0115-KDIT1.4011.630.2026.2.MN

Interpretacja indywidualna

 – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Poniższy opis jest wspólny dla:

(i)  zaistniałego stanu faktycznego – transakcji zawieranych przez Wnioskodawcę od stycznia 2026 r. do dnia złożenia wniosku, w tym pozycji otwartych, które pozostaną otwarte na dzień 31 grudnia 2026 r., oraz

(ii) zdarzenia przyszłego – transakcji o identycznej charakterystyce, które Wnioskodawca będzie zawierał po dniu złożenia wniosku, w tym w kolejnych latach podatkowych.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Status wobec działalności gospodarczej

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie pozostałej działalności związanej z oprogramowaniem (PKD 62.01.Z), NIP: (...). Przedmiot tej działalności nie obejmuje obrotu instrumentami finansowymi ani jakichkolwiek usług finansowych. Opisane niżej transakcje Wnioskodawca zawiera i będzie zawierał wyłącznie we własnym imieniu i na własny rachunek, jako osoba fizyczna, poza prowadzoną działalnością gospodarczą i nie w jej wykonywaniu, w ramach zarządu majątkiem prywatnym.

Rachunek maklerski prowadzony jest dla Wnioskodawcy jako osoby fizycznej (rachunek prywatny), a środki pochodzą z majątku prywatnego; wydatki (premie, prowizje i opłaty transakcyjne) Wnioskodawca ponosi definitywnie z własnych środków i nie są mu one w jakiejkolwiek formie zwracane.

Transakcje nie są ujmowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów ani w kosztach działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie świadczy usług w zakresie obrotu instrumentami finansowymi, nie działa na rachunek ani na zlecenie osób trzecich i nie prowadzi działalności maklerskiej. Dochody z opisanych transakcji Wnioskodawca rozlicza i zamierza rozliczać w zeznaniu PIT-38 jako dochody z kapitałów pieniężnych (art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych).

Charakter transakcji

Wnioskodawca inwestuje za pośrednictwem zagranicznego domu maklerskiego z siedzibą w Irlandii (państwo członkowskie UE). Zawiera transakcje na standaryzowanych opcjach giełdowych typu amerykańskiego (opcje kupna – C oraz opcje sprzedaży – P) na akcje i tytuły uczestnictwa funduszy ETF notowane głównie na rynkach USA. Opcje te są przedmiotem obrotu zorganizowanego i pozostają zbywalne do dnia wygaśnięcia; ich wykonanie następuje przez fizyczną dostawę instrumentu bazowego (nie przez rozliczenie pieniężne); rozliczenia transakcji prowadzi izba rozliczeniowa.

Opcje te są pochodnymi instrumentami finansowymi w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi – nie są papierami wartościowymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 tej ustawy. Transakcje zawierane są na podstawie umowy o prowadzenie rachunku maklerskiego oraz regulaminów brokera, rynku i izby rozliczeniowej.

Wnioskodawca nie zawiera indywidualnych umów (OTC) określających wysokość premii – premia ustalana jest rynkowo, w systemie obrotu (arkusz zleceń), w zależności m.in. od ceny instrumentu bazowego, relacji kursu wykonania do kursu rynkowego, czasu do wygaśnięcia, zmienności implikowanej, stóp procentowych i dywidend. Transakcje nie mają związku z programami motywacyjnymi ani umowami menedżerskimi. Z transakcjami wiążą się prowizje maklerskie i opłaty transakcyjne.

W szczególności Wnioskodawca:

–    nabywa opcje (LC/LP) – płaci premię przy zawarciu transakcji; w razie wykonania prawa (exercise) przez Wnioskodawcę jako posiadacza opcji dochodzi do nabycia (LC) albo zbycia (LP) instrumentu bazowego po cenie wykonania;

–    wystawia opcje (SC/SP) – otrzymuje premię przy zawarciu transakcji; w razie wykonania prawa przez posiadacza opcji po stronie Wnioskodawcy jako wystawcy następuje przypisanie (assignment) – obowiązek zbycia (SC) albo nabycia (SP) instrumentu bazowego po cenie wykonania.

Każda z powyższych pozycji może zostać zamknięta przed terminem transakcją odwrotną tej samej serii (odpowiednio: sprzedaż nabytej opcji albo odkup wystawionej opcji), albo wygasnąć – w tym bez wartości wewnętrznej (OTM), bez rozliczenia pieniężnego i bez dostawy.

Pozycje bywają „rolowane”: zamknięciu danej serii transakcją odwrotną towarzyszy otwarcie pozycji w innej serii (o innym terminie wygaśnięcia lub kursie wykonania); zamknięcie serii dotychczasowej i otwarcie nowej stanowią odrębne transakcje.

W praktyce „nogi” nabyte i wystawione bywają łączone – w ramach jednego zlecenia złożonego, po jednej cenie wypadkowej – w wielonożne strategie opcyjne (np. spready, kombinacje) na tym samym instrumencie bazowym; strategie te bywają budowane i modyfikowane etapami, a poszczególne „nogi” mogą być zamykane, wykonywane albo wygasać w różnych momentach. W wielu przypadkach otwarcie pozycji (nabycie lub wystawienie opcji) następuje w jednym roku podatkowym, a jej zamknięcie, wygaśnięcie albo wykonanie/przypisanie – w roku kolejnym; dotyczy to w szczególności części pozycji otwartych w 2026 r., które pozostaną otwarte na dzień 31 grudnia 2026 r. Opisany sposób inwestowania ma charakter powtarzalny i będzie kontynuowany w kolejnych latach podatkowych.

Pytania

1.  Czy premia otrzymana przez Wnioskodawcę z tytułu wystawienia opcji (SC/SP) – w tym opcji stanowiącej nogę wielonożnej strategii opcyjnej – stanowi przychód z kapitałów pieniężnych dopiero w momencie realizacji praw wynikających z opcji, to jest: przypisania (assignment), wygaśnięcia (w tym bez wartości – OTM) albo zamknięcia pozycji transakcją odwrotną (odkupu), a nie w momencie otrzymania premii?

2.  Czy premia zapłacona przez Wnioskodawcę z tytułu nabycia opcji (LC/LP) – wraz z bezpośrednio powiązanymi prowizjami i opłatami transakcyjnymi – stanowi koszt uzyskania przychodów dopiero w momencie realizacji praw wynikających z opcji, rezygnacji z ich realizacji (w tym wygaśnięcia opcji bez wartości – OTM) albo odpłatnego zbycia opcji (zamknięcia pozycji transakcją odwrotną), a nie w momencie zapłaty premii oraz czy analogicznie premia zapłacona za odkup opcji zamykający wcześniej wystawioną pozycję (SC/SP) stanowi koszt uzyskania przychodów potrącalny w dacie tego zamknięcia?

3.  Czy w przypadku pozycji opcyjnej (nabytej lub wystawionej, w tym stanowiącej nogę wielonożnej strategii) pozostającej otwartą na dzień 31 grudnia danego roku podatkowego – bez transakcji odwrotnej, wygaśnięcia ani wykonania/przypisania – premia (odpowiednio otrzymana albo zapłacona) nie podlega w tym roku rozpoznaniu jako przychód ani koszt uzyskania przychodów, lecz podlega rozpoznaniu dopiero w roku, w którym nastąpi realizacja praw (zamknięcie pozycji, wygaśnięcie albo wykonanie/przypisanie)?

4.  Czy w przypadku wykonania opcji (exercise) albo przypisania (assignment), skutkującego nabyciem albo zbyciem instrumentu bazowego (akcji lub tytułów uczestnictwa ETF) po cenie wykonania, premia opcyjna (odpowiednio zapłacona albo otrzymana) nie zwiększa ani nie zmniejsza kosztu nabycia ani przychodu ze zbycia instrumentu bazowego, lecz podlega rozliczeniu odrębnie – jako wynik na pochodnym instrumencie finansowym rozpoznawany w dacie wykonania/przypisania – tak że kosztem nabycia instrumentu bazowego jest cena wykonania wraz z kosztami transakcyjnymi związanymi z dostawą, a przychodem ze zbycia instrumentu bazowego jest cena wykonania?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy odpowiedź na wszystkie cztery pytania jest twierdząca.

Ad 1-3

Premia otrzymana z tytułu wystawienia opcji oraz premia zapłacona z tytułu jej nabycia stanowią odpowiednio przychód i koszt uzyskania przychodów dopiero w momencie zamknięcia pozycji opcyjnej, to jest: realizacji praw z opcji (wykonania/przypisania), wygaśnięcia (w tym bez wartości) albo zamknięcia pozycji transakcją odwrotną.

Premia zapłacona za odkup zamykający wcześniej wystawioną opcję stanowi koszt uzyskania przychodów potrącalny w dacie zamknięcia pozycji; prowizje i opłaty transakcyjne bezpośrednio związane z daną opcją podlegają rozliczeniu według tych samych zasad. Jeżeli pozycja pozostaje otwarta na koniec roku podatkowego, ani przychód ani koszt nie powstają w tym roku. Zasady te stosuje się odrębnie do każdej opcji (serii), także wtedy, gdy wchodzi ona w skład wielonożnej strategii otwartej jednym zleceniem złożonym.

Ad 4

W przypadku wykonania opcji albo przypisania skutkującego nabyciem lub zbyciem instrumentu bazowego kosztem nabycia instrumentu bazowego jest cena wykonania wraz z kosztami transakcyjnymi związanymi z dostawą, a przychodem ze zbycia instrumentu bazowego – cena wykonania; premia opcyjna nie jest elementem tego kosztu ani przychodu, lecz stanowi odrębny, samodzielny wynik na pochodnym instrumencie finansowym, rozpoznawany w dacie wykonania/ przypisania.

Uzasadnienie

1.  Stanowisko to zostało już potwierdzone przez Dyrektora KIS w analogicznym stanie faktycznym. W interpretacji indywidualnej z 7 listopada 2025 r., sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.645.2025.3.KKA – wydanej wobec osoby fizycznej, polskiego rezydenta, inwestującej poza działalnością gospodarczą za pośrednictwem zagranicznego domu maklerskiego w standaryzowane opcje giełdowe typu amerykańskiego na akcje i ETF (z fizyczną dostawą), z pozycjami rozciągniętymi między lata podatkowe – organ uznał w całości za prawidłowe stanowisko, zgodnie z którym:

(i)  premia, zarówno otrzymana z wystawienia, jak i zapłacona z tytułu nabycia opcji, podlega rozpoznaniu jako przychód lub koszt dopiero w momencie zamknięcia pozycji opcyjnej (wykonania/przypisania, wygaśnięcia albo zamknięcia transakcją odwrotną);

(ii) pozycja otwarta na koniec roku podatkowego nie generuje w tym roku przychodu ani kosztu;

(iii) przy wygaśnięciu opcji bez wartości zapłacona premia jest kosztem roku wygaśnięcia;

(iv) przy wykonaniu opcji premia nie stanowi kosztu nabycia akcji, lecz podlega rozliczeniu jako osobny wynik z tytułu instrumentu pochodnego.

Wnioskodawca ma świadomość, że powołana interpretacja wiąże wyłącznie w sprawie, w której została wydana (art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej); przywołuje ją jako wyraz aktualnego stanowiska organu w tożsamym zagadnieniu prawnym i wnosi o jego potwierdzenie w swojej sprawie.

2.  Źródło przychodów.

Przychody z opisanych transakcji należą do źródła „kapitały pieniężne” (art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych).

Zgodnie z art. 5a pkt 6 ww. ustawy za działalność gospodarczą uważa się działalność zarobkową prowadzoną we własnym imieniu, w sposób zorganizowany i ciągły, „z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9” – definicja ta z mocy ustawy nie obejmuje więc przychodów zaliczanych do kapitałów pieniężnych (art. 10 ust. 1 pkt 7).

Skoro – jak wskazano w opisie – transakcje nie są i nie będą dokonywane w wykonywaniu działalności gospodarczej (por. także art. 30b ust. 4 ww. ustawy), częstotliwość i wolumen transakcji nie zmieniają kwalifikacji tych przychodów do źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 7 tej ustawy, a dochód podlega opodatkowaniu na zasadach art. 30b ww. ustawy i wykazaniu w zeznaniu, o którym mowa w art. 30b ust. 6 tej ustawy.

3.  Moment powstania przychodu wyznacza norma szczególna, nie ogólna zasada kasowa.

Definicja przychodu z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązuje „z zastrzeżeniem” m.in. „art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych”.

Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1b ww. ustawy: „Za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw”.

Wystawienie opcji nie stanowi przy tym „odpłatnego zbycia” pochodnego instrumentu finansowego w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy – wystawca nie przenosi istniejącego prawa, lecz przyjmuje na siebie warunkowe zobowiązanie. Przychód wystawcy powstaje zatem z tytułu „realizacji praw” wynikających z opcji, a moment jego powstania wyznacza art. 17 ust. 1b ww. ustawy;

Premia nie ma w chwili jej otrzymania charakteru przysporzenia definitywnego. Jak wskazał organ w powołanej interpretacji z 7 listopada 2025 r.: „w danym roku podatkowym opodatkowaniu może podlegać tylko ten przychód, którego podatnik może się skutecznie domagać, czyli taki, który podatnikowi w danym momencie się należy, jest wymagalny, trwały, definitywny i bezwarunkowy. (…) o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów podlegających opodatkowaniu decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono majątek podatnika”. Do czasu wygaśnięcia, wykonania albo zamknięcia pozycji Wnioskodawca jako wystawca pozostaje zobowiązany do świadczenia, którego wartość może wielokrotnie przewyższyć otrzymaną premię – przysporzenie nie jest więc definitywne w momencie otrzymania premii.

4.  Symetria przychodu i kosztu.

Art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odracza rozpoznanie wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych „do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia” – wiąże zatem moment potrącenia kosztu z tym samym rodzajem zdarzeń, które art. 17 ust. 1b ww. ustawy wskazuje dla przychodu. Rozdzielenie tych momentów – rozpoznanie przychodu z premii otrzymanej „na wejściu” przy jednoczesnym ustawowym odroczeniu kosztu premii zapłaconej za powiązaną nogę tej samej strategii – prowadziłoby do opodatkowania przepływów (obrotu), a nie dochodu, wbrew art. 30b ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, które za podstawę opodatkowania przyjmują różnicę między sumą przychodów a kosztami ich uzyskania.

5.  Premia opcyjna a wynik na instrumencie bazowym przy wykonaniu/przypisaniu.

Wykonanie opcji (nabycie lub zbycie instrumentu bazowego po cenie wykonania) jest zdarzeniem odrębnym od rozliczenia wyniku na samej opcji. Premia jest wynagrodzeniem za prawo (po stronie nabywcy) albo za przyjęcie warunkowego zobowiązania (po stronie wystawcy) i wynika z pochodnego instrumentu finansowego, nie z instrumentu bazowego. Jej włączenie do kosztu nabycia lub przychodu ze zbycia instrumentu bazowego nie znajduje oparcia w art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 38 i 38a, ani art. 30b ww. ustawy, które wynik na papierach wartościowych oraz wynik na pochodnych instrumentach finansowych ujmują odrębnie (art. 30b ust. 2), mimo wspólnej 19% stawki podatku. Takie odrębne rozliczenie premii – jako osobnego wyniku z tytułu instrumentu pochodnego, rozpoznawanego w dacie wykonania/przypisania – organ potwierdził w interpretacji powołanej w pkt 1 w odniesieniu do wykonania opcji skutkującego nabyciem akcji; te same zasady należy stosować odpowiednio do zbycia instrumentu bazowego w wyniku wykonania/przypisania (SC/LP).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Opodatkowaniu podatkiem dochodowym – stosownie do jego treści – podlegają:

wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź od których zaniechano poboru podatku.

Przychód w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Ogólne określenie przychodów zawiera art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne – to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu – przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

O przychodzie podatkowym można mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne (mające konkretny wymiar finansowy) korzyści majątkowe. Poza tym z powyższych regulacji wynika, że przychód stanowią pieniądze i wartości pieniężne otrzymane lub postawione do dyspozycji oraz świadczenia otrzymane.

Przez termin „otrzymane”, zgodnie ze Słownikiem języka polskiego pod redakcją prof. M. Szymczaka (Wydawnictwo Naukowe PWN – 1998 r., wydanie I, tom II, str. 253), należy rozumieć takie pieniądze i wartości pieniężne lub świadczenia, które zostały podatnikowi dane. Mając na uwadze istnienie wielu form rozliczeń należy uznać, że otrzymane pieniądze to nie tylko wypłacona gotówka, ale również kwota, która wpłynęła na rachunek bankowy podatnika. Natomiast „postawionymi do dyspozycji” są takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik, wykazując określoną aktywność, ma możliwość włączyć do swojego władztwa. Innymi słowy, podatnik ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy, a nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone środki do dyspozycji.

Źródło przychodów – kapitały pieniężne

Jednym ze źródeł przychodów są m.in. kapitały pieniężne (art. 10 ust. 1 pkt 7 analizowanej ustawy).

Za przychody z kapitałów pieniężnych – na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy – uważa się:

przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw, o czym stanowi art. 17 ust. 1b cytowanej ustawy.

Definicję pochodnych instrumentów finansowych zawiera art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do tego przepisu ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych – oznacza to:

instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 722 ze zm.), instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi:

c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,

e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi, z wyłączeniem produktów energetycznych będących przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, które muszą być wykonywane przez dostawę,

f) niedopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, a które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,

g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,

h) kontrakty na różnicę,

i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także instrumenty pochodne, o których mowa w art. 8 rozporządzenia 2017/565, i inne, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,

Zatem instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi m.in. opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny.

Sposób obliczania dochodu ze zbycia/realizacji pochodnych instrumentów finansowych

Stosownie do art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu – od dochodów uzyskanych:

1)  z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających,

2)  z odpłatnego zbycia udziałów (akcji),

3)  z odpłatnego zbycia udziałów w spółdzielni,

4)  z tytułu objęcia udziałów (akcji) albo wkładów w spółdzielni w zamian za wkład niepieniężny,

5)  z umorzenia, odkupienia, wykupienia albo unicestwienia w inny sposób tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych.

Z kolei sposób obliczania dochodu ze zbycia pochodnych instrumentów finansowych określony został w art. 30b ust. 2 pkt 3 omawianej ustawy. Zgodnie z tym przepisem:

Dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38a ww. ustawy:

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych – do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia – o ile wydatki te, stosownie do art. 22g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Pod pojęciem wydatków na nabycie pochodnych instrumentów finansowych należy rozumieć wszelkie wydatki bezpośrednio warunkujące nabycie pochodnych instrumentów finansowych, czyli takie, bez których ich nabycie nie byłoby możliwe. Do typowych kosztów warunkujących nabycie pochodnych instrumentów finansowych zaliczyć należy zatem zapłaconą cenę za pochodne instrumenty finansowe oraz inne koszty bezpośrednio związane z tym zakupem. Mając na uwadze takie rozumienie pojęcia „wydatki na nabycie” łatwo zauważyć, że odnosi się ono wyłącznie do kosztów, których poniesienie warunkuje nabycie papierów wartościowych, czy pochodnych instrumentów finansowych. „Wydatkami na nabycie” będą zatem wyłącznie koszty, bez których przeniesienie własności pochodnych instrumentów finansowych nie będzie możliwe. Takie wydatki zalicza się do kosztów uzyskania przychodów w dacie odpłatnego zbycia/realizacji pochodnych instrumentów finansowych z uwzględnieniem, że spełniają ogólne przesłanki zaliczenia ich do kosztów podatkowych wynikające z art. 22 ust. 1 ustawy podatkowej.

Przepis art. 30b ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odwołując się do wskazanych przepisów dotyczących kosztów nie wyłącza ogólnej zasady określania kosztów uzyskania przychodów wynikającej z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kosztami uzyskania przychodów – w myśl art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – są:

koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Taka regulacja nie stoi w sprzeczności z faktem, iż niektóre koszty ponoszone są przez podatnika w określonym przedziale czasowym, bez związku z konkretną transakcją. W takim przypadku wydatki te stanowią koszt uzyskania przychodu w momencie uzyskania jakiegokolwiek przychodu z odpłatnego zbycia/realizacji pochodnych instrumentów finansowych. Podkreślić należy, iż warunkiem koniecznym uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest jego związek przyczynowo-skutkowy z uzyskaniem przychodu z odpłatnego zbycia/realizacji pochodnych instrumentów finansowych.

Warto również dodać, że w myśl art. 30b ust. 6 ww. ustawy:

Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, wykazać uzyskane w roku podatkowym dochody, o których mowa w ust. 1 i 1a, i obliczyć należny podatek dochodowy.

Ocena Pana sytuacji

Pana wątpliwości wynikające z pytania nr 1, 2 i 3 dotyczą określenia momentu rozpoznania przychodu/kosztu podatkowego z tytułu otrzymanej lub zapłaconej premii w związku ze sprzedażą lub zakupem opcji.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że w danym roku podatkowym opodatkowaniu może podlegać tylko ten przychód, którego podatnik może się skutecznie domagać, czyli taki, który podatnikowi w danym momencie się należy, jest wymagalny, trwały, definitywny i bezwarunkowy. Nie będzie to zatem jakikolwiek przychód, lecz przychód, który stanowić będzie trwałe przysporzenie majątkowe. Co do zasady więc o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów podlegających opodatkowaniu decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono majątek podatnika (takie, którymi może rozporządzać jak właściciel).

I tak, mając na uwadze treść cytowanych wyżej przepisów prawa oraz opis Pana sprawy, prawidłowo ocenił Pan, że:

•      momentem rozpoznania przychodu z tytułu otrzymanej premii w związku z wystawieniem opcji (SC/SP) będzie zamknięcie pozycji opcyjnej, tj. moment wykonania opcji, jej wygaśnięcia, lub zamknięcia (np. odkupienia lub sprzedaży),

•      momentem rozpoznania kosztu podatkowego w związku z zapłaconą premią z tytułu nabycia opcji będzie zamknięcie pozycji opcyjnej, tj. moment wykonania opcji, jej wygaśnięcia, zamknięcia (np. odkupienia lub sprzedaży).

Jednocześnie w przypadku pozycji opcyjnej (nabytej lub wystawionej) pozostającej otwartą na dzień 31 grudnia danego roku podatkowego – bez transakcji odwrotnej, wygaśnięcia ani wykonania/przypisania – premia (odpowiednio otrzymana albo zapłacona) nie podlega w tym roku rozpoznaniu jako przychód ani koszt uzyskania przychodów, lecz podlega rozpoznaniu dopiero w roku, w którym nastąpi realizacja praw (zamknięcie pozycji, wygaśnięcie albo wykonanie/ przypisanie). Z kolei w przypadku wygaśnięcia opcji bez wartości zapłacona premia może zostać rozpoznana jak koszt podatkowy w roku jej wygaśnięcia.

Należy również zgodzić się z Pana stanowiskiem w zakresie pytania nr 4, że – w świetle omówionych przepisów – w przypadku wykonania opcji (exercise) albo przypisania (assignment), skutkującego nabyciem albo zbyciem instrumentu bazowego (akcji lub tytułów uczestnictwa ETF) po cenie wykonania, premia opcyjna (odpowiednio zapłacona albo otrzymana) nie zwiększa ani nie zmniejsza kosztu nabycia ani przychodu ze zbycia instrumentu bazowego, lecz podlega rozliczeniu odrębnie – jako wynik na pochodnym instrumencie finansowym rozpoznawany w dacie wykonania/przypisania – tak że kosztem nabycia instrumentu bazowego jest cena wykonania wraz z kosztami transakcyjnymi związanymi z dostawą, a przychodem ze zbycia instrumentu bazowego jest cena wykonania.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

•      stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,

•      zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

•      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

•      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.