiotowej sprawie istotna jest analiza charakteru poniesionych wydatków w postaci odsetek ustawowych za opóźnienie wypłaty wynagrodzenia oraz ocena ich wpływu na powstanie przychodu, względnie zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodu. Analiza ta nie byłaby pełna bez uwzględnienia czy powstaniu tych kosztów towarzyszyło racjonalne działanie Spółki.

Odnosząc zatem powyższe do przedstawionego opisu sprawy należy stwierdzić, że zapłata przez Państwa odsetek pozostaje w związku z całokształtem prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ związana jest ona ze sporem między Państwa Spółką a Wykonawcą co do zakresu robót podlegających dodatkowej zapłacie oraz sposobu ustalenia ich wartości. Spółka kwestionowała roszczenie Wykonawcy, uznając, że część prac objętych żądaniem dodatkowego wynagrodzenia mieściła się w zakresie zobowiązań wynikających z zawartej umowy, a w odniesieniu do pozostałych prac wysokość żądanego wynagrodzenia nie odpowiadała rzeczywistej wartości wykonanych robót. Ostateczne ustalenie zakresu robót podlegających dodatkowej zapłacie oraz wysokości należnego wynagrodzenia nastąpiło dopiero w toku postępowania sądowego na podstawie materiału dowodowego ocenionego przez Sąd, w tym opinii biegłego sądowego. Dopiero prawomocny wyrok przesądził o wysokości wynagrodzenia należnego Wykonawcy z tytułu robót dodatkowych.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że odsetki ustawowe zapłacone na podstawie prawomocnego wyroku sądu, mogą stanowić koszt podatkowy w Państwa działalności gospodarczej.

Odnosząc się natomiast  do właściwej kwalifikacji odsetek, o których mowa we wniosku, jako elementu kosztu wytworzenia należy zwrócić uwagę na okres, za jaki odsetki te będą naliczane, bowiem to on a nie moment zapłacenia tych odsetek będzie mieć decydujące znaczenie dla celów tej kwalifikacji. Odsetki naliczone za okres do dnia oddania środka trwałego do używania będą powiększały jego wartość początkową, a contario - odsetki naliczone po dniu przekazania środka trwałego do używania pozostają bez wpływu na wartość początkową składników majątku trwałego.

Należy ponadto podkreślić, że mocą art. 16g ust. 4 ustawy o CIT, wyraźnie wyłączono z kosztu wytworzenia środka trwałego koszty ogólne zarządu, koszty sprzedaży oraz pozostałe koszty operacyjne i koszty operacji finansowych, w tym odsetki od pożyczek (kredytów) i prowizje, z wyłączeniem odsetek i prowizji naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania. Wydatki te nie są bowiem bezpośrednio związane z realizacją inwestycji, ale  z całokształtem działalności podatnika.

Biorąc pod uwagę powyższe, zauważyć należy, że koszt wytworzenia, przy ustaleniu wartości początkowej środka trwałego, zwiększają te odsetki związane z wytworzeniem środka trwałego, które zostały naliczone za okres do dnia przyjęcia go do używania. Zatem, istotny w tym zakresie jest okres, za jaki odsetki zostały naliczone (naliczone za okres do dnia przyjęcia do używania środka trwałego powiększają jego wartość początkową). Tym samym, koszt wytworzenia środka trwałego koryguje się o odsetki naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania. W omawianym przepisie ustawodawca wskazując, że do kosztu wytworzenia nie zalicza się m.in. kosztów operacji finansowych dokonał przykładowego wyliczenia („w szczególności”) odsetek od pożyczek (kredytów). Jednocześnie dokonał zastrzeżenia, że ten negatywny katalog nie obejmuje („z wyłączeniem”) odsetek naliczonych do dnia przekazania środka trwałego do używania. Oznacza to, że wszelkie odsetki, które są naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania, jeżeli - co istotne - dotyczą zobowiązań związanych z daną inwestycją, stanowią koszt jej wytworzenia.

Zauważyć należy, że użyte w art. 16g ust. 4 ustawy o CIT sformułowanie „naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania” w przypadku odsetek dotyczy zarówno odsetek zapłaconych przed tym dniem, jak i odsetek jedynie naliczonych do tego dnia, nawet jeśli nie zostały jeszcze faktycznie zapłacone.

Zatem odsetki naliczone od  (…) 2019 r. naliczone do dnia oddania wytworzonego środka trwałego do używania będą zwiększać wartość początkową środka trwałego, tj. będą stanowić podstawę dokonywania odpisów amortyzacyjnych.

Z kolei odsetki naliczone po dacie przekazania środka trwałego do używania nie wpływają na jego wartość początkową. Zatem, odsetki naliczone po dniu przekazania środka trwałego do używania stanowią koszty uzyskania przychodu w dacie faktycznej zapłaty, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o CIT.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 4 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, iż zostały one wydane w indywidualnych sprawach podmiotów, które o ich wydanie wystąpiły, zatem nie są one wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

   - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2025 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

 

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.