0114-KDIP2-1.4011.128.2026.2.EG

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek (z tego samego dnia) o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, który dotyczy możliwości preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko za lata 2023-2024.

Uzupełnił go Pan, w odpowiedzi na wezwanie, pismem z 17 września 2026 r., które wpłynęło 21 września 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pan ojcem dwojga dzieci. Małżeństwo z matką dzieci zostało rozwiązane przez rozwód w 2021 r. W orzeczeniu rozwodowym ustalono, że miejscem zamieszkania dzieci będzie każdorazowo miejsce zamieszkania ich matki oraz powierzono władzę rodzicielską obojgu rodzicom.

W 2023 r. sytuacja rodzinna uległa jednak zasadniczej zmianie w związku z poważną chorobą jednej z córek. Ze względu na stan zdrowia oraz wynikające z niego szczególne potrzeby opiekuńcze, córka faktycznie zamieszkała z Panem. Od tego czasu to Pan samotnie i w sposób stały sprawuje nad nią bezpośrednią, codzienną opiekę oraz faktycznie ją wychowuje. Nie stosował Pan opieki naprzemiennej.

Stan zdrowia córki jest poważny i wiąże się ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz koniecznością zapewnienia jej stałej, osobistej opieki i pielęgnacji. Pana córka posiada szereg orzeczeń („O potrzebie indywidualnego nauczania”, „O potrzebie kształcenia specjalnego”, „O niepełnosprawności” - z potwierdzeniem wymogu wszystkich punktów opieki tj. konieczność stałej oraz długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji oraz edukacji.)

Przejął Pan na siebie całość obowiązków związanych z zaspokajaniem jej codziennych potrzeb życiowych, zdrowotnych, pielęgnacyjnych oraz edukacyjnych. Opieka ta nie ma charakteru okazjonalnego ani polegającego wyłącznie na ponoszeniu kosztów utrzymania dziecka, lecz jest faktycznie i osobiście wykonywana przez Pana każdego dnia.

W miejscu Pana zamieszkania zostały stworzone warunki odpowiadające szczególnym potrzebom zdrowotnym córki. Znajdowało się tam m.in. łóżko rehabilitacyjne oraz wyposażenie niezbędne do sprawowania nad nią opieki, pielęgnacji oraz rehabilitacji. Z uwagi na stan zdrowia córki również jej edukacja została dostosowana do istniejących ograniczeń - nauczyciele ze szkoły publicznej oraz dodatkowi terapeuci prowadzili zajęcia z córką w miejscu jej faktycznego zamieszkania przez cały rok szkolny (zgodnie z Orzeczeniem Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej), tj. w Pana domu. Córka została formalnie zameldowana w miejscu Pana zamieszkania.

Od chwili zamieszkania córki z Panem to Pan organizuje jej codzienne funkcjonowanie, zapewnia jej opiekę, pielęgnację, wyżywienie, odpowiednie warunki mieszkaniowe, realizację potrzeb zdrowotnych i rehabilitacyjnych, leczenie, badania oraz warunki do kontynuowania nauki. Wnioskodawca pozostaje również osobą stale obecną przy córce i faktycznie odpowiedzialną za zaspokajanie jej bieżących potrzeb wynikających zarówno z wieku, jak i ze stanu zdrowia oraz niepełnosprawności.

Matka dziecka, pomimo wcześniejszego formalnego ustalenia miejsca zamieszkania córki przy niej, od 2023 r. faktycznie nie sprawowała nad córką bieżącej pieczy i nie uczestniczyła w jej codziennym wychowywaniu oraz pielęgnacji. Ciężar osobistej opieki nad chorą córką został w praktyce przejęty przez Wnioskodawcę z uwagi na poczynione ustalenia między Panem a matką dziecka oraz możliwościami mieszkaniowymi matki dziecka.

W konsekwencji od 2023 r. istnieje rozbieżność pomiędzy wcześniejszym formalnym ustaleniem miejsca zamieszkania dziecka przy matce a rzeczywistym sposobem wykonywania pieczy nad córką. Faktycznym miejscem pobytu i centrum życiowym córki jest miejsce zamieszkania Pana, gdzie zapewniana jest jej całodobowa opieka oraz realizowane są jej potrzeby zdrowotne, pielęgnacyjne, rehabilitacyjne, bytowe i edukacyjne.

Również w 2024 r. powyższy stan faktyczny był kontynuowany. Córka faktycznie zamieszkiwała z Panem i samotnie wykonywał wobec niej obowiązki rodzicielskie związane z jej codziennym wychowaniem i opieką. Matka dziecka nie uczestniczyła w porównywalnym zakresie w procesie wychowania córki ani w sprawowaniu nad nią codziennej pieczy.

Zarówno w 2023 jak i 2024 r. osiągał Pan dochody z pracy najemnej opodatkowane według skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie prowadził działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym ani w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Nie podlegał Pan również opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Zarówno w 2023 jak i 2024 r. Pana córka była małoletnia.

Zarówno w 2023 jak i 2024 r. był Pan polskim rezydentem podatkowym.

Uzupełnienie wniosku

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że:

1)  W okresie, którego dotyczy wniosek, podlegał Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

2)  Pana wszystkie dzieci to A.A; data urodzenia – (…) 2012 r. oraz B.B.; data urodzenia – (…)2015 r.

3)  Zgodnie z odpisem (data wydania (…)2023 r.) wyroku Sądu Okręgowego rozwiązującego przez rozwód Pana związek małżeński, orzeczenie jest prawomocne z dniem (…)2022 r.

4)  W wyroku Sądu Okręgowego nie została orzeczona opieka naprzemienna. Zgodnie z wyrokiem, władza rodzicielska została powierzona obojgu rodzicom, ustalając miejsce zamieszkania małoletnich każdorazowe miejsce zamieszkania matki.

5)  Świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2026 r. poz. 508) w okresie objętym zapytaniem, w odniesieniu do każdego dziecka, przysługiwało mamie dzieci. Świadczenie przysługiwało mamie dzieci, gdyż do momentu choroby córki, w latach nieobjętych wnioskiem o interpretację obydwie córki przebywały w miejscu zamieszkania matki. Po późniejszej zmianie sytuacji faktycznej związanej z chorobą córki oraz zmianą sposobu sprawowania nad nią bieżącej opieki rodzice nie dokonywali zmiany w zakresie osoby pobierającej świadczenie wychowawcze i świadczenie nadal było wypłacane matce. Art. 5 ust. 2a powyższej ustawy nie miał zastosowania, gdyż zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego nie została orzeczona opieka naprzemienna.

6)  We wskazanym okresie córka nie przebywała w ośrodkach zapewniających całodobową opiekę. Wyjątkiem były dwa pobyty hospitalizacyjne związane z jej stanem zdrowia: od (…) r. do (…) r. oraz od (…) r. do (…) r. Córka każdorazowo trafiała do szpitala z Pana miejsca zamieszkania i po zakończeniu hospitalizacji wracała do Pana domu. Pobyty w szpitalu nie zmieniały zatem miejsca jej stałego pobytu ani sposobu sprawowania nad nią codziennej opieki. Towarzyszył Pan córce podczas hospitalizacji, był osobą pozostającą w bieżącym kontakcie z lekarzami oraz uczestniczącą w ustalaniu i realizacji zaleceń dotyczących dalszego leczenia i rehabilitacji. Pana obecność przy córce znajduje również odzwierciedlenie w dokumentacji medycznej dotyczącej przebiegu hospitalizacji.

7)  W okresie podatkowym będącym przedmiotem zapytania ani w stosunku do Pana ani w stosunku do Pana dzieci nie miały zastosowania przepisy:

a) art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy),

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego lub

c) ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub

d) ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

 8)

a) W okresie podatkowym będącym przedmiotem wniosku matka córki interesowała się jej zdrowiem i samopoczuciem oraz utrzymywała z nią kontakt. Nie sprawowała jednak nad córką stałej, codziennej pieczy ani nie organizowała jej bieżącego funkcjonowania. Ze względu na poważny stan zdrowia córki jej codzienny harmonogram obejmował liczne wizyty lekarskie, badania, terapie, rehabilitację oraz obowiązki związane z nauką. Całość bieżącej organizacji tych czynności spoczywała na Panu. Umawiał Pan wizyty lekarskie i badania, zapewniał transport córki, uczestniczył z nią w wizytach, pozostawał w kontakcie z lekarzami i terapeutami oraz wykonywał zalecenia związane z leczeniem i rehabilitacją. Prowadził Pan również sprawy urzędowe dotyczące córki, w tym sprawy przed poradniami psychologiczno-pedagogicznymi związane z uzyskaniem właściwych orzeczeń dotyczących jej kształcenia oraz sprawy przed Miejskim Zespołem do Spraw Orzekania o niepełnosprawności w (…). Kontaktował się Pan ze szkołą w celu organizacji nauczania indywidualnego najlepiej odpowiadającego potrzebom córki, a następnie uczestniczył w spotkaniach dotyczących organizacji i realizacji nauki i pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w tym w pracach nad Indywidualnym Programem Edukacyjno-Terapeutycznym. W praktyce to Pan zapewniał córce na co dzień opiekę, leczenie, rehabilitację, organizację edukacji, pielęgnację oraz organizował jej plan dnia. Kontakty matki z córką odbywały się w terminach możliwych ze względu na stan zdrowia dziecka i harmonogram leczenia, rehabilitacji i nauki. Matka nie przejmowała w czasie tych kontaktów odpowiedzialności za bieżące organizowanie leczenia, rehabilitacji, edukacji ani codziennego funkcjonowania córki.

b) Matka córki pozostawała z nią w kontakcie i nie sprzeciwiała się działaniom podejmowanym przez Pana. Faktyczne wykonywanie codziennych czynności opiekuńczych i wychowawczych należało jednak do Pana. Inicjował Pan, organizował i realizował działania dotyczące leczenia, rehabilitacji i edukacji córki oraz zapewniał jej udział w terapiach, wizytach lekarskich, rehabilitacji, postępowaniach dotyczących niepełnosprawności oraz zajęciach związanych z indywidualną organizacją nauki. Sprawował Pan również nad córką codzienną, bieżącą opiekę w miejscu jej zamieszkania.

c) Większość bieżących wydatków związanych z utrzymaniem, leczeniem, rehabilitacją i funkcjonowaniem córki Pan ponosił. Prowadził również sprawę dotyczącą wypłaty odszkodowania z ubezpieczenia córki oraz założył dla córki subkonto w (…) zawierając odpowiednią umowę. Przygotował również treść publicznego apelu dotyczącego zbiorki środków na leczenie i rehabilitację córki. Matka córki uczestniczyła m.in. w rozpowszechnianiu tego apelu w mediach społecznościowych.

9)

a) W okresie podatkowym będącym przedmiotem wniosku druga córka stale zamieszkiwała z matką i pozostawała pod jej codzienną opieką. Utrzymywał Pan z córką regularny kontakt i wraz z matką uczestniczył w podejmowaniu istotnych decyzji dotyczących dziecka, stosownie do przysługującej mu władzy rodzicielskiej.

b) Interesował się Pan sprawami drugiej córki, jej zdrowiem, edukacją i samopoczuciem. Utrzymywał z nią regularne kontakty, spędzał z nią czas, a w razie potrzeby również towarzyszył jej podczas wizyt lekarskich.

c) Uczestniczył Pan w sprawach dotyczących zdrowia i edukacji drugiej córki oraz pozostawał w kontakcie z jej matką w istotnych sprawach dziecka. Bieżąca, codzienna organizacja życia drugiej córki oraz stała opieka nad nią należały jednak do matki, z którą córka zamieszkiwała.

d) Pan łożył na utrzymanie drugiej córki zgodnie z dokonanymi ustaleniami oraz treścią orzeczenia sądu. Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego koszty utrzymania małoletnich dzieci obciążają oboje rodziców po połowie.

10) Uzgodnił Pan z matką córki zasady jej kontaktów z dzieckiem. Kontakty nie odbywały się jednak według stałego, sztywnego harmonogramu, ponieważ ich terminy były uzależnione przede wszystkim od stanu zdrowia córki oraz licznych wizyt lekarskich, badań, terapii, rehabilitacji i zajęć związanych z jej edukacją. Matka odwiedzała córkę przede wszystkim w miejscu Pana zamieszkania, w terminach pozwalających na to ze względu na stan zdrowia i plan leczenia dziecka. W tym okresie harmonogram córki był szczególnie intensywny. W ciągu tygodnia w jej opiece, rehabilitacji i nauczaniu uczestniczyli nauczyciele, terapeuci, psychologowie i inni specjaliści, a Pan regularnie woził córkę na wizyty i zajęcia poza domem. W praktyce terminy kontaktów z matką były więc dostosowywane do potrzeb zdrowotnych i edukacyjnych córki, natomiast bieżąca opieka nad dzieckiem przed kontaktem i po jego zakończeniu pozostawała po Pana stronie.

11) Matka dzieci uzgodniła z Panem również zasady kontaktów z drugą córką, która mieszkała z matką. Pan utrzymywał z drugą córką regularny kontakt, co do zasady około dwóch razy w tygodniu. Spędzał z nią czas również podczas krótkich wyjazdów, m.in. nad morze lub w góry, w celu podtrzymywania i rozwijania więzi z córką. Po zakończeniu kontaktów córka wracała do miejsca swojego stałego zamieszkania u matki, która sprawowała nad nią codzienną opiekę.

12)  Jest Pan ojcem dzieci wskazanych we wniosku. Nie jest i w okresie będącym przedmiotem wniosku nie był rodzicem ani opiekunem prawnym innych dzieci.

Pytania

Czy w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca spełniał warunki do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego za 2023 i 2024 r. jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Stoi Pan na stanowisku, że spełniał warunki do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego zarówno za 2023 jak i za 2024 r. jako osoba samotnie wychowująca dziecko. W 2023 i 2024 r. faktycznie samotnie wychowywał Pan córkę.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „Ustawa PIT”) od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)  małoletnie,

2)  pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)  pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-      podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Zgodnie z art. 6 ust. 4d Ustawy PIT w przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci - art. 6 ust. 4f Ustawy PIT.

Zgodnie z art. 6 ust. 8 Ustawy PIT sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

-    w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)  podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej regulacje, miał Pan prawo do skorzystania w danym roku podatkowym z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci, jeżeli spełnione byłyby łącznie następujące warunki:

·      Będąc rodzicem posiada Pan status osoby samotnie wychowującej dziecko;

·      Wychowywał Pan samotnie dziecko w danym roku podatkowym;

·      Nie uzyskiwał Pan w danym roku podatkowym przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego - w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

·      Nie podlegał Pan w danym roku podatkowym opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

W przedmiotowym przypadku, kluczowe znaczenie ma ustalenie czy posiadał Pan status osoby samotnie wychowującej dziecko.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny.

Przepis art. 6 ust. 4c Ustawy PIT wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci. Osoba ta musi:

·      spełniać status cywilnoprawny tj. być panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, i

·      samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowywać dziecko.

W Ustawie PIT brak jest definicji pojęcia „wychowywać”. W Słowniku Języka Polskiego PWN https:// sjp.pwn.pl/ pojęcie „wychowywać”, „wychować” oznacza:

1. zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności;

2. przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie.

Natomiast pojęcie „samotnie” oznacza:

1. żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół;

2. znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam ;

3. spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa ;

4. znajdujący się na odludziu.

„Samotnie wychować dziecko” oznacza zatem podejmowanie jedynie przez jednego z rodziców działań zapewniających dziecku byt, który doprowadzić ma do osiągnięcia przez nie pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Działania te obejmują zarówno troskę o byt materialny dziecka jak i kształtowanie jego osobowości, samodzielności, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych oraz rozwijanie predyspozycji intelektualnych czy umiejętności praktycznych.

Działania te muszą być wykonywane w pełni lub w przeważającej mierze tylko przez jednego rodzica, a nie naprzemienny, dzielony z drugim rodzicem. Generalnie, drugi rodzic nie bierze udziału w tym procesie wychowawczym. Okazjonalny lub marginalny udział drugiego rodzica, nie wyłącza uznania pierwszego z rodziców za osobę samotnie wychowującą. Takie stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. II FSK 972/21. Sąd orzekł, że: „Literalna wykładnia nie pozwala na ograniczenie takiego statusu wyłącznie do rodziców wychowujących dzieci bez wsparcia drugiego z rodziców, bowiem przepis wskazuje tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi "w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci". (...) Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek przeczyłby polityce prorodzinnej Państwa zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w samotnym wychowaniu dzieci. Samotne wychowywanie dzieci przez cały rok podatkowy w rozumieniu, jakie nadaje temu pojęciu organ podatkowy mogłoby być zrealizowane jedynie w odniesieniu do wdów, wdowców i osób rozwiedzionych, którym przyznano wyłączną władzę rodzicielską.”

Biorąc pod uwagę przedstawioną powyżej definicję pojęcia „Samotnie wychować dziecko” Wnioskodawca w pełni spełniał tą definicję. Po pierwsze, posiadał Pan w 2023 i 2024 r. status rozwodnika. Po drugie, faktycznie samotnie wychowywał córkę. W przedmiotowym okresie, córka faktycznie przebywała stale w Pana domu. Córka była tam zameldowana.

Poważna choroba, która doświadczyła córkę w 2023 r. spowodowała, że musiał Pan całkowicie podporządkować swoje dotychczasowe życie dla dobra wyleczenia córki przy jednoczesnym zapewnieniu jej możliwości rozwoju fizycznego jak również psychicznego i intelektualnego. Razem z byłą żoną podjął Pan decyzję, że w zaistniałem trudnej sytuacji najlepszym rozwiązanie dla wyleczenia córki i jej dalszego rozwoju będzie jak pełną opiekę nad córką sprawować będzie Pan w swoim miejscu zamieszkania. Matka dziecka, pomimo wcześniejszego formalnego ustalenia miejsca zamieszkania córki przy niej, od 2023 r. faktycznie nie sprawowała nad córką bieżącej pieczy i nie uczestniczyła w jej codziennym wychowywaniu oraz pielęgnacji.

To Pan zapewniał córce stałą, osobistą opiekę i pielęgnację oraz przejął na siebie całość obowiązków związanych z zaspokajaniem jej codziennych potrzeb życiowych, zdrowotnych, pielęgnacyjnych oraz edukacyjnych. Pan w swoim domu stworzył warunki niezbędne do sprawowania opieki nad córką, jej pielęgnacji oraz rehabilitacji oraz zapewnił córce w swoim domu edukację oraz zajęcia z dodatkowymi terapeutami, jak również sam jeździł z córką na badaniach i był z nią podczas pobytu w szpitalach.

W 2024 r. powyższy stan faktyczny był kontynuowany.

Ponadto, spełniał Pan wszystkie pozostałe warunki wymagane do skorzystania z przedmiotowego preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego tj.:

·      nie uzyskiwał ani w 2023 ani w 2024 r. przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym;

·      nie podlegał ani w 2023 ani w 2024 r. opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego przez Wnioskodawcę nie ma znaczenia fakt, że w orzeczeniu rozwodowym ustalono, że miejscem zamieszkania córki będzie każdorazowo miejsce zamieszkania matki. Istotne jest kto faktycznie samotnie wychowywał córkę. W przedmiotowym okresie, córka faktycznie przebywała stale w domu Wnioskodawcy. Córka była tam też zameldowana.

Jednocześnie, pragnie Pan wskazać, że przepisy Ustawy PIT nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Biorąc powyższe pod uwagę, spełniał Pan warunki do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego zarówno za 2023 jak i za 2024 r. jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z jego treścią:

Na podstawie art. 6 ust. 4c przywołanej ustawy, mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

W myśl art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Art. 6 ust. 4e cytowanej ustawy, mający zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r., stanowi, że:

Na podstawie art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Z art. 6 ust. 8 przytoczonej ustawy, w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r., wynika zaś, że:

Należy podkreślić, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

-     posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;

-     wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka;

-     nieuzyskiwania przez rodzica i dzieci (dziecko) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego

-     w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

-     niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wskazuję jednak, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym, określonym w tym przepisie, jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Przy czym ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje dla potrzeb jej wykładni i stosowania samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować - wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».

Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako całokształt działań i czynności, wykonywanych przez każdego z rodziców, zmierzających do ukształtowania osobowości dziecka poprzez formowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kreowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Przez osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy więc niewątpliwie rozumieć osobę, która faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka. W sytuacji, gdy dziecko zamieszkując wraz z jednym rodzicem, pozostaje pod jego stałą, codzienną opieką, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie, status samotnego rodzica ma ten, przy którym dziecko zamieszkuje i który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

Fakt utrzymywania kontaktów pomiędzy dzieckiem i drugim rodzicem, nie pozbawia pierwszego rodzica, przy którym dziecko mieszka, prawa do opodatkowania swoich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis zdarzenia stwierdzić należy, że uprawnienie do preferencji w rozliczeniu się rocznym jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje, gdy podatnik spełni wymagane w ustawie warunki.

Małżeństwo z matką dzieci zostało rozwiązane przez rozwód w 2021 r., został Pan zatem osobą rozwiedzioną. W orzeczeniu rozwodowym ustalono, że miejscem zamieszkania dzieci będzie każdorazowo miejsce zamieszkania ich matki oraz powierzono władzę rodzicielską obojgu rodzicom.

W 2023 r. sytuacja rodzinna uległa jednak zasadniczej zmianie w związku z poważną chorobą jednej z córek. Ze względu na stan zdrowia oraz wynikające z niego szczególne potrzeby opiekuńcze, córka faktycznie zamieszkała z Panem. Od tego czasu to Pan samotnie i w sposób stały sprawuje nad nią bezpośrednią, codzienną opiekę oraz faktycznie ją wychowuje. Nie stosowali Państwo opieki naprzemiennej.

Przejął Pan na siebie całość obowiązków związanych z zaspokajaniem jej codziennych potrzeb życiowych, zdrowotnych, pielęgnacyjnych oraz edukacyjnych. Opieka ta nie ma charakteru okazjonalnego ani polegającego wyłącznie na ponoszeniu kosztów utrzymania dziecka, lecz jest faktycznie i osobiście wykonywana przez Pana każdego dnia.

Od chwili zamieszkania córki z Panem to Pan organizuje jej codzienne funkcjonowanie, zapewnia jej opiekę, pielęgnację, wyżywienie, odpowiednie warunki mieszkaniowe, realizację potrzeb zdrowotnych i rehabilitacyjnych, leczenie, badania oraz warunki do kontynuowania nauki. Wnioskodawca pozostaje również osobą stale obecną przy córce i faktycznie odpowiedzialną za zaspokajanie jej bieżących potrzeb wynikających zarówno z wieku, jak i ze stanu zdrowia oraz niepełnosprawności.

Jak zaznaczył Pan we wniosku, zarówno w 2023 r. jak i w 2024 r. córka faktycznie zamieszkiwała z Panem i samotnie wykonywał wobec niej obowiązki rodzicielskie związane z jej codziennym wychowaniem i opieką. Matka dziecka nie uczestniczyła w porównywalnym zakresie w procesie wychowania córki ani w sprawowaniu nad nią codziennej pieczy.

We wskazanych latach 2023-2024 uzyskiwał Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej z umowy o pracę, oraz w stosunku do Pana i Pana dzieci nie miały zastosowania przepisy z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy jeszcze raz podkreślić, że uprawnienia do preferencji w rozliczeniu się rocznym jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje, gdy podatnik spełni wymagane w ustawie warunki.

Fakt utrzymywania kontaktów pomiędzy dzieckiem i drugim rodzicem, nie pozbawia pierwszego rodzica, przy którym dziecko mieszka, prawa do opodatkowania swoich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy podkreślić, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

-     posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;

-     wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka;

-     nieuzyskiwania przez rodzica i dzieci (dziecko) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego

-     w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

-     niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

W konsekwencji uznać należy, spełniał Pan warunki do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego za 2023 i 2024 r. jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w stosunku do chorej córki za prawidłowe.

Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonaliśmy wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie się różnić od stanu występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie przedstawionego stanu faktycznego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.