0115-KDIT2.4011.527.2026.2.DT

Interpretacja indywidualna

– w części stanowisko prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

•      prawidłowe – w części dotyczącej zaniechania poboru podatku od wartości umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego oraz

•      nieprawidłowe – w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 17 września 2026 r. (wpływ) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

(...) 2008 r. zawarła Pani wraz z mężem umowę kredytu nr (...).

Na podstawie umowy bank udzielił Pani kredytu przeznaczonego na realizację celu określonego w umowie (zakup/remont nieruchomości na własne cele mieszkaniowe). Kwota w złotówkach w dniu wypłaty kredytu została przeliczona na CHF według kursu kupna z tabeli banku – bank wypłacił kwotę 620.000,00 zł, co stanowiło równowartość 283.623,06 CHF.

Kredyt został zabezpieczony hipoteką na przedmiotowej nieruchomości.

1 października 2008 r. rozpoczęła Pani prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej. Część lokalu (ok. 48,8% powierzchni) była wykorzystywana na potrzeby tej działalności, jednakże budynek/lokal nie stanowił środka trwałego przedsiębiorstwa i nie podlegał amortyzacji. Nieruchomość ta (budynek/lokal) służyła i nadal służy zaspokajaniu Pani prywatnych potrzeb mieszkaniowych. W latach 2012-2013 część odsetek od kredytu została przez Panią zaliczona do kosztów uzyskania przychodów (w łącznej kwocie 21.300 zł). W kolejnych latach odsetki nie były zaliczane w koszty. Pani działalność gospodarcza została trwale zamknięta i wykreślona z rejestru z dniem 31 sierpnia 2023 r.

Przed Sądem Okręgowym w (...) Wydział Cywilny, toczyło się postępowanie z powództwa przeciwko bankowi dotyczące ww. umowy (sygn. akt (...)). Sąd I instancji w wydanym wyroku orzekł, że posiada Pani w relacji z bankiem status konsumenta (w rozumieniu art. 221 Kodeksu cywilnego).

Strony obecnie dążą do polubownego zakończenia sporu i planują zawarcie ugody. Zgodnie z projektowanymi zapisami ugody, Pani zadłużenie z tytułu umowy na 24 lipca 2026 r. wynosiło 121.418,94 CHF, tj. 565.472,29 zł po przeliczeniu po średnim kursie NBP. Bank zwolni Panią z długu (umorzy zadłużenie) w pełnej kwocie 565.472,29 zł. Bank dokona na Pani rzecz zwrotu kwoty 155.390,81 zł, stanowiącej zwrot wydatków uprzednio poniesionych z Pani środków na rzecz banku z tytułu spłat rat kredytu.

Nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do innego kredytu hipotecznego udzielonego na własne cele mieszkaniowe.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Kredyt, o którym mowa we wniosku, został udzielony przez podmiot, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Umowa została zawarta (...) 2008 r. z X, który działał wówczas jako oddział instytucji kredytowej (banku zagranicznego) działający legalnie na terytorium RP na podstawie przepisów o swobodzie świadczenia usług bankowych w UE, podlegający nadzorowi macierzystemu (Banku (...)). W sierpniu 2011 r. X stał się podmiotem w pełni nadzorowanym przez Komisję Nadzoru Finansowego w związku z przekształceniem w spółkę akcyjną z polską licencją bankową, a następnie połączył się z Y.

Kredyt został zaciągnięty wyłącznie na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.

Nieruchomość, na nabycie której zaciągnęła Pani kredyt, położona jest w Polsce.

Środki z kredytu zostały przeznaczone na wydatki wskazane w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kredyt sfinansował nabycie budynku mieszkalnego.

Zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych (PKOB), w dacie nabycia budynek sklasyfikowany był w klasie 1110 – budynki mieszkalne jednorodzinne. 

Wskazana we wniosku „część lokalu” stanowiąca 48,8% odnosi się do całkowitej powierzchni użytkowej nieruchomości. Na cele mieszkalne wykorzystywane było i jest 51,2% powierzchni użytkowej.

W wydzielonej części nieruchomości prowadziła Pani (...).

Nieruchomość nie została nabyta w głównym celu prowadzenia w niej działalności gospodarczej. Nieruchomość została zakupiona na Pani własne cele mieszkaniowe (w celu zaspokojenia Pani własnych potrzeb mieszkaniowych). Kredyt hipoteczny został zaciągnięty na zakup lokalu mieszkalnego w celu zamieszkania w nim. Zamieszkuje Pani w przedmiotowym budynku nieprzerwanie od momentu jego zakupu w 2008 r., aż do dnia dzisiejszego.

Intencją Pani i banku jest podpisanie ugody do końca bieżącego roku. Wskazuje Pani, że dokładny termin zawarcia ugody jest jednak uzależniony od otrzymania interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie. Rozstrzygnięcie kwestii ewentualnego opodatkowania przychodu z tytułu umorzenia kredytu (lub potwierdzenie prawa do zastosowania zaniechania poboru podatku) stanowi w Pani ocenie kluczowy element analizy ekonomicznej opłacalności warunków proponowanej ugody.

Umorzenie wierzytelności nastąpi przed 31 grudnia 2026 r.

Na kwotę, która zostanie umorzona na podstawie planowanej ugody, składać się będzie cała pozostała do spłaty kwota kapitału kredytu oraz kwota odsetek w CHF, przeliczona na złotówki według kursu z dnia zawarcia ugody.

W ugodzie zostanie potwierdzone, że umowa kredytowa była ważna. Zgodnie z projektowanym zapisem ugody: „Bank stoi na stanowisku, że Umowa jest ważna i nie uznaje za zasadne roszczeń o uznanie postanowień Umowy za niewiążące na podstawie art. 385(1) i nast. Kodeksu cywilnego lub stwierdzenie nieważności Umowy lub o zapłatę z ww. tytułów”.

Umorzenie będzie dotyczyć wszystkich współkredytobiorców i skutkować będzie wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców odpowiadających solidarnie za dług.

Kwota 155.390,81 zł, o której mowa we wniosku, w całości zawiera się w kwocie środków zapłaconych uprzednio przez Panią bankowi. Będzie to zwrot środków, które zostały wcześniej wpłacone do banku. Potwierdza to projektowany zapis w umowie ugody: „Na skutek indywidualnych uzgodnień Strony zgodnie postanawiają, że Kredyt udzielony na podstawie Umowy został w całości spłacony, a z tytułu zawarcia Ugody Bank dokona na rzecz kredytobiorcy zwrotu kwoty w wysokości 155.390,81 zł. Kwota ta pochodzi z wydatków, które zostały uprzednio poniesione ze środków kredytobiorcy na rzecz Banku z tytułu spłat kredytu udzielonego na podstawie Umowy, z uwzględnieniem dotychczasowych spłat kredytu”.

Pytania

1)  Czy kwota umorzonego zadłużenia w wysokości 565.472,29 zł wynikająca z ugody do umowy kredytu nr (...) będzie podlegać zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. i w konsekwencji będzie neutralna podatkowo (0% podatku dochodowego od osób fizycznych)?

2)  Czy kwota 155.390,81 zł zwrócona przez bank tytułem nadpłaconych rat kredytu będzie stanowić dla Pani przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1.

Pani zdaniem, umorzenie kwoty 565.472,29 zł z tytułu zwolnienia z długu w ramach ugody dotyczącej umowy kredytu nr (...) z (...) 2008 r. będzie podlegało zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z rozporządzenia:

-     kredyt został udzielony (...) 2008 r. w kwocie 620.000,00 zł (283.623,06 CHF) – a więc przed 15 stycznia 2015 r. – przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie prawa bankowego;

-     kredyt został zaciągnięty na własne cele mieszkaniowe i zabezpieczony hipoteką;

-     nie korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od innego kredytu mieszkaniowego.

Fakt prowadzenia w przeszłości działalności gospodarczej (zamkniętej 31 sierpnia 2023 r.) oraz przeznaczenia części lokalu (48,8%) na ten cel – w Pani opinii – nie pozbawia Pani prawa do zaniechania poboru podatku. Nieruchomość oraz znajdujący się na niej budynek/lokal jako całość służyły i służą zaspokajaniu Pani własnych potrzeb mieszkaniowych, nie zostały zaliczone do środków trwałych oraz nie podlegały amortyzacji. Ponadto fakt, że posiada Pani status konsumenta (art. 221 Kodeksu cywilnego), a umowa kredytu nie wykazywała związku z działalnością gospodarczą, został wiążąco i jednoznacznie orzeczony przez sąd I instancji (Sąd Okręgowy w (...), sygn. akt (...)).

Ad 2.

Pani zdaniem, kwota 155.390,81 zł wypłacona przez bank tytułem zwrotu nadpłaconych rat kredytu nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. W Pani opinii, przedmiotowa kwota stanowi zwrot Pani środków własnych, uprzednio wpłaconych do banku z dochodów już opodatkowanych. Wypłata ta ma – w Pani ocenie – charakter zwrotu świadczenia nienależnego. Wskazuje Pani, że po Pani stronie nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego (nowego dochodu), a jedynie do przywrócenia stanu majątkowego sprzed dokonania nadpłat.

Ponadto uważa Pani, że fakt zaliczenia części odsetek w koszty uzyskania przychodów w latach 2012-2013 pozostaje bez wpływu na bieżące rozliczenie podatkowe, gdyż zobowiązania podatkowe za lata 2012 i 2013 uległy przedawnieniu na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej (z końcem odpowiednio 2018 r. i 2019 r.). Dodatkowo fakt, że budynek nie był amortyzowany, a działalność gospodarcza została trwale zamknięta 31 sierpnia 2023 r., potwierdza Pani zdaniem, że rozliczenie ugody następuje wyłącznie w sferze Pani majątku prywatnego. Zwrot kwoty 155.390,81 zł jest w Pani ocenie w całości neutralny podatkowo.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe – w części dotyczącej zaniechania poboru podatku od wartości umorzonej wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego oraz nieprawidłowe – w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego – zaniechanie poboru podatku

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są inne źródła, a stosownie do art. 20 ust. 1 tej ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 tej ustawy. W związku z tym, przysporzenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, stanowi dla podatnika przychód z innych źródeł.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.

Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795):

Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Kwestia zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonych wierzytelności z tytułu kredytów mieszkaniowych została uregulowana w rozporządzeniu Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1672). Zgodnie z aktualnym brzmieniem § 4 tego rozporządzenia, ma ono zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2026 r.

Na podstawie § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia:

Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)  umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)  kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)  osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)  otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

Stosownie do § 1 ust. 2 omawianego rozporządzenia:

Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)  kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)  odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)  opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

Na mocy § 1 ust. 5 cytowanego rozporządzenia:

Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:

1)  jednego gospodarstwa domowego albo

2)  więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).

Przy czym na gruncie § 1 ust. 6 ww. rozporządzenia:

Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

W myśl § 3 rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)  udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)  zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)  zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

c)  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

d)  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

e)  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

‒ położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z treści wniosku wynika w szczególności, że (...) 2008 r. wraz z mężem zawarła Pani z bankiem umowę kredytu przeznaczonego na własne cele mieszkaniowe (zakup/remont nieruchomości). Kredyt ten został zabezpieczony hipoteką na nieruchomości. Obecnie dąży Pani do polubownego zakończenia sporu i planuje Pani zawrzeć ugodę z bankiem. Wskazuje Pani, że bank zwolni Panią z długu (umorzy zadłużenie) w zakresie pozostałej do spłaty kwoty kapitału kredytu oraz kwoty odsetek. Nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku w odniesieniu do innego kredytu hipotecznego udzielonego na własne cele mieszkaniowe a bank, który udzielił Pani kredytu, podlegał nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Pani kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej a środki z kredytu zostały przeznaczone na wydatki wskazane w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. na nabycie budynku mieszkalnego.

W wydzielonej części zakupionego budynku prowadziła Pani (...). Na działalność gospodarczą przeznaczała Pani 48,8% całkowitej powierzchni użytkowej nieruchomości (lokal nie stanowił środka trwałego przedsiębiorstwa i nie podlegał amortyzacji). Jednocześnie we wniosku wskazała Pani, że działalność zakończyła Pani 31 sierpnia 2023 r. Podkreśliła Pani również, że zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w (...), w relacji z bankiem przysługiwał Pani status konsumenta w rozumieniu art. 221 Kodeksu cywilnego.

Nieruchomość nabyła Pani z przeznaczeniem na realizację własnych celów mieszkaniowych. Głównym celem nabycia nieruchomości nie był zamiar prowadzenia w niej działalności gospodarczej.

Mając powyższe na uwadze stwierdzam, że w przypadku zawarcia planowanej przez Panią ugody z bankiem znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pani bowiem wszystkie przesłanki do zastosowania przepisów tego rozporządzenia, tj. zawarła Pani przed 15 stycznia 2015 r. umowę o kredyt mieszkaniowy na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, kredyt został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zabezpieczony hipoteką na nieruchomości i udzielił go podmiot, którego działalność podlegała nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów. Ponadto umorzenie na podstawie planowanej ugody z bankiem ma nastąpić w terminie obowiązywania powołanego wyżej rozporządzenia, tj. przed 31 grudnia 2026 r. i nie korzystała Pani wcześniej z zaniechania poboru podatku od innego umorzonego kredytu mieszkaniowego.

Wobec tego, Pani stanowisko w tej części oceniłem jako prawidłowe.

Zwrot kwoty z tytułu nadpłaconych rat kredytu

We wniosku wskazała Pani również, że na podstawie planowanej ugody bank dokona na Pani rzecz zwrotu kwoty 155.390,81 zł, stanowiącej zwrot wydatków uprzednio poniesionych z Pani środków na rzecz banku z tytułu spłat rat kredytu. Wskazana kwota, w całości zawiera się w kwocie środków zapłaconych uprzednio przez Panią bankowi. Będzie to zwrot środków, które zostały wcześniej wpłacone do banku.

Jednakże we wniosku wskazała Pani, że w latach 2012-2013 część odsetek od kredytu została przez Panią zaliczona do kosztów uzyskania przychodów (w łącznej kwocie 21.300 zł).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Podobnie, neutralny podatkowo jest zwrot środków pieniężnych w kwocie uprzednio przez Panią spłaconej, która w świetle planowanej ugody uznana zostanie za nienależną bankowi. Jej otrzymanie nie powoduje więc co do zasady powstania przychodu i obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Przy czym powyższa uwaga nie może odnosić się do zwrotu nadpłaconej kwoty kredytu, która została przez Panią zaliczona do kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Zatem, jeżeli zwrot poniesionych wydatków dotyczyć będzie kosztów, które zgodnie z przepisami podatkowymi nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wówczas zwrócone wydatki nie będą dla podatnika przychodem podatkowym. Takie rozwiązanie wynika literalnie z art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Posługując się metodą wykładni z przeciwieństwa (argumentum a contrario), wskazać należy, że zwrócone wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, stanowią przychody podatnika. Tym samym, skutki podatkowe związane ze zwrotem wydatków są uzależnione od tego, czy wydatki, które będą zwracane, podlegały zaliczeniu do kosztów podatkowych, czy też nie. Jeżeli zwracane wydatki podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów (jak ma to miejsce w Pani przypadku), wówczas kwota zwrotu powinna podlegać zaliczeniu do przychodów.

W takim przypadku otrzymanie zwrotu części odsetek od kredytu, która odpowiada kwocie odsetek zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodu, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, zaliczany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (pozarolnicza działalność gospodarcza).

Tym samym nie ma znaczenia dla Pani sprawy upływ okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). W związku ze zwrotem nadpłaconej kwoty kredytu w części odpowiadającej odsetkom, które uprzednio zaliczyła Pani do kosztów uzyskania przychodu, na podstawie wskazanego wyżej art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powstanie w dacie ich zwrotu przychód, który będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Podsumowując – kwota nadpłaconego przez Panią kredytu, którą otrzyma Pani od banku będzie dla Pani co do zasady neutralna podatkowo. Jednakże w części – w której zwracana kwota została przez Panią w latach 2012-2013 zaliczona do kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej – stanowić będzie dla Pani w dacie jej otrzymania, podlegający opodatkowaniu przychód z tej działalności.

Wobec tego, Pani stanowisko w tej części oceniłem jako nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.