0114-KDIP4-2.4012.624.2026.1.MC
Skutki podatkowe związane z przeniesieniem udziału w Nieruchomości na rzecz Fundacji Rodzinnej.
- Sygnatura
- 0114-KDIP4-2.4012.624.2026.1.MC
- Rodzaj dokumentu
- Interpretacja indywidualna
- Data wydania
- Organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status
- Aktualna
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 21 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym, prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (VAT).
Wnioskodawca jest jednym z fundatorów oraz beneficjentem fundacji rodzinnej działającej pod firmą Fundacja Rodzinna (...) (dalej: „Fundacja Rodzinna”), utworzonej na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. poz. 326 ze zm., dalej: „ustawa o fundacji rodzinnej”).
Fundacja Rodzinna w zakresie swoich dochodów podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (CIT) oraz jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT). Fundacja Rodzinna prowadzi księgi rachunkowe.
Fundatorami Fundacji Rodzinnej są: Wnioskodawca oraz jego żona (dalej również jako „Fundatorzy” lub „Małżonkowie”).
Beneficjentami Fundacji Rodzinnej są Fundatorzy, ich zstępni oraz dwójka długoletnich pracowników.
Podstawowym celem założenia Fundacji Rodzinnej była ochrona zgromadzonego mienia (także przed rozdrobnieniem), gromadzenie mienia, zarządzania nim, zapewnienie kontynuacji działalności rodzinnego przedsiębiorstwa oraz spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów.
Z chwilą ustanowienia Fundacji Rodzinnej Fundatorzy wnieśli środki pieniężne w kwocie 100 000 zł na pokrycie funduszu założycielskiego (50 000,00 zł każdy z Fundatorów).
Środki pieniężne zostały przekazane na rachunek bankowy otwarty dla Fundacji Rodzinnej.
Fundacja Rodzinna planuje rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu nieruchomości. Działalność ta będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
Prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu nieruchomości będzie realizowane m.in. w oparciu o majątek wchodzący obecnie w skład majątku osobistego Fundatorów oraz przedsiębiorstwa prowadzonego przez Wnioskodawcę w formie jednoosobowej działalności gospodarczej.
Małżonkowie są osobami fizycznymi, polskimi rezydentami podatkowymi (nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce).
Wnioskodawca prowadzi również jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.
Żona Wnioskodawcy nie prowadzi działalności gospodarczej i na moment składania niniejszego wniosku nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny.
Fundatorzy są małżeństwem, w którym obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej, który powstał 25 czerwca 2020 roku.
Małżonkowie zamierzają dokonać dostawy (dalej „Transakcja”) na rzecz Fundacji Rodzinnej następującej nieruchomości, stanowiącej obecnie współwłasność Małżonków w częściach ułamkowych (po 1/2): nieruchomość gruntowa położona na działkach 1 obr. (…) przy ul. (…) w (...), oraz 2 obr. (…) przy ulicy (…) w (...), dla której Sąd Rejonowy w (...), Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (…) („Nieruchomość”).
Transakcja odbędzie się w formie darowizny Nieruchomości do Fundacji Rodzinnej.
Nieruchomość została nabyta przez Małżonków w roku 2000 w trakcie trwania wspólności majątkowej.
Nabycie Nieruchomości nie było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT i nie zostało udokumentowaną fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT.
Małżonkowie nabyli Nieruchomość, aby umożliwić jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy prowadzenie na niej działalności. Małżonkowie użyczyli nieodpłatnie Nieruchomość - najpierw jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy, a następnie spółce cywilnej (w której Wnioskodawca był wspólnikiem w 98% udziałów) a teraz ponownie jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy.
Na Nieruchomości w ramach działalności gospodarczej Wnioskodawcy, powstały przed rokiem 2010 naniesienia w postaci budynku niemieszkalnego (wiaty oraz hali magazynowej). Wnioskodawca w ramach prowadzonych działalności (JDG, spółka cywilna, spółka jawna) dokonał odliczenia VAT od poniesionych nakładów na budowę budynków.
Magazyny od początku są wynajmowane podmiotom trzecim w ramach działalności gospodarczej. Nieruchomość nie była wykorzystywane przez Małżonków do celów osobistych. Magazyny były wynajmowane odpłatnie, zaś korzyści z czynszu uzyskuje Wnioskodawca. Magazyny są wynajmowane w ramach działalności gospodarczej i w związku z najmem występuje podatek należny VAT, dokumentowany fakturami VAT wystawianymi przez działalność gospodarczą Wnioskodawcy, rozliczany na bieżąco w ramach działalności gospodarczej.
Poniesione przez działalność Wnioskodawcy nakłady na budowę hal do dnia dzisiejszego nie zostały rozliczone pomiędzy Wnioskodawcą (działającym jako przedsiębiorca), a współwłaścicielami Nieruchomości - Małżonkami.
Podatek od nieruchomości jest opłacany przez Małżonków z ich majątku prywatnego.
W ostatnich dwóch latach nie były ponoszone nakłady przewyższające o 30% wartość początkową magazynu.
Małżonkom nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego ani w związku z nabyciem Nieruchomości ani w związku z wybudowaniem czy ulepszeniem hali magazynowej.
Małżonkowie nie ponosili także osobiście wydatków na wybudowanie hali produkcyjno- magazynowej ani na jej ulepszenie. Ponosili jednak ryzyko związane z zabezpieczeniem (poprzez ustanowienie hipoteki na Nieruchomości) kredytu na budowę hali zaciąganego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę.
Od 9 kwietnia 2001 roku magazyn znajdował się w środkach trwałych jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy, został rozbudowany o dodatkową halę magazynową i została zwiększona jego wartość 31 października 2008 roku.
Na Nieruchomości ustanawiano hipoteki zabezpieczające kredyty obrotowe na rachunku bieżącym związane z prowadzoną działalnością gospodarczą Wnioskodawcy, które są już wykreślone.
Teren Nieruchomości jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z przeznaczeniem pod zabudowę magazynowo-składową, zabudowę usługową.
Ze względu na położenie na Nieruchomości wskazanych budynków, w przypadku uznania przez tutejszy Organ, iż Małżonkowie działają dla celów dostawy Nieruchomości jak podatnicy VAT, żona Wnioskodawcy dokona rejestracji dla celów podatku VAT a następnie w umowie darowizny przenoszącej własność Nieruchomości zawieranym w formie aktu notarialnego Małżonkowie jako sprzedający (występując już jako czynni podatnicy VAT) i Fundacja Rodzinna jako nabywca rozważają złożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 43 ust. 10 ustawy o VAT o rezygnacji ze zwolnienia z VAT, które przysługuje na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w odniesieniu do Nieruchomości.
W myśl zasady superficies solo cedit, z mocy prawa Małżonkowie są właścicielami wszystkich naniesień na Nieruchomości. Tym samym przedmiotem dostawy na rzecz Fundacji Rodzinnej będą wszystkie znajdujące się na Nieruchomości naniesienia oraz grunt, na którym się znajdują.
Z perspektywy rozliczenia nakładów poniesionych przez jednoosobową działalność gospodarczą największe znaczenie biznesowe i kosztowe ma hala magazynowa. Oprócz hal magazynowych i wiat na nieruchomości znajdują się również drogi wewnętrzne, place i chodniki, które stanowią budowle w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418), które również będą przedmiotem Transakcji. Małżonkowie nie ponosili nakładów na ulepszenie ww. dróg dojazdowych i innych ww. budowli w wysokości wyższej niż 30% wartości początkowej ww. obiektów od 18 lat i nie będą ponosili tego typu wydatków do momentu planowanej Transakcji.
Brak jest naniesień stanowiących ruchomości.
Fundacja Rodzinna będzie wykorzystywała nabytą Nieruchomość wyłącznie do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług według właściwej stawki, niekorzystającej ze zwolnienia od tego podatku.
W związku z rozpoczęciem wykorzystywania Nieruchomości przez Fundację Rodzinną (wynajmem), Fundacja i Wnioskodawca zamierzają dokonać rozliczenia nakładów poniesionych przez Wnioskodawcę na budowę budynków na Nieruchomości. Rozliczenie to ma nastąpić odpłatnie poprzez zapłatę stosownego wynagrodzenia na rzecz Wnioskodawcy równego wartości niezamortyzowanych nakładów na tę Nieruchomość.
Fundacja Rodzinna jest czynnym podatnikiem VAT.
Pytania
1) Czy planowane nieodpłatne przekazanie (darowizna) przez Wnioskodawcę na rzecz Fundacji Rodzinnej przysługującego mu udziału w Nieruchomości (gruncie) stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT, z uwagi na fakt, że nabycie gruntu nie dawało prawa do odliczenia podatku naliczonego?
2) Czy odpłatne rozliczenie przez Fundację Rodzinną nakładów poniesionych przez Wnioskodawcę na budowę budynków na Nieruchomości stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, a nie świadczenie usług?
3) Czy w przypadku uznania rozliczenia nakładów za odpłatną dostawę towarów, czynność ta będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, a w przypadku niespełnienia przesłanek z tego przepisu - na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, z jednoczesną możliwością rezygnacji z tego zwolnienia i wyboru opodatkowania transakcji zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT?
Pana stanowisko w sprawie
Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1:
Zdaniem Wnioskodawcy, planowana darowizna przysługującego mu udziału w Nieruchomości (gruncie) na rzecz Fundacji Rodzinnej stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Powyższe wynika z faktu, że czynność ta nie wypełnia przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, gdyż przy nabyciu Nieruchomości (gruntu) w 2000 roku Małżonkom nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2:
Zdaniem Wnioskodawcy, odpłatne rozliczenie przez Fundację Rodzinną nakładów poniesionych przez Wnioskodawcę (w ramach prowadzonej przez niego jednoosobowej działalności gospodarczej) na budowę budynków (hali magazynowej i wiaty) posadowionych na Nieruchomości, stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, a nie świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 tej ustawy.
Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 3:
Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku uznania odpłatnego rozliczenia nakładów (budynków/budowli) za odpłatną dostawę towarów, czynność ta będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Jednocześnie Wnioskodawca stoi na stanowisku, że z uwagi na fakt, iż zarówno Wnioskodawca (jako dokonujący dostawy), jak i Fundacja Rodzinna (jako nabywca) są zarejestrowani jako czynni podatnicy VAT, przysługiwać im będzie prawo do rezygnacji z powyższego zwolnienia i wyboru opodatkowania transakcji stawką właściwą dla dostawy towarów (23%), pod warunkiem złożenia zgodnego oświadczenia zgodnie z art. 43 ust. 10 i ust. 11 ustawy o VAT.
I. Uzasadnienie stanowiska
Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 1:
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”), opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT).
Ustawodawca w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT zrównał z odpłatną dostawą towarów również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności darowizny - jednakże wyłącznie pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedstawionego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), należy wskazać na następujące kluczowe okoliczności:
a) Brak prawa do odliczenia przy nabyciu: Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Nieruchomość została nabyta przez Małżonków w 2000 roku do majątku wspólnego. Nabycie to nie było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT i nie zostało udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT. W konsekwencji, Małżonkom (w tym Wnioskodawcy działającemu obecnie jako podatnik VAT w ramach JDG) nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu tej Nieruchomości.
b) Przedmiot darowizny a rozliczenie nakładów: Przedmiotem nieodpłatnego przekazania (darowizny) na rzecz Fundacji Rodzinnej jest tytuł prawny do Nieruchomości. Należy wyraźnie oddzielić kwestię gruntu od kwestii naniesień (budynków) wzniesionych przez przedsiębiorstwo Wnioskodawcy. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, nakłady na budowę hal (od których odliczono VAT w ramach działalności gospodarczej) zostaną rozliczone odrębnie - odpłatnie - pomiędzy Fundacją a Wnioskodawcą. Oznacza to, że w zakresie samej czynności nieodpłatnej darowizny, jej przedmiotem jest substancja Nieruchomości (grunt), w stosunku do której nie wystąpiło prawo do odliczenia VAT.
c) Brak spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT: Skoro przy nabyciu Nieruchomości (gruntu) Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT (gdyż transakcja w 2000 r. nie była objęta tym podatkiem), to nie została spełniona podstawowa przesłanka warunkująca opodatkowanie darowizny na gruncie ustawy o VAT. Fakt późniejszego wzniesienia budynków przez podmiot gospodarczy (JDG Wnioskodawcy) i odliczenia od nich VAT nie wpływa na opodatkowanie samej darowizny gruntu, zwłaszcza że nakłady te (budynki) będą przedmiotem odrębnego, odpłatnego rozliczenia, co wyklucza uznanie ich przekazania za czynność nieodpłatną.
Dodatkowo należy podnieść, że wniesienie majątku prywatnego do fundacji rodzinnej, w sytuacji gdy majątek ten nie został nabyty w celach handlowych, a jego nabycie nie wiązało się z odliczeniem VAT, jest traktowane w orzecznictwie i interpretacjach organów podatkowych jako zarząd majątkiem prywatnym, pozostający poza sferą opodatkowania VAT. Potwierdzają to liczne interpretacje, m.in. interpretacja Dyrektora KIS z 19 kwietnia 2024 r. (0114-KDIP4-3.4012.110.2024.1.RK) oraz z 26 czerwca 2024 r. (0111-KDIB3-1.4012.252.2024.2.ICZ), w których uznano, że nieodpłatne wniesienie nieruchomości do fundacji rodzinnej nie podlega VAT, jeżeli przy jej nabyciu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku.
Podsumowując, z uwagi na niespełnienie warunku określonego w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT (brak prawa do odliczenia VAT przy nabyciu Nieruchomości w 2000 r.), planowana darowizna udziału Wnioskodawcy w Nieruchomości na rzecz Fundacji Rodzinnej stanowi czynność neutralną podatkowo na gruncie podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 2:
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”), opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei przez towary - stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy o VAT - rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Należy podkreślić, że pojęcie „dostawy towarów” na gruncie podatku VAT ma charakter autonomiczny względem prawa cywilnego i kładzie nacisk na aspekt ekonomiczny transakcji (władztwo ekonomiczne), a nie jedynie na formalne przeniesienie prawa własności. Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” nie musi wiązać się z cywilnoprawnym przeniesieniem własności rzeczy.
W prawie cywilnym obowiązuje zasada superficies solo cedit (art. 48 i 191 Kodeksu cywilnego), zgodnie z którą budynki trwale z gruntem związane są częścią składową tego gruntu i własnością właściciela gruntu. Jednakże na gruncie podatku VAT, jeżeli inny podmiot (tutaj: Wnioskodawca w ramach JDG) poniósł koszt wytworzenia budynku, odliczył podatek naliczony i wykorzystywał go do działalności opodatkowanej, to podmiot ten posiada tzw. własność ekonomiczną tego budynku.
W przedstawionym stanie faktycznym:
a) Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej poniósł ciężar ekonomiczny budowy hal magazynowych (nakładów).
b) Wnioskodawca dokonał odliczenia podatku VAT od wydatków inwestycyjnych.
c) Budynki te były wykorzystywane przez Wnioskodawcę do czynności opodatkowanych (wynajem komercyjny), były wprowadzone do ewidencji środków trwałych jego przedsiębiorstwa i amortyzowane.
d) To Wnioskodawca czerpał pożytki z tych budynków i dysponował nimi jak właściciel w sensie ekonomicznym.
Zatem w momencie, gdy Fundacja Rodzinna (jako nowy właściciel gruntu) dokonuje odpłatnego rozliczenia tych nakładów z Wnioskodawcą, dochodzi do przeniesienia władztwa ekonomicznego nad tymi konkretnymi składnikami majątku (budynkami) za wynagrodzeniem. Fundacja nabywa prawo do faktycznego dysponowania budynkami, które wcześniej - w sensie ekonomicznym - należały do przedsiębiorstwa Wnioskodawcy.
Stanowisko, zgodnie z którym rozliczenie nakładów w postaci wybudowania budynku na cudzym gruncie stanowi dostawę towarów, jest potwierdzane w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych. W szczególności należy przywołać:
a) Wyrok NSA z 25 października 2024 r. (sygn. akt I FSK 450/21), w którym Sąd potwierdził, że za dostawę towarów należy uznać przeniesienie władztwa ekonomicznego nad towarem. Jeżeli dzierżawca (lub inny użytkownik gruntu) wzniósł budynek i dysponował nim jak właściciel, to rozliczenie tego budynku stanowi dostawę towaru.
b) Wyrok NSA z 17 stycznia 2025 r. (sygn. akt I FSK 1291/21), gdzie Sąd wprost wskazał, że wykorzystując definicję towaru z ustawy o VAT, należy odejść od cywilistycznego rozumienia rzeczy. Jeśli efektem nakładów jest powstanie rzeczy (towaru) w postaci budynku lub jego ulepszenia, a właściciel gruntu płaci za przejęcie tego ulepszonego towaru, dochodzi do dostawy towarów. Sąd podkreślił, że traktowanie takiej transakcji jako usługi naruszałoby zasadę neutralności VAT, zwłaszcza gdy dokonujący nakładów miał prawo do odliczenia VAT przy budowie.
c) Wyrok NSA z 30 sierpnia 2011 r. (sygn. akt I FSK 1149/10), który ugruntował linię orzeczniczą, iż w przypadku gdy właściciel gruntu decyduje się na zatrzymanie ulepszeń (budynku) w zamian za zapłatę, a ulepszenia te mieszczą się w definicji towaru (budynek), mamy do czynienia z odpłatną dostawą towaru w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Skutki podatkowe
Uznanie czynności za dostawę towarów jest kluczowe dla zachowania neutralności podatku VAT. Skoro Wnioskodawca odliczył VAT przy budowie (traktując to jako nabycie towarów i usług inwestycyjnych), to zbycie tych nakładów (budynków) na rzecz Fundacji powinno odbywać się w tym samym reżimie - jako dostawa towarów.
Klasyfikacja ta ma istotne znaczenie dla możliwości zastosowania zwolnienia z VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT (dostawa budynków po upływie 2 lat od pierwszego zasiedlenia).
Jak wskazano w stanie faktycznym, budynki zostały oddane do użytkowania przed 2010 rokiem, zatem od pierwszego zasiedlenia minęło ponad 2 lata. Gdyby czynność tę uznać za usługę, zwolnienie to nie miałoby zastosowania, co prowadziłoby do konieczności opodatkowania transakcji stawką podstawową 23%, mimo że spełnione są ekonomiczne przesłanki do zwolnienia właściwego dla dostawy nieruchomości używanych.
Mając na uwadze powyższe, odpłatne przekazanie (rozliczenie) przez Wnioskodawcę na rzecz Fundacji Rodzinnej nakładów w postaci wybudowanych budynków (hal i wiaty), stanowiących odrębne pod względem ekonomicznym środki trwałe w jego przedsiębiorstwie, wypełnia definicję odpłatnej dostawy towarów określoną w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 3:
Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”), opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Ustawodawca przewidział jednak szereg zwolnień przedmiotowych dla dostawy nieruchomości (budynków, budowli lub ich części).
Analiza przesłanek zwolnienia podstawowego (art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT).
Podstawowe zwolnienie dla dostawy budynków uregulowane jest w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Kluczowe dla zastosowania tego zwolnienia jest ustalenie momentu „pierwszego zasiedlenia”.
Definicja zawarta w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT stanowi, że przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich wybudowaniu lub ulepszeniu (jeśli wydatki na ulepszenie stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej).
Przenosząc powyższe na grunt opisanego stanu faktycznego:
a) Moment oddania do użytkowania: Budynki (hala magazynowa, wiata) będące przedmiotem rozliczenia (dostawy) zostały wybudowane przez Wnioskodawcę przed rokiem 2010. Od momentu zakończenia budowy były one nieprzerwanie wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej (wynajem). Oznacza to, że do pierwszego zasiedlenia doszło najpóźniej w 2010 roku,
b) Upływ okresu karencji: Planowane rozliczenie nakładów (dostawa towarów) nastąpi w 2026 roku lub latach późniejszych. Pomiędzy momentem pierwszego zasiedlenia (przed 2010 r.) a momentem planowanej dostawy upłynie zatem okres znacznie przekraczający wymagane ustawowo 2 lata.
c) Brak istotnych ulepszeń: Jak wskazano w opisie sprawy, w ciągu ostatnich 2 lat przed planowaną dostawą Wnioskodawca nie ponosił wydatków na ulepszenie przedmiotowych budynków, które stanowiłyby co najmniej 30% ich wartości początkowej. Tym samym nie doszło do „ponownego” pierwszego zasiedlenia, które wyzerowałoby bieg dwuletniego terminu.
W konsekwencji, planowana dostawa nakładów (budynków) spełnia łącznie wszystkie przesłanki do zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Analiza przesłanek zwolnienia uzupełniającego (art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT).
Przepis art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT przewiduje zwolnienie dla dostawy budynków nieobjętej zwolnieniem z pkt 10, pod warunkiem, że dokonującemu ich dostawy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy ich nabyciu/wytworzeniu oraz nie ponosił on wydatków na ich ulepszenie (z prawem do odliczenia) przekraczających 30% wartości.
W analizowanej sprawie Wnioskodawca odliczył podatek VAT przy wytworzeniu budynków (budowie hal) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Fakt ten co do zasady wyklucza zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT. Niemniej jednak, z uwagi na fakt, że transakcja korzysta już ze zwolnienia „pierwszeństwa” określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 (z uwagi na upływ 2 lat od zasiedlenia), badanie przesłanek z art. 43 ust. 1 pkt 10a staje się bezprzedmiotowe dla samego faktu zwolnienia, ale istotne dla potwierdzenia, że podstawą zwolnienia jest właśnie pkt 10, co otwiera drogę do rezygnacji z tego zwolnienia.
Prawo do rezygnacji ze zwolnienia (opcja opodatkowania).
Zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
a) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni,
b) złożą zgodne oświadczenie o wyborze opodatkowania (przed naczelnikiem urzędu skarbowego lub w akcie notarialnym).
W przedstawionym stanie faktycznym spełnione są wszystkie warunki formalne do skorzystania z tej opcji:
a) Status stron: Zarówno Wnioskodawca, jak i Fundacja Rodzinna (Nabywca) są czynnymi, zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT.
b) Cel transakcji: Nieruchomość (budynki) będzie wykorzystywana przez Fundację do wykonywania czynności opodatkowanych VAT (najem komercyjny), co uzasadnia ekonomicznie wybór opodatkowania transakcji w celu zachowania prawa do odliczenia podatku naliczonego po stronie nabywcy.
c) Wola stron: Strony zamierzają złożyć w akcie notarialnym dokumentującym dostawę (lub wcześniej) zgodne oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 10 ustawy o VAT.
Podsumowując, rozliczenie nakładów (stanowiące dostawę towarów) spełnia przesłanki do objęcia zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Jednocześnie, na podstawie art. 43 ust. 10 i 11 ustawy o VAT, Wnioskodawca ma pełne prawo do rezygnacji z tego zwolnienia. W efekcie, po złożeniu stosownego oświadczenia, cała transakcja (zarówno w zakresie budynków, jak i gruntu) będzie podlegała opodatkowaniu stawką podstawową VAT (23%).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
1) określone udziały w nieruchomości,
2) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
3) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Z powyższych przepisów wynika, że w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą tych towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem, w świetle powołanych powyżej przepisów, zbycie nieruchomości (gruntów oraz udziałów w nich) traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 2/11.
Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie (za wynagrodzeniem). Jednocześnie ustawodawca zrównał niektóre dostawy towarów i świadczenia usług wykonywane nieodpłatnie z odpłatną dostawą towarów i odpłatnym świadczeniem usług, a więc z czynnościami, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
Opodatkowaniu, co do zasady, podlegają czynności odpłatne, przy czym odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług nie musi mieć postaci pieniężnej. Odpłatność, jako świadczenie wzajemne, może również przybrać postać rzeczową, np. zapłata w innym towarze lub usłudze, albo mieszaną - zapłata w części pieniężna i w części rzeczowa. Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub świadczącego usługę.
Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I tak, w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council Trybunał stwierdził, że czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem.
Zatem pod pojęciem „odpłatności dostawy towarów” lub „odpłatności świadczenia usług” rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towaru lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej, zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług.
Jest Pan jednym z fundatorów oraz beneficjentem fundacji rodzinnej działającej pod firmą Fundacja Rodzinna (...) (Fundacja Rodzinna), utworzonej na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej. Fundacja Rodzinna jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Fundatorami Fundacji Rodzinnej jest Pan oraz Pana żona (Fundatorzy/Małżonkowie). Fundacja Rodzinna planuje rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu nieruchomości. Działalność ta będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług. Prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu nieruchomości będzie realizowane m.in. w oparciu o majątek wchodzący obecnie w skład majątku osobistego Fundatorów oraz przedsiębiorstwa prowadzonego przez Pana w formie jednoosobowej działalności gospodarczej. Fundatorzy są małżeństwem, w którym obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej, który powstał 25 czerwca 2020 roku.
Małżonkowie zamierzają dokonać dostawy (Transakcja) na rzecz Fundacji Rodzinnej Nieruchomości, stanowiącej obecnie współwłasność Małżonków w częściach ułamkowych (po ½). Transakcja odbędzie się w formie darowizny Nieruchomości do Fundacji Rodzinnej. Nieruchomość została nabyta przez Małżonków w 2000 roku w trakcie trwania wspólności majątkowej. Nabycie Nieruchomości nie było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT i nie zostało udokumentowaną fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT. Małżonkowie nabyli Nieruchomość, aby umożliwić jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawcy prowadzenie na niej działalności. Małżonkowie użyczyli nieodpłatnie Nieruchomość - najpierw jednoosobowej Pana działalności gospodarczej, a następnie spółce cywilnej (w której był Pan wspólnikiem w 98% udziałów) a teraz ponownie jednoosobowej Pana działalności gospodarczej.
Na Nieruchomości w ramach Pana działalności gospodarczej, powstały przed 2010 rokiem naniesienia w postaci budynku niemieszkalnego (wiaty oraz hali magazynowej). W ramach prowadzonych działalności (JDG, spółka cywilna, spółka jawna) dokonał Pan odliczenia VAT od poniesionych nakładów na budowę budynków.
Magazyny od początku są wynajmowane podmiotom trzecim w ramach działalności gospodarczej. Nieruchomość nie była wykorzystywane przez Małżonków do celów osobistych. Magazyny były wynajmowane odpłatnie, zaś korzyści z czynszu uzyskuje Pan. Magazyny są wynajmowane w ramach działalności gospodarczej i w związku z najmem występuje podatek należny VAT, dokumentowany fakturami wystawianymi przez Pana działalność gospodarczą, rozliczany na bieżąco w ramach działalności gospodarczej.
Poniesione przez Pana działalność nakłady na budowę hal do dnia dzisiejszego nie zostały rozliczone pomiędzy Pana (działającym jako przedsiębiorca), a współwłaścicielami Nieruchomości - Małżonkami. W ostatnich dwóch latach nie były ponoszone nakłady przewyższające o 30% wartość początkową magazynu.
Małżonkom nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego ani w związku z nabyciem Nieruchomości ani w związku z wybudowaniem czy ulepszeniem hali magazynowej.
Małżonkowie nie ponosili także osobiście wydatków na wybudowanie hali produkcyjno- magazynowej ani na jej ulepszenie. Ponosili jednak ryzyko związane z zabezpieczeniem (poprzez ustanowienie hipoteki na Nieruchomości) kredytu na budowę hali zaciąganego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Pana.
Od 9 kwietnia 2001 roku magazyn znajdował się w środkach trwałych Pana jednoosobowej działalności gospodarczej, został rozbudowany o dodatkową halę magazynową i została zwiększona jego wartość 31 października 2008 roku.
W myśl zasady superficies solo cedit, z mocy prawa Małżonkowie są właścicielami wszystkich naniesień na Nieruchomości. Tym samym przedmiotem dostawy na rzecz Fundacji Rodzinnej będą wszystkie znajdujące się na Nieruchomości naniesienia oraz grunt, na którym się znajdują.
Z perspektywy rozliczenia nakładów poniesionych przez jednoosobową działalność gospodarczą największe znaczenie biznesowe i kosztowe ma hala magazynowa. Oprócz hal magazynowych i wiat na nieruchomości znajdują się również drogi wewnętrzne, place i chodniki, które stanowią budowle w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które również będą przedmiotem Transakcji. Małżonkowie nie ponosili nakładów na ulepszenie ww. dróg dojazdowych i innych ww. budowli w wysokości wyższej niż 30% wartości początkowej ww. obiektów od 18 lat i nie będą ponosili tego typu wydatków do momentu planowanej Transakcji.
W związku z rozpoczęciem wykorzystywania Nieruchomości przez Fundację Rodzinną (wynajmem), Fundacja i Pan zamierzają dokonać rozliczenia nakładów poniesionych przez Pana na budowę budynków na Nieruchomości. Rozliczenie to ma nastąpić odpłatnie poprzez zapłatę stosownego wynagrodzenia na Pana rzecz równego wartości niezamortyzowanych nakładów na tę Nieruchomość.
Pana wątpliwości dotyczą ustalenia:
1) czy planowane nieodpłatne przekazanie (darowizna) przez Pana na rzecz Fundacji Rodzinnej przysługującego Panu udziału w Nieruchomości (gruncie) stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT, z uwagi na fakt, że nabycie gruntu nie dawało prawa do odliczenia podatku naliczonego (pytanie nr 1),
2) czy odpłatne rozliczenie przez Fundację Rodzinną nakładów poniesionych przez Pana na budowę budynków na Nieruchomości stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, a nie świadczenie usług (pytanie nr 2),
3) czy w przypadku uznania rozliczenia nakładów za odpłatną dostawę towarów, czynność ta będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, a w przypadku niespełnienia przesłanek z tego przepisu - na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, z jednoczesną możliwością rezygnacji z tego zwolnienia i wyboru opodatkowania transakcji zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy (pytanie nr 3).
Odnosząc się do Pana wątpliwości wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ww. ustawy podlega opodatkowaniu, ale tylko taka, która wykonana jest przez podmiot, który w związku z jej realizacją występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zdefiniowane zostały w art. 15 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy.
W świetle art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą.
Jak wynika natomiast z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Uznanie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
Działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.
Problem odnoszący się do rozstrzygnięcia czy dostawa działek jest zbyciem majątku osobistego, czy też stanowi dostawę realizowaną przez podatnika prowadzącego w tym zakresie działalność gospodarczą, był przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10). Z orzeczenia tego wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie - zdaniem Trybunału - okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Inaczej jest natomiast - jak wyjaśnił Trybunał - w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Zatem dostawa towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.
W analizowanej sprawie nabył Pan wraz z małżonką Nieruchomość, aby umożliwić Pana jednoosobowej działalności gospodarczej prowadzenie na niej działalności. Pana małżonka oraz Pan użyczyliście nieodpłatnie Nieruchomość - najpierw jednoosobowej Pana działalności gospodarczej, a następnie spółce cywilnej (w której był Pan wspólnikiem w 98% udziałów), a teraz ponownie jednoosobowej Pana działalności gospodarczej.
Zatem analiza przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że w Pana przypadku są spełnione przesłanki pozwalające uznać dokonaną przez Pana dostawę przysługującego udziału w Nieruchomości (gruncie) na rzecz Fundacji Rodzinnej za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Opisana we wniosku Nieruchomość była wykorzystywana przez Pana od momentu nabycia w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Nie wykorzystywał Pan przedmiotowej Nieruchomości w ramach majątku osobistego.
Tym samym dokonując przekazania na rzecz Fundacji Rodzinnej przysługującego Panu udziału w Nieruchomości (gruncie) będzie Pan działać jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.
Jednocześnie ponownie należy wskazać, że z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.
Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte - w przypadku dostawy towarów - w art. 7 ust. 2 ustawy.
Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy:
przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Z powołanego wyżej art. 7 ust. 2 ustawy wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszelkie nieodpłatne przekazania towarów pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Niespełnienie powyższego warunku jest podstawą do traktowania nieodpłatnego przekazania towarów, jako czynności wyłączonej spod zakresu działania ustawy o podatku od towarów i usług, bez względu na cel, na który zostały przekazane.
Jednocześnie wskazać należy, że w myśl art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Ponadto, kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
W świetle tego przepisu, przy zbyciu budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Oznacza to, że jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku VAT, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
W analizowanej sprawie prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu nieruchomości będzie realizowane przez Fundację w oparciu o majątek wchodzący obecnie w skład majątku osobistego Pana i Pana małżonki oraz przedsiębiorstwa prowadzonego przez Pana w formie jednoosobowej działalności gospodarczej. W związku z rozpoczęciem wykorzystywania Nieruchomości przez Fundację Rodzinną (wynajmem), Fundacja i Pan zamierzają dokonać rozliczenia nakładów poniesionych przez Pana na budowę budynków i budowli na Nieruchomości. Rozliczenie to ma nastąpić odpłatnie poprzez zapłatę stosownego wynagrodzenia na Pana rzecz równego wartości niezamortyzowanych nakładów na tę Nieruchomość.
Zatem w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której planowane przez Pana nieodpłatne przekazanie (darowizna) na rzecz Fundacji Rodzinnej przysługującego Panu udziału w Nieruchomości (gruncie) nie może nastąpić odrębnie od przeniesienia na rzecz Fundacji Rodzinnej poniesionych przez Pana nakładów na budowę budynków i budowli, która to czynność będzie odpłatna (otrzyma Pan od Fundacji Rodzinnej wynagrodzenie równe wartości niezamortyzowanych nakładów poniesionych na tę Nieruchomość).
Tym samym w tej sprawie przysługujący Panu udział w Nieruchomości (gruncie) będzie dzielił byt prawny budynków i budowli w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy.
Zatem do planowanego przekazania na rzecz Fundacji Rodzinnej przysługującego Panu udziału w Nieruchomości (gruncie) nie znajdzie zastosowania art. 7 ust. 2 ustawy, gdyż przedmiotowa dostawa będzie odpłatna z uwagi na odpłatne przeniesienie poczynionych przez Pana na tym gruncie nakładów na rzecz Fundacji.
W konsekwencji, dostawa przysługującego Panu udziału w Nieruchomości (gruncie) oraz znajdujących się na tym gruncie nakładów w postaci budynków i budowli w części przynależnej do przysługującego Panu udziału w gruncie, będzie podlegała opodatkowaniu jako odpłatna dostawa towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Zatem rozliczenie przez Pana nakładów poniesionych na budynki i budowle w części przynależnej do posiadanego przez Pana udziału będzie stanowić odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.
W analizowanej sprawie nie jest możliwe odrębne przeniesienie przez Pana prawa własności do udziału w gruncie oraz odrębne przeniesienie prawa własności budynków i budowli znajdujących się na przysługującym Panu udziale w gruncie. W rozpatrywanej sprawie nakłady na wybudowanie naniesień poniósł Pan na gruncie będącym Pana własnością, zatem nie będziemy mieć do czynienia z rozliczeniem nakładów poniesionych na cudzym gruncie.
Tym samym nie można zgodzić się z Panem, że planowana darowizna przysługującego Panu udziału w Nieruchomości (gruncie) na rzecz Fundacji Rodzinnej stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Natomiast, w odniesieniu do przeniesienia przez Pana nakładów w postaci budynków i budowli w części przynależnej do przysługującego Pana małżonce udziałowi w gruncie wskazać należy, że w świetle w przepisów ustawy o podatku od towarów i usług istotne jest ustalenie, czy nakłady na budowę budynków i budowli na Nieruchomości poczynione przez Pana na gruncie będącym w udziale ½ własnością Pana małżonki należy traktować jako towar.
W tym celu niezbędne staje się odwołanie do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej Kodeksem cywilnym.
Na podstawie art. 45 Kodeksu cywilnego:
Rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu są tylko przedmioty materialne.
Stosownie do art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Na mocy art. 47 § 1-3 Kodeksu cywilnego:
Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.
Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
Przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych.
Na podstawie art. 48 Kodeksu cywilnego:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Przytoczony przepis łączy się z art. 191 Kodeksu cywilnego, wyrażającym klasyczną zasadę superficies solo cedit. Zgodnie z tym przepisem:
Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową.
Wzniesienie budynku lub budowli w całości na cudzym gruncie ma miejsce z zachowaniem ww. zasady superficies solo cedit. Tak więc rzecz, która stała się częścią składową innej rzeczy (rzeczy nadrzędnej), traci samodzielny byt prawny i dzieli losy prawne rzeczy nadrzędnej. Zgodnie zatem z zasadą „superficies solo cedit”, gdy władający gruntem poniósł nakłady na tę nieruchomość, stają się one własnością właściciela gruntu.
Zatem biorąc pod uwagę powołane przepisy prawa należy przyjąć, że przeniesienie nakładów poniesionych na cudzym gruncie nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, gdyż nie mamy tu do czynienia z odrębną rzeczą, która mogłaby stanowić zdefiniowany w art. 2 pkt 6 ustawy - towar.
W analizowanym przypadku, poniósł Pan nakłady częściowo na gruncie, który stanowi własność Pana małżonki, a nie Pana. Nakłady te zostały poniesione przez Pana w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Niemniej jednak, należy zauważyć, że podmiot, który poniósł nakłady, na gruncie, który nie stanowi jego własności, dysponuje pewnym prawem do tych nakładów i może to prawo przenieść na rzecz innego podmiotu. Wskazać więc należy, że nakład jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego.
W konsekwencji należy stwierdzić, że przekazanie przez Pana nakładów w postaci budynków i budowli w części przynależnej do przysługującego Pana małżonce udziałowi w gruncie będzie stanowiło odpłatne świadczenie usług opodatkowane podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nakłady poniesione przez Pana na budowę budynków i budowli na Nieruchomości poczynione zostały na gruncie będącym w udziale ½ własnością Pana małżonki. Zatem - w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług - nakłady te nie stanowią towaru. Nakład jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. W rozpatrywanej sprawie dokona Pan przeniesienia tego prawa na rzecz Fundacji Rodzinnej za określone wynagrodzenie.
Tym samym, w analizowanym przypadku przeniesienie na rzecz Fundacji Rodzinnej poniesionych przez Pana nakładów na budowę budynków na Nieruchomości w części przynależnej do przysługującego Pana małżonce udziałowi w gruncie nie będzie stanowiło odpłatnej dostawy towarów, lecz odpłatne świadczenie usług, opodatkowane na zasadach ogólnych.
Ponadto, odnosząc się do Pana wątpliwości w zakresie ustalenia, czy w przypadku uznania rozliczenia nakładów za odpłatną dostawę towarów, czynność ta będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, a w przypadku niespełnienia przesłanek z tego przepisu - na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, z jednoczesną możliwością rezygnacji z tego zwolnienia i wyboru opodatkowania transakcji zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy wskazać należy, że w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział dla niektórych czynności zwolnienie od podatku.
Zwolnienie od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
W art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy nieruchomości zabudowanych spełniających określone w tych przepisach warunki.
Jednocześnie należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku”, „budowli” czy „urządzenia budowlanego”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.), zwanej dalej ustawą Prawo budowlane.
W myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Na mocy art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, biogazowni, biogazowni rolniczej, biometanowni i innych urządzeń), oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, w tym pod morskie turbiny wiatrowe oraz stacje elektroenergetyczne zlokalizowane na morzu, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest generalnie zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Według art. 2 pkt 14 ustawy:
przez pierwsze zasiedlenie - rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
W tym miejscu należy nadmienić, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jak wynika z powyższego, prawo do zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, przysługuje wówczas, gdy w stosunku do obiektów, będących przedmiotem sprzedaży, nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość zastosowania zwolnienia w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów - zarówno nieruchomości, jak i ruchomości - przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych - niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) - wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
- towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
- przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw nieruchomości i ruchomości prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących danej dostawie. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Jak ustalono powyżej, dostawa przysługującego Panu udziału w Nieruchomości (gruncie) oraz znajdujących się na tym gruncie nakładów w postaci budynków i budowli w części przynależnej do przysługującego Panu udziału w gruncie będzie podlegała opodatkowaniu jako odpłatna dostawa towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Jednocześnie z wniosku wynika, że Nieruchomość została nabyta przez Pana oraz Pana małżonkę w 2000 roku. Na Nieruchomości w ramach Pana działalności gospodarczej, powstały przed 2010 rokiem naniesienia w postaci budynku niemieszkalnego (wiaty oraz hali magazynowej). W ramach prowadzonych działalności (JDG, spółka cywilna, spółka jawna) dokonał Pan odliczenia VAT od poniesionych nakładów na budowę budynków. Magazyny od początku są wynajmowane podmiotom trzecim w ramach działalności gospodarczej. Nieruchomość nie była wykorzystywane przez Małżonków do celów osobistych. Magazyny były wynajmowane odpłatnie, zaś korzyści z czynszu uzyskuje Pan. Magazyny są wynajmowane w ramach działalności gospodarczej i w związku z najmem występuje podatek należny VAT, dokumentowany fakturami wystawianymi przez Pana działalność gospodarczą, rozliczany na bieżąco w ramach działalności gospodarczej. Poniesione przez Pana działalność nakłady na budowę hal do dnia dzisiejszego nie zostały rozliczone pomiędzy Pana (działającym jako przedsiębiorca), a współwłaścicielami Nieruchomości - Małżonkami. W ostatnich dwóch latach nie były ponoszone nakłady przewyższające o 30% wartość początkową magazynu. Małżonkowie nie ponosili także osobiście wydatków na wybudowanie hali produkcyjno-magazynowej ani na jej ulepszenie. Oprócz hal magazynowych i wiat na nieruchomości znajdują się również drogi wewnętrzne, place i chodniki, które stanowią budowle w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które również będą przedmiotem Transakcji. Małżonkowie nie ponosili nakładów na ulepszenie ww. dróg dojazdowych i innych ww. budowli w wysokości wyższej niż 30% wartości początkowej ww. obiektów od 18 lat i nie będą ponosili tego typu wydatków do momentu planowanej Transakcji.
Zatem z opisu sprawy wynika, że w stosunku do budynków i budowli posadowionych na Nieruchomości nastąpiło pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy, a od pierwszego zasiedlenia do momentu przeniesienia znajdujących się na Nieruchomości (gruncie) nakładów w postaci budynków i budowli w części przynależnej do przysługującego Panu udziału w gruncie upłynął okres dłuższy niż 2 lata. Ponadto z wniosku wynika, że w stosunku do budynków i budowli będących przedmiotem przekazania na rzecz Fundacji Rodzinnej nie ponosił Pan wydatków na ulepszenie obiektów znajdujących się na Nieruchomości, stanowiących co najmniej 30% wartości początkowej danego budynku i budowli.
Tym samym w odniesieniu do znajdujących się na Nieruchomości (gruncie) nakładów w postaci budynków i budowli w części przynależnej do przysługującego Panu udziału w gruncie spełnione zostaną przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Jednocześnie należy wskazać, że grunt, na którym znajdują się opisane we wniosku budynki i budowle - stosownie do art. 29a ust. 8 ustawy - również będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Skoro zatem, ww. transakcja będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy, to dalsza analiza zastosowania zwolnień dla ww. czynności - wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a i pkt 2 ustawy jest bezzasadna.
Ponadto na mocy z art. 43 ust. 10 ustawy:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:
1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2) złożą:
a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub
b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów
- zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.
W myśl art. 43 ust. 11 ustawy:
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać:
1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części – w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a;
3) adres budynku, budowli lub ich części.
Tak więc ustawodawca daje podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – możliwość zrezygnowania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślić należy, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
Zatem jeżeli zarówno Fundacja, jak i Pan będą w momencie transakcji zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni i złożą oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 i 11 ustawy, o rezygnacji ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy i wyborze opodatkowania nakładów w postaci budynku i budowli w części przynależnej do przysługującego Panu udziału w gruncie podatkiem VAT, to ww. dostawa towarów, będzie podlegała opodatkowaniu według właściwej stawki podatku VAT.
Natomiast, jak ustalono powyżej, przekazanie przez Pana nakładów w postaci budynków w części przynależnej do przysługującego Pana małżonce udziałowi w gruncie będzie stanowiło odpłatne świadczenie usług opodatkowane podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy w związku z art. 5 ust. 1 pkt ustawy.
Zatem oceniając Pana stanowisko całościowo należało uznać je za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Ponadto interpretacja ta wywołuje skutki podatkowe jedynie dla Pana, nie ma natomiast zastosowania do Pana małżonki.
W odniesieniu do powołanych przez Pana interpretacji indywidualnych wskazać należy, że interpretacje indywidualne są wydawane w indywidualnych sprawach i nie wiążą organu wydającego interpretacje indywidualne w sprawach innych podatników, co jest tym bardziej zrozumiałe zważywszy na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw podlegających interpretacjom. Interpretacje powołane przez Państwa na poparcie własnego stanowiska rozstrzygają w odmiennym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym od sytuacji przedstawionej we wniosku.
Ponadto należy wskazać, że interpretacje wydawane są w indywidualnych sprawach podatników w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa i stan faktyczny/zdarzenie przyszłe przedstawiony przez danego podatnika. Powołane interpretacje nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa, więc zawartego w nich stanowiska organu podatkowego nie można wprost przenosić na grunt innej sprawy. Każdą sprawę organ wydający interpretacje jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie.
W konsekwencji, powołane przez Pana interpretacje indywidualne nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Odnosząc się natomiast do powołanych przez Pana orzeczeń sądów administracyjnych zaznaczyć, że każdy z wyroków sądów administracyjnych zapada na gruncie unikalnego stanu faktycznego i w zasadzie wyłącznie do niego się ogranicza.
Wskazane przez Pana wyroki sądów administracyjnych zapadły w odniesieniu do indywidualnych i właściwych tylko tym wyrokom opisom spraw.
Z uwagi na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw, powołane przez Pana wyroki nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w analizowanej sprawie.
W związku z powyższym, nie negując orzecznictwa sądów administracyjnych, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego, należy zauważyć, że moc obowiązująca powołanych przez Pana wyroków zamyka się w obrębie spraw, dla których wyroki te zostały wydane.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Interpretacja a sytuacja podatnika
Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.