0114-KDIP1-3.4012.503.2026.1.PRM
Ustalenie podstawy opodatkowania oraz „kwoty sprzedaży” z tytułu sprzedaży pojazdu używanego.
- Sygnatura
- 0114-KDIP1-3.4012.503.2026.1.PRM
- Rodzaj dokumentu
- Interpretacja indywidualna
- Data wydania
- Organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status
- Aktualna
Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
15 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący ustalenia podstawy opodatkowania oraz „kwoty sprzedaży” z tytułu sprzedaży pojazdu używanego.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
1. Charakterystyka Wnioskodawcy
Spółka (…) BV (dalej: Spółka A, Spółka lub Wnioskodawca) należy do międzynarodowej grupy X (dalej: Grupa lub Grupa X), która prowadzi działalność w zakresie kupna i sprzedaży samochodów używanych. Grupa kupuje samochody od osób fizycznych lub profesjonalnych podmiotów gospodarczych w kilkunastu krajach Unii Europejskiej, a następnie sprzedaje je osobom fizycznym i podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą za pośrednictwem platform internetowych.
Grupa X składa się obecnie z kilkudziesięciu podmiotów obecnych w ponad 20 krajach (głównie w Europie), w tym:
- Spółka B (spółka (…)) jest spółką holdingową będącą właścicielem całej Grupy X; akcje spółki są notowane na giełdzie papierów wartościowych (…), (…);
- Spółka C (spółka (…)) (dalej: Spółka C) prowadzi działalność operacyjną jako właściciel platform internetowych służących do kupna lub sprzedaży używanych samochodów, w tym platformy (…); obecnie spółka ta działa w formie niemieckiej spółki akcyjnej jako spółka europejska; spółka jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od wartości dodanej w Niemczech i nie posiada rejestracji podatkowej na potrzeby VAT w Polsce;
- Spółka A (tj. Wnioskodawca) jest spółką (…) kupującą i sprzedającą samochody w kilkunastu krajach Unii Europejskiej, w których jest zarejestrowana jako podatnik podatku od wartości dodanej i w których posiada lokalne numery VAT, w tym także w Polsce (gdzie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym).
Przewaga konkurencyjna Grupy X na rynku wtórnego obrotu samochodami używanymi w Unii Europejskiej polega na tym, że oferowane na platformach internetowych Grupy X samochody są zasadniczo własnością Grupy X (w przeciwieństwie do innych platform, które często tylko pośredniczą pomiędzy kupującym a sprzedającym albo działają na zasadzie komisu).
Sfinansowanie zakupu dużej ilości samochodów w takim modelu biznesowym (w 2025 r. grupa sprzedała ponad (...) aut) wymaga jednak zaangażowania istotnego kapitału. W tym celu Grupa X pozyskała zewnętrzne finansowanie od konsorcjum banków na zakup samochodów używanych. Pożyczając pieniądze konsorcjum wymogło jednocześnie, aby działalność Grupy X odbywała się w określonej strukturze w celu ograniczenia ryzyka kredytowego podmiotów uczestniczących w konsorcjum. W szczególności własność samochodów, których zakup jest finansowany, ma być po stronie Wnioskodawcy (a nie spółki operującej platformami internetowymi - Spółki C). W praktyce samochody używane są kupowane przez kilka spółek z Grupy, ale jednak przede wszystkim przez Wnioskodawcę (pozostałe spółki działają głównie na terytorium Włoch).
W tak ustawionym modelu:
a) Spółka - kupując auta - zawiera indywidualne umowy z osobami prywatnymi i firmami potwierdzające zakup samochodu; zakupy dokonywane są w tych krajach UE, w których Wnioskodawca posiada lokalną rejestrację na potrzeby podatku VAT;
b) Spółka - sprzedając auta - nie zawiera indywidualnych umów potwierdzających sprzedaż swoich samochodów, lecz transakcje sprzedaży Wnioskodawca dokumentuje fakturami VAT.
2. Sprzedaż Wnioskodawcy
W ramach prowadzonej działalności Spółka dokonuje sprzedaży pojazdów m.in. na terenie Polski. Sprzedaż tę można podzielić na dwie kategorie:
- pierwszą stanowi sprzedaż pojazdów na rzecz podmiotów zajmujących się wyspecjalizowaną sprzedażą pojazdów używanych (tzw. Dealerów samochodowych; dalej: Dealerzy);
- drugą kategorię stanowi sprzedaż na rzecz (…) (dalej: Spółka E), podmiotu powiązanego zajmującego się sprzedażą detaliczną pojazdów używanych na terytorium Polski.
Sprzedaż do Spółki E jest realizowana przez Spółkę w sposób odmienny niż sprzedaż do Dealerów i pozostaje poza zakresem niniejszego wniosku o interpretację podatkową. Z tego też powodu, poniżej Wnioskodawca skupia się na opisaniu modelu sprzedaży do Dealerów przez platformę aukcyjną.
W przypadku sprzedaży pojazdów przez Wnioskodawcę na rzecz podmiotów spoza grupy X, transakcje są dokonywane na platformie aukcyjnej (…). Zgodnie z ogólnymi postanowieniami Warunków Sprzedaży na tej platformie, jest ona prowadzona przez Spółkę C za pośrednictwem strony (…), oraz stanowi zamknięty system sprzedaży pojazdów używanych, skierowany wyłącznie do profesjonalnych Dealerów. Dostęp do oferty pojazdów jest możliwy tylko dla podmiotów zarejestrowanych jako dealerzy na Platformie, na warunkach przewidzianych w tzw. Warunkach sprzedaży (dalej: Warunki Sprzedaży).
Właścicielami oraz faktycznymi sprzedawcami pojazdów oferowanych na Platformie są wyłącznie spółki powiązane z Grupy X - jest to odpowiednio Spółka A oraz dedykowane spółki włoskie (które jednak generalnie nie prowadzą sprzedaży lokalnej - na terytorium Polski - do Dealerów; stąd sprzedaż realizowana przez podmioty włoskie nie jest objęta zakresem niniejszego wniosku o interpretację podatkową).
Oprócz udostępniania platformy w celu zawierania transakcji sprzedaży i zakupu samochodów, Spółka B świadczy również zestaw usług dodatkowych związanych z obsługą pojazdów, ich dokumentacją, a także organizacją i realizacją transportu. Wszystkie relacje umowne pomiędzy sprzedawcą pojazdów, Spółką C a Dealerem podlegają wyłącznie postanowieniom Warunków Sprzedaży. Jakiekolwiek odmienne lub sprzeczne postanowienia zawarte w ogólnych warunkach handlowych Dealerów nie są akceptowane i mogą mieć zastosowanie jedynie w przypadku wyraźnej, pisemnej zgody Wnioskodawcy lub Spółki B.
Akceptacja Warunków Sprzedaży następuje z chwilą rejestracji Dealera na Platformie i ma charakter prawnie wiążący. Warunki te mogą być przez sprzedawców (w tym Wnioskodawcę) oraz Spółkę C w każdym czasie zmieniane, ze skutkiem na przyszłość, bez konieczności podawania przyczyny.
Transakcje zawarte przez Spółkę A z Dealerami udokumentowane są w następujący sposób:
a) Niezwłocznie po zakończeniu aukcji internetowej, Wnioskodawca wystawia fakturę proforma na rzecz Dealera, który wygrał licytację.
b) Zgodnie z Warunkami Sprzedaży, Dealer zobowiązany jest do zapłaty:
i. ceny pojazdu na rzecz Spółki A oraz
ii. na rzecz podmiotu prowadzącego Platformę, tj. Spółki C - opłaty aukcyjnej za korzystanie z Platformy (tzw. opłata aukcyjna), której wysokość jest uzależniona od ceny zakupu pojazdu i określona w aktualnym cenniku.
Ponadto Dealer pokrywa koszty dodatkowych usług związanych z korzystaniem z Platformy (tzw. opłaty), realizowanych przez Spółkę C na jego zlecenie. Wysokość tych opłat wynika również z cennika i zależy od zakresu zamówionych przez Dealera usług.
Wszystkie należne opłaty - zarówno opłata aukcyjna, jak i opłaty za usługi dodatkowe - są szczegółowo wykazane w potwierdzeniu zakupu pojazdu (fakturze proforma). Dealer obowiązany jest uiścić je równocześnie z ceną zakupu pojazdu na rachunek wskazany w potwierdzeniu.
c) Faktura proforma zawiera wyszczególnienie wszystkich elementów składowych płatności, którą ma wnieść Dealer na rzecz podmiotów z Grupy X, w tym cenę za pojazd będący przedmiotem transakcji, opłatę aukcyjną, opłatę za obsługę pojazdu oraz opłatę za obsługę dokumentacji. Dokument proforma jest wystawiany przez Spółkę A i wskazuje numer rachunku bankowego Wnioskodawcy jako właściwy do dokonania wpłaty łącznej kwoty wskazanej na dokumencie, a stanowiącej należności płatne przez Dealera na rzecz Wnioskodawcy i Spółki C.
d) Na wystawianej proformie zamieszczana jest dodatkowa adnotacja wskazująca, że płatność dokonana przez Dealera na rzecz Spółki A zwalnia go z wszelkich zobowiązań wobec spółek powiązanych. Adnotacja ta potwierdza, że dokonanie jednej płatności skutecznie reguluje zobowiązania wobec podmiotów uczestniczących w transakcji po stronie Grupy X.
e) Po odnotowaniu pełnej wpłaty na rachunku Wnioskodawcy, na rzecz Dealera wystawiane są dwie odrębne faktury VAT:
i. pierwsza, wystawiona przez Spółkę A, dokumentuje dostawę pojazdu za cenę sprzedaży;
ii. natomiast druga, wystawiona przez Spółkę C, dokumentuje świadczenie wspomnianych powyżej usług (za które pobierane są opłaty).
f) Co do zasady, cena sprzedaży samochodu wyrażona jest w EURO. Cena ta jest zmniejszana poprzez algorytmy działające na platformie aukcyjnej w miarę upływu czasu - im dłużej samochód pozostaje wystawiony na aukcji, tym niższą cenę Spółka oczekuje uzyskać.
g) Opłata za obsługę pojazdu oraz opłata za obsługę dokumentacji jest stała, natomiast opłata aukcyjna jest zmienna i zależy od kwoty ostatecznie wylicytowanej przez Dealera na danej aukcji, przy czym określona została także maksymalna wysokość opłaty aukcyjnej.
h) Spółka A dokonuje wyłącznie dostawy towarów, tj. samochodów, głównie osobowych. Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami zbywane przez Spółkę samochody mogą podlegać opodatkowaniu na zasadach VAT-marża lub na zasadach ogólnych. Do sprzedaży samochodów przez Wnioskodawcę zastosowanie ma - co do zasady - podstawowa stawka podatku VAT obowiązująca w Polsce (tj. 23%).
i) Spółka C natomiast wykonuje usługi - jako niemiecki podatnik podatku od wartości dodanej - na rzecz Dealerów prowadzących działalność gospodarczą. Zgodnie z niemieckimi przepisami podatku o wartości dodanej (które w tym zakresie są zgodne z przepisami polskimi), miejscem opodatkowania tych usług jest miejsce, gdzie siedzibę ma usługobiorca. Jeśli więc usługa jest nabywana przez podmiot z siedzibą w Polsce - Dealera, usługa ta jest opodatkowana w Polsce i nabywca (Dealer) tej usługi zobowiązany jest do jej wykazania jako import usług w Polsce.
j) Ponieważ Spółka nie transportuje ani nie wysyła sprzedanych samochodów do innych krajów UE oraz nie jest Jej zamiarem wywóz towarów poza Polskę (oraz Spółka A nie zna zamiarów Dealera w tym zakresie), to raportowanym przez Wnioskodawcę miejscem dostawy towarów przez Wnioskodawcę jest terytorium kraju. W konsekwencji, Spółka - w związku ze zbyciem samochodów na rzecz Dealera - rozpoznaje obowiązek podatkowy w VAT wykazując odpowiednie kwoty w polach dla sprzedaży krajowej i nalicza odpowiednio (lokalny, tj. polski) podatek VAT na tej sprzedaży. Natomiast jeżeli jednak kupujący wywiezie samochód poza Polskę i udostępni Spółce niezbędną dokumentację potwierdzającą ten fakt, Spółka koryguje wcześniejsze rozliczenia (z 23% na 0% VAT) i raportuje wewnątrzwspólnotową dostawę pojazdu (analogicznie w przypadku wywozu pojazdu poza Unię Europejską, gdy kupujący dostarczy dokumenty potwierdzające wywóz pojazdu (obie kwalifikacje jako sprzedaż z wywozem poza terytorium kraju odbywają się oczywiście z poszanowaniem pozostałych warunków dla zastosowania stawki 0%)).
k) Wnioskodawca nie partycypuje w kosztach usług wykonywanych przez Spółkę C bezpośrednio na rzecz Dealera i nie podnosi ceny pojazdu o koszt tych usług. Spółka C wystawia we własnym zakresie faktury na rzecz Dealera (tj. kupującego korzystającego z usług platformy aukcyjnej (…) prowadzonej przez Spółkę C) w zakresie świadczonych przez siebie usług i bez pośrednictwa Wnioskodawcy dostarcza je Dealerowi.
l) Kwoty wpłacone na rachunek Spółki, które są należne za usługi świadczone przez Spółkę C, są przekazywane do Spółki C przez Wnioskodawcę w ramach rozliczeń wewnątrzgrupowych. Spółka C nie wystawia na rzecz Wnioskodawcy żadnych dodatkowych faktur dotyczących transakcji sprzedaży samochodów będących przedmiotem transakcji. W szczególności Spółka C nie jest podwykonawcą Spółki A.
Niezależnie od powyższego, nabywca samochodu ma zazwyczaj możliwość zlecenia Spółce C usługi transportu zakupionego pojazdu. W takim przypadku Spółka C wystawia odrębną fakturę proforma na tę usługę, a po jej opłaceniu przez Dealera bezpośrednio na rachunek Spółki C, spółka ta wystawia fakturę VAT dokumentującą wykonanie transportu.
Pytania
1. Czy w opisanym stanie faktycznym, przy sprzedaży samochodu opodatkowanej na zasadach ogólnych (tj. bez zastosowania procedury VAT-marża), podstawą opodatkowania VAT Wnioskodawcy jest pełna kwota wskazana na fakturze pro-forma wystawionej nabywcy, obejmująca zarówno należność Wnioskodawcy za samochód, jak i opłaty za usługi dodatkowe naliczane przez inny podmiot z Grupy z tytułu świadczenia tych usług na rzecz nabywcy, mimo że część tej kwoty nie stanowi należności Wnioskodawcy, lecz wynagrodzenie należne innemu podmiotowi z Grupy?
2. Czy w opisanym stanie faktycznym, przy sprzedaży samochodu opodatkowanej w procedurze VAT-marża, Wnioskodawca powinien przy ustalaniu kwoty sprzedaży, a w konsekwencji marży stanowiącej podstawę opodatkowania, uwzględniać pełną kwotę wynikającą z faktury pro-forma wystawionej nabywcy, obejmującą zarówno należność Wnioskodawcy za samochód, jak i opłaty za usługi dodatkowe naliczane przez inny podmiot z Grupy z tytułu świadczenia tych usług na rzecz nabywcy, mimo że część tej kwoty nie stanowi należności Wnioskodawcy, lecz wynagrodzenie należne innemu podmiotowi z Grupy?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad pytanie 1
Przy sprzedaży samochodu opodatkowanej na zasadach ogólnych, bez zastosowania procedury VAT- marża, podstawa opodatkowania VAT z tytułu dostawy samochodu nie powinna obejmować tej części otrzymanej kwoty z faktury pro-forma, która stanowi wynagrodzenie należne innemu podmiotowi z Grupy (Spółce C) za usługi dodatkowe świadczone przez ten podmiot bezpośrednio na rzecz nabywcy.
Ad pytanie 2
Przy sprzedaży samochodu w procedurze VAT-marża Wnioskodawca przy ustalaniu kwoty sprzedaży w rozumieniu art. 120 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT, a w konsekwencji marży stanowiącej podstawę opodatkowania, nie powinien uwzględniać tej części otrzymanej kwoty z faktury pro-forma, która stanowi wynagrodzenie należne innemu podmiotowi z Grupy (Spółce C) za usługi dodatkowe świadczone przez ten podmiot na rzecz nabywcy.
UZASADNIENIE STANOWISKA WNIOSKODAWCY
I. Przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie
Podstawę prawną niniejszego wniosku stanowią następujące przepisy:
Art. 29a ust. 1 ustawy o VAT - podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Art. 29a ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT - podstawa opodatkowania obejmuje koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Art. 29a ust. 7 pkt 3 ustawy o VAT - podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rachunek nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Art. 120 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT - „kwota sprzedaży” dla potrzeb procedury VAT-marża to całkowita kwota, którą podatnik otrzymał lub ma otrzymać od nabywcy, w tym podatki, opłaty i koszty dodatkowe, którymi podatnik obciąża nabywcę.
Art. 120 ust. 4 ustawy o VAT - w procedurze VAT-marża podstawą opodatkowania jest marża stanowiąca różnicę między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.
Art. 8 ust. 2a ustawy o VAT - w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
II. Zasada odrębności świadczeń jako reguła podstawowa systemu VAT
Zgodnie z fundamentalną zasadą systemu VAT, każde świadczenie powinno być traktowane jako odrębne i niezależne. Zasada ta zakorzeniona jest w art. 1 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej i konsekwentnie potwierdzana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) oraz polskich sądów administracyjnych, m.in. w wyrokach TSUE w sprawach C-41/04 Levob Verzekeringen, C-572/07 Tellmer Property oraz C-224/11 BGŻ Leasing.
Na gruncie VAT zasadą jest, że każde świadczenie traktuje się jako odrębne i niezależne. Jedynie wyjątkowo formalnie odrębne świadczenia mogą zostać uznane za jedno świadczenie złożone - i tylko wówczas, gdy są ze sobą tak ściśle powiązane, że ich rozdzielenie miałoby sztuczny charakter.
III. Warunki uznania świadczeń za złożone (kompleksowe) i dlaczego nie są spełnione w niniejszej sprawie
A. Przesłanki świadczenia złożonego w świetle orzecznictwa TSUE i NSA
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem TSUE (m.in. wyrok z 27 października 2005 r. w sprawie C-41/04 Levob Verzekeringen, wyrok z 29 marca 2007 r. w sprawie C-111/05 Aktiebolaget NN, wyrok z 27 września 2012 r. w sprawie C-392/11 Field Fisher Waterhouse) świadczenie złożone zachodzi wówczas, gdy spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1. co najmniej dwa elementy świadczenia są ze sobą tak ściśle powiązane, że tworzą obiektywnie jedno, nierozerwalne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby sztuczny charakter - z punktu widzenia przeciętnego konsumenta;
2. jeden element stanowi świadczenie główne, a pozostałe mają charakter pomocniczy, tj. nie stanowią dla nabywcy celu samego w sobie, lecz służą jedynie lepszemu skorzystaniu ze świadczenia głównego;
3. wszystkie elementy świadczenia są realizowane przez tego samego podatnika - na rzecz tego samego nabywcy.
Ten ostatni warunek ma dla niniejszej sprawy znaczenie rozstrzygające.
B. Brak możliwości uznania za świadczenie złożone czynności realizowanych przez różnych podatników - wyrok NSA z 1 grudnia 2015 r. (sygn. I FSK 1002/14) i wyrok WSA w Gliwicach z 19 czerwca 2019 r. (sygn. I SA/Gl 439/19)
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 grudnia 2015 r. (sygn. akt I FSK 1002/14) stwierdził wprost, że jako usługi kompleksowej nie można klasyfikować czynności wykonywanych przez dany podmiot wraz z działaniami realizowanymi przez inną osobę. Powyższe stanowisko ma bezpośrednie zastosowanie w niniejszej sprawie: dostawy pojazdów dokonuje Wnioskodawca, a usługi dodatkowe (obsługa aukcji, pojazdu i dokumentów) realizuje odrębny podmiot - Spółka C - na podstawie oddzielnych stosunków prawnych z Dealerem. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw prawnych do kwalifikowania tych czynności jako jednego świadczenia kompleksowego po stronie Wnioskodawcy.
Potwierdzeniem powyższego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 19 czerwca 2019 r. (sygn. I SA/Gl 439/19), w którym sąd wskazał, że w podatku VAT nie występuje instytucja podatnika zbiorowego czy wspólnego świadczenia dla celów opodatkowania - każdy podatnik odpowiada wyłącznie za swoje własne, samodzielnie wykonane czynności, a brak jest podstaw prawnych do uznania, że dwie różne firmy łącznie świadczą jedno świadczenie z punktu widzenia podatku VAT.
W realiach niniejszej sprawy dwaj odrębni podatnicy - Wnioskodawca zarejestrowany dla celów VAT w Polsce oraz Spółka C (…) - wykonują dwie różne czynności gospodarcze opodatkowane zgodnie z właściwymi regulacjami VAT. Nie jest zatem możliwe - ani na gruncie przepisów prawa podatkowego, ani w świetle orzecznictwa - uznanie, że czynności realizowane przez dwóch odrębnych podatników stanowią jedno kompleksowe świadczenie, za które odpowiada wyłącznie jeden z nich (Wnioskodawca).
C. Brak fizycznej i ekonomicznej nierozdzielności świadczeń - wyrok TSUE z 13 marca 2014 r. (sygn. C-366/12, teza 41)
Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 13 marca 2014 r. (sygn. C-366/12, teza 41) potwierdził, że warunkiem uznania świadczeń za kompleksowe jest ich fizyczna i ekonomiczna nierozdzielność.
W niniejszej sprawie usługi dodatkowe (obsługa aukcji, pojazdu, dokumentów) są świadczone przez Spółkę C bezpośrednio na rzecz Dealerów - a nie na rzecz Wnioskodawcy. Odbiorcą tych usług nie jest zatem Wnioskodawca, lecz Dealer, co definitywnie wyklucza fizyczną i ekonomiczną nierozdzielność tych świadczeń od dostawy pojazdu realizowanej przez Spółkę.
Co więcej, za świadczenie kompleksowe odpowiada ten podmiot, który faktycznie wykonuje wszystkie jego elementy. Wnioskodawca nie jest wykonawcą usług dodatkowych, nie integruje ich ze swoim świadczeniem (dostawą pojazdów), nie odpowiada wobec Dealera za efekty tych usług i nie ponosi żadnego ryzyka z nimi związanego. Umowy z podwykonawcami obsługującymi platformę i usługi dodatkowe zawiera Spółka C, która ponosi koszty i ryzyka z tym związane.
D. Usługi dodatkowe stanowią odrębny cel - nie są pomocnicze względem dostawy pojazdu
Koncepcja świadczenia pomocniczego (akcesoryjnego) wymaga, by dane świadczenie nie stanowiło dla nabywcy celu samego w sobie, lecz jedynie środek do lepszego skorzystaniu ze świadczenia głównego. TSUE w wyroku z 11 czerwca 2009 r. w sprawie C-572/07 Tellmer Property potwierdził, że świadczenie usług sprzątania klatek schodowych stanowi odrębne świadczenie od usługi najmu, mimo że towarzyszy jej jako usługa dodatkowa - ponieważ może być świadczone niezależnie przez podmiot trzeci. Analogicznie, usługi dodatkowe platformy aukcyjnej - jakkolwiek towarzyszą dostawie pojazdu - nie są z nią nierozerwalnie zintegrowane, skoro mogą być świadczone niezależnie i nie są naliczane wobec wszystkich kontrahentów.
Z analogiczną sytuacją mamy do czynienia w wyroku TSUE z 17 stycznia 2013 r. w sprawie C-224/11 BGŻ Leasing, w którym Trybunał wskazał, że sam związek świadczenia z inną transakcją nie wystarcza do uznania, że istnieje jedno złożone świadczenie do celów podatku VAT - i że usługa ubezpieczenia, jakkolwiek powiązana z przedmiotem leasingu, stanowi świadczenie odrębne od usługi leasingowej. Należy badać, czy dane świadczenie stanowi cel samo w sobie dla nabywcy, czy jedynie pomaga lepiej skorzystać ze świadczenia głównego. W niniejszej sprawie obsługa aukcji, obsługa dokumentów i obsługa pojazdu stanowią samodzielne usługi o odrębnej wartości dla Dealera jako uczestnika platformy obrotu samochodami.
Fakt, że usługi dodatkowe mają samodzielny charakter, potwierdzają w szczególności następujące okoliczności stanu faktycznego:
- po pierwsze, opcjonalność zakupu samochodu przez platformę (w tym usług dodatkowych). W transakcjach z wybranym kontrahentem nie nalicza się opłat za obsługę dokumentów, obsługę samochodu ani opłaty aukcyjnej, ponieważ kontrahent ten posiada odrębną umowę regulującą opłaty za korzystanie z platformy i inne usługi. Gdyby usługi dodatkowe stanowiły nieodłączny element dostawy pojazdu, byłyby naliczane przy każdej transakcji, niezależnie od statusu nabywcy;
- po drugie, możliwość samodzielnej organizacji transportu przez nabywcę. Nabywcy mogą skorzystać z dodatkowej usługi transportu oferowanej przez Spółkę C (fakturowanej również odrębnie, jak wskazano w stanie faktycznym), ale alternatywnie mogą zorganizować transport samodzielnie. Okoliczność ta wyklucza tezę, że usługi dodatkowe stanowią immanentny element dostawy pojazdu;
- po trzecie, odrębna dokumentacja transakcyjna. W konkretnych transakcjach transport pojazdu był usługą nabytą przez klienta od Spółki C, udokumentowaną odrębną fakturą tej spółki, a wykonawcą był podwykonawca Spółki C. Wnioskodawca nie świadczył żadnych usług dodatkowych na rzecz tych kontrahentów, co potwierdza odrębność dokumentacyjną i ekonomiczną obu kategorii świadczeń.
E. Faktura pro-forma i jeden przelew nie tworzą świadczenia złożonego
Nieuprawnionym powinno być również wywodzenie kompleksowego charakteru transakcji z faktu wystawienia jednej faktury pro-forma i dokonania przez nabywcę jednego przelewu. Argumentacja tego typu byłaby błędna z dwóch niezależnych powodów.
Po pierwsze, faktura pro-forma nie jest fakturą VAT w rozumieniu przepisów ustawy o VAT ani Dyrektywy 2006/112/WE. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (m.in. w sprawach o sygn. I FSK 953/10 oraz I FSK 949/23) oraz Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (m.in. w interpretacjach o sygn. 0111-KDIB3-1.4012.67.2022.1.KO oraz 0113-KDIPT1-3.4012.807.2023.1.OS), dokument nazywany fakturą pro-forma nie jest dowodem księgowym - wyraźne oznaczenie go wyrazami „pro-forma” powoduje, że nie można przypisać mu waloru faktury w rozumieniu przepisów o VAT, gdyż podmiot wystawiający taki dokument jednoznacznie wskazuje, że nie jest to faktura. Wystawienie tego dokumentu nie powoduje zatem skutków w zakresie podatku VAT - ani obowiązku zapłaty wykazanego w nim podatku, ani prawa do odliczenia po stronie kontrahenta. Faktura pro-forma pełni wyłącznie rolę oferty handlowej lub wezwania do zapłaty i jej treść nie może determinować zakresu podstawy opodatkowania VAT po stronie wystawiającego.
Po drugie, kwalifikacja podatkowa transakcji na gruncie VAT opiera się na jej istocie ekonomicznej i prawnej, a nie na technicznym sposobie wystawiania dokumentów rozliczeniowych ani na sposobie płatności. TSUE wielokrotnie potwierdzał, że forma faktury czy sposób płatności nie przesądzają o kwalifikacji podatkowej transakcji (por. wyrok TSUE z 2 grudnia 2010 r. w sprawie C-276/09 Everything Everywhere). Decydujące znaczenie ma charakter prawny i ekonomiczny świadczenia.
IV. Art. 29a ust. 1 ustawy o VAT - „zapłata” jako wynagrodzenie należne konkretnemu podatnikowi z tytułu konkretnej czynności
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży. Kluczowe jest sformułowanie „z tytułu sprzedaży” - oznacza ono, że do podstawy opodatkowania wchodzą wyłącznie kwoty stanowiące wynagrodzenie za konkretną czynność opodatkowaną wykonywaną przez konkretnego podatnika.
Pojęcie „zapłaty” nie oznacza każdej kwoty przepływającej przez rachunki bankowe podatnika. Oznacza wynagrodzenie należne temu podatnikowi za świadczenie, którego jest podmiotem wykonującym.
Kwoty przekazywane przez nabywcę tytułem zapłaty za usługi innego podmiotu (Spółki C), a jedynie technicznie pobierane i przekazywane dalej przez Wnioskodawcę, nie stanowią wynagrodzenia Wnioskodawcy za dostawę pojazdu. Stanowią wynagrodzenie Spółki C za usługi przez tę spółkę świadczone - co potwierdza odrębna faktura wystawiana przez Spółkę C bezpośrednio na rzecz nabywcy.
Art. 29a ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT rozszerza podstawę opodatkowania o koszty dodatkowe pobierane przez dokonującego dostawy od nabywcy. Przepis ten wprost wskazuje, że do podstawy opodatkowania danego podatnika wchodzą wyłącznie koszty dodatkowe pobierane przez niego od nabywcy - a nie koszty pobierane przez innych podatników na rzecz własnych świadczeń. Opłaty za obsługę aukcji, obsługę pojazdu i obsługę dokumentów są pobierane przez Spółkę C tytułem własnych usług świadczonych przez tę spółkę i nie stanowią kosztów pobieranych przez Wnioskodawcę tytułem dostawy pojazdu. Z regulaminu aukcji samochodowej jasno wynika, kto prowadzi platformę i kto dla nabywcy jest usługodawcą (Spółka C), a kto dostawcą samochodu (Spółka).
Wnioskodawca wskazuje ponadto, że pobierając kwoty odpowiadające opłatom za usługi dodatkowe i przekazując je dalej do Spółki C, pełni wyłącznie funkcję technicznego inkasenta tych należności. Nie ponosi tych wydatków z własnych środków - jedynie przyjmuje płatność od Dealera i przekazuje ją do Spółki C. Dla nabywcy też jest to jasne.
Pogląd ten potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12 lipca 2023 r. (sygn. 0112-KDIL3.4012.320.2023.2.MC), w której organ uznał, że środki pieniężne wpływające na rachunek sprzedawcy tytułem kosztów przesyłki, stanowiącej zobowiązanie kupującego wobec podmiotów trzecich, nie stanowią podstawy opodatkowania VAT sprzedawcy. W stanie faktycznym powołanej interpretacji kluczowe było udzielenie przez kupującego sprzedawcy pełnomocnictwa do zawarcia umowy z przewoźnikiem w imieniu i na rachunek kupującego. Rola Wnioskodawcy w niniejszej sprawie jest analogiczna lub nawet bardziej odległa od pozycji bezpośredniego dłużnika: Wnioskodawca nie zawiera żadnych umów w imieniu Dealera, lecz jedynie technicznie inkasuje łączną kwotę i przekazuje jej część do Spółki C, która jest stroną odrębnego stosunku prawnego z Dealerem. Skoro nawet w przypadku faktycznego poniesienia wydatku w imieniu i na rachunek nabywcy jego zwrot nie stanowi elementu podstawy opodatkowania VAT (art. 29a ust. 7 pkt 3 ustawy o VAT), to tym bardziej pobranie cudzej należności przez Wnioskodawcę wyłącznie w celu jej przekazania usługodawcy nie może podwyższać podstawy opodatkowania Wnioskodawcy.
V. Procedura VAT-marża - pojęcie „kwoty sprzedaży” a opłaty za usługi innego podmiotu z grupy
Art. 120 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT definiuje „kwotę sprzedaży” jako całkowitą kwotę, którą podatnik otrzymał lub ma otrzymać od nabywcy, w tym podatki, opłaty i koszty dodatkowe, którymi podatnik obciąża nabywcę. Do „kwoty sprzedaży” mogą zatem wchodzić wyłącznie kwoty, którymi Wnioskodawca obciąża nabywcę z tytułu własnych świadczeń. Kwoty, którymi inny podatnik (Spółka C) obciąża nabywcę za własne, odrębne usługi dodatkowe, nie są kwotami, „którymi Wnioskodawca obciąża nabywcę” w rozumieniu art. 120 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT.
Rozszerzenie „kwoty sprzedaży” Wnioskodawcy o kwoty należne innemu podatnikowi za jego własne świadczenia prowadziłoby do:
1) zawyżenia marży Wnioskodawcy i tym samym zawyżenia podstawy opodatkowania w stosunku do rzeczywistej wartości dostawy pojazdu;
2) podwójnego opodatkowania tych samych kwot - raz po stronie Spółki C z tytułu usług i ponownie po stronie Wnioskodawcy w ramach VAT-marża, co prowadziłoby do systemowych nieprawidłowości / byłoby systemowo niesłuszne;
3) zniekształcenia mechanizmu VAT-marża, który zakłada, że marżą jest różnica pomiędzy ceną sprzedaży tego samego towaru (pojazdu) a ceną jego nabycia - a nie między ceną sprzedaży obejmującą usługi podmiotów trzecich a ceną nabycia pojazdu.
VI. Podsumowanie - dlaczego nie może być mowy o świadczeniu złożonym po stronie Wnioskodawcy
Żadna z przesłanek koniecznych do uznania transakcji za świadczenie złożone (kompleksowe) nie jest spełniona w niniejszym stanie faktycznym:
|
Przesłanka świadczenia złożonego |
Ocena w niniejszym stanie faktycznym |
|
Wszystkie elementy realizowane przez tego samego podatnika (NSA I FSK 1002/14; WSA w Gliwicach I SA/Gl 439/19) |
Nie jest spełniona - dostawę pojazdu realizuje Wnioskodawca, usługi dodatkowe realizuje Spółka C jako odrębny podatnik VAT |
|
Fizyczna i ekonomiczna nierozdzielność elementów (TSUE C-366/12, teza 41) |
Nie jest spełniona - usługi są świadczone bezpośrednio Dealerom przez Spółkę C, a Wnioskodawca nie jest ich wykonawcą ani stroną odpowiedzialną wobec nabywcy |
|
Elementy ze sobą nierozerwalnie powiązane - rozdzielenie ma sztuczny charakter (TSUE C-41/04, C-572/07, C- 224/11) |
Nie jest spełniona - nabywcy mogą samodzielnie organizować transport; odrębne faktury od odrębnych podmiotów potwierdzają naturalny charakter rozdzielenia |
|
Jeden element jest ściśle pomocniczy wobec drugiego |
Nie jest spełniona - usługi dodatkowe mają samodzielną wartość dla Dealera jako uczestnika platformy aukcyjnej i nie służą wyłącznie lepszemu skorzystaniu z dostawy pojazdu |
|
Forma faktury pro-forma przesądza o jedności świadczenia |
Nie jest spełniona - faktura pro-forma nie jest fakturą VAT i nie determinuje zakresu podstawy opodatkowania (NSA I FSK 953/10, I FSK 949/23, Dyrektor KIS 0111-KDIB3-1.4012.67.2022.1.KO;0113-KDIPT1-3.4012.807.2023.1.OS) |
W świetle powyższego Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że:
1. Przy sprzedaży samochodu opodatkowanej na zasadach ogólnych (bez procedury VAT-marża) podstawa opodatkowania VAT Wnioskodawcy obejmuje wyłącznie kwotę wynagrodzenia należnego Wnioskodawcy z tytułu dostawy pojazdu. Kwoty opłat za usługi dodatkowe naliczane przez Spółkę C i jedynie technicznie pobierane przez Wnioskodawcę nie stanowią zapłaty z tytułu sprzedaży Wnioskodawcy w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT i nie wchodzą do jego podstawy opodatkowania.
2. Przy sprzedaży samochodu w procedurze VAT-marża „kwota sprzedaży” w rozumieniu art. 120 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT obejmuje wyłącznie kwotę wynagrodzenia należnego Wnioskodawcy z tytułu dostawy pojazdu. Kwoty opłat za usługi dodatkowe naliczane przez Spółkę C nie są kwotami, którymi Wnioskodawca obciąża nabywcę, i nie wchodzą do „kwoty sprzedaży” stanowiącej podstawę do obliczenia marży.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Jak stanowi z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
W art. 29a ust. 7 ustawy wskazano, że:
Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego.
Przepis ten stanowi implementację art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/W, zgodnie z którym:
W odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Definicję towarów, w stosunku do których mają zastosowanie szczególne procedury VAT marża zawiera art. 120 ust. 1 ustawy.
W myśl art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy:
Przez towary używane rozumie się ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w ich aktualnym stanie lub po naprawie, inne niż określone w pkt 1-3 oraz inne niż metale szlachetne lub kamienie szlachetne (CN 7102, 7103, 7106, 7108, 7110, 7112).
Towarami używanymi są zatem te dobra ruchome, które wcześniej zostały choć raz użyte, lecz nadają się do wielokrotnego wykorzystania (nie ulegają zużyciu po jednokrotnym ich użyciu).
Zgodnie z art. 120 ust. 1 pkt 5 ustawy:
Przez kwotę sprzedaży rozumie się całkowitą kwotę, którą podatnik otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów od nabywcy lub osoby trzeciej, wliczając w to otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty bezpośrednio związane z tą dostawą, podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze oraz koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, którymi podatnik obciąża nabywcę, z wyłączeniem kwot, o których mowa w art. 29a ust. 7.
Natomiast art. 120 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi, że:
Przez kwotę nabycia rozumie się wszystkie składniki wynagrodzenia, o których mowa w pkt 5, które dostawca towarów otrzymał lub ma otrzymać od podatnika.
Przepis ten stanowi implementację art. 312 Dyrektywy 2006/112/WE:
Do celów niniejszej podsekcji zastosowanie mają następujące definicje:
(1) „cena sprzedaży” oznacza wszystkie składniki wynagrodzenia uzyskanego lub do uzyskania przez podatnika-pośrednika od nabywcy lub osoby trzeciej, włączając w to subwencje bezpośrednio związane z transakcją, podatki, cła, opłaty i należności oraz koszty dodatkowe, takie jak prowizja, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, którymi podatnik-pośrednik obciąża nabywcę, z wyłączeniem jednak kwot, o których mowa w art. 79;
(2) „cena nabycia” oznacza wszystkie składniki wynagrodzenia, określonego w pkt 1, uzyskanego lub do uzyskania przez dostawcę od podatnika-pośrednika.
Stosownie do art. 120 ust. 4 ustawy:
W przypadku podatnika dokonującego dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika w ramach prowadzonej działalności, w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług przewidują zatem stosowanie szczególnej procedury opodatkowania dostawy - między innymi - towarów używanych, polegającej na opodatkowaniu marży. Jest to wyjątek od ogólnej reguły opodatkowania obrotu, czyli kwoty stanowiącej zapłatę z tytułu sprzedaży, pomniejszonej o kwotę należnego podatku. Ta szczególna procedura dotyczy jednak tylko dostawy towarów używanych, które podatnik nabył od określonej kategorii podmiotów.
Należy podkreślić, że do stosowania szczególnej procedury opodatkowania marżą uprawnieni są podatnicy, którzy dokonują dostawy towarów nabytych w okolicznościach wymienionych w art. 120 ust. 10 ustawy, zgodnie z którym:
Przepisy ust. 4 i 5 dotyczą dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków, które podatnik nabył od:
1) osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, niebędącej podatnikiem, o którym mowa w art. 15, lub niebędącej podatnikiem podatku od wartości dodanej;
2) podatników, o których mowa w art. 15, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, art. 113 lub art. 113a;
3) podatników, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana zgodnie z ust. 4 i 5;
4) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 43 ust. 1 pkt 2, art. 113 lub art. 113a;
5) podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w ust. 4 i 5, a nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.
Formułując w art. 120 ustawy, szczególne procedury w zakresie dostawy towarów używanych ustawodawca, określając w ust. 4 tego artykułu podstawę opodatkowania, posłużył się zwrotem „kwota sprzedaży”.
Z opisu sprawy wynika, że należą Państwo do międzynarodowej Grupy X i prowadzą Państwo działalność w zakresie kupna i sprzedaży samochodów używanych. W Polsce są Państwo zarejestrowani jako podatnik VAT czynny.
W ramach prowadzonej działalności kupują Państwo samochody używane w tych krajach UE, w których posiadają Państwo rejestrację na potrzeby podatku VAT. Auta kupują Państwo od osób fizycznych i firm.
Przedmiotem Państwa wniosku jest sprzedaż samochodów na terenie Polski na rzecz Dealerów, tj. podmiotów zajmujących się wyspecjalizowaną sprzedażą pojazdów używanych przez Platformę aukcyjną (…), prowadzoną przez inny - niż Państwo - podmiot z Grupy X, tj. Spółka C.
Właścicielami oraz faktycznymi sprzedawcami pojazdów oferowanych na Platformie są wyłącznie spółki powiązane z Grupy X - czyli m.in. Państwa Spółka. Natomiast właściciel Platformy - Spółka C - oprócz jej udostępniania świadczy również usługi dodatkowe związane z obsługą pojazdów, ich dokumentacją, a także organizacją i realizacją transportu. Zgodnie z Warunkami Sprzedaży sprzedaż samochodów na Platformie możliwa jest wyłącznie w systemie zamkniętym na warunkach w nich przewidzianych. Akceptacja Warunków Sprzedaży za pomocą ww. platformy następuje z chwilą rejestracji Dealera na Platformie i jest prawnie wiążąca.
Państwa wątpliwości w dotyczą ustalenia, czy podstawą opodatkowania podatkiem VAT dla sprzedaży samochodów dokonywanej na zasadach ogólnych, jak i w procedurze VAT marża jest pełna kwota wskazana na fakturze pro-forma obejmująca zarówno Państwa należność za samochód, jak i opłaty dodatkowe naliczane przez inny podmiot z Grupy X z tytułu ich świadczenia na rzecz nabywcy towaru.
Odpowiadając na Państwa wątpliwości, w pierwszej kolejności wskazać należy, że co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna czynność obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, czynność ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za usługę zasadniczą, podczas gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej.
Ani Dyrektywa, ani też przepisy krajowe nie zawierają definicji świadczenia złożonego. Brak również szczególnych uregulowań dotyczących przesłanek uznawania danego świadczenia za świadczenie złożone. Ocena, w jakich okolicznościach świadczenia powiązane należy traktować jako świadczenia jednolite, kształtowana jest na bazie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W wyroku TSUE z 6 lipca 2006 r. w sprawie C-251/05 Talacre Beach Caravan Sales Ltd, Trybunał stwierdził, że należy dać prymat ochronie zasady nierozszerzania zwolnienia podatkowego nad traktowaniem kilku dostaw jako świadczenia złożonego, opodatkowanego wedle zasad dotyczących świadczenia głównego. Każde odstępstwo od zasadniczej stawki podatku od towarów i usług powinno być zatem interpretowane ściśle i ta ogólna zasada musi być brana bezwzględnie pod uwagę przy ocenie okoliczności konkretnej sprawy.
Orzecznictwo TSUE zawiera wskazówki dotyczące warunków jakie muszą być spełnione żeby uznać określony zespół świadczeń za świadczenie złożone.
Jedna transakcja występuje zatem wtedy, gdy dwa lub więcej elementów albo dwie lub więcej czynności, dokonane przez jednego podatnika, są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny. Ponadto, jeżeli jedno świadczenie stanowi świadczenie główne, natomiast pozostałe świadczenia stanowią świadczenia dodatkowe/pomocnicze, to traktowane są one z punktu widzenia podatkowego tak jak świadczenie główne tj. dzielące los prawny świadczenia głównego. W szczególności świadczenie należy uznać za dodatkowe/pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla klienta celu samo w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego tj. stanowi środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z tego świadczenia (np. wyrok TSUE z 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96 Card Protection Plan Ltd - pkt 29, wyrok z 27 września 2012 r. w sprawie C-392/11 - pkt 16; wyrok z 17 stycznia 2013 r., w sprawie C-224/11 - pkt 30; lub też wyrok TSUE z 27 czerwca 2013 r. w sprawie C-155/12 RR Donnelley Global Tumkey Solutions Poland sp. z o.o. - pkt 21).
W wyroku z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie C-425/06 Ministero dellEconomia e delle Finanze przeciwko Part Service Srl. TSUE sformułował kryteria przesądzające o tym, kiedy występuje świadczenie złożone. Ma ono zatem miejsce w sytuacji, gdy:
- świadczenie pomocnicze nie stanowi celu samego w sobie, lecz stanowi środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z usługi podstawowej,
- poszczególne czynności są ze sobą tak ściśle związane, że ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny,
- kiedy nie istnieje możliwość nabywania danego świadczenia od podmiotów zewnętrznych,
- kiedy nie istnieje możliwość odrębnego fakturowania za daną czynność.
Powyższe oznacza, że dla oceny, czy w danej sytuacji są spełnione przesłanki dla uznania danego zespołu świadczeń za jedno świadczenie kompleksowe jest ocena, czy w przypadku wydzielenia poszczególnych świadczeń, dla nabywcy będą one miały istotną wartość. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej, praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie wyklucza zastosowania do poszczególnych jego elementów odrębnych cen.
Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu czynności kompleksowej.
Jak stanowi art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Z powyższej regulacji wynika zatem, że strony w umowach zobowiązaniowych mogą stosunek cywilnoprawny ukształtować według własnego uznania, jednakże postanowienia umów nie mogą pozostawać w sprzeczności z innymi przepisami prawa, do stosowania których strony są zobowiązane.
Z wniosku wynika, że transakcje sprzedaży samochodów używanych przez Platformę uregulowane zostały w Warunkach Sprzedaży, które Dealer akceptuje z chwilą rejestracji na Platformie. Dealer niezwłocznie po wygranej aukcji otrzymuje wystawioną przez Państwa fakturę proforma. W tym momencie zobowiązany jest On do zapłaty:
a) ceny pojazdu na Państwa rzecz, tj. na rzecz Spółki A oraz
b) opłaty aukcyjnej za korzystanie z Platformy na rzecz podmiotu prowadzącego Platformę, tj. Spółki C.
c) innych dodatkowych usług, które realizowane są przez Spółkę C na Jego zlecenie.
Opłaty aukcyjne oraz opłaty za inne dodatkowe usługi, również wykazane są w potwierdzeniu zakupu pojazdu - fakturze proforma. Dealer obowiązany jest uiścić ich wartość wraz z ceną zakupu samochodu na rachunek wskazany w fakturze proforma, a które stanowią należności odpowiednio płatne na rzecz Państwa oraz Spółkę C. Wskazali Państwo, że faktura proforma zawiera adnotację, że płatność dokonana przez Dealera na Państwa rzecz skutecznie reguluje zobowiązania wobec innych podmiotów z Grupy X.
Po dokonaniu pełnej wpłaty na Państwa rachunek, na Dealera wystawiane są dwie odrębne faktury:
a) pierwsza wystawiona przez Państwa, tj. Spółkę A, dokumentująca dostawę pojazdu za cenę sprzedaży,
b) druga wystawiona przez Spółkę C, właściciela Platformy, dokumentująca świadczenie wspomnianych powyżej usług.
Dealer po nabyciu samochodu ma możliwość zlecenia Spółce C usługę transportu zakupionego auta. W takiej sytuacji Spółka C wystawia na rzecz Dealera fakturę proforma, a po jej opłaceniu bezpośrednio na rachunek Spółki C - spółka ta wystawia fakturę dokumentującą wykonanie transportu.
Państwo (Spółka A) - jako czynny podatnik VAT zarejestrowany w Polsce - dokonują wyłącznie dostaw pojazdów, które zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami mogą podlegać opodatkowaniu na zasadach VAT marża lub na zasadach ogólnych.
Spółka C natomiast nie posiada rejestracji podatkowej na potrzeby VAT w Polsce.
Kwoty wpłacone na Państwa rachunek, które są należne za usługi świadczone przez Spółkę C, przekazują Państwo do Spółki C w ramach rozliczeń wewnątrzgrupowych. Spółka C nie wystawia na Państwa rzecz żadnych dodatkowych faktur dotyczących transakcji sprzedaży samochodów będących przedmiotem transakcji. W szczególności Spółka C nie jest Państwa podwykonawcą. Nie partycypują Państwo w kosztach usług wykonanych przez Spółkę C bezpośrednio na rzecz Dealera i nie podnoszą Państwo ceny samochodu o koszt tych usług.
W analizowanej sprawie nie można mówić o usłudze kompleksowej. W opisanej powyżej transakcji sprzedaży nie można wyodrębnić usługi, które miałaby charakter dominujący i byłaby świadczeniem głównym. Zgodnie bowiem z Warunkami Sprzedaży Dealer nabywa samochód wygrany podczas aukcji od Państwa tj. Spółki A, i dodatkowo ponosi opłaty na rzecz właściciela Platformy, czyli Spółki C. Dokonanie jednej opłaty na jedno konto bankowe w ramach wygranej aukcji, zamiast dwóch - lub trzech w przypadku nabycia dodatkowo usługi transportu - stanowi dla Dealera ułatwienie w zakupie samochodu. O takiej formie płatności jest On informowany, bowiem na wystawionej fakturze proforma zamieszczana jest adnotacja, że płatność dokonana na Państwa rzecz (Spółka A) zwalnia nabywcę z wszelkich zobowiązań wobec spółek powiązanych. Opłaty należne Spółce C przekazywane są przez Państwa w ramach rozliczeń wewnątrzgrupowych. Państwo natomiast zachowują dla siebie wpłatę dokonaną przez Dealera a związaną wyłącznie z ceną pojazdu. Podkreślić również należy, że nie partycypują Państwo w kosztach usług wykonanych przez Spółkę C bezpośrednio na rzecz Dealera i nie podnoszą Państwo ceny samochodu o koszt tych usług.
W aspekcie gospodarczym opisana wyżej transakcja nie tworzy jednej całości. W świetle ww. orzecznictwa TSUE oznacza to, że połączenie tych świadczeń w przedstawionych okolicznościach sprawy, miałoby charakter sztuczny.
W Państwa przypadku, mamy do czynienia z odrębnymi świadczeniami, tj. dostawą towarów, którą dokonają Państwo (Spółka A) oraz świadczeniem usług wymienionych we wniosku wykonanymi przez Spółkę C. Nie można zatem uznać, że w ramach tej transakcji, gdzie czynności będą wykonywane przez dwa odrębne podmioty, dojdzie do świadczenia kompleksowego.
Powyższe potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 8 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Po 388/22, zgodnie z którym:
Wychodząc z powyższych założeń i w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu interpretacyjnego, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy występują odrębne świadczenia, tj. dostawa towarów, którą dokona osoba fizyczna oraz usługa najmu tych towarów, realizowana przez skarżącą spółkę na rzecz dostawcy towaru. Zasadnie organ uznał, że w takiej sytuacji nie ma podstaw do uznania, że po stronie skarżącej dojdzie do świadczenia kompleksowego.
W Państwa przypadku nie znajdzie również zastosowania wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 23 marca 2006 r. w sprawie C-210/04. W orzeczeniu tym Trybunał stwierdził, że stały zakład mający siedzibę w innym państwie członkowskim, niebędący pod względem prawnym odrębnym od spółki, do której należy, nie może być uznany za podatnika ze względu na obciążenie go kosztami z tytułu świadczenia tych usług. W związku z powyższym Trybunał stwierdził, że oddział spółki będącej nierezydentem pozbawiony jest niezależności i stanowi jedynie część składową spółki. Zatem zarówno spółkę jak i jej oddział należy uznać za jednego i tego samego podatnika w rozumieniu art. 4 ust. 1 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. U. L 145, str. 1).
Oznacza to, że „centrala” oraz jej zagraniczny oddział stanowią dwie jednostki organizacyjne tego samego podmiotu. Działalność gospodarczą prowadzi osoba prawna i ona jest podatnikiem. „Centrala” oraz oddział zlokalizowany w innym państwie tworzą - z podatkowego punktu widzenia - jednorodny podmiot. W związku z powyższym należy również wskazać, że oddział nie może mieć innej nazwy niż jednostka macierzysta (nazwa może wskazywać tylko na oddział) oraz nie może mieć odrębnego numeru identyfikacji podatkowej.
W omawianej sprawie wskazali Państwo, że Grupa X składa się z kilkudziesięciu podmiotów obecnych w ponad 20 krajach. Właścicielem całej Grupy X jest Spółka B (spółka (…)). Natomiast Spółka C (spółka (…)) oraz Państwa Spółka - Spółka A (spółka (…)) - jesteście spółkami powiązanymi. Należy zatem stwierdzić, że nie występują Państwo razem ze Spółką C w relacji „centrali” oraz zagranicznego oddziału.
Odnosząc się zatem do Państwa wątpliwości należy wskazać, że co do zasady podstawa opodatkowania, w przypadku sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT na zasadach ogólnych, obejmuje wszystko co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego. Z kolei przepis art. 29a ust. 6 i ust. 7 ustawy wymienia elementy, które powinny być wliczane, bądź nie powinny być wliczane do podstawy opodatkowania.
Natomiast przez kwotę sprzedaży, przy sprzedaży samochodu w procedurze VAT marża, należy rozumieć wszystko, co stanowi wynagrodzenie, które pierwotny sprzedawca towaru otrzymał/ma otrzymać od podatnika (nabywcy). Do kwoty sprzedaży, o której mowa w art. 120 ust. 1 pkt 5 ustawy, nie mogą zostać zaliczone należności, które nie zostały zapłacone i nie są należne sprzedawcy towaru.
Tym samym, biorąc pod uwagę powołane wyżej orzecznictwo oraz zawarte rozstrzygnięcie, skoro na rzecz Dealera dokonują Państwo wyłącznie dostawy samochodu używanego to należy się z Państwem zgodzić, że przy sprzedaży samochodu opodatkowanej na zasadach ogólnych podstawa opodatkowania obejmie wyłącznie kwotę wynagrodzenia należną Państwu z tytułu dostawy pojazdu.
Analogicznie, w przypadku sprzedaży samochodu w procedurze VAT marża „kwota sprzedaży”, w myśl art. 120 ust. 1 pkt 5 ustawy obejmuje wyłącznie kwotę wynagrodzenia należnego Państwu z tytułu dostawy samochodu używanego.
Państwa stanowisko, w zakresie pytań nr 1 i 2 uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W kwestii skutków prawnych jakie wywołuje interpretacja indywidualna wydana dla Państwa, należy stwierdzić, że w myśl art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
Mając na uwadze, że wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez Państwa zaznacza się, że interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla pozostałych podmiotów z Grupy X.
Ponadto informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej Państwa przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniem - nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Interpretacja a sytuacja podatnika
Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.