Przejdź do treści

0114-KDIP4-2.4012.616.2026.1.SKJ

Obrót uzyskiwany z tytułu najmu lokali mieszkalnych zwolniony od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy stanowi obrót z działalności gospodarczej niekorzystający z wyłączeń przewidzianych w art. 90 ust. 5 i ust. 6 ustawy, a zatem powinien zostać uwzględniony przy kalkulacji proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy.

Sygnatura
0114-KDIP4-2.4012.616.2026.1.SKJ
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 21 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

W ramach działalności gospodarczej wykonuje:

·         czynności opodatkowane VAT (m.in. sprzedaż materiałów edukacyjnych i książek),

·         czynności zwolnione z VAT polegające na nauczaniu języka angielskiego.

Niezależnie od prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawczyni uzyskuje przychody z prywatnego najmu lokali mieszkalnych położonych w (…). Najem ten korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT.

W latach 2024-2025 Wnioskodawczyni ponosiła wydatki związane z budową budynku przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej w (…). Wydatki te były dokumentowane fakturami wystawionymi na Wnioskodawczynię jako podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Wydatki inwestycyjne dotyczące tego budynku były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie pozostawały w związku z prywatnym najmem lokali mieszkalnych położonych w (…).

Wnioskodawczyni dokonuje bezpośredniego przyporządkowania ponoszonych wydatków do rodzaju wykonywanych czynności. Wydatki związane z prywatnym najmem lokali mieszkalnych są przyporządkowywane wyłącznie do tego najmu i od wydatków tych Wnioskodawczyni nie odlicza podatku VAT.

Natomiast wydatki związane z budową oraz funkcjonowaniem budynku wykorzystywanego w działalności gospodarczej, w szczególności wydatki inwestycyjne, wydatki dotyczące mediów, wywozu odpadów, podatku od nieruchomości oraz wyposażenia wykorzystywanego w działalności gospodarczej są związane wyłącznie z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie pozostają w związku z prywatnym najmem lokali mieszkalnych.

Obsługa prywatnego najmu lokali mieszkalnych wykonywana jest w całości samodzielnie przez Wnioskodawczynię. Wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi dokumentację najmu, rozlicza należności oraz ustala wysokość obrotu z tytułu najmu. Biuro rachunkowe prowadzące rozliczenia działalności gospodarczej nie prowadzi obsługi ani rozliczeń prywatnego najmu lokali mieszkalnych. Wnioskodawczyni przekazuje biuru rachunkowemu wyłącznie informację o wysokości obrotu z tytułu prywatnego najmu zwolnionego od podatku VAT, natomiast biuro rachunkowe jedynie ujmuje przekazaną kwotę w ewidencji VAT oraz w pliku JPK_V7.

Wnioskodawczyni nie posiada telefonu firmowego. Czynności związane z prywatnym najmem lokali mieszkalnych nie są wykonywane z wykorzystaniem składników majątku, od których odliczany jest podatek VAT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni nie identyfikuje zakupów, od których odliczany jest podatek VAT, wykorzystywanych jednocześnie do prowadzonej działalności gospodarczej oraz do prywatnego najmu lokali mieszkalnych.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

Ad a) Jakie konkretnie wydatki są objęte pytaniem we wniosku?

Pytanie zadane we wniosku dotyczy zasadności wliczania obrotu z najmu prywatnego do proporcji VAT (art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT), a nie rozliczania konkretnych wydatków z tego najmu, ponieważ w najmie prywatnym mieszkań w (…) nie ponosi Pani żadnych wydatków.

Wydatki, których dotyczy problematyka proporcji wskazana we wniosku, to przede wszystkim koszty inwestycyjne związane z budową budynku usługowo-mieszkalnego w (...). W budynku tym obecnie prowadzi Pani szkołę językową, sprzedaje Pani książki anglojęzyczne oraz wynajmuje jego część innemu podmiotowi gospodarczemu. Należy przy tym zaznaczyć, że w czasie budowy, kiedy faktycznie ponosiła Pani przedmiotowe wydatki, prowadziła Pani głównie sprzedaż książek anglojęzycznych i materiałów edukacyjnych online (ponieważ budynek nie był jeszcze gotowy).

Istotą Pani wniosku jest ustalenie, czy wyliczając proporcję VAT dla opisanych wyżej inwestycji w (…), ma Pani obowiązek sztucznie powiększać całkowity obrót o przychody z wynajmu trzech prywatnych mieszkań w (…) (które stanowią Pani majątek osobisty i nie generują żadnych wydatków).

Istotą Pani wniosku jest ustalenie, czy obrót uzyskiwany z najmu prywatnego lokali mieszkalnych w (…), korzystającego ze zwolnienia z VAT, powinien być uwzględniany przy ustalaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług, w odniesieniu do opisanych wyżej wydatków inwestycyjnych ponoszonych w (…).

Ad b) Których konkretnie rodzajów działalności prowadzonych przez Panią dotyczą ww. wydatki (...)?

Wszystkie ponoszone przez Panią wydatki, zwłaszcza koszty budowy budynku usługowo- mieszkalnego w (…) dotyczą wyłącznie prowadzonej działalności gospodarczej, tj.:

  • czynności opodatkowanych VAT: w czasie budowy była to głównie sprzedaż książek i materiałów edukacyjnych online, a obecnie jest to sprzedaż książek anglojęzycznych oraz wynajem części budynku w (…) innemu podmiotowi gospodarczemu;
  • czynności zwolnionych z VAT: nauczanie języka angielskiego.

Kategorycznie podkreśla Pani, że żadne z ponoszonych przez Panią wydatków nie dotyczą i nie są w jakimkolwiek stopniu związane z czynnościami zwolnionymi z VAT realizowanymi w ramach najmu prywatnego lokali mieszkalnych w (…).

Ad d) Czy ma Pani możliwość bezpośredniego przyporządkowania wydatków objętych pytaniem we wniosku bezpośrednio do czynności opodatkowanych (...) albo wyłącznie do czynności zwolnionych (...)?

W odniesieniu do wydatków ponoszonych w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej sytuacja kształtuje się następująco:

1. Wydatki z możliwością bezpośredniego przyporządkowania:

Posiada Pani wydatki, które jest Pani w stanie w 100% przyporządkować do konkretnego rodzaju sprzedaży. Przykładowo: wydatki na zakup oprogramowania do tablic interaktywnych w szkole językowej przyporządkowuje Pani w całości do czynności zwolnionych z VAT. Z kolei zakupy książek przeznaczonych do dalszej odsprzedaży przyporządkowuje Pani w 100% do czynności opodatkowanych.

2. Wydatki bez możliwości bezpośredniego przyporządkowania (wydatki mieszane podlegające proporcji):

W Pani działalności gospodarczej występują również wydatki, których nie da się jednoznacznie przypisać do jednego rodzaju sprzedaży. Takim sztandarowym przykładem są koszty usług biura rachunkowego. Biuro to rozlicza zarówno Pani faktury z działalności zwolnionej (szkoła), jak i opodatkowanej (sprzedaż książek). Dlatego względem kosztów usług księgowych (oraz innych kosztów ogólnych działalności w (…)) nie ma Pani możliwości ich bezpośredniego przyporządkowania i to dla nich musi Pani wyliczyć proporcję na podstawie art. 90 ustawy o VAT.

Należy jednak stanowczo i kategorycznie podkreślić - co stanowi sedno Pani zapytania, że powyższe wydatki w żaden sposób nie dotyczą prywatnego najmu mieszkań w (...).

W odniesieniu do wynajmowanych, prywatnych mieszkań w (...) nie ponosi Pani i nie odlicza Pani żadnych wydatków.

Zarządzanie majątkiem prywatnym (mieszkaniami) realizuje Pani samodzielnie i bezkosztowo w stosunku do działalności firmy:

  • korzysta Pani z odrębnego sprzętu – posiada Pani komputer prywatny, za pomocą którego obsługuje Pani sprawy mieszkań, natomiast w szkole używa Pani odrębnych, służbowych laptopów.
  • usługi biura rachunkowego nie stanowią „wydatku wspólnego” dla firmy i mieszkań. Księgowa nie zajmuje się obsługą Pani najmu w (...). Jej rola ogranicza się wyłącznie do technicznego ujęcia podanej przez Panią kwoty przychodu z najmu w deklaracjach podatkowych (co jest obowiązkiem ustawowym), co nie kreuje po stronie biura kosztów związanych z zarządzaniem tymi mieszkaniami. PIT-28 za mieszkania też sporządza Pani sama.

Tym samym, nie ma Pani żadnych kosztów związanych z prywatnym najmem, a Pani zapytanie dotyczy wyłącznie kwestii uwzględniania samego obrotu (przychodu) z tego najmu przy wyliczaniu proporcji dla wydatków ponoszonych w (…).

Ad e) Jakie dokładnie wydatki uznaje Pani za wydatki wyłącznie związane z prywatnym najmem lokali mieszkalnych?

Żadne. W stosunku do wynajmowanych, prywatnych mieszkań w (...) nie ponosi Pani absolutnie żadnych wydatków.

Ad f) „Czy wynajmowane lokale mieszkalne zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych?"

Nie. Wynajmowane lokale mieszkalne nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych.

Pytanie

Czy przy ustalaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług, Wnioskodawczyni powinna uwzględniać obrót z tytułu prywatnego najmu lokali mieszkalnych korzystającego ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, jeżeli dokonuje bezpośredniego przyporządkowania wszystkich ponoszonych wydatków do wykonywanych czynności, a nie występują zakupy wykorzystywane jednocześnie do prowadzonej działalności gospodarczej oraz do prywatnego najmu lokali mieszkalnych?

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, w przedstawionym stanie faktycznym obrót uzyskiwany z prywatnego najmu lokali mieszkalnych korzystającego ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku od towarów i usług nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, o podatku od towarów i usług prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Natomiast art. 90 ust. 1 ustawy o VAT, nakłada obowiązek odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia, oraz czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje. Dopiero w przypadku, gdy wyodrębnienie takie nie jest możliwe, zastosowanie znajduje proporcja, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.

W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawczyni dokonuje bezpośredniego przyporządkowania wszystkich ponoszonych wydatków do wykonywanych czynności. Wydatki związane z prywatnym najmem lokali mieszkalnych są przyporządkowane wyłącznie do tego najmu, natomiast wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą są przyporządkowane wyłącznie do tej działalności. Wnioskodawczyni nie identyfikuje zakupów wykorzystywanych jednocześnie do prowadzonej działalności gospodarczej oraz do prywatnego najmu lokali mieszkalnych.

W konsekwencji obrót z prywatnego najmu lokali mieszkalnych nie pozostaje w związku z wydatkami, od których Wnioskodawczyni odlicza podatek VAT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Powyższa wykładnia pozostaje również zgodna z art. 168 oraz art. 173-175 dyrektywy 2006/112/WE, z których wynika, że ograniczenie prawa do odliczenia poprzez zastosowanie proporcji dotyczy sytuacji, w których te same towary lub usługi są wykorzystywane zarówno do czynności dających prawo do odliczenia, jak i czynności, które takiego prawa nie dają.

Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków służących wyłącznie działalności gospodarczej opodatkowanej, wyłącznie z uwagi na osiąganie przez Wnioskodawczynię przychodów z prywatnego najmu lokali mieszkalnych. Taki rezultat pozostawałby w sprzeczności z zasadą neutralności podatku od towarów i usług, zgodnie z którą podatek VAT nie powinien obciążać podatnika w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi służą wykonywaniu czynności opodatkowanych.

W związku z powyższym Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że obrót z prywatnego najmu lokali mieszkalnych nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczenia podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”. Zgodnie z tym artykułem:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto, ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających  z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, w świetle którego:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast w oparciu o art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Wyrażoną w cytowanym wyżej art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 90 ustawy.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy:

W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Na mocy art. 90 ust. 2 ustawy:

Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.

W myśl art. 90 ust. 3 ustawy:

Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Art. 90 ust. 4 ustawy stanowi, że:

Proporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.

W świetle art. 90 ust. 5 ustawy:

Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika – używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności.

Stosownie do art. 90 ust. 6 ustawy:

Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu z tytułu transakcji dotyczących:

1) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych;

2) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Na mocy art. 90 ust 9a ustawy:

Przy ustalaniu proporcji zgodnie z ust. 2-6 do obrotu nie wlicza się kwoty podatku.

Stosownie do art. 90 ust. 10 ustawy:

W przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:

1) przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;

2) nie przekroczyła 2% – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.

Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą i jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach działalności gospodarczej wykonuje Pani czynności opodatkowane VAT (m.in. sprzedaż materiałów edukacyjnych i książek) oraz czynności zwolnione od VAT polegające na nauczaniu języka angielskiego.

Ponadto, uzyskuje Pani przychody z prywatnego najmu trzech lokali mieszkalnych. Wynajmowane lokale mieszkalne nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych. Najem korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy.

Nie odlicza Pani podatku VAT od wydatków związanych z prywatnym najmem lokali mieszkalnych.

Posiada Pani wydatki, które jest Pani w stanie przyporządkować do konkretnego rodzaju sprzedaży.

W ramach działalności gospodarczej ponosi Pani również wydatki, których nie da się jednoznacznie przypisać do jednego rodzaju sprzedaży. Takim przykładem są koszty usług biura rachunkowego. Wskazała Pani, że księgowa nie zajmuje się obsługą Pani najmu w (...), a jej rola ogranicza się wyłącznie do technicznego ujęcia podanej przez Panią kwoty przychodu z najmu w deklaracjach podatkowych.

Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy przy ustalaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług, powinna Pani uwzględniać obrót z tytułu prywatnego najmu lokali mieszkalnych korzystającego ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, jeżeli dokonuje bezpośredniego przyporządkowania wszystkich ponoszonych wydatków do wykonywanych czynności, a nie występują zakupy wykorzystywane jednocześnie do prowadzonej działalności gospodarczej oraz do prywatnego najmu lokali mieszkalnych.

Dokonując analizy przedstawionego stanu faktycznego oraz mających zastosowanie przepisów prawa podatkowego należy wskazać, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Oznacza to, że podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z czynnościami zwolnionymi od podatku.

Jednocześnie, stosownie do art. 90 ust. 1 ustawy, podatnik wykonujący zarówno czynności, w związku z którymi przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z tymi rodzajami czynności. Jeżeli natomiast nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części takich kwot, zastosowanie znajduje mechanizm proporcjonalnego odliczenia określony w art. 90 ust. 2 i ust. 3 ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pani działalność obejmującą zarówno czynności opodatkowane podatkiem VAT, jak i czynności zwolnione od podatku, a ponadto ponosi wydatki, których – jak sama wskazała – nie da się jednoznacznie przypisać do jednego rodzaju sprzedaży.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wynajem lokali mieszkalnych stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem działalność gospodarcza obejmuje w szczególności wykorzystywanie towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Oznacza to, że również osoba fizyczna wynajmująca składniki swojego majątku prywatnego działa – w zakresie wykonywanych usług najmu – jako podatnik podatku od towarów i usług.

Tym samym obrót osiągany przez Panią z tytułu najmu lokali mieszkalnych na cele mieszkaniowe, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy, stanowi obrót uzyskiwany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na gruncie podatku VAT.

Proporcja, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy, ustalana jest jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności dających prawo do odliczenia w całkowitym obrocie uzyskanym z czynności dających oraz niedających takiego prawa. Jednocześnie ustawodawca przewidział w art. 90 ust. 5 i ust. 6 ustawy określone wyłączenia z obrotu uwzględnianego przy kalkulacji proporcji.

W odniesieniu do art. 90 ust. 5 ustawy należy zauważyć, że z opisu sprawy wynika, iż wynajmowane lokale mieszkalne nie zostały wprowadzone do prowadzonej przez Panią ewidencji środków trwałych. Tym samym przepis ten nie znajduje zastosowania w analizowanej sprawie.

Natomiast odnosząc się do art. 90 ust. 6 ustawy należy wskazać, że ani przepisy ustawy o VAT, ani przepisy Dyrektywy 2006/112/WE nie zawierają definicji pojęcia „czynności pomocniczych”. W takim przypadku w pierwszej kolejności stosuje się wykładnię językową, która jest podstawą komunikacji z adresatem normy. Dopiero kiedy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów dopuszczalne jest skorzystanie z pozajęzykowych wykładni.

Według internetowego słownika synonimów (strona internetowa: https://www.synonimy.pl/synonim/pomocniczy/), synonimami do słowa „pomocniczy” są pojęcia: „wspomagający, posiłkowy, usługowy, rezerwowy, doradczy, orientacyjny, towarzyszący, dodatkowy, uzupełniający, służebny”.

Według słownika języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego „pomocniczy” to „służący jako pomoc, wspomagający coś, współdziałający w czym ubocznie, dodatkowo; posiłkowy, dodatkowy”.

W przedstawionych okolicznościach nie można uznać, że świadczone przez Panią usługi najmu mają charakter pomocniczy. Wynajmuje Pani trzy lokale mieszkalne w (...). Najem nie ma zatem charakteru sporadycznego ani incydentalnego, lecz stanowi odrębny obszar Pani działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.

Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma również okoliczność, że ponosi Pani wydatki, których nie da się jednoznacznie przypisać do czynności opodatkowanych albo wyłącznie do czynności zwolnionych. Przykładem tego są koszty usług biura rachunkowego. Biuro ro rozlicza zarówno Pani faktury z działalności zwolnionej, jak i opodatkowanej. Ponadto wskazała Pani, że rola księgowej ogranicza się wyłącznie do technicznego ujęcia podanej przez Panią kwoty przychodu z najmu w deklaracjach podatkowych.

Należy zauważyć, że obrót osiągany z tytułu najmu lokali mieszkalnych podlega uwzględnieniu w prowadzonych dla potrzeb podatku VAT ewidencjach i rozliczeniach podatkowych. W konsekwencji wydatki związane przykładowo z prowadzeniem księgowości, które dotyczą całokształtu działalności gospodarczej, w skład której wchodzi także działalność zwolniona obejmująca usługi najmu lokali mieszkalnych. Z tego względu nie można uznać, że wydatki te pozostają związane wyłącznie z działalnością inną niż najem mieszkań.

Skoro zatem występują wydatki wspólne służące zarówno czynnościom opodatkowanym, jak i czynnościom zwolnionym od podatku, dla których nie jest możliwe dokonanie bezpośredniej alokacji podatku naliczonego, zastosowanie znajduje mechanizm proporcjonalnego odliczenia określony w art. 90 ust. 2 i ust. 3 ustawy.

Przy obliczaniu tej proporcji należy uwzględnić całkowity obrót uzyskany przez Panią z tytułu czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz całkowity obrót z czynności zwolnionych od podatku, w tym również obrót osiągany z tytułu najmu lokali mieszkalnych na cele mieszkaniowe zwolniony od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje okoliczność, że określone wydatki związane bezpośrednio z najmem mogą zostać przyporządkowane wyłącznie do tej działalności i w konsekwencji nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego. Przedmiotem sprawy jest bowiem ustalenie zasad kalkulacji proporcji dla wydatków wspólnych, których nie można przyporządkować wyłącznie do określonego rodzaju czynności.

W konsekwencji obrót uzyskiwany z tytułu najmu lokali mieszkalnych zwolniony od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy stanowi obrót z działalności gospodarczej niekorzystający z wyłączeń przewidzianych w art. 90 ust. 5 i ust. 6 ustawy, a zatem powinien zostać uwzględniony przy kalkulacji proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy.

W rezultacie, jako czynny podatnik VAT wykonujący zarówno czynności opodatkowane, jak i zwolnione od podatku, jest Pani zobowiązana przy ustalaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy, uwzględnić również obrót osiągany z tytułu najmu lokali mieszkalnych zwolniony od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy.

Zatem Pani stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.