0114-KDIP4-1.4012.551.2026.2.MK
Opodatkowanie podatkiem VAT czynności wniesienia aportem nakładów do Spółki oraz prawo do odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na modernizację budynków.
- Sygnatura
- 0114-KDIP4-1.4012.551.2026.2.MK
- Rodzaj dokumentu
- Interpretacja indywidualna
- Data wydania
- Organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status
- Aktualna
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 6 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 8 października 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina (…), działając na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.), posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Większość zadań własnych Gmina realizuje w reżimie publicznoprawnym, jednak część czynności wykonywana jest na podstawie umów cywilnoprawnych podlegających regulacjom ustawy o VAT - w tym czynności analizowane w niniejszym wniosku.
Struktura właścicielska i funkcjonalna A. Sp. z o.o.
Uchwałą nr (…) Rady Miasta (…) z dnia 22 maja 2013 r. samorządowy zakład budżetowy pod nazwą Komunalny Zakład Budżetowy w (…) został przekształcony w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Gmina posiada 100% udziałów w A. Sp. z o.o.
Do zadań Spółki należy m.in. zarządzanie budynkami, w których siedziby mają szkoły, przedszkola i żłobek, dla których organem założycielskim jest Gmina. Spółka posiada prawo użytkowania wieczystego zabudowanych nieruchomości wraz z własnością posadowionych na nich budynków oraz urządzeń, i odpłatnie wynajmuje te budynki jednostkom budżetowym Gminy (szkołom, przedszkolom, żłobkowi) na cele prowadzonej przez nie działalności edukacyjnej/opiekuńczej.
Kluczowe dla oceny prawnopodatkowej: właścicielem budynków objętych inwestycją modernizacyjną jest i pozostanie Spółka - nie Gmina. Gmina nie włada tymi budynkami ani nie wykorzystuje ich na potrzeby własnej działalności (publicznoprawnej ani gospodarczej) inaczej niż poprzez zamierzone wniesienie poczynionych nakładów aportem.
Gmina zamierza przeprowadzić zadanie inwestycyjne obejmujące prace modernizacyjne w budynkach szkół, przedszkoli i żłobka, których właścicielem jest A. Sp. z o.o. Zakres prac obejmuje w szczególności:
- wymianę instalacji elektrycznej, opraw i źródeł światła,
- wymianę dźwigu towarowego,
- termomodernizację budynków,
- wymianę stolarki okiennej i drzwiowej.
Wydatki inwestycyjne będą dokumentowane fakturami VAT wystawianymi przez wykonawców, na których jako nabywca usługi oznaczona będzie Gmina (…).
Już na etapie planowania inwestycji, a więc przed poniesieniem pierwszych wydatków inwestycyjnych, Gmina powzięła i zadeklarowała zamiar wniesienia efektów rzeczowych zrealizowanych prac (nakładów) aportem do Spółki, w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym A Sp. z o.o. Zamiar ten ma charakter obiektywny i weryfikowalny - znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji planistycznej i decyzyjnej Gminy, poprzedzającej rozpoczęcie prac budowlanych.
Przedmiotem aportu będą wyłącznie efekty rzeczowe powstałe w wyniku nakładów inwestycyjnych (tj. wartość poczynionych ulepszeń cudzej rzeczy), a Gmina obejmie w zamian wyłącznie udziały w kapitale zakładowym Spółki - aport będzie miał zatem charakter w całości odpłatny i ekwiwalentny. Nakłady poniesione w toku inwestycji nie będą przez Gminę wykorzystywane w żaden inny sposób - w szczególności nie posłużą jednostkom budżetowym Gminy nieodpłatnie ani nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT. Jedynym i wyłącznym przeznaczeniem nakładów, od chwili powzięcia decyzji inwestycyjnej, jest ich aport do Spółki.
Przedmiotem aportu nie będzie przedsiębiorstwo ani jego zorganizowana część w rozumieniu art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT - nakłady powstałe w ramach inwestycji nie tworzą organizacyjnie i finansowo wyodrębnionego zespołu składników materialnych i niematerialnych zdolnego do samodzielnej realizacji zadań gospodarczych.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
Wartość przedmiotu aportu będzie wynosić (…) zł brutto.
Wartość udziałów, które zostaną objęte przez Gminę w zamian za aport, będzie odpowiadać wartości aportu.
Pytania
1. Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym czynność polegająca na wniesieniu aportem efektów rzeczowych powstałych na skutek prac modernizacyjnych w budynkach szkół, przedszkoli i żłobka do Spółki, w celu objęcia udziałów w jej kapitale zakładowym, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT?
2. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 1 - czy Gminie będzie przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur zakupowych dokumentujących wydatki na modernizację budynków, których właścicielem jest A. Sp. z o.o.?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1 - czynność wniesienia aportem efektów rzeczowych (nakładów) powstałych w wyniku prac modernizacyjnych będzie w całości podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm., dalej: „ustawa o VAT”), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, przy czym zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT towarem są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych.
Pojęcia dostawy towarów i świadczenia usług mają zatem charakter dopełniający się - każda czynność podejmowana odpłatnie przez podatnika, niebędąca dostawą towarów, stanowi na gruncie ustawy o VAT świadczenie usług, będące wyrazem zasady powszechności opodatkowania.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uważa się za podatników organów władzy publicznej w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Przepis ten stanowi implementację art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym organy władzy publicznej nie są uważane za podatników jedynie w związku z działalnością podejmowaną jako organy władzy publicznej.
Nakłady poczynione przez Gminę na budynkach stanowiących własność Spółki - jako inwestycja w cudzym środku trwałym - nie stanowią „towaru” w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, ponieważ nie tworzą odrębnej od budynku rzeczy. Podmiot ponoszący takie nakłady dysponuje jedynie prawem o charakterze zobowiązaniowym (roszczeniem o zwrot poniesionych kosztów), które nie stanowi prawa rzeczowego, lecz jest zbywalnym prawem majątkowym mogącym być przedmiotem obrotu gospodarczego.
W konsekwencji odpłatne przeniesienie takiego prawa - tj. aport nakładów - nie stanowi dostawy towarów, lecz odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Świadczenie to nie zostało przy tym wymienione przez ustawodawcę wśród usług zwolnionych z VAT, w związku z czym w całości podlega opodatkowaniu według właściwej stawki.
Aport to wkład wnoszony na utworzenie lub powiększenie majątku spółki, uprawniający wnoszącego do udziału w jej zyskach. W ramach czynności aportu realizują się dwa wzajemne świadczenia: Gmina przenosi na Spółkę prawo do nakładów, a w zamian obejmuje udziały o określonej, wymiernej wartości pieniężnej. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”), odpłatność nie musi przybierać postaci pieniężnej - wystarczy, że wynagrodzenie da się wyrazić w pieniądzu (wyroki TSUE w sprawach C-33/93 oraz C-154/80). Otrzymanie udziałów spółki kapitałowej w zamian za wniesiony wkład spełnia ten warunek.
Aport ma charakter czynności cywilnoprawnej, dokonywanej w ramach stosunku wzajemnie zobowiązującego. Wnosząc do Spółki aport w postaci nakładów, Gmina nie działa w roli organu władzy publicznej wykonującego zadania własne w reżimie publicznoprawnym, lecz w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT - tak jak każdy inny podmiot gospodarczy dokonujący odpłatnego zbycia składnika majątkowego.
Argumentację tę dodatkowo wzmacnia okoliczność, że zamiar wniesienia nakładów aportem został przez Gminę powzięty jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji. Zgodnie z jednolitą linią interpretacyjną Dyrektora Krajowej Izby Skarbowej, decydujące znaczenie dla kwalifikacji czynności ma właśnie intencja podatnika istniejąca w chwili ponoszenia wydatków - a nie sposób organizacyjnego finansowania inwestycji. Skoro od początku jedynym celem poniesienia nakładów było ich odpłatne wniesienie do Spółki, Gmina działała (i będzie działać) w tym zakresie jako podatnik VAT prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Stanowisko Gminy znajduje jednoznaczne i wielokrotne potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wydawanych w analogicznych, a w części przypadków niemal tożsamych stanach faktycznych - dotyczących wnoszenia aportem nakładów poniesionych na modernizację budynków należących do spółek komunalnych, w zamian za udziały. W Interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 3 października 2024 r. sygn. 0112-KDIL3.4012.541.2024.1.MC wydanej w niemal identycznym stanie faktycznym, gdzie gmina - większościowy udziałowiec spółki - poniosła nakłady na termomodernizację budynków stanowiących własność spółki, z zamiarem ich wniesienia aportem w zamian za udziały. Organ podatkowy w całości potwierdził stanowisko gminy, uznając, że aport nakładów stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające VAT, a gmina działa w tym zakresie jako podatnik - decydujące znaczenie miał fakt, że „już na moment rozpoczęcia inwestycji znany był Państwu jej cel, tj. wniesienie nakładów aportem”, a nakłady po oddaniu do użytkowania nie były wykorzystywane w żaden inny sposób niż jako przedmiot aportu.
Podobne stanowisko Dyrektor KIS zajął w kolejnych interpretacjach indywidualnych:
1. Interpretacja indywidualna z 1 września 2022 r. sygn. 0112-KDIL3.4012.277.2022.2.MS. Powiat poniósł nakłady na remont dachu budynku szpitala należącego do spółki, z zamiarem wniesienia ich aportem w zamian za nowe udziały. Organ potwierdził, że powiat wystąpił w roli podatnika VAT, a czynność aportu nakładów podlega opodatkowaniu i nie korzysta ze zwolnienia.
2. Interpretacja indywidualna z 16 maja 2024 r. sygn. 0114-KDIP4-1.4012.113.2024.2.MK. Sprawa dotyczyła aportu nakładów poniesionych przez gminę na budowę stadionu, wnoszonych do spółki komunalnej. Organ potwierdził, że odpłatne zbycie (aport) nakładów jako przekazanie za wynagrodzeniem ulepszeń cudzej rzeczy stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające VAT, niekorzystające ze zwolnienia.
3. Interpretacja indywidualna z 6 października 2023 r. sygn. 0114-KDIP4-1.4012.433.2023.2.RMA. Nakłady poniesione przez gminę na modernizację kotłowni stanowiącej własność spółki, przeznaczone do wniesienia aportem, zostały uznane za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych
4. Interpretacja indywidualna z 2 czerwca 2025 r. sygn. 0114-KDIP4-1.4012.112.2025.1.DP Potwierdzenie aktualności linii interpretacyjnej: wniesienie aportem nakładów inwestycyjnych dotyczących modernizacji i rozbudowy majątku należącego już do spółki komunalnej stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług, niekorzystające ze zwolnienia.
Powyższe rozstrzygnięcia - w tym interpretacja o niemal tożsamym stanie faktycznym (0112-KDIL3.4012.541.2024.1.MC) - dowodzą, że praktyka interpretacyjna Dyrektora KIS w tego rodzaju sprawach jest jednolita, ugruntowana i aktualna, co dodatkowo przemawia za wysokim prawdopodobieństwem uzyskania przez Gminę interpretacji potwierdzającej prawidłowość zaprezentowanego stanowiska.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację oraz jednolitą i aktualną praktykę interpretacyjną, Gmina stoi na stanowisku, że czynność wniesienia aportu rzeczowego do Spółki w postaci efektów rzeczowych powstałych na skutek prac modernizacyjnych w budynkach szkół, przedszkoli i żłobka miejskiego będzie w całości podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, a Gmina wystąpi w tej czynności w charakterze podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.
Ad. 2 - Gminie będzie przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację inwestycji, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, z zastrzeżeniem wyjątków niemających zastosowania w niniejszej sprawie.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego stanowi fundamentalny element konstrukcyjny systemu VAT, którego celem jest zapewnienie pełnej neutralności tego podatku dla podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE oraz sądów krajowych, prawo to powinno być realizowane niezwłocznie, a wszelkie ograniczenia tego prawa mają charakter wyjątkowy i muszą wynikać wprost z przepisów.
Treść art. 86 ust. 1 ustawy o VAT nie wprowadza wymogu, aby związek pomiędzy nabywanymi towarami i usługami a czynnościami opodatkowanymi miał charakter bezpośredni i ścisły. Wystarczające jest, że podatnik - już w momencie ponoszenia wydatków - deklaruje zamiar przeznaczenia nabywanych towarów i usług do wykonywania czynności opodatkowanych.
W niniejszej sprawie taki zamiar istniał od samego początku: Gmina realizuje inwestycję z góry powziętym i udokumentowanym celem wniesienia jej efektów aportem do Spółki, co - jak wykazano w pkt V - stanowi czynność opodatkowaną VAT.
Jest to okoliczność o zasadniczym znaczeniu prawnym: związek pomiędzy wydatkami inwestycyjnymi a przyszłą czynnością opodatkowaną (aportem) ma w tym przypadku charakter nie tylko bezpośredni, lecz wręcz najściślejszy z możliwych - nakłady są czynione wyłącznie po to, by w niezmienionej postaci (jako wartość ulepszeń) stać się przedmiotem odpłatnego aportu.
Prawidłowość powyższego stanowiska znajduje silne potwierdzenie w utrwalonej linii orzeczniczej TSUE, wypracowanej na gruncie art. 167 i n. dyrektywy 2006/112/WE, w tym w szczególności w następujących wyrokach:
1. Wyrok TSUE z 22 października 2015 r. w sprawie „Sveda” UAB, sygn. C-126/14 Trybunał potwierdził, że podmiot dokonujący wydatków inwestycyjnych z potwierdzonym obiektywnymi okolicznościami zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej ma prawo do natychmiastowego odliczenia VAT od tych wydatków - nawet jeśli nabyte dobra nie są bezpośrednio wykorzystywane do czynności opodatkowanych, a wytworzona infrastruktura jest przez pewien czas udostępniana nieodpłatnie. Decydujące znaczenie ma obiektywnie zweryfikowany zamiar podatnika istniejący w chwili ponoszenia wydatków, a nie sposób ich bieżącego wykorzystania. Sąd wskazał w tym wyroku, że: „Aby można było przyznać podatnikowi prawo do odliczenia naliczonego podatku od wartości dodanej i określić zakres takiego prawa, zasadniczo konieczne jest istnienie bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a transakcją lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia. Prawo do odliczenia podatku od wartości dodanej naliczonego przy nabyciu towarów lub usług zakłada, iż wydatki poczynione celem ich uzyskania stanowiły element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzących prawo do jego odliczenia. Prawo do odliczenia zostaje jednak również przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną transakcją objętą podatkiem należnym lub większą liczbą takich transakcji, które rodzą prawo do odliczenia, gdy koszty omawianych usług należą do kosztów ogólnych podatnika i jako takie stanowią elementy cenotwórcze dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Tego rodzaju wydatki mają bowiem bezpośredni i ścisły związek z całością działalności gospodarczej podatnika.
W tym względzie krajowe organy podatkowe i sądy, stosując kryterium bezpośredniego związku, powinny brać pod uwagę wszelkie okoliczności, w jakich przebiegały rozpatrywane transakcje, i uwzględnić tylko te spośród nich, które były w sposób obiektywny związane z opodatkowaną działalnością podatnika. Istnienie takiego związku należy oceniać z punktu widzenia istoty rozpatrywanej transakcji”.
2. Wyrok TSUE z 17 października 2018 r., Ryanair Ltd, sygn. C-249/1 Trybunał potwierdził, że sam zamiar prowadzenia opodatkowanej działalności gospodarczej - potwierdzony obiektywnymi okolicznościami - jest wystarczający dla powstania prawa do odliczenia VAT od wydatków poniesionych w związku z planowaną działalnością, nawet jeśli ostatecznie zamierzone przedsięwzięcie nie zostanie w pełni zrealizowane. Podatnikiem w rozumieniu dyrektywy VAT jest już ten, kto ponosi pierwsze wydatki inwestycyjne służące planowanej, opodatkowanej działalności.
3. Wyrok TSUE z 12 listopada 2020 r., ITH Comercial Timișoara, sygn. C-734/19. Prawo do odliczenia VAT od wydatków inwestycyjnych zostaje zachowane, dopóki podatnik ma zamiar wykorzystania nabytych towarów i usług do celów działalności opodatkowanej - nawet jeżeli finalne wykorzystanie inwestycji ulegnie zmianie lub opóźnieniu z przyczyn od podatnika niezależnych. Trybunał podkreślił szczególną wagę obiektywnie ustalonego zamiaru podatnika jako kryterium rozstrzygającego o zachowaniu prawa do odliczenia. W wyroku wskazano, że „Artykuły 167, 168, 184 i 185 dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że prawo do odliczenia podatku od wartości dodanej (VAT) naliczonego od towarów, w tym przypadku od nieruchomości, i usług nabytych w celu dokonania transakcji podlegających opodatkowaniu zostaje zachowane w sytuacji, gdy początkowo przewidziane projekty inwestycyjne zostały zaniechane z uwagi na okoliczności niezależne od woli podatnika, i nie należy dokonywać korekty tego VAT, jeżeli podatnik nadal ma zamiar wykorzystywać rzeczone towary do celów podlegającej opodatkowaniu działalności”.
Powyższe orzeczenia formułują spójną zasadę: to zamiar podatnika, ustalony w oparciu o obiektywne okoliczności istniejące w momencie ponoszenia wydatków, decyduje o powstaniu i zachowaniu prawa do odliczenia VAT. W niniejszej sprawie zamiar ten jest szczególnie jednoznaczny i łatwo weryfikowalny - inwestycja od samego początku planowana jest z przeznaczeniem do aportu, a więc do czynności wprost i w całości opodatkowanej VAT.
Analogiczne stanowisko prezentuje ugruntowana linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotycząca prawa jednostek samorządu terytorialnego do odliczenia VAT od wydatków inwestycyjnych ponoszonych z zamiarem ich wykorzystania do czynności opodatkowanych. W Wyroku NSA z 30 stycznia 2020 r. sygn. I FSK 1113/19 Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził prawo gminy do pełnego odliczenia VAT od wydatków inwestycyjnych, wskazując, że związku wydatków z czynnościami opodatkowanymi nie należy oceniać wyłącznie w kategoriach bezpośredniego powiązania - wystarczy, że wydatki obiektywnie przekładają się na realizację planowanych czynności opodatkowanych (w rozpatrywanej sprawie - na przyszłą sprzedaż nieruchomości). Sąd potwierdził tym samym, że decydujący jest ekonomiczny cel poniesienia wydatku, ustalony na moment jego ponoszenia.
Sąd wskazał w tymże wyroku, że: „Konstatacja organu, że Gmina w związku z wydatkami poniesionymi na realizowaną inwestycję wykonywać będzie zadania własne, nie jest przesądzająca w kwestii możliwości odliczenia poniesionych przez Gminę wydatków ponoszonych na roboty budowlane z branży drogowej (tj. budowę dróg wewnętrznych, chodników, zjazdów drogi, poboczy, przepustów i rowów drogowych, budowę odwodnienia drogowego), budowę infrastruktury energetycznej, w tym oświetlenia wewnętrznych dróg i chodników, przebudowę drogi gminnej wraz ze skrzyżowaniami, chodnikiem, zjazdami, poboczem, oświetleniem oraz przepustami rowami, a także na analizę i ekspertyzę popytu, dokumentacje związaną z Inwestycją, nadzór budowlany i inwestorski w branży sanitarnej i elektrycznej, wycinkę drzew z terenów innych niż przeznaczone do sprzedaży. Zasadnicze znaczenie w tym względzie mieć będzie związek przedmiotowych wydatków z czynnościami opodatkowanymi (art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług). Przede wszystkim organ pomija okoliczność, że zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem, na gruncie art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, badanie związku między wydatkami, a czynnościami opodatkowanymi podatnika powinno być dokonywane w szerszym kontekście i nie może ograniczać się wyłącznie do ustalenia ścisłego, bezpośredniego związku poniesionego kosztu z konkretną czynnością opodatkowaną (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2018 r., sygn. akt I FSK 1995/18).
Tymczasem, analiza zaskarżonej interpretacji w części dotyczącej spornego zagadnienia prowadzi do wniosku, że organ podatkowy ograniczył się właśnie do ustalenia ścisłego, bezpośredniego związku przedmiotowych wydatków z czynnościami opodatkowanymi.
Należy przyznać rację Sądowi I instancji, że da się zauważyć uchwytny związek pomiędzy wyszczególnionym we wniosku zakupem towarów i usług na realizację opisanej inwestycji z czynnościami opodatkowanymi, jakimi są sprzedaże działek, a zatem została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem zakupione usługi i towary są i będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że dla takiej oceny istotne i wiążące są przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji okoliczności powstawania inwestycji i związane z inwestycją zamiary Gminy. We wniosku wyraźnie podkreślono, że celem inwestycji było zwiększenie popytu na nieruchomości gminne i osiągnięcie jak najwyższej ceny z ich sprzedaży. Wyraźnie też zaznaczono, że celem wzbogacenia działek o określone media i infrastrukturę było zachęcenie inwestorów do kupna działek, bowiem tereny należące do Gminy są atrakcyjne dla potencjalnych przedsiębiorców w kontekście prowadzenia na nich działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał też, że wszystkie dokumenty, takie jak: analiza i ekspertyza popytu, programy funkcjonalno-użytkowe oraz studium wykonalności wykonywane były celem ustalenia rozmiarów Inwestycji. Wykonanie robót budowlanych z branży drogowej ma natomiast na celu zapewnienie jak najlepszej komunikacji wewnątrz stref oraz jak najlepszego połączenia stref z drogami zewnętrznymi. Gmina, nie tworzyłaby przedmiotowej infrastruktury drogowej, gdyby nie miała na celu dokonania dostawy znajdujących się przy nich gruntów celem utworzenia stref inwestycyjnych. W takim samym celu ponoszone były wydatki na wycinkę drzew znajdujących się na działkach, które niewycięte uniemożliwiałyby zabudowę oraz na promocję Inwestycji.
Nie powinno być więc wątpliwości, że dokonane przez Gminę zakupy towarów i usług na realizację omawianego zamierzenia mają dwojaki związek z dokonywanymi przez Gminę opodatkowanymi dostawami towarów (działek), bo po pierwsze, powodują, że działki są atrakcyjne i znajdują nabywców, a po drugie mają wpływ na osiągane ze sprzedaży ceny, co przekłada się także na wysokość podatku należnego.
Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji podstaw podejmowanych przez Gminę działań było uatrakcyjnienie działek poprzez zapewnienie właściwej infrastruktury, a zatem przygotowanie nieruchomości do sprzedaży, by uzyskać jak najwyższą za nie cenę, nie zaś zapewnienie „dóbr publicznych” mieszkańcom. Mimo więc, iż sporne wydatki inwestycyjne mieściły się w kategorii zadań własnych nałożonych ustawą o samorządzie gminnym, to decydujący jest cel, który przyświecał tej inwestycji, a zatem umożliwienie wykonania czynności opodatkowanych w postaci dostawy nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę. Całość inwestycji miała bowiem w istocie przysłużyć się celowi komercyjnemu, bez jej realizacji Gmina nie mogłaby osiągnąć dobrej ceny sprzedaży, a nawet mogłoby w ogóle nie dojść do znalezienia kupca i dokonania zbycia nieruchomości”.
W realiach niniejszej sprawy związek ten jest silniejszy niż w przywołanym orzeczeniu - nakłady inwestycyjne nie mają jedynie pośrednio wspierać przyszłej czynności opodatkowanej, lecz same w sobie, w niezmienionej postaci wartościowej, staną się przedmiotem tej czynności (aportu). Stanowisko Gminy znajduje swoje oparcie również w utrwalonej praktyce decyzyjnej Dyrektora KIS. W tym względzie należy przytoczyć chociażby:
1. Interpretację indywidualną z 14 września 2018 r. sygn. 0112-KDIL2-3.4012.388.2018.1.EZ. W odniesieniu do wydatków na wytworzenie infrastruktury kanalizacyjnej przeznaczonej do wniesienia aportem do spółki organ potwierdził, że są spełnione przesłanki z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ wnioskodawca, wytwarzając infrastrukturę, działał jako podatnik VAT, a wydatki służyły czynności opodatkowanej - aportowi. W konsekwencji wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia pełnych kwot podatku naliczonego.
2. Interpretację indywidualną z 3 października 2024 r. sygn. 0112-KDIL3.4012.541.2024.1.MC. W analogicznym stanie faktycznym organ potwierdził, że skoro nakłady po oddaniu do użytkowania nie są wykorzystywane przez gminę w żaden inny sposób niż jako przedmiot opodatkowanego aportu, wydatki te w całości służą działalności gospodarczej gminy - co przesądza o braku ograniczeń w zakresie odliczenia VAT.
W analizowanym zdarzeniu przyszłym nie występuje żadna z okoliczności, które mogłyby uzasadniać ograniczenie prawa do odliczenia:
- nakłady inwestycyjne nie będą w żadnym momencie wykorzystywane przez Gminę do czynności pozostających poza zakresem VAT (Gmina nie korzysta z budynków, nie są one jej własnością ani nie służą realizacji jej własnych zadań publicznoprawnych),
- nakłady nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT - jedynym ich przeznaczeniem jest aport, w całości opodatkowany,
- zamiar przeznaczenia nakładów do czynności opodatkowanej istniał od samego początku realizacji inwestycji i jest w pełni udokumentowany,
- odpowiedź twierdząca na pytanie nr 1 przesądza, że po stronie Gminy powstanie podatek należny z tytułu aportu - co w świetle zasady neutralności VAT dodatkowo uzasadnia pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z tą samą transakcją; odmowa prawa do odliczenia prowadziłaby do podwójnego opodatkowania ekonomicznego tej samej wartości, sprzecznego z fundamentalną zasadą neutralności VAT.
W świetle przedstawionej argumentacji, popartej jednolitym orzecznictwem TSUE, NSA oraz ugruntowaną praktyką interpretacyjną Dyrektora KIS, Gmina stoi na stanowisku, że będzie jej przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację inwestycji modernizacyjnej w budynkach szkół, przedszkoli i żłobka, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Reasumując całość przedstawionej argumentacji, Gmina Miejska (…) wnosi o potwierdzenie, że:
1. czynność wniesienia aportem do A. Sp. z o.o. efektów rzeczowych powstałych w wyniku prac modernizacyjnych w budynkach szkół, przedszkoli i żłobka miejskiego będzie w całości podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT;
2. Gminie będzie przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację przedmiotowej inwestycji, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Stanowisko to znajduje pełne oparcie zarówno w brzmieniu przepisów ustawy o VAT i dyrektywy 2006/112/WE, jak i w jednolitej, aktualnej i bezpośrednio odnoszącej się do analogicznych stanów faktycznych praktyce interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Naczelnego Sądu Administracyjnego
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług określa ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.
Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:
6) towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii,
22) sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego. Stronami tego stosunku są:
- odbiorca (nabywca) usługi, oraz
- podmiot świadczący usługę.
Aby czynność podlegała opodatkowaniu, musi być odpłatna, czyli dokonana za wynagrodzeniem. O czynności dokonanej za wynagrodzeniem można mówić w sytuacji, gdy:
- istnieje ścisły związek pomiędzy wykonanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty na relacjach cywilnoprawnych pomiędzy podmiotami,
- wynagrodzenie może być wyrażone w pieniądzu,
- związek, o którym mowa powyżej, ma charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że odpłatność następuje za dane świadczenie.
Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych Dyrektywą Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 ze zm.), zwaną dalej Dyrektywą 2006/112/WE. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie 2006/112/WE są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie rozpatrywana przez TSUE.
Jak zauważył Trybunał w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise:
„czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.
Natomiast w wyroku z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden TSUE wskazał, że:
„czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
W orzeczeniu z 5 lutego 1981 r., w sprawie C-154/80 Staatssecretaris van Financiën przeciwko Association coopérative „Coöperatieve Aardappelenbewaarplaats GA” Trybunał stwierdził, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Zatem z odpłatnością za dostawę towarów lub świadczenie usług mamy do czynienia w sytuacji, gdy pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usługi a zapłatą istnieje stosowny związek.
Odpłatność może przybierać różne formy - nie jest warunkiem, aby została ustalona lub dokonana w pieniądzu. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłata w innym towarze lub usłudze) albo mieszaną (zapłata w części pieniężna i w części rzeczowa). Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność. Odpłatnością jest więc także, np. otrzymanie udziałów spółki, które jest dla wnoszącego aport pewną wymierną korzyścią.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status. Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności:
- inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, oraz
- mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności - czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne.
Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.).
Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. (…).
Art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.
Z opisu sprawy wynika, że uchwałą Rady Miasta (…) z dnia 22 maja 2013 r. samorządowy zakład budżetowy pod nazwą Komunalny Zakład Budżetowy w (…) został przekształcony w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Posiadają Państwo 100% udziałów w A. Sp. z o.o.
Do zadań Spółki należy m.in. zarządzanie budynkami, w których siedziby mają szkoły, przedszkola i żłobek, dla których są Państwo organem założycielskim. Spółka posiada prawo użytkowania wieczystego zabudowanych nieruchomości wraz z własnością posadowionych na nich budynków oraz urządzeń, i odpłatnie wynajmuje te budynki Państwa jednostkom budżetowym (szkołom, przedszkolom, żłobkowi) na cele prowadzonej przez nie działalności edukacyjnej/opiekuńczej.
Właścicielem budynków objętych inwestycją modernizacyjną jest i pozostanie Spółka - nie Państwo. Nie władają Państwo tymi budynkami ani nie wykorzystują ich na potrzeby własnej działalności (publicznoprawnej ani gospodarczej) inaczej niż poprzez zamierzone wniesienie poczynionych nakładów aportem.
Zamierzają Państwo przeprowadzić zadanie inwestycyjne obejmujące prace modernizacyjne w budynkach szkół, przedszkoli i żłobka, których właścicielem jest Spółka. Zakres prac obejmuje w szczególności:
- wymianę instalacji elektrycznej, opraw i źródeł światła,
- wymianę dźwigu towarowego,
- termomodernizację budynków,
- wymianę stolarki okiennej i drzwiowej.
Wydatki inwestycyjne będą dokumentowane fakturami wystawianymi przez wykonawców, na których jako nabywca usługi oznaczeni będą Państwo.
Już na etapie planowania inwestycji, a więc przed poniesieniem pierwszych wydatków inwestycyjnych, powzięli i zadeklarowali Państwo zamiar wniesienia efektów rzeczowych zrealizowanych prac (nakładów) aportem do Spółki, w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki. Wartość przedmiotu aportu będzie wynosić (…) zł brutto. Wartość udziałów, które zostaną objęte przez Państwa w zamian za aport, będzie odpowiadać wartości aportu.
Państwa wątpliwości dotyczą opodatkowania czynności wniesienia aportem efektów rzeczowych powstałych na skutek prac modernizacyjnych w budynkach szkół, przedszkoli i żłobka do Spółki.
Aport to wkład na utworzenie lub powiększenie majątku spółki, który co do zasady daje prawo do udziału w jej zyskach. Przedmiotem aportu mogą być pieniądze (aporty pieniężne), rzeczy lub prawa (aporty rzeczowe) oraz umiejętności, kompetencje techniczne czy zawodowe. W związku z wniesieniem wkładu do spółki realizują się dwa rodzaje świadczeń ekonomicznych:
- wnoszący wkład (aport) przenosi na spółkę, do której dokonuje wkładu, prawo do rozporządzania określonymi składnikami majątku,
- w zamian za aport wnoszący otrzymuje pewne uprawnienia (udziały) mające określoną wartość.
Taka transakcja bez wątpienia ma charakter odpłatny. Odpłatność może przybierać różne formy - nie jest konieczne, aby została ustalona lub dokonana w pieniądzu. Odpłatnością jest więc także np. otrzymanie udziałów spółki, w związku z którym wnoszący aport uzyskuje pewną wymierną korzyść.
Wniesienie aportu rzeczowego do spółki prawa handlowego lub cywilnego - w zależności od jego przedmiotu - spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów w myśl art. 7 (przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel) lub odpłatnego świadczenia usług, w rozumieniu art. 8 (każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów, w szczególności przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych), a tym samym - w świetle art. 2 pkt 22 ustawy - uznawane jest za sprzedaż.
W analizowanej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).
Art. 45 Kodeksu cywilnego:
Rzeczami w rozumieniu niniejszego kodeksu są tylko przedmioty materialne.
Art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Art. 47 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.
Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
Art. 48 Kodeksu cywilnego:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Z punktu widzenia prawa cywilnego, nakłady poniesione na nieruchomość (np. wybudowanie budynku lub budowli oraz ulepszenie i modernizacja istniejących budynków lub budowli), stanowią część składową gruntu i tym samym własność właściciela gruntu. Wszystko to, co zostało trwale z gruntem złączone, stanowi bowiem jego część składową. W konsekwencji podmiot, który poniósł nakłady na nieruchomość, nie może ich sprzedać. Jednak ma on pewne prawo do tych nakładów i może je przenieść na rzecz innego podmiotu.
W analizowanej sprawie Spółka nie jest właścicielem nieruchomości, lecz użytkownikiem wieczystym.
Użytkowanie wieczyste również uregulowane jest w Kodeksie cywilnym i dotyczy wyłącznie określonych gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków.
Przejrzyste wyjaśnienia stosunku prawnego, jakim jest oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste, można znaleźć m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 26 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 575/17:
„użytkowanie wieczyste stanowi wprawdzie prawo na rzeczy cudzej, ale daje użytkownikowi wieczystemu uprawnienia do dysponowania rzeczą w sposób zbliżony do praw właściciela, czym w istotny sposób różni się od ograniczonych praw rzeczowych, stanowiąc tym samym pośrednie ogniwo pomiędzy tymi prawami a własnością (G. Bieniek, S. Rudnicki: Nieruchomości - problematyka prawna, Warszawa 2005, i tam podane przykłady orzeczeń SN). (…) W świetle art. 233 § 1 K.c. użytkownik wieczysty (osoba fizyczna lub prawna) może w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w użytkowanie wieczyste korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Ten przepis, a także następne przepisy K.c. (art. 234, 235, 237), kształtujące uprawnienia użytkownika wieczystego na wzór uprawnień właściciela, jak również długi czas trwania użytkowania wieczystego (art. 236 § 1 i 2 K.c.) przemawiają za uznaniem, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi przeniesienie prawa do rozporządzania tym gruntem jak właściciel”.
Art. 235 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.
§ 2. Przysługująca wieczystemu użytkownikowi własność budynków i urządzeń na użytkowanym gruncie jest prawem związanym z użytkowaniem wieczystym.
Z treści tego przepisu, w powiązaniu z art. 45-48 Kodeksu cywilnego, wynika, że gdy nakłady na budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste ponosi inny podmiot niż użytkownik wieczysty, poniesione nakłady stanowią własność użytkownika wieczystego.
Zatem gdy poniosą Państwo nakłady na gruncie będącym w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - Spółki, nakłady te staną się częścią nieruchomości i przypadną użytkownikowi wieczystemu - Spółce.
Jednak nakłady, jakie poniosą Państwo na majątku Spółki, nie będą towarem w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy (tj. w szczególności rzeczą oraz jej częścią).
W przypadku zbycia (aportu) nakładów poniesionych w obcym środku trwałym nie dochodzi do przeniesienia prawa do dysponowania towarami jak właściciel - gdyż nie ma tu odrębnej rzeczy, która mogłaby stanowić towar. Przeniesienie nakładów nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy. Mimo to podmiot, który poniósł nakłady, dysponuje pewnym prawem do poniesionych nakładów i może to prawo przenieść na rzecz innego podmiotu. Nakład jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego.
Zatem, odpłatna czynność zbycia (aportu) nakładów, jako przekazanie za wynagrodzeniem nakładów na cudzą rzecz, stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu tym podatkiem na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy.
Z wniosku wynika, że przedmiotem zbycia (aportu) będą poniesione nakłady stanowiące inwestycję w obcym środku trwałym, a zatem nie będą one stanowić odrębnej rzeczy. Będą jedynie skutkować powstaniem po Państwa stronie roszczenia o zwrot poniesionych kosztów. Roszczenie to nie będzie stanowić prawa rzeczowego, a jedynie prawo o charakterze zobowiązaniowym, uprawniające do żądania zwrotu dokonanych nakładów. Tym samym, prawo to nie będzie mogło stanowić towaru w rozumieniu ustawy, a zatem będzie stanowiło świadczenie usług.
Świadczenie usług w postaci zbycia (aportu) nakładów poniesionych w obcym środku trwałym nie zostało przez ustawodawcę wymienione wśród usług zwolnionych od podatku, w konsekwencji czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym Państwa świadczenie na rzecz Spółki - aport nakładów w obcy środek trwały związanych z modernizacją budynków szkół, przedszkoli i żłobka - nie będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych dokumentujących wydatki na modernizację budynków, których właścicielem jest Spółka.
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje gdy:
- towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych,
- podatek odlicza zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług.
Aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług zakupionych na potrzeby wykonania określonej czynności, podmiot musi wykonywać tę czynność jako podatnik podatku od towarów i usług, który działa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ta zasada wyłącza jednocześnie możliwość odliczania podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli gdy są wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:
- spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz
- nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy.
W art. 88 ustawy przedstawiona jest lista wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W systemie podatku od towarów i usług obowiązuje zasada niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego, podatnik nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej. Istotna jest intencja nabycia. Jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas - po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych - odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych. Zatem wystarczy, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Tym samym, podatnik dokonując zakupu towarów czy usług dokonuje ich natychmiastowej alokacji do czynności dających prawo do odliczenia lub niedających takiego prawa.
Prawo do odliczenia powinno być realizowane natychmiast po powstaniu podatku naliczonego, zatem istnienie prawa do odliczenia ocenia się w kontekście zamierzonego (deklarowanego) związku podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. Przy czym związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
W analizowanej sprawie warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy będą spełnione. We wniosku wskazali Państwo, że są zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Ponadto realizują Państwo inwestycję obejmującą prace modernizacyjne w budynkach szkół, przedszkoli i żłobka z zamiarem wniesienia efektów rzeczowych zrealizowanych prac (nakładów) aportem do Spółki w zamian za udziały.
Zatem wydatki ponoszone w związku z realizacją inwestycji będą związane z wykonywaniem przez Państwa czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Tym samym będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych dokumentujących wydatki na modernizację budynków, których właścicielem jest Spółka. Prawo to będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia okoliczności określonych w art. 88 ustawy.
Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zaznaczenia wymaga, że jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Zatem, należy zaznaczyć, że interpretacja indywidualna została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytań). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być - zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone. W szczególności dotyczy to kwestii, czy wartość udziałów faktycznie odzwierciedli rzeczywistą sytuację gospodarczą i handlową i nie jest wynikiem praktyki stanowiącej nadużycie prawa.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Interpretacja a sytuacja podatnika
Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.