Interpretacja indywidualna

 – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w zakresie podstawy opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Prowadzi Pani jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Forma opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych: ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, na podstawie ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej: „ustawa o ryczałcie”). Stawka ryczałtu właściwa dla świadczonych przez Panią usług transportowych wynosi 5,5%. Jest Pani czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT) w Polsce. Dodatkowo, ze względu na wykonywanie usług na rzecz kontrahentów z Norwegii oraz przekroczenie progu 50 000 NOK obrotu rocznie, została Pani zarejestrowana w Norwegii jako podatnik norweskiego podatku od wartości dodanej (MVA) i posiada norweski numer VAT (MVA). Rejestracja ta została dokonana zgodnie z norweskimi przepisami, które nakładają obowiązek rejestracji do MVA po przekroczeniu określonego poziomu obrotu. W ramach działalności świadczy Pani usługi transportowe (w tym międzynarodowe) na rzecz kontrahentów mających siedzibę w Norwegii. W związku z rejestracją do norweskiego podatku MVA faktury wystawiane dla kontrahentów norweskich obejmują: kwotę wynagrodzenia netto za usługę transportową i 25% norweskiego podatku od wartości dodanej (MVA) naliczonego zgodnie z przepisami norweskimi. Zapłata od kontrahentów norweskich wpływa na Pani rachunek bankowy w kwocie brutto, tj. obejmującej zarówno kwotę netto wynagrodzenia za usługę, jak i kwotę norweskiego podatku MVA. W praktyce więc kontrahent norweski płaci Pani kwotę stanowiącą sumę wynagrodzenia netto za usługę oraz podatku MVA. Zgodnie z przepisami norweskiego prawa podatkowego jest Pani zobowiązana do cyklicznego odprowadzania pobranego podatku MVA do norweskiego organu podatkowego w okresach dwumiesięcznych (np. styczeń-luty, marzec-kwiecień itd.). Kwota MVA: nie stanowi dla Pani trwałego, definitywnego przysporzenia majątkowego, nie może być przez Panią swobodnie wykorzystana, gdyż pełni Pani jedynie rolę inkasenta tego podatku na rzecz norweskiego fiskusa, jest podatkiem o charakterze obrotowym, naliczanym jako określony procent (co do zasady 25%) od wartości świadczonej usługi, konstrukcyjnie analogicznym do polskiego podatku od towarów i usług. Na gruncie polskiego prawa podatkowego rozlicza się Pani z podatku dochodowego w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, według stawki 5,5% właściwej dla usług transportowych. Dotychczas – wychodząc z założenia, że norweski MVA nie stanowi Pani przychodu podatkowego – przychód do opodatkowania ryczałtem ustalała Pani jako kwotę netto wynagrodzenia (bez MVA), tj. przychód pomniejszony o kwotę MVA wykazaną na norweskich fakturach. Urząd Skarbowy podjął wobec Pani czynności sprawdzające w zakresie rozliczenia podatku dochodowego za rok 2024. W trakcie tych czynności pracownik urzędu telefonicznie zakwestionował prawidłowość pomniejszania przychodu o kwotę norweskiego MVA i wyraził pogląd, że podatek dochodowy (ryczałt 5,5%) powinien być naliczany od kwoty brutto faktury, obejmującej również norweski podatek MVA, powołując się na okoliczność, że Norwegia jest tzw. „krajem trzecim" (poza UE). Z uwagi na powyższe powstały po Pani stronie wątpliwości co do prawidłowego sposobu ustalania przychodu z działalności gospodarczej dla celów ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w sytuacji, gdy część otrzymanej należności stanowi zagraniczny podatek od wartości dodanej (norweski MVA), który musi być przez Panią odprowadzony do organu podatkowego w Norwegii i nie stanowi definitywnego przysporzenia majątkowego. W przyszłości planuje Pani kontynuować i rozszerzać działalność w dotychczasowym modelu (świadczenie usług transportowych na rzecz kontrahentów norweskich, fakturowanie z MVA, odprowadzanie MVA do norweskiego organu), dlatego kwestia prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania ryczałtem ma dla Pani charakter nie tylko bieżący (rok 2024), ale również zdarzenia przyszłego.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w którym: prowadzi Pani jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych; świadczy usługi transportowe na rzecz kontrahentów z Norwegii; w związku z przekroczeniem progu obrotu w Norwegii jest Pani zarejestrowana w Norwegii do podatku od wartości dodanej (MVA) i wystawia kontrahentom norweskim faktury w kwocie brutto, obejmującej wynagrodzenie netto za usługę oraz 25% norweskiego podatku MVA; otrzymuje Pani od kontrahentów zapłatę w kwocie brutto (łącznie z MVA), przy czym kwotę MVA jest Pani obowiązana odprowadzić do norweskiego organu podatkowego i nie stanowi ona dla Pani definitywnego przysporzenia majątkowego; rozlicza Pani w Polsce ryczałt od przychodów ewidencjonowanych według stawki 5,5% właściwej dla usług transportowych, podstawę opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych stanowi kwota netto należnego Pani wynagrodzenia za usługę (bez kwoty norweskiego podatku MVA), czy też kwota brutto, obejmująca również norweski podatek MVA?

Innymi słowy: czy w opisanej sytuacji – biorąc pod uwagę, że kwota norweskiego podatku MVA nie stanowi definitywnego przysporzenia majątkowego po Pani stronie, lecz jest podatkiem obrotowym odprowadzanym do norweskiego organu podatkowego – ma Pani prawo ustalać przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych w wysokości odpowiadającej kwocie netto należności za usługę, z wyłączeniem kwoty MVA?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym podstawę opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych powinna stanowić kwota netto za usługę transportową, bez kwoty norweskiego podatku MVA. Kwota MVA nie jest Pani przychodem podatkowym, ponieważ:

-      Nie stanowi definitywnego, trwałego przysporzenia majątkowego po Pani stronie, jest podatkiem obrotowym od wartości dodanej, konstrukcyjnie tożsamym z VAT, podlega odprowadzeniu do norweskiego organu podatkowego, a Pani pełni faktycznie funkcję inkasenta tego podatku.

-      Opodatkowanie ryczałtem kwoty brutto (łącznie z MVA) prowadziłoby do sytuacji, w której podatek obrotowy (MVA) byłby opodatkowany polskim podatkiem dochodowym (ryczałtem), co pozostaje w sprzeczności z zasadą neutralności podatków obrotowych oraz z zasadniczą konstrukcją przychodu podatkowego.

-      Ustawa o ryczałcie i konstrukcja przychodu – doktryna i systematyka. Zgodnie z ustawą o ryczałcie, przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, co do zasady, odpowiada przychodowi z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z istotną modyfikacją: ustawodawca przewidział pomniejszenie przychodu o podatek od towarów i usług. W komentarzach wskazuje się, że „przychód uwzględniany w podstawie opodatkowania pomniejszony jest również o podatek od towarów i usług”, co odzwierciedla wolę ustawodawcy, aby podatek obrotowy nie był elementem przychodu opodatkowanego ryczałtem.

-      W doktrynie podkreśla się, że ustawodawca nie zdefiniował na gruncie ustawy o ryczałcie pojęcia „podatku od towarów i usług”, a przy jego interpretacji należy odnieść się do ustawy o podatku od towarów i usług. Jednocześnie wskazuje się, że ustawa o VAT odróżnia „podatek od towarów i usług” od „podatku od wartości dodanej” nakładanego na terytorium innych państw członkowskich.

-      W komentarzu do art. 6 ustawy o ryczałcie zwraca się uwagę, że wątpliwości budzić może wysokość przychodu, gdy podatnik będący polskim rezydentem, zarejestrowany w innym państwie jako podatnik podatku od wartości dodanej, osiąga przychód, w którym uwzględniony jest podatek od wartości dodanej; niektórzy autorzy wyrażają wątpliwość czy podatek taki będzie można odliczyć. To pokazuje, że mamy do czynienia z realnym sporem interpretacyjnym – a nie oczywistym zakazem odliczenia zagranicznego podatku od wartości dodanej – co przemawia za zastosowaniem wykładni pro-podatnik (in dubio pro tributario).

-      Na gruncie ogólnej konstrukcji podatków dochodowych – co podkreśla zarówno doktryna, jak i sądy administracyjne – przychodem są jedynie trwałe, bezzwrotne i definitywne przysporzenia majątkowe. W wyroku WSA w Warszawie z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1471/21, LEX nr 3414577, Sąd stwierdził, że definitywność przychodu zakłada jego bezzwrotność, trwałość i ostateczność, a przychodem są wyłącznie kwoty, którymi podatnik może swobodnie dysponować.

-      Kwota norweskiego MVA – którą jest Pani zobowiązana odprowadzić do norweskiego organu podatkowego - nie spełnia tych kryteriów, gdyż nie jest trwałym, definitywnym przysporzeniem po Pani stronie.

Zasada neutralności podatku obrotowego – orzecznictwo NSA, WSA i TSUE.

Neutralność VAT/MVA w orzecznictwie sądów krajowych.

Zasada neutralności VAT/podatku od wartości dodanej jest fundamentalna dla konstrukcji tego podatku. W orzecznictwie sądów administracyjnych – zarówno na gruncie VAT, jak i podatków dochodowych – podkreśla się, że podatek obrotowy nie powinien stanowić ekonomicznego ciężaru podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a jego ciężar ma ostatecznie ponosić konsument.

W wyroku WSA w Warszawie z 20 stycznia 2022 r, sygn. akt III SA/Wa 1471/21, LEX nr 3414577, Sąd wskazał, że wyłączenie należnego podatku VAT (podatku od wartości dodanej) z przychodów podatkowych wynika z zasady neutralności oraz z autonomicznego charakteru VAT wobec podatków dochodowych. Na gruncie podatków dochodowych transakcje rozlicza się w wartościach netto (bez podatku obrotowego), a opodatkowanie kwoty zawierającej VAT/MVA prowadziłoby do opodatkowania jednego podatku (VAT) drugim podatkiem (CIT). Analogiczne stanowisko przyjął WSA w Gdańsku w wyroku z 16 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1152/20, LEX nr 3156285, wprost wskazując, że celem regulacji podatków dochodowych jest wyłączenie z przychodów i kosztów kwot podatku od wartości dodanej, który nie jest definitywnym przysporzeniem podatnika. Poglądy te – choć odnoszą się do CIT – mają charakter ogólny i wynikają z samej konstrukcji podatków dochodowych. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jako forma zryczałtowanego podatku dochodowego, powinien respektować tę samą zasadę neutralności podatku obrotowego.

Norweski MVA w świetle orzecznictwa.

WSA Gdańsk i WSA Warszawa.

Wyrok WSA w Gdańsku z 16 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1152/20, LEX nr 3156285, dotyczył bezpośrednio norweskiego podatku MVA. Sąd – analizując umowę między UE a Królestwem Norwegii – stwierdził, że ma ona charakter pośredniego potwierdzenia tożsamego charakteru podatku od towarów i usług, podatku od wartości dodanej oraz norweskiego MVA, ich mechanizmów i fundamentalnych zasad opodatkowania obrotu netto. Jednocześnie Sąd jednoznacznie uznał, że sam fakt, iż Norwegia nie jest państwem członkowskim UE, nie jest wystarczający, by podatnik był zobligowany do wykazywania MVA w kategorii przychodów podatkowych. Podkreślił też, że brak jest przepisu nakazującego wprost rozpoznanie przychodu z tytułu podatku MVA, który nie powoduje definitywnego przysporzenia po stronie podatnika.

Tezy te zostały w pełni zaakceptowane i powtórzone przez WSA w Warszawie w wyroku z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1471/21, LEX nr 3414577, gdzie stwierdzono, że MVA nie spełnia ogólnych przesłanek przychodu podatkowego, ponieważ podatnik nie może nim swobodnie dysponować, a musi go odprowadzić do norweskiego fiskusa.

Wyrok NSA z 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt II FSK 774/21, LEX nr 3734203. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny – rozpatrując skargę kasacyjną organu na wyrok WSA w Gdańsku w sprawie sygn. akt I SA/Gd 1152/20 – uchylił wyrok głównie z przyczyn formalnych (zakres kognicji organu interpretacyjnego i brak możliwości interpretowania norweskiego prawa podatkowego w trybie interpretacji indywidualnej). NSA nie zakwestionował jednak kluczowych tez merytorycznych dotyczących neutralności podatku obrotowego oraz rozumienia przychodu jako definitywnego przysporzenia. NSA podkreślił, że system źródeł prawa podatkowego w Polsce jest zamknięty i organ interpretacyjny nie może badać norweskiego prawa (MVA), ale jednocześnie z uzasadnienia wynika, że w polskim systemie podatkowym podatek od towarów i usług oraz podatek od wartości dodanej, który nie stanowi definitywnego przysporzenia podatnika, nie jest przychodem podatkowym, a rozliczenia podatków dochodowych powinny być dokonywane w wartościach netto. W praktyce oznacza to, że z punktu widzenia polskiego prawa podatkowego kwota MVA, którą podatnik odprowadza do norweskiego organu podatkowego, nie powinna być traktowana jako przychód, niezależnie od tego, że jest to podatek obowiązujący w państwie trzecim.

Dodatkowe orzecznictwo potwierdzające rozumienie przychodu i neutralności podatku:

Wyrok WSA w Gliwicach z 8 maja 2024 r., sygn. akt I SA/G11242/23, LEX nr 3723226 – Sąd podkreślił, że przychodem podatkowym są jedynie trwałe i definitywne przysporzenia majątkowe, a kwoty, które podatnik ma obowiązek przekazać innemu podmiotowi (np. organowi podatkowemu), nie powiększają jego majątku i nie mogą być kwalifikowane jako przychód.

Wyrok WSA w Rzeszowie z 16 września 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 421/10, LEX nr 750144 – Sąd odniósł się do pojęcia przychodu jako kategorii obejmującej wyłącznie definitywne zwiększenie aktywów podatnika, wskazując, że środki, którymi podatnik nie może trwale dysponować, nie stanowią przychodu do opodatkowania.

Wyrok WSA we Wrocławiu z 15 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1841/07, LEX nr 500678 – w orzeczeniu tym również zaakcentowano, że przychód to definitywne przysporzenie majątkowe, a wszelkie kwoty pobierane przez podatnika jedynie przejściowo (np. celem przekazania na rzecz Skarbu Państwa) nie powinny być do niego zaliczane.

Wszystkie te orzeczenia – choć wydane na tle różnych stanów faktycznych – łączy jeden, spójny wniosek: nie można traktować jako przychodu podatkowego kwot, które podatnik tylko inkasuje, a następnie musi przekazać innemu podmiotowi (np. organowi podatkowemu). Norweski MVA jest typowym przykładem takiej kwoty. Nieistotność statusu Norwegii jako „kraju trzeciego” dla definicji przychodu. Argument urzędu skarbowego, że ponieważ Norwegia jest „krajem trzecim” (poza UE), to przychód należy liczyć od kwoty brutto (łącznie z MVA), jest sprzeczny z linią orzeczniczą WSA i NSA oraz pozbawiony podstawy ustawowej. Wyraźnie wskazał to WSA w Gdańsku w wyroku z 16 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1152/20, LEX nr 3156285, stwierdzając, że sam fakt, iż Norwegia nie jest państwem członkowskim Unii Europejskiej, nie jest wystarczający, by podatnik był zobligowany do wykazywania MVA w kategorii przychodów podatkowych. Podobnie WSA w Warszawie w wyroku z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt IlI SA/Wa 1471/21, LEX nr 3414577, uznał, że brak jest przepisu, który nakazywałby wprost rozpoznanie przychodu z tytułu MVA, a jego charakter jako podatku obrotowego odprowadzanego do norweskiego fiskusa wyklucza traktowanie go jako przychodu podatkowego.

NSA w wyroku z 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt II FSK 774/21, LEX nr 3734203, mimo uchylenia wyroku WSA z powodów formalnych, nie wskazał żadnej normy materialnoprawnej, która nakazywałaby traktować MVA jako przychód podatkowy tylko dlatego, że jest to podatek obowiązujący w państwie trzecim. Spór dotyczył jedynie tego, czy organ interpretacyjny może badać norweskie prawo podatkowe, a nie tego, czy MVA merytorycznie powinien być kwalifikowany jako przychód.

W konsekwencji status Norwegii jako państwa trzeciego nie ma sam przez się znaczenia dla definicji przychodu; liczy się ekonomiczna i prawna natura danego świadczenia (tu: podatku MVA), a nie to, czy państwo jest członkiem UE. Aby zaliczyć MVA do przychodów opodatkowanych ryczałtem, konieczna byłaby wyraźna norma ustawowa - takiej normy brak.

Zasada in dubio pro tributario i zakaz wykładni rozszerzającej na niekorzyść podatnika. Zgodnie z art. 2a Ordynacji podatkowej (zasada in dubio pro tributario), wszelkie niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego należy rozstrzygać na korzyść podatnika.

W Pani sprawie:

Doktryna wprost wskazuje na wątpliwości co do traktowania zagranicznego podatku od wartości dodanej (np. MVA) w przychodzie na ryczałcie; orzecznictwo (w szczególności wyrok WSA w Warszawie z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1471/21, LEX nr 3414577; wyrok WSA w Gdańsku z 16 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 1152/20, LEX nr 3156285; wyrok NSA z 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt II FSK 774/21, LEX nr 3734203) jednoznacznie wskazuje, że brak jest przepisu nakazującego rozpoznanie przychodu z tytułu MVA, a MVA nie spełnia kryteriów definitywnego przysporzenia.

System podatków dochodowych opiera się na neutralności podatku obrotowego (VAT/MVA) względem podatków dochodowych. W tej sytuacji interpretacja, według której należałoby opodatkować ryczałtem kwotę brutto obejmującą MVA, stanowi wykładnię rozszerzającą na niekorzyść podatnika, pozbawioną wyraźnej podstawy ustawowej i sprzeczną z utrwaloną zasadą neutralności podatku od wartości dodanej.

Zastosowanie zasady in dubio pro tributario nakazuje przyjąć wykładnię korzystną dla podatnika, zgodnie z którą norweski MVA nie powiększa przychodu podlegającego opodatkowaniu ryczałtem. Zastosowanie do Pani stanu faktycznego – kwota netto jako przychód opodatkowany ryczałtem.

Podsumowując powyższe argumenty, w Pani stanie faktycznym:

Norweski MVA jest podatkiem od wartości dodanej (podatkiem obrotowym), funkcjonalnie równoważnym VAT, nakładanym na wartość świadczonych usług transportowych.

Kwotę MVA odprowadza Pani do norweskiego organu podatkowego; nie stanowi ona dla Pani definitywnego przysporzenia, nie może nią Pani swobodnie dysponować. Ustawa o ryczałcie przewiduje, że przychód uwzględniany w podstawie opodatkowania pomniejszony jest o podatek od towarów i usług, co odzwierciedla wolę ustawodawcy, aby podatek obrotowy pozostawał neutralny wobec podatku dochodowego.

Orzecznictwo WSA (Gdańsk, Warszawa), NSA (sygn. akt II FSK 774/21) oraz inne orzeczenia dotyczące definitywności przysporzenia i neutralności podatku (m.in. WSA w Gliwicach z 8 maja 2024 r., sygn. akt I SA/GI 1242/23, LEX nr 3723226; WSA w Rzeszowie z 16 września 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 421 /10, LEX nr 750144; WSA we Wrocławiu z 15 października 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1841/07, LEX nr 500678) wskazują jednoznacznie, że podatek obrotowy, który nie jest definitywnym przysporzeniem podatnika, nie może być traktowany jako przychód podatkowy.

Zasada neutralności VAT/MVA, wyraźnie akcentowana w orzecznictwie TSUE i sądów krajowych, sprzeciwia się opodatkowaniu podatku obrotowego podatkiem dochodowym.

W konsekwencji prawidłowa wykładnia art. 6 ustawy o ryczałcie oraz ogólnych zasad konstrukcji podatków dochodowych prowadzi do wniosku, że w Pani stanie faktycznym podstawę opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (stawka 5,5%) stanowi wyłącznie kwota netto wynagrodzenia za usługę transportową, bez kwoty norweskiego podatku MVA. Niezależnie od przedstawionej wyżej argumentacji należy dodatkowo podkreślić, że opodatkowanie ryczałtem kwoty obejmującej norweski podatek MVA prowadziłoby do niedopuszczalnego ekonomicznego podwójnego opodatkowania tej samej wartości. W analizowanej sytuacji kwota MVA stanowi podatek obrotowy pobierany zgodnie z prawem norweskim i podlega obowiązkowemu odprowadzeniu do norweskiego organu podatkowego, a zatem nie stanowi dochodu podatnika. Jej dodatkowe objęcie polskim ryczałtem oznaczałoby, że podatek obrotowy byłby opodatkowany podatkiem dochodowym, co prowadzi do kumulacji obciążeń podatkowych na tej samej podstawie ekonomicznej i pozostaje sprzeczne z zasadami spójności systemu podatkowego oraz racjonalności ustawodawcy.

Takie podejście naruszałoby również zasadę proporcjonalności opodatkowania, gdyż prowadziłoby do objęcia podatkiem kwoty, która nie stanowi rzeczywistego przysporzenia majątkowego podatnika. Podatek dochodowy – także w formie ryczałtu – powinien odnosić się do realnego dochodu, a nie do wartości przejściowo inkasowanych przez podatnika w celu ich przekazania innemu podmiotowi. Włączenie do podstawy opodatkowania kwoty MVA sztucznie zawyżałoby podstawę opodatkowania i prowadziło do opodatkowania środków, które nie pozostają w dyspozycji podatnika, co pozostaje w sprzeczności z zasadą sprawiedliwości podatkowej.

W tym kontekście istotne znaczenie ma również wykładnia funkcjonalna przepisów prawa podatkowego, która nakazuje uwzględniać rzeczywistą funkcję ekonomiczną danego świadczenia. Norweski podatek MVA nie stanowi elementu wynagrodzenia za usługę transportową ani jej ceny, lecz jest jedynie obligatoryjnym elementem konstrukcji podatku obrotowego. Z ekonomicznego punktu widzenia wynagrodzeniem podatnika jest wyłącznie kwota netto, natomiast kwota MVA ma charakter techniczny i przejściowy, nie zwiększając majątku podatnika. Pominięcie tej funkcji prowadziłoby do oderwania wykładni prawa od realiów gospodarczych. Dodatkowo należy wskazać, że w obrocie międzynarodowym utrwaloną praktyką jest traktowanie podatków od wartości dodanej jako neutralnych dla podatków dochodowych, niezależnie od tego, czy są one pobierane w państwach członkowskich Unii Europejskiej, czy w państwach trzecich. Przyjęcie odmiennego podejścia prowadziłoby do zakłócenia konkurencyjności przedsiębiorców działających transgranicznie oraz do ich nierównego traktowania względem podmiotów świadczących usługi wyłącznie na rynku krajowym. Nie bez znaczenia pozostaje również charakter prawny podatku MVA, który nie stanowi świadczenia wzajemnego za usługę, lecz element publicznoprawnego mechanizmu podatkowego. Kontrahent nie uiszcza tej kwoty jako wynagrodzenia dla podatnika, lecz jako należność publicznoprawną przekazywaną za jego pośrednictwem do systemu podatkowego. Tym samym podatnik nie nabywa prawa do tej kwoty jako własnego przysporzenia, co wyklucza traktowanie jej jako przychodu.

Z perspektywy wykładni językowej pojęcia „przychód” należy zauważyć, że oznacza ono realne i definitywne zwiększenie aktywów podatnika. Kwota MVA nie spełnia tego kryterium, gdyż podlega obligatoryjnemu przekazaniu i nie pozostaje w trwałej dyspozycji podatnika. Nie może być zatem uznana za przychód w rozumieniu przepisów podatkowych.

Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, w której podatnik byłby zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od kwoty, która nigdy nie stanowiła jego dochodu, a podatek obrotowy byłby opodatkowany podatkiem dochodowym. Taki rezultat pozostaje sprzeczny z zasadą neutralności podatków obrotowych, zasadą proporcjonalności oraz ogólną konstrukcją przychodu podatkowego, a także nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Konkluzja (żądanie interpretacji).

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14b Ordynacji podatkowej, wnosi Pani o potwierdzenie, że w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym: podstawę opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (według stawki 5,5%) stanowi kwota netto wynagrodzenia za usługi transportowe wykonane na rzecz kontrahentów norweskich, z wyłączeniem kwoty norweskiego podatku MVA, który nie stanowi dla Pani definitywnego przysporzenia majątkowego, lecz jest podatkiem obrotowym odprowadzanym do norweskiego organu podatkowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 843 ze zm.):

Opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych lub przedsiębiorstw w spadku z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 7a ust. 4 lub art. 14 ustawy o podatku dochodowym, z zastrzeżeniem ust. 1e-1g, w tym również gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku lub spółki jawnej osób fizycznych, zwanych dalej „spółką”. Do przychodów przedsiębiorstwa w spadku nie stosuje się przepisu art. 12 ust. 10a.

Z kolei, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Zarówno przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, jak i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia „podatek od towarów i usług”. Dlatego przy jego interpretacji w kontekście przepisów tych ustaw należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.).

Zgodnie bowiem z art. 5a pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ilekroć w ustawie jest mowa o ustawie o podatku od towarów i usług – oznacza to ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2025 r. poz. 775 , 894 , 896 , 1203 , 1541 i 1811).

Tym samym, art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy interpretować razem z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:

Ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem od towarów i usług.

Natomiast w myśl art. 2 pkt 11 ustawy o podatku od towarów i usług:

Ilekroć w ustawie jest mowa o podatku od wartości dodanej to rozumie się przez to podatek od wartości dodanej nakładany na terytorium państwa członkowskiego, z wyjątkiem podatku od towarów i usług nakładanego tą ustawą.

Jednocześnie stosownie do art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług:

Ilekroć w ustawie jest mowa o terytorium państwa członkowskiego – rozumie się przez to terytorium państwa wchodzące w skład terytorium Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.

Zgodnie z art. 2 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług:

Ilekroć w ustawie jest mowa o terytorium Unii Europejskiej – rozumie się przez to terytoria państw członkowskich Unii Europejskiej (…).

Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług:

Ilekroć w ustawie jest mowa o terytorium państwa trzeciego – rozumie się przez to terytorium państwa niewchodzące w skład terytorium Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem art. 2a ust. 1 i 3.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że prowadzi Pani jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Formą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Jest Pani czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT) w Polsce. Dodatkowo, ze względu na wykonywanie usług na rzecz kontrahentów z Norwegii oraz przekroczenie progu 50 000 NOK obrotu rocznie, została Pani zarejestrowana w Norwegii jako podatnik norweskiego podatku od wartości dodanej (MVA) i posiada norweski numer VAT (MVA). W ramach działalności świadczy Pani usługi transportowe (w tym międzynarodowe) na rzecz kontrahentów mających siedzibę w Norwegii. W związku z rejestracją do norweskiego podatku MVA faktury wystawiane dla kontrahentów norweskich obejmują: kwotę wynagrodzenia netto za usługę transportową i 25% norweskiego podatku od wartości dodanej (MVA) naliczonego zgodnie z przepisami norweskimi. Zapłata od kontrahentów norweskich wpływa na Pani rachunek bankowy w kwocie brutto, tj. obejmującej zarówno kwotę netto wynagrodzenia za usługę, jak i kwotę norweskiego podatku MVA. W praktyce więc kontrahent norweski płaci Pani kwotę stanowiącą sumę wynagrodzenia netto za usługę oraz podatku MVA.

Należy podkreślić, że sformułowanie „podatek od towarów i usług” jest określeniem podatku pośredniego funkcjonującego wyłącznie na terytorium Polski, który w przypadku innych państw funkcjonuje (obowiązuje) pod innymi nazwami. W przypadku państw członkowskich Unii Europejskiej funkcjonuje pod pojęciem podatku od wartości dodanej.

Norwegia to kraj nienależący do Unii Europejskiej. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług Norwegię należy traktować jako terytorium państwa trzeciego. Podatek VAT nakładany zgodnie z przepisami obowiązującymi na terytorium Norwegii nie może być utożsamiany z polskim podatkiem od towarów i usług ani z podatkiem od wartości dodanej obowiązującym w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy o podatku od towarów i usług.

Wobec tego należy stwierdzić, że literalna wykładnia cytowanych przepisów wyklucza możliwość odliczenia podatku rozliczanego w Norwegii. Zatem brak jest podstaw prawnych, aby uzyskane przez Panią przychody, wynikające z faktur dokumentujących wykonanie usługi, pomniejszać o podatek rozliczany na terytorium Norwegii. Jak wskazano uprzednio, podatek rozliczany na terytorium Norwegii nie jest tożsamy z podatkiem od towarów i usług (nie jest tym podatkiem), o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie może być również utożsamiany z podatkiem od wartości dodanej, o którym mowa w ustawie o podatku od towarów i usług. Dlatego też podatek zapłacony przez Panią na terenie Norwegii nie może stanowić podstawy do pomniejszenia przychodu z tytułu prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem dochodowym w Polsce. Zatem, Pani przychodem jest wynikająca z wystawionych faktur kwota brutto, tj. razem z norweskim podatkiem VAT. Wobec tego, przychodem do opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne z tytułu świadczenia przez Panią usług jest kwota brutto, zawierająca norweski podatek VAT.

Wobec tego stanowisko Pani uznano za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

·      Interpretacja dotyczy:

-     stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia,

-     zdarzenia przyszłego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji indywidualnej.

·      Co do powołanego przez Panią art. 2a Ordynacji podatkowej należy wyjaśnić, że stanowi on, że niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Wobec tego, po pierwsze, muszą istnieć wątpliwości dotyczące treści przepisów prawa podatkowego. Po drugie, istniejące wątpliwości powinny mieć taki charakter, że nie da się ich rozstrzygnąć. Jeśli więc wątpliwości istnieją, ale mogą zostać wyeliminowane w procesie wykładni, wspomniana zasada nie ma zastosowania (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 781/17). W przepisie art. 2a Ordynacji podatkowej chodzi o wątpliwości organu podatkowego, a nie wątpliwości podatnika oraz, że podatnik nie może oczekiwać, aby art. 2a tej ustawy był stosowany w każdej sytuacji, gdy wynik wykładni przedstawiony przez organ podatkowy oznacza dla podatnika konsekwencje mniej korzystne niż zakładał (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1509/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1261/16). W Pani sprawie takie wątpliwości nie wystąpiły, gdyż treść przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie do przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, a ich wykładnia nie prowadzi do rozbieżnych wniosków.

·      Odnosząc się natomiast do powołanych przez Panią wyroków sądów stwierdzić należy, że orzeczenia te dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw osądzonych w określonym stanie faktycznym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Dodatkowo orzecznictwo w tym zakresie nie jest jednolite, a w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt II FSK 774/21 wprost stwierdzono – „(…) niedopuszczalnym zabiegiem była próba wywodzenia, iż „sam fakt, iż Norwegia nie jest państwem członkowskim Unii Europejskiej, stąd też podatek od wartości dodanej nakładany zgodnie z przepisami obowiązującymi w powyższym zakresie na terytorium Królestwa Norwegii nie może być utożsamiany z polskim podatkiem od towarów i usług, ani podatkiem od wartości dodanej, nie jest wystarczającym, by podatnik był zobligowany do wykazywania go w kategorii przychodów podatkowych”.”

·      Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem stanu faktycznego) podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

·      Przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz opiera się jedynie na stanie faktycznym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

·      Niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie podstawy opodatkowania będącej przedmiotem Pani zapytania, natomiast nie dotyczy innych kwestii podnoszonych we wniosku, nieobjętych pytaniem interpretacyjnym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpreacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. (dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.