0115-KDIT1.4011.567.2026.3.DB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani 26 sierpnia 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wniosek dotyczy ustalenia sposobu określenia dochodu z tytułu wykupu przez emitenta obligacji, od których należne są świadczenia okresowe, otrzymanych w drodze darowizny.

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Polsce i podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawczyni spodziewa się otrzymania w drodze darowizny od swojego pełnoletniego dziecka (zstępnego) polskich detalicznych obligacji skarbowych emitowanych przez Skarb Państwa. Po otrzymaniu darowizny w postaci obligacji Wnioskodawczyni zamierza zarządzać nimi w ramach jednego procesu oszczędnościowo-inwestycyjnego.

Darczyńca nie jest polskim rezydentem podatkowym. Obligacje detaliczne, o których mowa we wniosku są i były nabywane przez darczyńcę sukcesywnie od 2022 r. do dnia dokonania darowizny. Nabycie następowało bezpośrednio od emitenta za pośrednictwem agenta sprzedaży ze środków własnych, jak również w wyniku zamiany obligacji pochodzących z wcześniejszych emisji obligacji (również nabytych przez darczyńcę bezpośrednio od emitenta ze środków własnych).

Wnioskodawczyni zamierza zgłosić otrzymanie darowizny do właściwego urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w ustawowym terminie 6 miesięcy celem skorzystania ze zwolnienia przewidzianego dla najbliższej rodziny (tzw. grupa 0).

Obligacje będą istniały w niezmienionej postaci do dnia wykupu przez emitenta (w tym wykupu przez emitenta w celu skorzystania z opcji zamiany na obligacje nowej serii), a darowizna spowoduje wyłącznie zmianę osoby uprawnionej z papieru wartościowego. Przedmiotem darowizny mogą być m.in. polskie detaliczne obligacje skarbowe, od których zgodnie z warunkami emisji należne są świadczenia okresowe – obligacje roczne, dwuletnie lub czteroletnie. Do dnia dokonania darowizny wszelkie świadczenia okresowe należne z tytułu posiadanych obligacji będą przysługiwały darczyńcy.

Po otrzymaniu darowizny Wnioskodawczyni zamierza utrzymywać obligacje do dnia ich wykupu przez emitenta. W momencie wykupu emitent wypłaci Wnioskodawczyni:

•      wartość nominalną obligacji,

•      świadczenia należne za ostatni okres przed wykupem.

Przedmiotem wniosku nie jest ponowne rozstrzygnięcie kwestii objętych interpretacją indywidualną z (...) 2026 r. znak pisma: (...), lecz doprecyzowanie konsekwencji podatkowych w zakresie zagadnienia, które nie zostało w niej jednoznacznie rozstrzygnięte, tj. sposobu ustalenia wydatków uwzględnianych przy obliczeniu dochodu z wykupu przez emitenta obligacji, od których należne są świadczenia okresowe, otrzymanych uprzednio w drodze darowizny. Uzasadnienie ww. interpretacji nie odnosi się wprost do wpływu nabycia takich obligacji w drodze darowizny na sposób ustalenia wydatków uwzględnianych przy obliczeniu dochodu na podstawie art. 24 ust. 24 ustawy o PIT. Doprecyzowanie tej kwestii jest konieczne dla prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania przy wykupie obligacji – od których są należne świadczenia okresowe – przez emitenta.

Pytanie

Czy w przypadku wykupu przez emitenta obligacji, od których należne są świadczenia okresowe, otrzymanych przez Wnioskodawczynię w drodze darowizny, dochód określony na podstawie art. 24 ust. 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powinien być ustalony poprzez pomniejszenie kwoty uzyskanej z wykupu obligacji wraz ze świadczeniami uzyskanymi za ostatni okres przed wykupem o wydatki poniesione pierwotnie przez darczyńcę na objęcie lub nabycie tych obligacji?

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku wykupu przez emitenta obligacji, od których należne są świadczenia okresowe, otrzymanych uprzednio w drodze darowizny, przy ustalaniu dochodu na podstawie art. 24 ust. 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy uwzględnić wydatki historycznie poniesione przez darczyńcę na objęcie lub nabycie tych obligacji.

Pojęcie „wydatków poniesionych na objęcie lub nabycie obligacji” użyte w art. 24 ust. 24 ustawy o PIT powinno być interpretowane z uwzględnieniem ekonomicznej historii danego papieru wartościowego oraz celu przepisu określającego sposób ustalenia dochodu z wykupu obligacji. Przemawia za tym wykładnia systemowa oraz cel przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pominięcie wydatków poniesionych przez darczyńcę prowadziłoby bowiem do faktycznego opodatkowania części kapitałowej świadczenia otrzymywanego przy wykupie obligacji, co byłoby sprzeczne z konstrukcją podatku dochodowego. Podatek dochodowy obejmuje wyłącznie przyrost majątku, a nie zwrot kapitału pierwotnie zainwestowanego w obligację. Nabycie obligacji w drodze darowizny powoduje jedynie zmianę osoby uprawnionej z papieru wartościowego, natomiast nie zmienia ekonomicznej historii nabycia tego instrumentu finansowego. Obligacja pozostaje tym samym papierem wartościowym, którego objęcie lub nabycie nastąpiło pierwotnie za określoną cenę przez darczyńcę. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko prowadziłoby to do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji podatników w zależności od sposobu wejścia w posiadanie obligacji. Podatnik, który samodzielnie nabył obligację, ustalałby dochód z wykupu poprzez pomniejszenie przychodu o poniesiony wydatek. Natomiast podatnik, który otrzymał identyczną obligację w drodze darowizny, nie mógłby uwzględnić żadnego wydatku, mimo że ekonomicznie doszło do kontynuacji tego samego prawa majątkowego. Takie rozumienie prowadziłoby faktycznie do opodatkowania nie dochodu, lecz wartości nominalnej lub części kapitałowej świadczenia otrzymywanego przy wykupie, co pozostawałoby w sprzeczności z zasadą opodatkowania dochodu. Przeczyłoby także wcześniej wydanej interpretacji, w której organ stwierdził, że „fakt, że dane obligacje zostały nabyte przez darczyńcę, a nie bezpośrednio przez Panią nie wpływa na sposób ustalenia przychodu, kosztów oraz podstawy opodatkowania z tytułu ich wykupu” oraz, że „zwrot wartości nominalnej obligacji stanowi wyłącznie realizację wierzytelności i nie stanowi przychodu podatkowego, niezależnie od faktu nabycia obligacji w drodze darowizny”.

Ustawodawca w odniesieniu do dyskonta wyraźnie przyjął zasadę kontynuacji wydatków poniesionych przez darczyńcę. Brak analogicznego sformułowania w art. 24 ust. 24 nie powinien prowadzić do opodatkowania zwrotu kapitału, lecz wymaga wykładni zapewniającej spójność systemu opodatkowania dochodów z obligacji. W konsekwencji prawidłowego ustalenia dochodu z wykupu obligacji, od których są należne świadczenia okresowe, podlegać będzie on opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym na podstawie art. 30a ust. 1 pkt 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a do wskazanych dochodów nie znajdą zastosowania przepisy art. 30b tejże ustawy. Płatnikiem będzie podmiot prowadzący rachunek obligacji lub obsługujący ich wykup, który obowiązany będzie pobrać podatek w momencie wypłaty, a Wnioskodawczyni nie będzie mieć obowiązku samodzielnego wykazywania tego dochodu w zeznaniu rocznym (PIT-38).

Przykład ilustrujący prawidłowe rozumienie przepisu: Darczyńca nabył obligację dwuletnią za 100 zł. W momencie wykupu emitent wypłaca podatnikowi 100 zł wartości nominalnej oraz 5 zł odsetek za ostatni okres. Jeżeli uwzględnia się wydatki darczyńcy – zgodnie z art. 24 ust. 24 – dochód do opodatkowania wynosi: (100 zł + 5 zł) - 100 zł = 5 zł. Opodatkowaniu podlega wyłącznie realny przyrost majątku (ostatnie odsetki). Jeżeli nie uwzględnia się wydatków darczyńcy, dochód do opodatkowania wynosiłby: (100 zł + 5 zł) - 0 zł = 105 zł, co prowadziłoby do opodatkowania zwrotu kapitału, a więc do opodatkowania kwoty, która nie stanowi dochodu. Taki rezultat byłby sprzeczny z zasadą opodatkowania dochodu, a nie kapitału. Nawet gdyby uznać, że art. 24 ust. 24 pozostawia wątpliwości interpretacyjne, zastosowanie powinien znaleźć art. 2a Ordynacji podatkowej.

W uprzednio wydanej interpretacji organ jednoznacznie stwierdził, że fakt otrzymania obligacji w drodze darowizny nie wpływa na sposób ustalenia kosztów ani podstawy opodatkowania z tytułu ich wykupu. Jednocześnie uznał, że zwrot wartości nominalnej obligacji otrzymanej w drodze darowizny nie stanowi przychodu podatkowego.

W konsekwencji przyjęcie, że przy wykupie obligacji objętych art. 24 ust. 24 nie mogą zostać uwzględnione wydatki poniesione przez darczyńcę prowadziłoby do opodatkowania części kapitałowej świadczenia, co pozostawałoby w sprzeczności zarówno z oceną prawną wyrażoną w tej interpretacji, jak i z konstrukcją podatku dochodowego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) przewiduje zasadę powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Źródła przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wśród nich ustawodawca w pkt 7 tego przepisu wyodrębnił źródło:

Kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 3a omawianej ustawy:

Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się wykup przez emitenta obligacji, od których są należne świadczenia okresowe.

W myśl art. 30a ust. 1 pkt 2 ustawy:

Od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a, z odsetek i dyskonta od papierów wartościowych, z wyjątkiem odsetek stanowiących dochód z wykupu przez emitenta obligacji, o którym mowa w pkt 2a.

Natomiast zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a, od dochodu z wykupu przez emitenta obligacji, od których są należne świadczenia okresowe.

Jednocześnie ustawodawca odrębnie uregulował sposób ustalenia dochodu z tego tytułu. Regulację tę zawiera art. 24 ust. 24 ww. ustawy, zgodnie z którym:

Dochodem z wykupu przez emitenta obligacji, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2a, jest różnica między kwotą uzyskaną z wykupu obligacji wraz ze świadczeniami uzyskanymi za ostatni okres przed wykupem tych obligacji a wydatkami poniesionymi na objęcie lub nabycie tych obligacji na rynku pierwotnym lub wtórnym przez podatnika albo spadkodawcę, przy czym nie stanowią wydatków na objęcie lub nabycie obligacji kwoty odsetek zapłaconych przez podatnika lub jego spadkodawcę przy ich objęciu lub nabyciu, w części w jakiej odsetki te nie podlegają opodatkowaniu lub są zwolnione z podatku.

Zgodnie z powołanym wyżej przepisem dochodem z wykupu przez emitenta obligacji jest różnica między kwotą uzyskaną z wykupu obligacji wraz ze świadczeniami uzyskanymi za ostatni okres przed wykupem tych obligacji a wydatkami poniesionymi na objęcie lub nabycie tych obligacji na rynku pierwotnym lub wtórnym przez podatnika albo spadkodawcę.

Analiza powołanego przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że ustawodawca w sposób szczególny i wyczerpujący (zamknięty) określił krąg podmiotów, których wydatki historyczne mogą pomniejszyć przychód uzyskany z wykupu obligacji. Uprawnienie to przysługuje wyłącznie:

•      podatnikowi – jeżeli sam poniósł wydatki na nabycie obligacji,

•      spadkodawcy – jeżeli podatnik nabył te obligacje w drodze spadkobrania.

W polskim prawie podatkowym obowiązuje fundamentalna zasada autonomii prawa podatkowego oraz prymat wykładni językowej (literalnej). Przepisy ustalające podstawę opodatkowania, koszty oraz ulgi podatkowe muszą być interpretowane ściśle i dosłownie. Niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej lub analogii, która prowadziłaby do dopisania do treści ustawy pojęcia niewskazanego przez ustawodawcę (w tym przypadku „darczyńcy”).

W przypadku nabycia obligacji w drodze darowizny obdarowany nie poniósł własnych wydatków na ich objęcie lub nabycie. W konsekwencji wydatek poniesiony przez darczyńcę nie mieści się w katalogu wydatków, o których mowa w art. 24 ust. 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Od powyższego należy odróżnić regulację zawartą w art. 5a pkt 12 omawianej ustawy. Przepis ten zawiera definicję dyskonta, zgodnie z którą:

Ilekroć w ustawie jest mowa o dyskoncie - oznacza to różnicę między kwotą uzyskaną z wykupu papieru wartościowego przez emitenta a wydatkami poniesionymi na nabycie papieru wartościowego na rynku pierwotnym lub wtórnym, a w przypadku nabycia papieru wartościowego w drodze spadku lub darowizny - różnicę między kwotą uzyskaną z wykupu a wydatkami poniesionymi przez spadkodawcę lub darczyńcę na nabycie tego papieru wartościowego.

W sytuacji objętej wnioskiem bezpośrednie zastosowanie znajduje art. 24 ust. 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że regulacja zawarta w art. 5a pkt 12 pozwala na rozszerzenie katalogu podmiotów wskazanych w art. 24 ust. 24 ww. ustawy o darczyńcę. Za takim rozumieniem przepisu przemawia przede wszystkim jego literalne brzmienie.

W konsekwencji, w przypadku wykupu przez emitenta obligacji nabytych przez Panią w drodze darowizny, od których należne są świadczenia okresowe, wydatki poniesione pierwotnie przez darczyńcę na objęcie lub nabycie tych obligacji nie podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu dochodu na podstawie art. 24 ust. 24 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.