Przejdź do treści

0114-KDIP1-1.4012.568.2026.1.EW

Planowana darowizna Zbioru Składników tworzących Działalność Najmu na rzecz Fundacji Rodzinnej będzie stanowiła transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a Darczyńca nie będzie zobowiązany do korekty podatku naliczonego dotyczącego przekazywanych składników.

Sygnatura
0114-KDIP1-1.4012.568.2026.1.EW
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie uznania, że:

  • planowana darowizna Zbioru Składników tworzących Działalność Najmu na rzecz Fundacji Rodzinnej będzie stanowiła transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, do której znajdą zastosowanie przepisy art. 6 pkt 1 tej ustawy - jest prawidłowe;
  • w związku z darowizną Działalności Najmu Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do korekty podatku naliczonego dotyczącego przekazywanych składników, a obowiązek ewentualnych przyszłych korekt, o których mowa w art. 91 ust. 1-8 ustawy o VAT, będzie - zgodnie z art. 91  ust. 9 tej ustawy - spoczywał na Fundacji Rodzinnej jako nabywcy zorganizowanej części przedsiębiorstwa - jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

14 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy wskazania:

  • czy planowana darowizna Zbioru Składników tworzących Działalność Najmu na rzecz Fundacji Rodzinnej będzie stanowiła transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, do której znajdą zastosowanie przepisy art. 6 pkt 1 tej ustawy (pytanie nr 1);
  • czy w związku z darowizną Działalności Najmu Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do korekty podatku naliczonego dotyczącego przekazywanych składników, a obowiązek ewentualnych przyszłych korekt, o których mowa w art. 91 ust. 1-8 ustawy o VAT, będzie - zgodnie z art. 91 ust. 9 tej ustawy - spoczywał na Fundacji Rodzinnej jako nabywcy zorganizowanej części przedsiębiorstwa (pytanie nr 2),
  • czy Fundacji Rodzinnej będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku od towarów i usług wynikającego z darowizny (pytanie nr 3).

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowany będący stroną postępowania:

- A.A.

2.  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

- (...) Fundacja Rodzinna

Opis zdarzenia przyszłego

1.  Zainteresowani

Zainteresowany będący stroną postępowania jest osobą fizyczną posiadającą nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce (dalej: „Wnioskodawca”). Prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod Firmą B. i jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.

Działalność Wnioskodawcy obejmuje kilka odrębnych obszarów gospodarczych, w szczególności: wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z) oraz działalność polegającą na nabywaniu, przygotowywaniu i zbywaniu nieruchomości (PKD 68.11.Z, 68.31.Z). Wnioskodawca prowadzi również działalność wydawniczą w zakresie pozostałego oprogramowania (PKD 58.29.Z). Obszary te różnią się przedmiotem, wykorzystywanymi składnikami, sposobem osiągania przychodów i ryzykiem gospodarczym.

Zainteresowanym niebędącym stroną postępowania jest Fundacja Rodzinna z siedzibą w (…) (dalej: „Fundacja Rodzinna” albo „FR”). Wnioskodawca jest fundatorem i beneficjentem statutowym FR. FR jest czynnym podatnikiem VAT.

Wnioskodawca i FR są dalej łącznie określani jako Zainteresowani.

2.  Działalność Najmu

Jednym z funkcjonujących obszarów przedsiębiorstwa Wnioskodawcy jest działalność polegająca na długoterminowym wynajmie nieruchomości (dalej: „Działalność Najmu”).

Do Działalności Najmu przypisano 26 lokali (dalej: „Nieruchomości”). Wszystkie Nieruchomości są przeznaczone do najmu długoterminowego. Nie są one wykorzystywane do świadczenia usług zakwaterowania ani najmu krótkoterminowego. Stanowią one podstawowe aktywa Działalności Najmu i są wykorzystywane w działalności opodatkowanej VAT Wnioskodawcy.

Wnioskodawca nie zatrudnia pracowników do obsługi Działalności Najmu. Czynności operacyjne są wykonywane w modelu outsourcingowym przez innego przedsiębiorcę (dalej: „Zleceniobiorca”). Obejmują one w szczególności bieżące zarządzanie Nieruchomościami, obsługę umów i kontaktów z najemcami, monitorowanie rozliczeń oraz koordynowanie napraw, remontów i prac dotyczących Nieruchomości.

Wnioskodawca wskazuje, że:

a) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej decyzją kierownika jednostki dokonał wyodrębnienia organizacyjnego Działalności Najmu i wskazał Zleceniobiorcę jako podmiot odpowiedzialny za zarządzanie wyodrębnionym działem,

b) na potrzeby działalności w zakresie wynajmu nieruchomości prowadzi odrębne ewidencje przychodów, kosztów, należności i zobowiązań związanych z Nieruchomościami.

3.  Składniki przypisane do Działalności Najmu

Wnioskodawca zamierza przekazać FR w drodze darowizny wzajemnie powiązane składniki materialne i niematerialne, w tym prawa, obowiązki, należności i zobowiązania, które są przypisane do Działalności Najmu i umożliwiają jej kontynuowanie. Składniki te są dalej łącznie określane jako Zbiór Składników.

Na dzień darowizny Zbiór Składników będzie obejmował w szczególności:

1) prawo własności 26 Nieruchomości przypisanych do Działalności Najmu;

2) prawa i obowiązki z umów najmu dotyczących Nieruchomości,

3) prawa i obowiązki z umów dotyczących mediów, ubezpieczenia, eksploatacji i bieżącej obsługi Nieruchomości - w zakresie, w jakim są związane z Działalnością Najmu i mogą zostać przeniesione;

4) prawa i obowiązki z odrębnej umowy ze Zleceniobiorcą dotyczącej zarządzania i obsługi Nieruchomości;

5) dokumentację prawną, techniczną i operacyjną dotyczącą Nieruchomości i najmu, w szczególności umowy i aneksy, protokoły przekazania lokali, dokumentację rozliczeń z najemcami, opłat eksploatacyjnych, mediów i ubezpieczeń;

6) ewidencje i informacje pozwalające na nieprzerwane prowadzenie rozliczeń Działalności Najmu.

4.  Planowana darowizna i kontynuacja działalności przez Fundację Rodzinną

Darowizna Działalności Najmu zostanie dokonana na podstawie umowy, o której mowa w art. 888 Kodeksu cywilnego, zawartej w formie aktu notarialnego (dalej: „Umowa Darowizny”). Jej celem jest zabezpieczenie sukcesji, długoterminowe zachowanie majątku przynoszącego powtarzalny dochód oraz reinwestowanie uzyskiwanych środków w ramach FR.

Fundacja Rodzinna będzie kontynuowała Działalność Najmu prowadzoną dotychczas przez Wnioskodawcę w oparciu o nabyte składniki, w szczególności te wymienione w Zbiorze Składników. W związku ze zmianą właściciela Nieruchomości FR wykona jedynie czynności formalne i techniczne, w szczególności zawiadomi najemców i kontrahentów, zaktualizuje dane rozliczeniowe oraz - zależnie od treści umów i wymaganych zgód - wstąpi do umów na podstawie porozumień trójstronnych, cesji lub aneksów. W szczególności FR wstąpi w prawa i obowiązki umowy na obsługę Działalności Najmu ze Zleceniobiorcą. Czynności te będą służyły wyłącznie zmianie strony już istniejących relacji.

Zakres współpracy odnoszący się do nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży i pozostałej działalności Wnioskodawcy pozostanie poza darowizną. Po jej dokonaniu FR będzie korzystać z tego samego, kompletnego modelu obsługi Działalności Najmu, bez potrzeby zatrudniania pracowników lub organizowania obsługi od podstaw.

Podkreślenia wymaga fakt, że Fundacja Rodzinna posiada już składniki majątkowe w postaci dwóch nieruchomości przeznaczonych na wynajem oraz papierów wartościowych i prowadzi działalność gospodarczą. Po darowiźnie Fundacja Rodzinna będzie zatem prowadzić działalność w oparciu o posiadane już składniki majątkowe oraz te nabyte w drodze darowizny.

Fundacja Rodzinna, do której zostaną przeniesione w ramach darowizny opisane we wniosku składniki majątkowe, będzie kontynuowała działalność aktualnie prowadzoną przez Wnioskodawcę w zakresie wynajmu Nieruchomości. Do tej działalności będą wykorzystywane składniki majątkowe nabyte w drodze darowizny oraz dwie już posiadane nieruchomości. Kontynuacja tej działalności po darowiźnie nie będzie wymagać podejmowania dodatkowych działań, z zastrzeżeniem działań będących bezpośrednim następstwem faktu dokonania darowizny (aneksowanie umów najmu w celu zmiany strony transakcji bez zmieniania postanowień umów oraz zawiadomienie najemców o nowym rachunku bankowym).

Fundacja Rodzinna po otrzymaniu darowizny będzie miała faktyczną możliwość kontynuowania działalności w zakresie wynajmu Nieruchomości. Wnioskodawca nie wyklucza, że po darowiźnie może dojść do takich działań jak wypowiedzenie lub rozwiązanie niektórych umów, zawarcie nowych umów, czy zakup przez Fundację Rodzinną nowych nieruchomości lub innych aktywów. Działania tego typu będą jednak naturalną kontynuacją działań podejmowanych aktualnie przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności - nie będą natomiast działaniami niezbędnymi do podjęcia przez Fundację Rodzinną działalności gospodarczej, tj. takimi działaniami, bez realizacji których Fundacja Rodzinna nie mogłaby prowadzić działalności gospodarczej w zakresie wynajmu nieruchomości.

Zaznaczyć należy, że gdyby Fundacja Rodzinna nie posiadała żadnych składników majątkowych i nie prowadziła żadnej działalności gospodarczej przed dokonaniem darowizny, to po jej dokonaniu mogłaby kontynuować działalność Wnioskodawcy w zakresie wynajmu Nieruchomości wyłącznie w oparciu o nabyte składniki bez konieczności angażowania innych składników lub podejmowania dodatkowych działań (np. zawieranie umów), z zastrzeżeniem działań będących bezpośrednim następstwem faktu dokonania darowizny (aneksowanie umów najmu w celu zmiany strony transakcji bez zmieniania postanowień umów oraz zawiadomienie najemców o nowym rachunku bankowym).

5.  Sposób wykorzystania Nieruchomości dla celów VAT

Nieruchomości są obecnie wykorzystywane przez Wnioskodawcę wyłącznie w działalności opodatkowanej VAT. Jedna Nieruchomość została nabyta w ramach transakcji zwolnionej z VAT. Nabycie pozostałych Nieruchomości podlegało opodatkowaniu VAT według stawki 23%, a Wnioskodawca odliczył podatek naliczony z uwagi na ich przeznaczenie do działalności opodatkowanej.

Po darowiźnie FR będzie nadal wykorzystywać Nieruchomości do działalności opodatkowanej VAT.

Pytania

1)  Czy planowana darowizna Działalności Najmu na rzecz Fundacji Rodzinnej będzie stanowiła transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, do której znajdą zastosowanie przepisy art. 6 pkt 1 tej ustawy?

2)  Czy w związku z darowizną Działalności Najmu Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do korekty podatku naliczonego dotyczącego przekazywanych składników, a obowiązek ewentualnych przyszłych korekt, o których mowa w art. 91 ust. 1-8 ustawy o VAT, będzie - zgodnie z art. 91 ust. 9 tej ustawy - spoczywał na Fundacji Rodzinnej jako nabywcy zorganizowanej części przedsiębiorstwa?

3)  Jeżeli stanowisko Zainteresowanych w zakresie pytania oznaczonego nr 1 jest nieprawidłowe to: Czy Fundacji Rodzinnej będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku od towarów i usług wynikającego z darowizny?

Stanowisko Zainteresowanych w sprawie

Zdaniem Zainteresowanych:

1.  Zespół Składników tworzących Działalność Najmu będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. W konsekwencji jego darowizna będzie wyłączona z zakresu stosowania ustawy o VAT na podstawie art. 6 pkt 1 tej ustawy.

2.  Darowizna Zespołu Składników nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy obowiązku korekty podatku naliczonego. Obowiązek dokonywania ewentualnych przyszłych korekt przejdzie na Fundację Rodzinną zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy o VAT.

3.  W przypadku uznania stanowiska Zainteresowanych w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe, tj. w przypadku uznania, że przedmiot darowizny nie stanowi zorganizowanej części przedsiębiorstwa, to w ocenie Zainteresowanych Fundacji Rodzinnej nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku od towarów i usług wynikającego z darowizny.

Ad 1.

1.  Podstawa kwalifikacji Działalności Najmu jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa

Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT zorganizowana część przedsiębiorstwa (dalej: „ZCP”) to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych, który może zarazem stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub ZCP.

Pojęcie zbycia obejmuje każdą czynność prowadzącą do przeniesienia prawa do rozporządzania ZCP, w tym darowiznę. Dla uznania zespołu składników za ZCP konieczne jest łączne wystąpienie: zespołu powiązanych składników materialnych i niematerialnych (w tym istniejących zobowiązań), wyodrębnienia organizacyjnego, finansowego i funkcjonalnego oraz zdolności do samodzielnego wykonywania przypisanych zadań gospodarczych.

Takie ujęcie jest przyjmowane w praktyce organów podatkowych, przykładowo w interpretacji Dyrektora KIS z 5 stycznia 2024 r., nr 0114-KDIP1-1.4012.645.2023.1.AKA.

Z orzecznictwa TSUE, w szczególności z wyroków w sprawach C-497/01 Zita Modes i C- 444/10 Christel Schriever, wynika ponadto, że przedmiot transakcji powinien pozwalać na kontynuowanie określonej działalności, a nabywca powinien mieć zamiar jej dalszego prowadzenia. Zakres niezbędnych składników należy oceniać z uwzględnieniem charakteru konkretnej działalności.

2.  Spełnienie przesłanek ZCP w opisanym zdarzeniu przyszłym

Przedmiotem darowizny będzie Działalność Najmu. Obejmie ona 26 Nieruchomości, umowy najmu i umowy związane z ich eksploatacją i obsługą, należności, zobowiązania, kaucje, dokumentację, ewidencje oraz prawa i obowiązki związane z zarządzaniem Nieruchomościami. Składniki materialne i niematerialne będą pozostawały we wzajemnym związku i wspólnie służyły jednemu zadaniu gospodarczemu - długoterminowemu najmowi.

Działalność Najmu jest wyodrębniona organizacyjnie na podstawie pisemnej decyzji kierownika jednostki, a przypisane do niej składniki, procesy i zadania są faktycznie oddzielone od działalności dotyczącej sprzedaży nieruchomości i oprogramowania.

Wyodrębnienie finansowe wynika z ewidencji pozwalającej przypisać Działalności Najmu przychody, koszty, należności, zobowiązania. Nie jest przy tym konieczne sporządzanie odrębnego bilansu ani prowadzenie całkowicie odrębnych ksiąg, jeżeli ewidencja umożliwia rzeczywiste przyporządkowanie zdarzeń gospodarczych do wydzielonego obszaru.

Działalność Najmu jest również wyodrębniona funkcjonalnie i zdolna do samodzielnego działania. Obejmuje wszystkie operacyjnie istotne elementy potrzebne do kontynuowania najmu, w tym istniejące relacje z najemcami oraz model bieżącego zarządzania. FR nie będzie musiała angażować innych składników działalności Wnioskodawcy, nabywać dodatkowych istotnych aktywów, zatrudniać pracowników ani organizować działalności od podstaw.

Czynności takie jak zawiadomienie kontrahentów, wskazanie rachunku bankowego, zawarcie porozumień trójstronnych, cesji lub aneksów będą jedynie technicznym następstwem zmiany właściciela lub strony umowy. Nie będą uzupełniały Działalności Najmu o brakujące elementy i nie pozbawią jej zdolności do samodzielnego funkcjonowania.

FR ma rzeczywisty zamiar kontynuowania Działalności Najmu bez likwidacji lub niezwłocznego zbycia przejętych składników. Jednocześnie nieruchomości przeznaczone do sprzedaży i składniki związane z oprogramowaniem pozostaną u Wnioskodawcy, który będzie w oparciu o nie kontynuował pozostałą część jednoosobowej działalności gospodarczej. Składniki te realizują inne zadania i nie są potrzebne do Działalności Najmu.

W konsekwencji Zbiór Składników będzie stanowił ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a jego darowizna będzie transakcją zbycia objętą wyłączeniem z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Ad 2.

Zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy o VAT w przypadku zbycia przedsiębiorstwa lub ZCP korekt podatku naliczonego, o których mowa w art. 91 ust. 1-8 tej ustawy, dokonuje nabywca przedsiębiorstwa lub ZCP. Przepis zapewnia kontynuację zasad korekty po stronie nabywcy i oznacza, że samo zbycie ZCP nie powoduje u zbywcy jednorazowej korekty wcześniejszych odliczeń dotyczących przekazywanych składników.

Skoro planowana darowizna będzie zbyciem ZCP na gruncie ustawy o VAT, Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do korekty podatku naliczonego związanej wyłącznie z dokonaniem darowizny. Obowiązek ewentualnych przyszłych korekt dotyczących składników Zbioru Składników będzie spoczywał na FR zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy o VAT.

Nie powstanie także obowiązek korekty wynikający ze zmiany sposobu wykorzystania Nieruchomości, o której mowa w art. 90a ustawy o VAT, ponieważ zarówno przed darowizną, jak i po niej Nieruchomości będą wykorzystywane do działalności opodatkowanej VAT. Nie nastąpi ich przeznaczenie do celów osobistych, niegospodarczych ani do działalności zwolnionej.

Wnioskodawca nie będzie zatem zobowiązany do korekty podatku naliczonego z powodu darowizny Zbioru Składników, a ewentualne dalsze korekty będą dokonywane przez Fundację Rodzinną jako nabywcę ZCP.

Ad 3.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Sam związek nabytych składników z działalnością opodatkowaną nie jest jednak wystarczający.

Z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT wynika, że kwotę podatku naliczonego stanowi w szczególności suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

W przypadku uznania stanowiska Zainteresowanych w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe Zbiór Składników nie korzystałby z wyłączenia przewidzianego w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, a skutki VAT należałoby ocenić odrębnie dla poszczególnych przekazywanych składników. W zakresie, w jakim w odniesieniu do danego składnika spełnione byłyby przesłanki z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, jego nieodpłatne przekazanie w drodze darowizny byłoby traktowane po stronie Wnioskodawcy jak odpłatna dostawa towarów. Jest to jednak ustawowe zrównanie nieodpłatnego przekazania z odpłatną dostawą wyłącznie na potrzeby rozliczenia podatku należnego przez darczyńcę.

Zgodnie z art. 29a ust. 2 ustawy o VAT podstawą opodatkowania takiej czynności jest cena nabycia towarów lub towarów podobnych, a gdy nie ma ceny nabycia - koszt wytworzenia, określone w momencie dostawy.

Powyższe nie powoduje powstania po stronie Fundacji Rodzinnej podatku naliczonego. Umowa Darowizny ma charakter nieodpłatny, a FR nie będzie zobowiązana do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy ceny ani kwoty odpowiadającej VAT należnemu od nieodpłatnego przekazania. Podatek rozliczany przez Wnioskodawcę na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT jest zatem podatkiem należnym wynikającym z ustawowego mechanizmu opodatkowania darczyńcy, a nie podatkiem zawartym w cenie nabycia ponoszonej przez FR.

Nieodpłatne przekazanie, o którym mowa w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, nie stanowi przy tym sprzedaży w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o VAT. W konsekwencji nie jest objęte obowiązkiem wystawienia na rzecz obdarowanego faktury na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Po stronie FR nie powstanie więc podatek naliczony wynikający z faktury otrzymanej z tytułu odpłatnego nabycia składników, o którym mowa w art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT. W odniesieniu do składników, których darowizna nie podlegałaby opodatkowaniu VAT albo korzystałaby ze zwolnienia, podatek naliczony po stronie FR również nie wystąpi.

W konsekwencji, w przypadku uznania, że przedmiot darowizny nie stanowi ZCP, Fundacji Rodzinnej nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT wynikającego z darowizny.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie uznania, że:

  • planowana darowizna Zbioru Składników tworzących Działalność Najmu na rzecz Fundacji Rodzinnej będzie stanowiła transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, do której znajdą zastosowanie przepisy art. 6 pkt 1 tej ustawy - jest prawidłowe;
  • w związku z darowizną Działalności Najmu Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do korekty podatku naliczonego dotyczącego przekazywanych składników, a obowiązek ewentualnych przyszłych korekt, o których mowa w art. 91 ust. 1-8 ustawy o VAT, będzie - zgodnie z art. 91  ust. 9 tej ustawy - spoczywał na Fundacji Rodzinnej jako nabywcy zorganizowanej części przedsiębiorstwa - jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jednocześnie przepis art. 6 ustawy wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Jednocześnie przepis art. 6 ustawy o VAT wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.

I tak, na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub aportu.

Wyjaśnić jednak należy, że w sytuacji, gdy w wyniku umowy sprzedaży przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.

Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

W myśl art. 2 pkt 27e ustawy:

Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest więc to, aby obejmowała ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

W związku z powyższym, w rozumieniu przepisów podatkowych, aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1.  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

2.  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

3.  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

4.  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności:

  • zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
  • faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.

Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia z zakresu opodatkowania zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01 Zita-Modes, TSUE stwierdził, że:

„Celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel Dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.”

Ponadto TSUE zauważył, że przejmującego należy traktować jako następcę zbywającego, przy czym, aby przejmujący mógł zostać uznany za następcę zbywającego, musi on kontynuować działalność prowadzoną przez zbywcę.

Podobnie Trybunał wypowiedział się w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, wskazując, że:

„(…) regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje zaś samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Kwestię czy całość ta musi obejmować określone dobra, zarówno ruchome, jak i nieruchome, należy rozpatrywać z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.”

O tym, czy nastąpiło zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Stosownie do art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

W tym miejscu należy ponadto zwrócić uwagę na przepisy dotyczące działalności fundacji rodzinnej, która uregulowana została w ustawie z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (t. j. Dz. U. z  2023 r. poz. 326 ze zm.), zwanej dalej ustawą o fundacji rodzinnej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej.

Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.

W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221) tylko w zakresie:

1) zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;

2) najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;

3) przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;

4) nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;

5) udzielania pożyczek:

a) spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,

b) spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,

c) beneficjentom;

6) obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;

7) produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;

8) gospodarki leśnej.

Stosownie do art. 17 ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundator wnosi do fundacji rodzinnej mienie na pokrycie funduszu założycielskiego o wartości określonej w statucie, nie niższej niż 100 000 zł.

Z cytowanych przepisów ustawy o fundacji rodzinnej wynika, że fundacja rodzinna tworzona jest w celu gromadzenia majątku rodzinnego przedsiębiorstwa, zarządzania nim oraz zabezpieczenia potrzeb finansowych beneficjentów tej fundacji. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji, dodatkowo przepisy ustawy o fundacji rodzinnej określają również zakres, w jakim fundacja może prowadzić działalność gospodarczą.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod Firmą B. i jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Działalność Wnioskodawcy obejmuje kilka odrębnych obszarów gospodarczych, w szczególności: wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z) oraz działalność polegającą na nabywaniu, przygotowywaniu i zbywaniu nieruchomości (PKD 68.11.Z, 68.31.Z). Wnioskodawca prowadzi również działalność wydawniczą w zakresie pozostałego oprogramowania (PKD 58.29.Z). Obszary te różnią się przedmiotem, wykorzystywanymi składnikami, sposobem osiągania przychodów i ryzykiem gospodarczym.

Wnioskodawca planuje przekazać Fundacji Rodzinnej w drodze darowizny wzajemnie powiązane składniki materialne i niematerialne, w tym prawa, obowiązki, należności i zobowiązania, które są przypisane do Działalności Najmu i umożliwiają jej kontynuowanie.

W drodze darowizny przekazane zostaną:

1) prawo własności 26 Nieruchomości przypisanych do Działalności Najmu;

2) prawa i obowiązki z umów najmu dotyczących Nieruchomości,

3) prawa i obowiązki z umów dotyczących mediów, ubezpieczenia, eksploatacji i bieżącej obsługi Nieruchomości - w zakresie, w jakim są związane z Działalnością Najmu i mogą zostać przeniesione;

4) prawa i obowiązki z odrębnej umowy ze Zleceniobiorcą dotyczącej zarządzania i obsługi Nieruchomości;

5) dokumentację prawną, techniczną i operacyjną dotyczącą Nieruchomości i najmu, w szczególności umowy i aneksy, protokoły przekazania lokali, dokumentację rozliczeń z najemcami, opłat eksploatacyjnych, mediów i ubezpieczeń;

6) ewidencje i informacje pozwalające na nieprzerwane prowadzenie rozliczeń Działalności Najmu.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy, w pierwszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą wskazania, czy planowana darowizna Zespołu Składników tworzących Działalności Najmu na rzecz Fundacji Rodzinnej będzie stanowiła transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, do której znajdą zastosowanie przepisy art. 6 pkt 1 tej ustawy.

Dla uznania, że zbywana część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa istotne znaczenie ma ocena, czy ta zbywana część jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że zespół składników materialnych i niematerialnych pozwala z uwagi na swoje zorganizowanie, infrastrukturę itp., na prowadzenie określonej działalności gospodarczej.

Podkreśla się przy tym, że możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Oznacza to, że majątek ten powinien stanowić już u Zbywcy zorganizowany zespół składników gotowy realizować określone zadania gospodarcze jako samodzielne przedsiębiorstwo, a po przeniesieniu powinno być możliwe kontynuowanie działalności gospodarczej przez Nabywcę, w oparciu o nabyte składniki.

Analiza przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego prowadzi do wniosku, że Zbiór Składników tworzących Działalność Najmu będący przedmiotem planowanej darowizny na rzecz Fundacji Rodzinnej, stanowić będzie zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, ponieważ odznaczać się będzie odrębnością organizacyjną, finansową i funkcjonalną z możliwością samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym oraz będzie obejmował zobowiązania.

Z opisu sprawy wynika, że działalność Wnioskodawcy obejmuje kilka odrębnych obszarów gospodarczych, które różnią się przedmiotem, wykorzystywanymi składnikami, sposobem osiągania przychodów i ryzykiem gospodarczym. Na podstawie decyzji kierownika jednostki, Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonał wyodrębnienia organizacyjnego obszaru związanego z Działalnością Najmu oraz wskazał Zleceniobiorcę jako podmiot odpowiedzialny za zarządzanie wyodrębnionym działem. Do Działalności Najmu przypisano 26 lokali przeznaczonych do długoterminowego wynajmu i stanowią podstawowe aktywa Działalności Najmu. Okoliczności te wskazują, że Działalność Najmu została wyodrębniona w strukturze prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej i przypisane do niej składniki i zadania są oddzielone od pozostałej działalności Wnioskodawcy.

O wyodrębnieniu finansowym Zbioru Składników przypisanych do Działalności Najmu świadczy prowadzenie na potrzeby działalności w zakresie wynajmu nieruchomości, odrębnych ewidencji przychodów, kosztów, należności i zobowiązań związanych z Nieruchomościami.

Zbiór Składników wykazuje również wyodrębnienie funkcjonalne. Obejmuje on bowiem podstawowe aktywa wykorzystywane w działalności najmu, tj. prawo własności 26 Nieruchomości przypisanych do Działalności Najmu, prawa i obowiązki wynikające z umów najmu, prawa i obowiązki związane z dostawą mediów, ubezpieczeniem, eksploatacją i bieżącą obsługą Nieruchomości, a także prawa i obowiązki wynikające z umowy ze Zleceniobiorcą odpowiedzialnym za zarządzanie i obsługę Nieruchomości. Przedmiot darowizny obejmuje ponadto dokumentację prawną, techniczną i operacyjną oraz ewidencje i informacje niezbędne do prowadzenia rozliczeń związanych z Działalnością Najmu. Wnioskodawca zamierza przekazać Fundacji Rodzinnej wzajemnie powiązane składniki materialne i niematerialne, w tym prawa, obowiązki, należności i zobowiązania, które są przypisane do Działalności Najmu i umożliwiają jej kontynuowanie. Fundacja Rodzinna będzie kontynuowała Działalność najmu prowadzoną dotychczas przez Wnioskodawcę w oparciu o nabyte składniki.

Co istotne, Na Fundację rodzinną przejdą zobowiązania przypisane do Działalności Najmu.

Należy przy tym uwzględnić, że Działalność Najmu nie wymaga zatrudniania pracowników, ponieważ czynności operacyjne są realizowane w modelu outsourcingowym przez Zleceniobiorcę. W konsekwencji brak przeniesienia pracowników nie stanowi przeszkody do uznania, że przekazywany Zbiór Składników umożliwia kontynuowanie działalności w zakresie długoterminowego wynajmu nieruchomości. Istotne jest bowiem to, czy przekazywane składniki, z uwzględnieniem charakteru prowadzonej działalności, tworzą funkcjonalną całość pozwalającą na jej dalsze prowadzenie.

Z przedstawionych okoliczności wynika również, że Fundacja Rodzinna, na rzecz której zostanie dokonana darowizna, zamierza kontynuować prowadzoną dotychczas przez Wnioskodawcę działalność w zakresie długoterminowego wynajmu nieruchomości. Kontynuowanie tej działalności nie będzie wymagało podejmowania dodatkowych działań organizacyjnych ani angażowania istotnych składników majątkowych nieobjętych darowizną, z zastrzeżeniem czynności technicznych i formalnych bezpośrednio związanych ze zmianą podmiotu prowadzącego działalność, takich jak dokonanie odpowiednich zmian w dokumentacji umownej oraz poinformowanie najemców o nowym rachunku bankowym.

W konsekwencji, Fundacja Rodzinna będzie dysponowała składnikami majątkowymi i niemajątkowymi niezbędnymi do kontynuowania działalności w zakresie długoterminowego wynajmu nieruchomości, a przekazywany Zbiór Składników zachowa swoją funkcjonalną tożsamość również po dokonaniu darowizny.

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy, należy uznać, że Zbiór Składników tworzących Działalność Najmu stanowi zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych, wyodrębniony organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie, przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

W konsekwencji, Zbiór Składników związanych z Działalnością Najmu, mający być przedmiotem darowizny na rzecz Fundacji Rodzinnej, będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług.

Stosownie do art. 6 pkt 1 tej ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Pojęcie zbycia obejmuje również nieodpłatne przeniesienie składników majątkowych w drodze darowizny, jeżeli przedmiot tej czynności spełnia przesłanki uznania go za przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

W rezultacie, planowana darowizna Zespołu Składników tworzących Działalność Najmu na rzecz Fundacji Rodzinnej będzie wyłączona z zakresu stosowania ustawy o VAT na podstawie art. 6 pkt 1 tej ustawy.

Państwa stanowisko w kwestii objętej pytaniem nr 1 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii, czy w związku z darowizną Działalności Najmu Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do korekty podatku naliczonego dotyczącego przekazywanych składników, a obowiązek ewentualnych przyszłych korekt, o których mowa w art. 91 ust. 1-8 ustawy o VAT, będzie - zgodnie z art. 91 ust. 9 tej ustawy - spoczywał na Fundacji Rodzinnej jako nabywcy zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy.

I tak, stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W przywołanym przepisie wyrażona została ogólna zasada, w myśl której prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej reguła wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Zgodnie z art. 86 ust. 7b ustawy:

W przypadku nakładów ponoszonych na nabycie, w tym na nabycie praw wieczystego użytkowania gruntów, oraz wytworzenie nieruchomości, stanowiącej majątek przedsiębiorstwa danego podatnika, wykorzystywanej zarówno do celów wykonywanej przez tego podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów osobistych, o których mowa w art. 8 ust. 2, gdy przypisanie tych nakładów w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się według udziału procentowego, w jakim dana nieruchomość jest wykorzystywana do celów działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 90a ustawy:

W przypadku, o którym mowa w art. 86 ust. 7b, gdy w ciągu 120 miesięcy, licząc od miesiąca, w którym nieruchomość stanowiąca część przedsiębiorstwa podatnika została przez niego oddana do użytkowania, nastąpi zmiana w stopniu wykorzystania tej nieruchomości do celów działalności gospodarczej, dokonuje się korekty podatku naliczonego odliczonego przy jej nabyciu lub wytworzeniu. Korekty, o której mowa w zdaniu pierwszym, dokonuje się w deklaracji za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła ta zmiana, w kwocie proporcjonalnej do pozostałego okresu korekty. Jeżeli podatnik wykorzystuje tę nieruchomość w działalności gospodarczej również do czynności zwolnionych od podatku bez prawa do odliczeń, korekta powinna uwzględniać proporcję określoną w art. 90 ust. 3-10a i 10c-10g, zastosowaną przy odliczeniu.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy:

Po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a lub 10c-10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.

Stosownie do art. 91 ust. 2 ustawy:

W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.

Zgodnie z art. 91 ust. 3 ustawy:

Korekty, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej - w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy.

Według art. 91 ust. 4 ustawy:

W przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w ust. 2, nastąpi sprzedaż towarów lub usług, o których mowa w ust. 2, lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korekty.

Jak stanowi art. 91 ust. 5 ustawy:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4, korekta powinna być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty. Korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż, a w przypadku opodatkowania towarów zgodnie z art. 14 - w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym w stosunku do tych towarów powstał obowiązek podatkowy.

Stosownie do art. 91 ust. 6 ustawy:

W przypadku gdy towary lub usługi, o których mowa w ust. 4, zostaną:

1)    opodatkowane - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymi;

2)    zwolnione od podatku lub nie podlegały opodatkowaniu - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniu.

W myśl art. 91 ust. 7 ustawy:

Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.

Według art. 91 ust. 7a ustawy:

W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz ust. 3. Korekty tej dokonuje się przy każdej kolejnej zmianie prawa do odliczeń, jeżeli zmiana ta następuje w okresie korekty.

W myśl art. 91 ust. 8 ustawy:

Korekty, o której mowa w ust. 5-7, dokonuje się również, jeżeli towary i usługi nabyte do wytworzenia towaru, o którym mowa w ust. 2, zostały zbyte lub zmieniono ich przeznaczenie przed oddaniem tego towaru do użytkowania.

Stosownie do art. 91 ust. 9 ustawy,

W przypadku transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa korekta określona w ust. 1-8 jest dokonywana przez nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Z powołanych przepisów wynika, że podatnik jest zobowiązany do rozpoznania prawa do odliczenia podatku naliczonego w momencie nabycia towarów i usług oraz dokonania ewentualnej korekty tego odliczonego bądź nieodliczonego podatku w przypadku późniejszej zmiany przeznaczenia nabytych towarów i usług lub zmiany sposobu wykorzystania.

Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy, pozostaje dla zbywcy bez wpływu na wcześniejsze odliczenia podatku naliczonego dokonane na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy w związku z zakupami, które służyły podatnikowi do wykonywania czynności opodatkowanych w zbywanym przedsiębiorstwie (lub jego zorganizowanej części).

Równocześnie przepis art. 91 ust. 9 ustawy nakłada na nabywcę, jako beneficjenta praw i obowiązków zbywcy, obowiązek dokonania stosownych korekt w zakresie podatku naliczonego, określonych w art. 91 ust. 1-8 ustawy, do których byłby zobligowany podmiot, który dokonał odliczenia, w przypadku gdyby nie doszło do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.

Odnosząc się więc do kwestii korekty podatku naliczonego wskazać należy, że analiza przedstawionego opisu sprawy oraz treści powołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że skoro przekazanie Zbioru Składników tworzących Działalność Najmu na rzecz Fundacji Rodzinnej - jak wskazano powyżej - stanowi zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, w związku z tym, na podstawie art. 91 ust. 9 ustawy, Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do dokonania korekty podatku naliczonego, o której mowa w art. 91 ust. 1-8 ustawy.

Należy zauważyć, że art. 90a ust. 1 ustawy o VAT nakłada obowiązek corocznej korekty podatku naliczonego (w okresie 120 miesięcy od dnia oddania nieruchomości do użytkowania) wyłącznie w sytuacji, gdy następuje zmiana stopnia (proporcji) wykorzystania nieruchomości do celów działalności gospodarczej w stosunku do celów prywatnych lub osobistych (mechanizm powiązany z art. 86 ust. 7b ustawy). Tym samym, przepis art. 90a ustawy o VAT nie znajdzie zastosowania w analizowanej sprawie.

Obowiązek dokonania ewentualnych korekt podatku naliczonego - zgodnie z art. 91 ust. 9 ustawy o VAT - będzie ciążył na Fundacji Rodzinnej - jako nabywcy zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Mając na uwadze powyższe, w związku z dokonaniem darowizny Działalności Najmu, Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do korekty podatku naliczonego.

Państwa stanowisko w kwestii objętej pytaniem nr 2 jest prawidłowe.

Z uwagi na to, że uznałem Państwa stanowisko do pytania nr 1 za prawidłowe, odstępuję od oceny Państwa stanowiska w zakresie pytania nr 3 dotyczące ustalenia, czy Fundacji Rodzinnej będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku od towarów i usług wynikającego z darowizny, które zostało zadane warunkowo i oczekiwali Państwo odpowiedzi na nie jedynie w przypadku uznania Państwa stanowiska w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W tym miejscu wskazuję, że Państwa wniosek wypełnia znamiona wniosku wspólnego, gdyż przedstawiony we wniosku problem dotyczy sfery opodatkowania zainteresowanych uczestniczących w tym samym zdarzeniu przyszłym.

Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

A.A. (Zainteresowany będąca stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.