0114-KDIP4-2.4012.534.2026.2.KS

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 24 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania czynności wykonywanych przez Partnera konsorcjum, prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego oraz braku dokumentowania fakturą podziału zysku.

Uzupełnili go Państwo pismem z 7 września 2026 r. (wpływ 7 września 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Spółka (dalej jako Spółka) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT na terytorium kraju oraz posiada siedzibę działalności na terytorium kraju.

Spółka wykonuje działalność jako tzw. Agencja medialna, specjalizująca się w planowaniu, zakupie oraz optymalizacji kampanii reklamowych w mediach, w tym w mediach elektronicznych. Spółka należy do grupy podmiotów (…) (dawniej grupa (…)).

Spółka w związku z działalnością zawiera z klientami kontrakty na realizację kampanii reklamowych. W ramach danej kampanii ustalany jest jej budżet, który stanowi wartość wynagrodzenia należnego z tytułu realizacji kampanii na rzecz klienta.

W związku z realizowanymi kampaniami, Spółka współpracuje z innymi podmiotami m.in. ze Spółką A. Spółka A. świadczy usługi planowania i zakupu mediów offline.

W ramach planowanej współpracy z tym podmiotem, planowane jest zawarcie umowy o wspólne przedsięwzięcie, którego celem byłaby wspólna realizacja kampanii reklamowej na rzecz klienta zewnętrznego.

Wspólne przedsięwzięcie oparte byłoby na następujących założeniach, które miałyby swoje odzwierciedlenie w postanowieniach umownych.

Model wspólnego przedsięwzięcia oparty byłyby na zasadzie działania konsorcjum (dlatego też dalej wspólne przedsięwzięcia będzie określane jako konsorcjum). W ramach konsorcjum jego Liderem byłaby Spółka. Do zadań Spółki należałoby zawarcie umowy z klientem na realizację kampanii, ustalenie budżetu kampanii, realizacja określonego zakresu prac bezpośrednio na rzecz klienta oraz reprezentacja na zewnątrz (wobec podmiotów trzecich), w tym odpowiedzialność za realizację kampanii wobec klienta zamawiającego.

W umowie z klientem zewnętrznym Spółki przewidziany będzie model rozliczenia etapowego. Dla danego etapu prac przypisana będzie określona kwota wynagrodzenia oraz moment wyznaczający możliwość rozliczenia takiego etapu. Umowa z klientem będzie przewidywać płatności w formie zaliczek lub przedpłat.

Spółka A. jako konsorcjant (partner) będzie odpowiedzialna za relację podwykonawczą kampanii poprzez m.in. zakup czasu i przestrzeni medialnej, usług mediowych, w tym negocjowanie z dostawcami tego typu przestrzeni medialnej warunków ich zakupu. Czynności te Spółka A. wykonuje we własnym zakresie i w ramach określonego budżetu kampanii.

Zakupu ww. usług od podmiotów zewnętrznych, w tym dalszych podwykonawców, Spółka A. będzie dokonywać na własny rachunek i odpowiedzialność.

Współpraca Spółki oraz Spółki A. będzie podzielona na etapy realizacji kampanii i na każdym etapie zaangażowanie lub rola danego konsorcjanta będzie inna. Strony konsorcjum zamierzają jednak dokonywać rozliczenia w formie etapów powiązanych z rozliczeniem stopnia wykonania kampanii na rzecz klienta. Dla każdego etapu ustalane będzie rozliczenie rzeczywistych poniesionych kosztów przez Spółkę A. lub przez Spółkę. Spółka A. z uwagi na posiadane relacje z dostawcami usług mediowych, od których będzie nabywać usługi niezbędne do wykonania swojej części zadań w ramach wspólnego przedsięwzięcia - uzyskuje obniżki cen takich usług od swoich dostawców. Dzięki uzyskiwanym obniżkom na ceny nabywanych usług od dostawców (tu podwykonawców dla tej Spółki), jest możliwe zapewnienie rentowności wspólnego przedsięwzięcia. Przy czym zgodnie z umową konsorcjum, Spółka A. będzie obciążała kosztem nabycia takich usług, w tym doliczoną marżą własną (marżą mediową) Lidera. Zgodnie z umową konsorcjum takie obciążenie będzie dokonywane po zakończeniu etapu, w ramach którego czynności wykonywała Spółka A.

Jednocześnie Spółka i konsorcjant (Spółka A.) - jako że tylko Spółka jest podmiotem uprawnionym do uzyskania wynagrodzenia od klienta zamawiającego - ustalą w ramach konsorcjum podział zysku wg wskaźnika procentowego oraz ostatecznego rozliczenia poniesionych kosztów (65% udziału w zysku dla Spółki i 35% udziału w zysku dla A.). Umowa konsorcjum określać będzie sposób rozliczenia zysku (końcowego wyniku) pomiędzy członkami konsorcjum oraz jego tryb i termin dokonania po zakończeniu wspólnego przedsięwzięcia.

Umowa konsorcjum będzie przewidywała rozliczenie zysku jako wyniku końcowego z końcem danego roku (roczne rozliczenie). Zysk ze wspólnego przedsięwzięcia będzie ustalany jako kwota powstała z różnicy pomiędzy otrzymanym wynagrodzeniem konsorcjanta od Lidera, a kosztami konsorcjanta wynikającymi z realizacji zamówienia.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Wnioskodawcą jest Spółka (…) co jest uwzględnione w całości opisu zdarzenia i uzasadnienia do każdego ze stanowisk.

Usługi nabywane od Partnera konsorcjum (Spółki A.) będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług przez Spółkę (…) jako Lidera konsorcjum.

Pytanie nr 1 złożone we wniosku dotyczy tego, czy należne Partnerowi (Spółce A.) wynagrodzenie po zakończeniu danego etapu realizacji prac w ramach konsorcjum będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT i czy w związku z tym Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury dokumentującej takie wynagrodzenie.

Odpowiedzialność przed klientem zewnętrznym z tytułu niewykonania lub niewłaściwego wykonania umowy ponosi Lider.

Partner odpowiada za niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie zadań przed Liderem.

Podział zysku pomiędzy Spółką jako Liderem, a Partnerem wynika z umówionego prawa do udziału w zysku według wskazanej proporcji. Nie jest on uzależniony od wykonania określonych świadczeń.

Podział zysku, tj. środków pomiędzy Spółką jako Liderem a Partnerem w związku z realizacją wspólnego zamówienia w ramach konsorcjum, będzie dokonywany na podstawie wypracowanego zysku na koniec roku i będzie kalkulowany zgodnie z przysługującym procentowo udziale w konsorcjum.

Podział zysku przede wszystkim nie stanowi wynagrodzenia o jakim mowa w pytaniu 1 w złożonym wniosku. Podział zysku nie stanowi wynagrodzenie za wykonanie jakichkolwiek usług przez Partnera na rzecz Lidera lub Lidera na rzecz Partnera. Podział zysku stanowi wypracowany przez Partnera zysk na realizowanym wspólnie zadaniu na rzecz klienta zewnętrznego, który następnie podlega podziałowi według ustalonej proporcji udziału w konsorcjum.

Wypłatę podziału zysku zgodnie z ustaloną i przysługującą proporcją technicznie dokonuje Partner. Natomiast rozliczeniem wyniku konsorcjum zajmuje się tzw. back office Grupy (centrum usług wspólnych odpowiadające za prowadzenie księgowości spółek z Grupy, w tym Lidera i Partnera (kosztami wynagrodzenia usług księgowych w grupie obciążane są spółki Grupy). Back office jest zarządzane i przypisane do Lidera (Spółki (…)), niemniej jednak z tytułu dokonania rozliczenia wyniku konsorcjum, Liderowi nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie (nie ma to wpływu na podział zysku).

Partner (Spółka A.), nie będzie odsprzedawać usługi (w tym nabytych od innych podmiotów) na rzecz Lidera konsorcjum, jak również na rzecz klienta zewnętrznego.

Bezpośrednim beneficjentem usługi Partnera (w tym nabytych od innych podmiotów) będzie Spółka (Lider). Natomiast klient zewnętrzny jest finalnym odbiorcą wykonanej usługi przez konsorcjum.

Podmiotem uprawnionym do uzyskania wynagrodzenia od klienta zamawiającego będzie wyłącznie Lider.

Rozliczenie wyniku końcowego (podział wynagrodzenia) w ramach podziału zysku nie jest uzależnione od wykonania konkretnych świadczeń. Wskazane czynności do jakich odnosi się Dyrektor KIS, są zadaniami jakie są przypisane członkowi konsorcjum zgodnie z umową konsorcjum. Natomiast podział zysku dokonywany jest wyłącznie według ustalonej proporcji udziału w zysku konsorcjum.

Wskazane pytanie nr 2 jest prawidłowo sformułowane, gdyż dotyczy zagadnienia czy przekazanie Liderowi konsorcjum przez członka konsorcjum kwot należnych za czynności realizowane w ramach konsorcjum jako rozliczenie wyniku końcowego konsorcjum (podziału zysku), nie będzie podlegało dokumentowaniu fakturą, tylko innym dokumentem księgowym, np. notą księgową.

Tak jak wskazuje się to w wyjaśnieniach „czynności realizowane w ramach konsorcjum jako rozliczenie wyniku końcowego konsorcjum (podziału zysku)” pod tym opisem należy rozumieć podział zysku powstały w ramach udziału w konsorcjum i który jest redystrybuowany pomiędzy jego członkami z tytułu udziału w konsorcjum. Podział ten jest niezależny od ilości czy zakresu czynności przez jakie należy rozumieć zadania przypisane danemu członkowi konsorcjum.

Pytania (pytanie nr 1 ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

1)  Czy należne Partnerowi (Spółce A.) wygrodzenie po zakończeniu danego etapu realizacji prac w ramach konsorcjum, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT i czy w związku z tym Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury dokumentującej takie wynagrodzenie?

2)  Czy przekazanie Liderowi konsorcjum przez członka konsorcjum kwot należnych za czynności realizowane w ramach konsorcjum jako rozliczenie wyniku końcowego konsorcjum (podziału zysku), nie będzie podlegało dokumentowaniu fakturą, tylko innym dokumentem księgowym, np. notą księgową?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1

Spółka stoi na stanowisku, że opisane w zdarzeniu przyszłym obciążenie jej przez Spółkę A. po zakończeniu danego etapu realizacji prac, będzie stanowiło odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT i podlegało udokumentowaniu fakturą, a podatek zawarty na tej fakturze będzie stanowił dla Spółki podatek VAT naliczony.

Ad. 2

Spółka stoi na stanowisku, że w opisanym zdarzeniu przyszłym otrzymanie przez nią kwot należnych za czynności realizowane w ramach konsorcjum jako rozliczenie wyniku końcowego konsorcjum (podziału zysku), nie będzie podlegało dokumentowaniu fakturą, tylko innym dokumentem księgowym, np. notą księgową.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy.

Ad. 1

Na wstępie należy wskazać, że w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, wskazano zamknięty katalog zdarzeń podlegających opodatkowaniu VAT, do których należą:

1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2) eksport towarów;

3) import towarów na terytorium kraju;

4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Natomiast, zgodnie z art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1)  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celo w innych niż działalności gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;

2)  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Spółka (Wnioskodawca) zamierza działać wraz ze Spółką A. w ramach realizacji zawartego z klientem zewnętrznym zamówienia na realizację kampanii reklamowej w formule konsorcjum (wspólnego przedsięwzięcia).

Instytucja konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów).

Stosownie do art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

W konsekwencji strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcjum podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Przechodząc zatem na grunt VAT należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Konsorcjum - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego - nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umowy w konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu - będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot wiodący.

W zakresie umów konsorcjum lub wspólnego przedsięwzięcia przyjęła się doktryna, zgodnie z którą wzajemne rozliczenia dokonywane pomiędzy uczestnikami takich przedsięwzięć nie stanowią świadczenia usług lub dostaw towarów, a jedynie przepływy pieniężne dokonywane w ramach wzajemnych rozliczeń - tym samym nie podlegają opodatkowaniu VAT. Przyjmuje się bowiem, że wszystkie czynności wykonywane w ramach konsorcjum prowadzą do realizacji wspólnego celu jakim jest wykonanie na rzecz zamawiającego określonej w umowie usługi. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że konsorcjant wykonuje usługi na rzecz pozostałych uczestników. W konsekwencji, wykonane przez niego na rzecz zamawiającego, a rozliczane w ramach konsorcjum świadczenia powinny być dokumentowane za pomocą not księgowych.

Stanowisko takie przedstawił w wyroku z 28 stycznia 2021 r. (I FSK 1685/20) Naczelny Sąd Administracyjny. Wskazał, że: „W przypadku braku wzajemnych świadczeń między członkami konsorcjum, rozliczenia pomiędzy nimi mają charakter wewnętrzny, zaś okoliczność, ze członkowie i lider zachowują odrębny status podatników podatku od towarów i usług nie powoduje, że dochodzi między nimi do świadczenia usług. Innymi słowy, rozliczenia pieniężne między uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia nie mogą być same przez się potraktowane jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli równocześnie nie towarzyszy im świadczenie usługi”.

Podobny pogląd zaprezentowano w innych orzeczeniach sądów administracyjnych, przykładowo w:

• wyroku WSA w Rzeszowie z 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Rz 760/10,
• wyroku WSA w Warszawie z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1911/16,
• wyroku WSA w Gdańsku z 3 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 585/23.

Powyższe zatem implikuje wniosek, że w standardowym modelu rozliczeń konsorcjum zasadniczo tylko jego lider wykazuje sprzedaż opodatkowaną na rzecz podmiotu zamawiającego/inwestora i w tym zakresie fakturuje taki podmiot za realizację zamówienia. Członkowie konsorcjum nie są uprawnieni co do zasady do fakturowania za część realizacji swoich prac (zakresu prac) w ramach zamówienia podmiotu zamawiającego, gdyż w tym aspekcie nie występuje pomiędzy nimi a zamawiającym odpłatne świadczenie usług (względnie, sama umowa zamówienia nie pozwala na to).

Na szczególną uwagę zasługuje wyrok TSUE w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro SGPS SA (EDM) gdzie sąd ten zauważył, że w zależności od sposobu uregulowania przez uczestników konsorcjum ich wzajemnych stosunków, czynności realizowane pomiędzy nimi mogą przyjąć charakter:

• czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT, tj. rozliczenie zysku lub straty z tytułu realizacji wspólnego przedsięwzięcia w oparciu o przewidziany w umowie konsorcjum podział przychodów i kosztów wspólnego przedsięwzięcia; albo
• czynności podlegających opodatkowaniu VAT, tj. realizacji przez jednego uczestnika konsorcjum zindywidualizowanych świadczeń o określonej wartości na rzecz innego uczestnika konsorcjum, które mają charakter odpłatny i następują w oderwaniu od określonego w umowie konsorcjum podziału przychodów i kosztów wspólnego przedsięwzięcia.

Zgodnie z przytoczonym orzeczeniem TSUE - sam fakt zawarcia umowy konsorcjum lub wspólnego przedsięwzięcia, nie przesądza o jego istocie i kwalifikacji dla celów VAT. Decydujące znaczenie mają umowne postanowienia regulujące sposób rozliczeń i podziału kosztów/zysku pomiędzy stronami takiej umowy (partnerami konsorcjum). Wynika stąd, że każde konsorcjum powinno być traktowane odrębnie i odrębnie analizowane dla celów określenia skutków w podatku od towarów i usług.

W planowanym modelu obowiązywania konsorcjum, strony zamierzają przyjąć następujący model jego funkcjonowania - uwzgledniający specyficzny podział ról, jak i stopnień zaangażowania każdego z członków w realizację wspólnego przedsięwzięcia w jego trakcie:

• Lider (Spółka) za całe zadanie fakturuje zamawiającego,
• konsorcjant (Spółka A.) wykonuje przypisane mu części prac i fakturują z ich tytułu lidera.

W ocenie Spółki charakter podwykonawczy planowanego konsorcjum pozwala na uznanie, iż w ramach relacji rozliczenia bieżącego w trakcie realizowania zadania w ramach konsorcjum obciążenia dokonywane przez Spółkę A. na rzecz Spółki (lidera) będą odpłatnym świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu VAT.

Należy stwierdzić, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o VAT. Niemniej jednak, muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

• w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
• świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu VAT.

Pojęcie odpłatnego świadczenia usług na gruncie regulacji dotyczących podatku VAT było wielokrotnie przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”). Posiłkując się wskazówkami zawartymi w orzeczeniach TSUE (m.in. C-154/80 Cooperatieve Aardappelenbewaarplaats GA; C-89/81 Hong Kong Trade Development Council; C-102/86 Apple and Pear Development Council; C-16/93 R. J. Tolsma; C-215/94 Jurgen Mohr; C-276/97, C-358/97 i 408/97 Komisja Europejska vs. Francja, Irlandia, Holandia; C-174/00 Kennemer Golf Country Club; C-210/04 FCE Bank plc; C-277/05 Socie te thermale d'Euge nie-les-Bains), można sformułować ogólne stanowisko, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, uważane mogą być relacje, w których:

• istnieje jakiś związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
• wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
• odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
• istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

W opisanym zdarzeniu przyszłym Spółka A. nabywa odpowiednie świadczenia od dalszych poddostawców usług w celu realizacji spoczywających na niej zadań, w zamian za to uzyskuje od Spółki jako lidera w trakcie trwania konsorcjum stosowne wynagrodzenie kalkulowane jako wysokość poniesionego kosztu oraz narzuconą marżą medialną Spółki A.. Z drugiej strony Spółka otrzymuje gotowe elementy usługowe niezbędne do pełnej realizacji zamówionego zadania od klienta zewnętrznego i może w ten sposób w dalszym ciągu finalizować swoją część prac. Występuje tu zatem niewątpliwy związek pomiędzy otrzymanym świadczeniem, a wypłaconym wynagrodzeniem - istnieje wobec tego odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Implikuje to do następujących wniosków:

• Spółka A. powinna w takiej sytuacji dokonując odpłatnego świadczenia usług na rzecz Spółki (lidera) z tytułu rzeczonego obciążenia udokumentować je fakturą i rozpoznać podatek VAT należny (od kwoty netto takiego obciążenia).

Jednocześnie podatek VAT zawarty na fakturach dokumentujących wspomniane obciążenie wystawionych przez Spółkę A. - stanowi dla Spółki (lidera) podatek VAT naliczony do odliczenia.

Jak wynika z brzmienia art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W świetle art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Jednocześnie w przepisach art. 88 ust. 1-3a ustawy, wymieniono przypadki, w których nabywcy nie przysługuje prawo do odliczenia VAT.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE, prawo do odliczenia podatku VAT stanowi integralną część systemu podatku VAT i co do zasady nie może być ograniczane. Jest ono wykonywane w sposób bezpośredni w stosunku do całego podatku obciążającego czynności powodujące naliczenie podatku (wyroki TSUE: z 6 lipca 1995 r. w sprawie C-62/93 BP Soupergaz, rec. str. I 1883, pkt 18 oraz z 21 marca 2000 r. w sprawach połączonych od C-110/98 do C-147/98 Gabalfrisa i in., rec. str. I 1577, pkt 43).

System odliczeń przewidziany w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru podatku VAT podlegającego zapłacie bądź zapłaconego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku VAT zapewnia całkowitą neutralność działalności gospodarczej w zakresie obciążeń podatkowych, bez względu na cel czy rezultaty tej działalności, pod warunkiem, że co do zasady podlega ona sama opodatkowaniu podatkiem VAT (wyroki TSUE: z 14 lutego 1985 r. w sprawie 268/83 Rompelman, Rec. str. 655, pkt 19; z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 Ghent Coal Terminal, Rec. str. I 1, pkt 15; z 21 marca 2000 r. w sprawach połączonych od C-110/98 do C-147/98 Gabalfrisa i in., Rec. str. I 1577, pkt 44; z 8 czerwca 2000 r. w sprawie C-98/98 Midland Bank, Rec. str. I 4177, pkt 19; z 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/98 Abbey National, Rec. str. I 1361, pkt 24).

Na szeroki zakres ujmowania związku pomiędzy podatkiem naliczonym a sprzedażą opodatkowaną TSUE wskazał w sprawie C-435/05 Investrand BV v. Staatssecretaris van Financie.

Podobnie TSUE orzekł m.in. w wyroku w sprawach C-98/98 Midland Bank oraz C-465/03 Kretztechnik AG.

Faktury dokumentujące nabycie świadczeń od konsorcjantów (wykonawców) w ramach zawartej umowy na realizację przedmiotu zamówienia:

• (…) S.A. - fv nr (…);
• (…) Sp. z o.o. - fv nr (…),
• (…) l GmbH & Co.KG - (…).

Zważywszy, że zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego wszystkie nabycia świadczeń od Spółki A. w ramach rozliczenia obciążeń mają na celu realizację zamówienia na rzecz klienta zewnętrznego a zatem służyć mają do sprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT (niewątpliwie występuje związek pośredni takich nabyć z działalnością opodatkowaną Spółki, tj. sprzedażą na rzecz klienta zewnętrznego), Spółka będzie mogła odliczyć w całości podatek VAT naliczony wynikający z faktur dokumentujących nabycie przedmiotowych świadczeń (obciążenia ze strony Spółki A.).

W analogicznym stanie faktycznym takie stanowisko potwierdził także, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydanej interpretacji z 17 kwietnia 2023 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.19.2023.4.ICZ.

W efekcie, stanowisko Spółki w tym zakresie należy całościowo uznać za prawidłowe.

Ad. 2

Nawiązując do przytoczonej powyżej w pkt 1 argumentacji w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy konsorcjum oraz jego funkcjonowania, Spółka pragnie zauważyć, że jej zdaniem odrębne skutki należy wiązać z rozliczeniem wyniku końcowego, który jest właściwie rozliczeniem i podziałem pomiędzy członkami konsorcjum wypracowanego zysku (przychodu).

W ocenie Spółki, podział wypracowanego zysku pomiędzy konsorcjantami i jego wypłata stosownie do posiadanego prawa udziału w zysku po zakończeniu konsorcjum, nie wiąże się z żadnym świadczeniem, ale stanowi przepływ środków w pieniężnych. W przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego dokonywana będzie jedynie redystrybucji środków pieniężnych (wynagrodzenia) od klienta. To klient (osoba trzecia) ponosi ciężar ekonomiczny wynagrodzenia, a pomiędzy członkiem konsorcjum i Liderem (Spółką) dochodzi jedynie do redystrybucji tych środków pieniężnych w ramach wspólnego przedsięwzięcia (konsorcjum).

Tym samym podział zysku (przychodów) w ramach konsorcjum po jego zakończeniu, pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT. W rezultacie, podział może być rozliczony dokumentem księgowym, np. notą. Nie będzie zatem zasadne dokumentowanie tego rozliczenia w formie faktury wystawianej przez Lidera na członka konsorcjum (skoro rozliczenie nie dotyczy czynności opodatkowanej VAT).

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje jednoznaczne potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE („TSUE”). Mianowicie, w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro SGPS SA (EDM) przeciwko Fazenda Publica (wyrok z 29 kwietnia 2004 r.), TSUE zajął stanowisko, zgodnie z którym: „wykonywane przez członków konsorcjum czynności korespondujące z posiadanym przez nich zgodnie z postanowieniami umowy udziałami, nie stanowią czynności odpłatnych. W odniesieniu zatem do takich działań nie można mówić o transakcjach podlegających opodatkowaniu. (...) (podkreślenie Wnioskodawcy w pkt 87 ww. wyroku).

Na poprawność powyższych konkluzji wskazuje również orzecznictwo organów interpretacyjnych. Co więcej linia orzecznicza zdaje się być jednoznaczna w zakresie braku opodatkowania VAT podziału przychodów między konsorcjantami, np. interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 19 stycznia 2022 r. nr 0112-KDIL1-1.4012.712.2021.2.HW lub wyrok NSA z 6 kwietnia 2018 r. sygn. I FSK 961/16.

Tym samym, stanowisko Spółki w tym zakresie należy w całości uznać za prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:

Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i odzwierciedla zasadę powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji, które są wykonywane przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.

Aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

• w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
• świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Przy czym z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Podobnie w orzeczeniu TSUE z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden TSUE podkreślił, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

• istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
• wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
• istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
• odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
• istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Kwestie dotyczące dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług uregulowane są w dziale XI ustawy.

Stosownie do art. 106b ust. 1 ustawy:

Z art. 106b ust. 1 ustawy wynika, co do zasady, że podatnik VAT jest zobowiązany wystawić fakturę dokumentującą m.in. sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika.

Państwa wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności tego, czy należne Partnerowi (Spółce A.) wygrodzenie po zakończeniu danego etapu realizacji prac w ramach konsorcjum, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT i czy w związku z tym będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktury dokumentującej takie wynagrodzenie.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że umowa konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów).

Na podstawie art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):

Co do zasady, konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum, realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem.

Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika.

Jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Konsorcjum - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego - nie może być uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu - będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot wiodący.

Zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum, powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Z wniosku wynika, że w ramach planowanej współpracy ze Spółką A., planowane jest zawarcie umowy o wspólne przedsięwzięcie, którego celem byłaby wspólna realizacja kampanii reklamowej na rzecz klienta zewnętrznego. Model wspólnego przedsięwzięcia oparty byłyby na zasadzie działania konsorcjum, w ramach którego jego Liderem byliby Państwo. Do Państwa zadań należałoby zawarcie umowy z klientem na realizację kampanii, ustalenie budżetu kampanii, realizacja określonego zakresu prac bezpośrednio na rzecz klienta oraz reprezentacja na zewnątrz (wobec podmiotów trzecich), w tym odpowiedzialność za realizację kampanii wobec klienta zamawiającego. Odpowiedzialność przed klientem zewnętrznym z tytułu niewykonania lub niewłaściwego wykonania umowy ponosi Lider. Partner odpowiada za niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie zadań przed Liderem. W umowie z klientem zewnętrznym przewidziany będzie model rozliczenia etapowego. Dla danego etapu prac przypisana będzie określona kwota wynagrodzenia oraz moment wyznaczający możliwość rozliczenia takiego etapu. Spółka A. jako konsorcjant (partner) będzie odpowiedzialna za relację podwykonawczą kampanii poprzez m.in. zakup czasu i przestrzeni medialnej, usług mediowych, w tym negocjowanie z dostawcami tego typu przestrzeni medialnej warunków ich zakupu. Współpraca Państwa oraz Spółki A. będzie podzielona na etapy realizacji kampanii i na każdym etapie zaangażowanie lub rola danego konsorcjanta będzie inna. Strony konsorcjum zamierzają jednak dokonywać rozliczenia w formie etapów powiązanych z rozliczeniem stopnia wykonania kampanii na rzecz klienta. Dla każdego etapu ustalane będzie rozliczenie rzeczywistych poniesionych kosztów przez Spółkę A. lub przez Państwa. Spółka A. będzie nabywać usługi niezbędne do wykonania swojej części zadań w ramach wspólnego przedsięwzięcia. Przy czym zgodnie z umową konsorcjum, Spółka A. będzie obciążała kosztem nabycia takich usług, w tym doliczoną marżą własną (marżą mediową) Lidera. Zgodnie z umową konsorcjum takie obciążenie będzie dokonywane po zakończeniu etapu, w ramach którego czynności wykonywała Spółka A.. Bezpośrednim beneficjentem usługi Partnera (w tym nabytych od innych podmiotów) będą Państwo (Lider). Natomiast klient zewnętrzny jest finalnym odbiorcą wykonanej usługi przez konsorcjum. Podmiotem uprawnionym do uzyskania wynagrodzenia od klienta zamawiającego będzie wyłącznie Lider. Usługi nabywane od Partnera konsorcjum (Spółki A.) będą wykorzystywane przez Państwa wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie usług), a nie sama płatność.

Za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

• istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
• wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
• istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
• odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
• istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Należy podkreślić, że działań podjętych w ramach umów o współpracy nie można dla celów podatku od towarów i usług oceniać jednostkowo, lecz z uwzględnieniem ich charakteru jako działania złożonego i wspólnego, tworzącego w aspekcie gospodarczym jedną całość.

W analizowanej sprawie sama czynność rozliczenia kosztów przez Spółkę A., która będzie obciążała kosztem nabycia takich usług, w tym doliczoną marżą własną (marżą mediową) Państwa jako Lidera, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega natomiast świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy wykonywane pomiędzy członkami konsorcjum, tj. Państwem jako Liderem a Partnerem w ramach podziału zadań w konsorcjum.

Mając na względzie opisane okoliczności sprawy należy przyjąć, że w ww. przypadku będziemy mieć do czynienia z odsprzedażą usług, które zgodnie z umową zostaną nabyte przez Partnera w celu wspólnego zrealizowania przedsięwzięcia, czyli wykonania przez Partnera konkretnych usług. Poniesione przez Partnera koszty nabycia odpowiednich usług, a także doliczona marża własna (marża mediowa) wiążą się ściśle z wykonywanymi przez Partnera czynnościami, do jakich będzie zobowiązany na podstawie zawartej umowy konsorcjum i będą mieć one bezpośredni związek z dokonywanymi przez Partnera czynnościami, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, tj. z odpłatnym świadczeniem usług.

Ponadto wskazać należy, że skoro jak wynika z treści wniosku, bezpośrednim beneficjentem usług Partnera (w tym nabytych od innych podmiotów) będą Państwo (Lider), Partner (Spółka A.) będzie wykonywał przypisane mu części prac i fakturował z ich tytułu Państwa, usługi nabywane od Partnera konsorcjum będą wykorzystywane przez Państwa wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, Państwo za całe zadanie będą fakturować zamawiającego - finalnego odbiorcę wykonanych usług przez konsorcjum, to musi dojść pomiędzy konsorcjantami będącymi odrębnymi podatnikami VAT do sprzedaży usług w celu wykonania wspólnego zadania. Państwo jako Lider nie mogliby bowiem dokonać sprzedaży całości efektów przedsięwzięcia, gdyby nie nabyli wcześniej jego części składowych (usług) od Partnera.

Tym samym należy stwierdzić, że w przedstawionych okolicznościach sprawy, pomiędzy Partnerem (Spółką A.) a Państwem (Liderem) będą miały miejsce czynności, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu tym podatkiem na zasadach właściwych dla odpłatnego świadczenia usług określonych w art. 8 ust. 1 ustawy. W efekcie należne Partnerowi (Spółce A.) wygrodzenie po zakończeniu danego etapu realizacji prac w ramach konsorcjum, będzie związane z odpłatnym świadczeniem usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, które powinny być zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, dokumentowane fakturami.

Kwestie dotyczące prawa do odliczenia podatku naliczonego regulują przepisy art. 86 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z powołanego przepisu art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego) oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Jak rozstrzygnąłem powyżej, usługi wykonywane przez Partnera na rzecz Lidera, w ramach realizacji wspólnego przedsięwzięcia, będą stanowić czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT i powinny zostać udokumentowane fakturami. Ponadto jak wynika z opisu sprawy, usługi nabywane od Partnera konsorcjum (Spółki A.) będą wykorzystywane przez Państwa wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Zatem będzie Państwu przysługiwać na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Partnera dokumentujących odpłatne świadczenie usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Ponadto Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy przekazanie Liderowi konsorcjum przez członka konsorcjum kwot należnych za czynności realizowane w ramach konsorcjum jako rozliczenie wyniku końcowego konsorcjum (podziału zysku), nie będzie podlegało dokumentowaniu fakturą, tylko innym dokumentem księgowym, np. notą księgową.

Wskazać należy, że okolicznością, która w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, decyduje o opodatkowaniu, jest odpłatność za świadczoną usługę, którą należy rozumieć jako wynagrodzenie należne za dane świadczenie. Jest ono najczęściej określane umową pomiędzy stronami transakcji i stanowi skutek określonego przysporzenia. Trudno taką cechę przypisywać operacji księgowej dokonywanej pomiędzy członkami konsorcjum. Brak jest takiego stosunku prawnego, z którego wynikałaby wzajemność świadczenia przybierającego postać rozdziału zysku (przychodu) z całego przedsięwzięcia. Nie jest to zatem świadczenie wzajemne członka konsorcjum, a jedynie umownie określony obowiązek „rozdziału” zysku (przychodów) całego przedsięwzięcia. Członek konsorcjum nie pozostaje dłużnikiem z tytułu świadczenia na jego rzecz usługi rozdziału przychodów. Rozdział ten w odpowiednich proporcjach wynika z mocy samej umowy konsorcjum, a nie z jakiegoś świadczenia wzajemnego, do którego zobligowany został członek konsorcjum.

Podkreślić należy, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie usług), a nie sama płatność.

Z opisu sprawy wynika, że rozliczenie wyniku końcowego (podział wynagrodzenia) w ramach podziału zysku nie jest uzależnione od wykonania konkretnych świadczeń. Podział zysku pomiędzy Państwem jako Liderem, a Partnerem, nie jest uzależniony od wykonania określonych świadczeń. Podział zysku, tj. środków pomiędzy Państwem jako Liderem a Partnerem w związku z realizacją wspólnego zamówienia w ramach konsorcjum, będzie dokonywany na podstawie wypracowanego zysku na koniec roku i będzie kalkulowany zgodnie z przysługującym procentowo udziałem w konsorcjum. Podział zysku nie stanowi wynagrodzenie za wykonanie jakichkolwiek usług przez Partnera na rzecz Lidera lub Lidera na rzecz Partnera. Podział zysku stanowi wypracowany przez Partnera zysk na realizowanym wspólnie zadaniu na rzecz klienta zewnętrznego, który następnie podlega podziałowi według ustalonej proporcji udziału w konsorcjum. Wypłat zysku zgodnie z ustaloną i przysługującą proporcją technicznie dokonuje Partner.

Zatem w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, przekazanie Liderowi konsorcjum przez Partnera kwot należnych za czynności realizowane w ramach konsorcjum jako rozliczenie wyniku końcowego konsorcjum (podziału zysku), stanowi wyłącznie rozliczenie pieniężne, zgodnie z ustalonym w umowie udziałem w zyskach, nieodnoszące się do jakichkolwiek świadczeń wzajemnych pomiędzy Państwem i Partnerem.

W konsekwencji należy uznać, że rozliczenia zysku z tytułu realizowanego przedsięwzięcia pomiędzy Państwem jako Liderem a Partnerem (Spółką A.), nie będzie stanowić wynagrodzenia z tytułu odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Zatem rozliczenia zysku z przedsięwzięcia dokonywane pomiędzy Liderem a Partnerem w ramach wspólnego przedsięwzięcia, nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Skoro zatem w ramach rozliczenia zysku pomiędzy Państwem a Partnerem konsorcjum nie dochodzi do żadnych czynności opodatkowanych podatkiem VAT, a jedynie do transferu przypadającego udziału w zysku z tytułu realizacji wspólnego przedsięwzięcia, uznać należy, że wypłata ww. udziału w zysku nie powinna być dokumentowana fakturą, lecz innym dowodem księgowym, np. notą księgową.

Należy jednak zaznaczyć, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta regulacją tych przepisów, brak jest jednakże przeciwwskazań na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, dla takiego sposobu dokumentowania ww. czynności.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku.

W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.