0114-KDIP1-1.4012.488.2026.2.EW

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług w zakresie uznania, że przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa zabudowanych działek nr: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 w zamian za odszkodowanie, korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług - jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia, czy przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości w zamian za odszkodowanie, korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Uzupełnili go Państwo pismem z 6 sierpnia 2026 r. - w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Gmina (…) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.

Na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 311) Gmina (…) była właścicielem nieruchomości, za które przysługiwało jej odszkodowanie, które zostało przyjęte w dochody Gminy (…) na podstawie następujących decyzji Wojewody (…):

• ­decyzja nr: (…) z 17 lutego 2026 r.,
• ­decyzja nr: (…) z 27 marca 2026 r.,
• ­decyzja nr: (…) z 24 kwietnia 2026 r.,
• ­decyzja nr: (…) z 18 maja 2026 r.,
• decyzja nr: (…) z 26 maja 2026 r.

Ww. decyzje dotyczyły zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. „(…)” przeznaczonej pod budowę drogi krajowej, zgodnie z art. 12 ust. 4 specustawy drogowej, która staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna.

Ustalenie odszkodowania za nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych następuje po tym jak decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej staje się ostateczna.

Natomiast, wprowadzając do specustawy drogowej art. 12 ust. 4g, ustawodawca dopuścił możliwość wcześniejszego wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania w przypadku, kiedy nieostatecznej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. W takiej sytuacji organ zobowiązany do ustalenia odszkodowania wydaje taką decyzję, pomimo że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie jest ostateczna.

Odszkodowanie za przejęte działki zostało ustalone w decyzjach administracyjnych wydanych przez Wojewodę (…), na podstawie operatów szacunkowych wykonanych przez rzeczoznawców majątkowych, określających wartość nieruchomości.

Z art. 134 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwanej dalej: „ugn” wynika, że podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135 „ugn”, wartość rynkowa nieruchomości.

W myśl art. 18 ust. 1 specustawy drogowej wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

Z art. 18 ust. 1e specustawy drogowej wynika natomiast, że w przypadku, w którym dotychczasowy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej odpowiednio wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji, o której mowa w art. 17, doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności albo od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego.

Przedmiotowe nieruchomości, przeznaczone pod ww. inwestycję drogową, Gmina (…) nabyła z mocy prawa na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. poz. 191).

Decyzja Wojewody (…) znak: (…) z 22 lipca 2025 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. „(…)”, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności objęła nieruchomości oznaczone w operacie ewidencji gruntów i budynków Gminy (…) w obrębach:

a) (…)

• Działka nr 1 o pow. 0,0487 ha - rodzaj użytku - dr (Drogi), działka będąca własnością Gminy (…), stanowi gminną drogę asfaltową o pow. 210 m² z przepustem drogowym, przez teren działki przebiega napowietrzna sieć elektroenergetyczna najwyższego napięcia oraz sieć kanalizacyjna. Dla działki nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
• Działka nr 2 o pow. 0,0318 ha - rodzaj użytku - dr (Drogi), działka będąca własnością Gminy (…), grunt w części użytkowany rolniczo, a częściowo stanowi drogę polną, przez teren działki przebiega sieć kanalizacyjna, napowietrzna i podziemna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia, napowietrzna sieć telekomunikacyjna oraz słup łączony sieci elektroenergetycznej i telekomunikacyjnej. Dla działki nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
• Działka nr 3 o pow. 0,0630 ha - rodzaj użytku - dr (Drogi), działka będąca własnością Gminy (…), stanowi gminną drogę asfaltową o pow. 290 m² z dwoma przepustami, przez teren działki przebiega sieć wodociągowa, kanalizacyjna, sieci gazowe, napowietrzna i podziemna sieć telekomunikacyjna oraz napowietrzna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia. Dla działki nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;

b) (…)

• Działka nr 4 o pow. 0,1231 ha - rodzaj użytku - dr (Drogi), działka będąca własnością Gminy (…), stanowi gminną drogę asfaltową o pow. 689 m² z przepustem drogowym, przez teren działki nie przebiegają żądne sieci infrastruktury technicznej uzbrojenia terenu. Dla działki nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
• Działka nr 5 o pow. 0,0014 ha - rodzaj użytku - dr (Drogi), działka będąca własnością Gminy (…), stanowi gminną drogę asfaltową o pow. 3 m², przez teren działki nie przebiegają żądne sieci infrastruktury technicznej uzbrojenia terenu. Dla działki nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
• Działka nr 6 o pow. 0,0409 ha - rodzaj użytku - dr (Drogi), działka będąca własnością Gminy (…), stanowi gminną drogę asfaltową o pow. 266 m², przez teren działki nie przebiegają żądne sieci infrastruktury technicznej uzbrojenia terenu. Dla działki nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
• Działka nr 10 o pow. 0,0847 ha - rodzaj użytku - dr (Drogi), działka będąca własnością Gminy (…), działka stanowi grunt niezabudowany, uprawiany rolniczo, częściowo łąka, częściowo droga polna, a częściowo zasiew pszenicy na pow. 0,0035 ha. Dla działki nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
• Działka nr 11 o pow. 0,0220 ha - rodzaj użytku - dr (Drogi), działka będąca własnością Gminy (…), stanowi gminną drogę asfaltową o pow. 100 m² z przepustem drogowym, przez teren działki przebiega podziemna sieć gazowa. Dla działki nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
• Działka nr 8 o pow. 0,0200 ha - rodzaj użytku - dr (Drogi), działka będąca własnością Gminy (…), stanowi gminną drogę asfaltową o pow. 138 m², przez teren działki przebiega podziemna sieć telekomunikacyjna. Dla działki nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
• Działka nr 9 o pow. 0,0032 ha - rodzaj użytku - dr (Drogi), działka będąca własnością Gminy (…), stanowi gminną drogę asfaltową o pow. 24 m², przez teren działki nie przebiegają żądne sieci infrastruktury technicznej uzbrojenia terenu. Dla działki nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego;
• Działka nr 12 o pow. 0,0105 ha - rodzaj użytku - dr (Drogi), działka będąca własnością Gminy (…), stanowi gminną drogę gruntową, przez teren działki nie przebiegają żądne sieci infrastruktury technicznej uzbrojenia terenu. Dla działki nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Przedstawione powyżej opisy działek obrazują stan nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

Działki objęte decyzją Wojewody (…) o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej stanowiły na moment wywłaszczenia własność Gminy (…).

W większości nieruchomości stanowiły grunty zabudowane, tj. na terenie rzeczonych nieruchomości znajdowały się wówczas drogi utwardzone asfaltowe. Ponadto, przez większość terenów nieruchomości przebiegała również infrastruktura techniczna podziemna, jak i napowietrzna. Wartość dróg została uwzględniona w wycenie dla celów ustalenia należytego Gminie odszkodowania za wywłaszczenie.

Gmina (…) w okresie dwóch lat przed wydaniem Decyzji wywłaszczeniowej nie ponosiła wydatków na remont/modernizację/ulepszenie (w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym) znajdujących się na nieruchomościach dróg.

GDDKiA dokonała wypłaty odszkodowań z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w terminach przewidzianych odpowiednio w decyzjach, tj. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna. W konsekwencji Gmina (…) otrzymała odszkodowanie ustalone na mocy:

• ­Decyzji Nr: (…) z 17 lutego 2026 r. - 19 marca 2026 r.;
• ­Decyzji Nr: (…) z 27 marca 2026 r. - 24 kwietnia 2026 r.;
• ­Decyzji Nr: (…) z 24 kwietnia 2026 r. - 22 maja 2026 r.;
• ­Decyzji Nr: (…) z 18 maja 2026 r. - 16 czerwca 2026 r.;
• Decyzja Nr: (…) z 26 maja 2026 r. - 24 czerwca 2026 r.

Końcowo, Gmina informuje, że wykazała przedmiotowe transakcje w rozliczeniu VAT za miesiąc, w którym otrzymała ww. odszkodowania oraz odprowadziła z tego tytułu podatek VAT należny do Urzędu Skarbowego.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

W zakresie działki nr 1:

a) Na powyższej działce budowlę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.) stanowi gminna droga asfaltowa o pow. 210 m² z przepustem drogowym, sieć kanalizacyjna, a także napowietrzna sieć elektroenergetyczna najwyższego napięcia.

b) Własnością Gminy (…) jest droga gminna asfaltowa o pow. 210 m² z przepustem drogowym znajdująca się na działce, a także sieć kanalizacyjna, które były przedmiotem wywłaszczenia. Napowietrzna sieć elektroenergetyczna najwyższego napięcia jest własnością spółki D.

c)  Działka nr 13 w obrębie (…) została nabyta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w (…) z 2 lutego 1998 r. Droga znajdująca się na działce została wybudowana w 1998 r. po nabyciu działki. Sieć kanalizacyjna została wybudowana w 2000 r. Ww. wydatki służyły realizacji zadań własnych Gminy w charakterze organu władzy publicznej. Infrastruktura ta nie była wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, co jest podstawowym warunkiem do odliczenia podatku naliczonego (zarówno w świetle obecnego art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jak i przepisów ustawy z 1993 r.), w związku z tym nie przysługiwało Gminie (…) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wybudowania ww. obiektów.

d) Od momentu rozpoczęcia użytkowania (wykorzystania) każdego z obiektów do momentu wywłaszczenia minął okres 2 lat.

W zakresie działki nr 2:

a) Na powyższej działce budowlę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.) stanowi sieć kanalizacyjna, napowietrzna i podziemna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia, napowietrzna sieć telekomunikacyjna oraz słup łączony sieci elektroenergetycznej i telekomunikacyjnej.

b) Własnością Gminy (…) jest sieć kanalizacyjna, która była przedmiotem wywłaszczenia. Napowietrzna oraz podziemna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia, a także słup jest własnością spółki D., napowietrzna sieć telekomunikacyjna jest własnością spółki E.

c)  Działka nr 13 w obrębie (…) została nabyta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w (…) z 2 lutego 1998 r. Sieć kanalizacyjna została wybudowana w 2000 r. i służyła realizacji zadań własnych Gminy w charakterze organu władzy publicznej. Infrastruktura ta nie była wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, co jest podstawowym warunkiem do odliczenia podatku naliczonego (zarówno w świetle obecnego art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jak i przepisów ustawy z 1993 r.), w związku z tym nie przysługiwało Gminie (…) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wybudowania ww. obiektów.

d) Od momentu rozpoczęcia użytkowania (wykorzystania) każdego z obiektów do momentu wywłaszczenia minął okres 2 lat.

W zakresie działki nr 3:

a) Na powyższej działce budowlę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.) stanowi gminna droga asfaltowa o pow. 290 m² z dwoma przepustami, sieć wodociągowa i kanalizacyjna, sieć gazowa, napowietrzna i podziemna sieć telekomunikacyjna oraz napowietrzna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia.

b) Własnością Gminy (…) jest sieć wodociągowa oraz kanalizacyjna, które były przedmiotem wywłaszczenia. Sieć gazowa jest własnością F., napowietrzna i podziemna sieć telekomunikacyjna jest własnością spółki E., natomiast napowietrzna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia jest własnością spółki D.

c) Działka nr 14 w obrębie (…) została nabyta decyzją Wojewody (…) z 5 maja 2017 r. Droga znajdująca się na działce została wybudowana w 2017 r. po nabyciu działki. Sieć kanalizacyjna została wybudowana w 2000 r. i nie była wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, co jest podstawowym warunkiem do odliczenia podatku naliczonego (zarówno w świetle obecnego art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jak i przepisów ustawy z 1993 r.), w związku z tym nie przysługiwało Gminie (…) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wybudowania ww. obiektu, natomiast od sieci wodociągowej wybudowanej w 2021 r. zastosowano odliczenie podatku VAT naliczonego, przy zastosowaniu wskaźnika i prewskaźnika Gminy (…) przy zastosowaniu korekt wieloletnich.

d) Od momentu rozpoczęcia użytkowania (wykorzystania) każdego z obiektów do momentu wywłaszczenia minął okres 2 lat.

W zakresie działki nr 4:

a) Na powyższej działce znajdująca się droga asfaltowa o pow. 689 m² z przepustem drogowym stanowi budowlę/obiekt liniowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.).

b) Działka nr 15 w obrębie (…) została nabyta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w (…) z 20 lutego 1996 r. Znajdująca się na niej droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości, która została oddana do użytkowania w 1998 r. Ww. wydatek służył realizacji zadań własnych Gminy w charakterze organu władzy publicznej. Infrastruktura ta nie była wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, co jest podstawowym warunkiem do odliczenia podatku naliczonego (zarówno w świetle obecnego art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jak i przepisów ustawy z 1993 r.), w związku z tym nie przysługiwało Gminie (…) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wybudowania ww. obiektów.

W zakresie działki nr 5:

a) Na powyższej działce znajdująca się droga asfaltowa o pow. 3 m² stanowi budowlę/obiekt liniowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.).

b) Działka nr 15 w obrębie (…) została nabyta decyzją Urzędu Wojewódzkiego w (…) z 20 lutego 1996 r. Znajdująca się na niej droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości, która została oddana do użytkowania w 1998 r. Ww. wydatek służył realizacji zadań własnych Gminy w charakterze organu władzy publicznej. Infrastruktura ta nie była wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, co jest podstawowym warunkiem do odliczenia podatku naliczonego (zarówno w świetle obecnego    art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jak i przepisów ustawy z 1993 r.), w związku z tym nie przysługiwało Gminie (…) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wybudowania ww. obiektów.

W zakresie działki nr 6:

a) Na powyższej działce znajdująca się droga asfaltowa o pow. 266 m² stanowi budowlę/obiekt liniowy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.).

b) Działka nr 6 w obrębie (…) została nabyta decyzją Wojewody (…) z 23 lutego 2015 r. Znajdująca się na niej droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości, która została oddana do użytkowania w 2017 r. Ww. wydatek służył realizacji zadań własnych Gminy w charakterze organu władzy publicznej. Infrastruktura ta nie była wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, co jest podstawowym warunkiem do odliczenia podatku naliczonego (zarówno w świetle obecnego art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jak i przepisów ustawy z 1993 r.), w związku z tym nie przysługiwało Gminie (…) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wybudowania ww. obiektów.

W zakresie działki nr 10:

a) Na powyższej działce znajdująca się droga polna nie stanowi obiektu budowlanego (budowlę/obiekt liniowy) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.).

b) Działka nr 16 w obrębie (…) została nabyta decyzją Wojewody (…) z 26 stycznia 2026 r. wraz z drogą polną.

W zakresie działki nr 11:

a) Na powyższej działce budowlę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.) stanowi gminna droga asfaltowa o pow. 100 m² z przepustem drogowym, a także podziemna sieć gazowa.

b) Własnością Gminy (…) jest droga asfaltowa, która była przedmiotem wywłaszczenia. Sieć gazowa jest własnością F.

c)  Działka nr 17 w obrębie (…) została nabyta przez zasiedzenie na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w (…) sygn. (…) z 12 lutego 2020 r. nabyto z dniem 1 stycznia 2001 r. Droga asfaltowa znajdowała się na działce w chwili jej nabycia.

d) Od momentu rozpoczęcia użytkowania (wykorzystania) każdego z obiektów do momentu wywłaszczenia minął okres 2 lat.

W zakresie działki nr 8:

a) Na powyższej działce budowlę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.) stanowi gminna droga asfaltowa o pow. 138 m², a także podziemna sieć telekomunikacyjna.

b) Własnością Gminy (…) jest droga asfaltowa, która była przedmiotem wywłaszczenia. Sieć telekomunikacyjna jest własnością spółki E.

c)  Działka nr 18 w obrębie (…) została nabyta decyzją Wojewody (…) z 14 stycznia 2016 r. Znajdująca się na niej droga asfaltowa została wybudowana w 2020 r. Ww. wydatek służył realizacji zadań własnych Gminy w charakterze organu władzy publicznej. Infrastruktura ta nie była wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, co jest podstawowym warunkiem do odliczenia podatku naliczonego (zarówno w świetle obecnego art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jak i przepisów ustawy z 1993 r.), w związku z tym nie przysługiwało Gminie (…) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wybudowania ww. obiektów.

d) Od momentu rozpoczęcia użytkowania (wykorzystania) każdego z obiektów do momentu wywłaszczenia minął okres 2 lat.

W zakresie działki nr 9:

a) Na powyższej działce znajdująca się droga asfaltowa o pow. 24 m² stanowi obiekt budowlany (budowlę/obiekt liniowy) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.).

b) Działka nr 18 w obrębie (…) została nabyta decyzją Wojewody (…) z 14 stycznia 2016 r. Znajdująca się na niej droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości, którą oddano do użytkowania w 2020 r. Ww. wydatek służył realizacji zadań własnych Gminy w charakterze organu władzy publicznej. Infrastruktura ta nie była wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, co jest podstawowym warunkiem do odliczenia podatku naliczonego (zarówno w świetle obecnego art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jak i przepisów ustawy z 1993 r.), w związku z tym nie przysługiwało Gminie (…) prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wybudowania ww. obiektów.

W zakresie działki nr 12:

a) Na powyższej działce znajdująca się droga gruntowa nie stanowi obiektu budowlanego (budowlę/obiekt liniowy) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.).

b) Działka nr 19 w obrębie (…) została nabyta decyzją Wojewody (…) z 22 września 2023 r. wraz z drogą gruntową.

Działki nr 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 2, 10, 12 były wykorzystywane przez Gminę (…) wyłącznie do czynności zwolnionych od podatku VAT w całym okresie ich posiadania - służyły realizacji zadań własnych Gminy w charakterze organu władzy publicznej, natomiast działka nr 3 nie była wykorzystywana przez Gminę (…) wyłącznie do czynności zwolnionych od podatku VAT w całym okresie ich posiadania.

Pytanie

Czy przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, w zamian za odszkodowanie, korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9-10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Gminy, zapłata odszkodowania za wywłaszczenie gruntów na cele inwestycji drogowej pn. „(…)” przeznaczonej pod budowę drogi krajowej:

• zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a więc zapłata odszkodowania w świetle prawa nie jest opodatkowana podatkiem VAT, ponieważ działka stanowiąca drogę jest zabudowana (budowla), a pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres dłuższy niż 2 lata. Natomiast zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT „W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu” - dotyczy działek w (…) o nr: 1, 3 oraz w (…) o nr: 4, 5, 6, 7, 8, 9. Dla działek nie wydano decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie wydano decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
• zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, a więc zapłata odszkodowania w świetle prawa nie jest opodatkowana podatkiem VAT, ponieważ w tym przypadku następuje dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Przedmiotowe działki stanowią jezdnie gruntową, nieutwardzoną, dla których nie wydano decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - dotyczy działek w (…) o nr: 2 oraz w (…) o nr: 10, 12.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie uznania, że przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa zabudowanych działek nr: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 w zamian za odszkodowanie, korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Według art. 2 pkt 6 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Z przywołanego powyżej przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a więc także wówczas, gdy nie jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa).

W takiej sytuacji uznać należy, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za odszkodowanie, natomiast odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną - objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Z art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 11 grudnia 2006, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Z wniosku wynika, że w związku z realizacją inwestycji drogowej pn. „(…)”, otrzymali Państwo odszkodowanie za przejęte działki nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 11, 8, 9, 12, ustalone w decyzjach administracyjnych wydanych przez Wojewodę (…).

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, w zamian za odszkodowanie, korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9-10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.

W odniesieniu do Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że ani organ władzy publicznej ani urząd obsługujący ten organ wydając nieruchomość za odszkodowaniem nie może podlegać z wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. W przypadku wywłaszczenia nieruchomości za odszkodowaniem nie są realizowane zadania, dla realizacji których organy te zostały powołane. Zatem w przedmiotowym zakresie nie występują Państwo jako podmiot prawa publicznego, lecz jako właściciel. Państwa sytuacja w odniesieniu do kwestii własności nieruchomości jest taka sama jak innych podmiotów, dokonujących dostawy gruntów.

Tym samym dokonując zbycia opisanych nieruchomości gruntowych, działają Państwo jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzący działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Tak więc przekazanie przez Państwa opisanych we wniosku działek nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 11, 8, 9, 12 na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie, stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W tym przypadku odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. Wyjaśnić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów - przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.), zwanej dalej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Z zapisów wyżej cytowanego przepisu wynika, że przez decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu należy rozumieć zarówno decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzję o warunkach zabudowy.

W świetle art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399 ze zm.), zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami:

Na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311), zwanej dalej o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Artykuł 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wskazuje, że:

Według art. 11i ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W myśl art. 11i ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Fakt, że w przypadku wydawania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej zostały w całości wyłączone przepisy określone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oznacza w szczególności, że ustalenie lokalizacji drogi w ramach zezwolenia na realizację inwestycji drogowej może nastąpić niezależnie od tego, czy dla terenu, przez który ma przebiegać ta inwestycja, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od treści postanowień takiego planu.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Według regulacji art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

W myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. Z tak określonych zapisów ustawowych wynika jasno, że podmiotem podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę na teren przeznaczony pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia.

W treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział dla niektórych czynności zwolnienie od podatku.

Zwolnienie od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:

Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż tereny budowlane.

Na podstawie art. 2 pkt 33 ustawy:

W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen - „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę.

Zatem także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.

Z powyższych przepisów wynika, że przeznaczenie określonego gruntu należy oceniać wyłącznie w oparciu o istniejący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz - w przypadku braku takiego planu - wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Opodatkowaniu podlegają te dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych, tylko te, które stanowią tereny budowlane w myśl art. 2 pkt 33 ustawy. Natomiast dostawa gruntów niezabudowanych, które nie są terenami budowlanymi, jest zwolniona od podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków i budowli, jeżeli w stosunku do nich powstało pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy:

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku budowli lub ich części oddano go w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika - bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku, budowli lub ich części.

Stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli przy zbyciu nieruchomości wystąpią przesłanki uniemożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9, pkt 10 i pkt 10a ustawy, to należy przeanalizować zastosowanie zwolnienia dostawy w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Wskazać należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów (w tym nieruchomości), spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

• towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
• brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.

Niespełnienie choćby jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie ma zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży, w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Jak już wcześniej wskazano, przeniesienie z mocy prawa własności gruntu w opisanym przypadku w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, natomiast opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności w zamian za wynagrodzenie pełniące funkcję odszkodowania.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:

Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki/budowle na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku.

Dodatkowo należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.), zwanej dalej ustawą Prawo budowlane.

W myśl art. 3 pkt 1, pkt 3 i pkt 3a ustawy Prawo budowlane:

Aby wyjaśnić Państwa wątpliwości należy ustalić, co będzie przedmiotem planowanej sprzedaży, tj. czy grunt zabudowany, czy też niezabudowany.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 47 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej: Kodeks cywilny:

Stosownie do art. 47 § 2 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 48 Kodeksu cywilnego:

Tak więc rzecz, która stała się częścią składową innej rzeczy (rzeczy nadrzędnej), traci samodzielny byt prawny i dzieli losy prawne rzeczy nadrzędnej. Zgodnie zatem z zasadą „superficies solo cedit”, gdy władający gruntem poniósł nakłady na tę nieruchomość, stają się one własnością właściciela gruntu.

Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego:

Z powyższego przepisu wynika, że jeśli znajdujące się na działce części infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, ciepłowniczej, telekomunikacyjnej i elektrycznej są przyłączone do przedsiębiorstw świadczących usługi wodociągowe, telekomunikacyjne oraz elektroenergetyczne, to stanowią one własność tych przedsiębiorstw.

Z punktu widzenia prawa cywilnego właściciel gruntu jest również właścicielem wzniesionych na nim budynków i budowli. Przedmiotem sprzedaży zawsze jest grunt wraz ze wszystkimi budynkami i urządzeniami trwale z tym gruntem związanymi - ale jeśli przebiegające przez działkę sieci infrastruktury technicznej są przyłączone do przedsiębiorstw przesyłowych to stanowią własność tych przedsiębiorstw.

Pojęcie „dostawa towarów” w ustawie o VAT nie odwołuje się do cywilistycznych pojęć sprzedaży, czy też przeniesienia prawa własności. Zatem nie można utożsamiać dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT z przeniesieniem prawa własności na gruncie prawa cywilnego. Właściwa interpretacja pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” uwzględnia, że dotyczy ono czynności, które dają nabywcy prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest przeniesienie prawa własności, zatem wyrażenia „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”.

Powyższe tezy znajdują potwierdzenie zarówno w orzecznictwie krajowym (wyrok NSA z 10 października 2013 r., sygn. akt I FSK 310/12), jak również w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenie z 8 lutego 1990 r. w sprawie C-320/88 Staatssecretaris van Financiën przeciwko Shipping and Forwarding Enterprise Safe). W orzeczeniu tym TSUE stwierdził, że:

Jednak jednocześnie Trybunał zastrzegł, że:

Gdy przedmiotem sprzedaży jest grunt, na którym posadowiony jest budynek/budowla, który nie stanowi własności zbywcy, to w świetle prawa cywilnego ten obiekt budowlany stanowi część składową nieruchomości. Natomiast w świetle ustawy o VAT nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tym obiektem jak właściciel (zarówno w sensie ekonomicznym, jak i w sensie prawnym), a zatem przedmiotem dostawy jest w takim przypadku tylko sam grunt (jako grunt zabudowany).

Z okoliczności sprawy wynika, że:

• na działce nr 1 budowlę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane stanowi gminna droga asfaltowa o pow. 210 m² z przepustem drogowym, sieć kanalizacyjna, a także napowietrzna sieć elektroenergetyczna najwyższego napięcia. Własnością Gminy (…) jest droga gminna asfaltowa o pow. 210 m² z przepustem drogowym znajdująca się na działce, a także sieć kanalizacyjna, które były przedmiotem wywłaszczenia. Napowietrzna sieć elektroenergetyczna najwyższego napięcia jest własnością spółki D.;
• na działce nr 2 budowlę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane stanowi sieć kanalizacyjna, napowietrzna i podziemna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia, napowietrzna sieć telekomunikacyjna oraz słup łączony sieci elektroenergetycznej i telekomunikacyjnej. Własnością Gminy (…) jest sieć kanalizacyjna, która była przedmiotem wywłaszczenia. Napowietrzna oraz podziemna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia, a także słup jest własnością spółki D., napowietrzna sieć telekomunikacyjna jest własnością spółki E.;
• na działce nr 3 budowlę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo stanowi gminna droga asfaltowa o pow. 290 m² z dwoma przepustami, sieć wodociągowa i kanalizacyjna, sieć gazowa, napowietrzna i podziemna sieć telekomunikacyjna oraz napowietrzna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia. Własnością Gminy (…) jest sieć wodociągowa oraz kanalizacyjna, które były przedmiotem wywłaszczenia. Sieć gazowa jest własnością F., napowietrzna i podziemna sieć telekomunikacyjna jest własnością spółki E., natomiast napowietrzna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia jest własnością spółki D.;
• na działce nr 4 znajdująca się droga asfaltowa o pow. 689 m² z przepustem drogowym stanowi budowlę/obiekt liniowy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Znajdująca się na niej droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości;
• na działce nr 5 znajdująca się droga asfaltowa o pow. 3 m² stanowi budowlę/obiekt liniowy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Znajdująca się na niej droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości;
• na działce nr 6 znajdująca się droga asfaltowa o pow. 266 m² stanowi budowlę/obiekt liniowy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Znajdująca się na niej droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości;
• na działce nr 7 budowlę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane stanowi gminna droga asfaltowa o pow. 100 m² z przepustem drogowym, a także podziemna sieć gazowa. Własnością Gminy (…) jest droga asfaltowa, która była przedmiotem wywłaszczenia. Sieć gazowa jest własnością F.;
• na działce nr 8 budowlę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane stanowi gminna droga asfaltowa o pow. 138 m², a także podziemna sieć telekomunikacyjna. Własnością Gminy (…) jest droga asfaltowa, która była przedmiotem wywłaszczenia. Sieć telekomunikacyjna jest własnością spółki E.;
• na działce nr 9 znajdująca się droga asfaltowa o pow. 24 m² stanowi obiekt budowlany (budowlę/obiekt liniowy) w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Znajdująca się na niej droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości.

W analizowanej sprawie Gmina przekazuje na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, na których posadowiona jest infrastruktura techniczna (budowle i obiekty liniowe w rozumieniu Prawa budowlanego). Naniesienia te - obejmujące m.in. napowietrzne i podziemne sieci elektroenergetyczne wraz ze słupami (własność D. S.A.), sieci telekomunikacyjne (własność E. S.A.) oraz sieci gazowe (własność F. Sp. z o.o.) - stanowią własność przedsiębiorstw przesyłowych, a nie Gminy.

W konsekwencji, z uwagi na brak prawa Gminy do rozporządzania tymi naniesieniami jak właściciel, planowana transakcja nie może być traktowana jako dostawa gruntu wraz ze znajdującymi się na nim naniesieniami. Podmiotem znajdującym się w faktycznym i prawnym posiadaniu wskazanej infrastruktury są wyłącznie podmioty trzecie. Zatem dostawa infrastruktury technicznej nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy i nie wchodzi w zakres transakcji.

Należy wyjaśnić, że dla opisanej we wniosku działki nr 2 nie znajdzie zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT dotyczący zwolnienia z podatku od towarów i usług dla terenów niezabudowanych. Z przedstawionych okoliczności wynika bowiem, że na działce nr 2 posadowione są obiekty stanowiące budowle w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Tym samym należy uznać, że przedmiotem przekazania była zabudowana działka gruntu nr 2.

W celu ustalenia, czy w analizowanej sprawie przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa zabudowanych działek nr: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9 w zamian za odszkodowanie, zastosowanie znajdzie zwolnienie z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy należy rozstrzygnąć, należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy i kiedy w odniesieniu do naniesień posadowionych na ww. działkach miało miejsce pierwsze zasiedlenie.

Z wniosku wynika, że:

1.  Gminna droga asfaltowa z przepustem drogowym, siecią kanalizacyjną i napowietrzną siecią elektroenergetyczną posadowione na działce nr 1 stanowią budowlę w rozumieniu przepisów Prawo budowlane. Droga została wybudowana przez Gminę w 1998 r., a sieć kanalizacyjna w 2000 r. Od momentu rozpoczęcia użytkowania (wykorzystania) każdego z obiektów do momentu wywłaszczenia minął okres 2 lat.

2.  Posadowione na działce 2 sieć kanalizacyjna, napowietrzna i podziemna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia, napowietrzna sieć telekomunikacyjna oraz słup sieci stanowią budowlę w rozumieniu przepisów Prawo budowlane. Sieć kanalizacyjna jest własnością Gminy i została wybudowana w 2000 r. Od momentu rozpoczęcia użytkowania (wykorzystania) każdego z obiektów do momentu wywłaszczenia minął okres 2 lat.

3.  Na działce nr 3 posadowione są; gminna droga asfaltowa o pow. 290 m² z dwoma przepustami, sieć wodociągowa i kanalizacyjna, sieć gazowa, napowietrzna i podziemna sieć telekomunikacyjna oraz napowietrzna sieć elektroenergetyczna niskiego napięcia, które stanowią budowle w rozumieniu przepisów Prawo budowlane. Droga znajdująca się na działce została wybudowana w 2017 r. po nabyciu działki. Sieć kanalizacyjna została wybudowana w 2000 r., sieć wodociągowa została wybudowana w 2021 r. Od momentu rozpoczęcia użytkowania (wykorzystania) każdego z obiektów do momentu wywłaszczenia minął okres 2 lat.

4.  Na działce nr 4 posadowiona jest droga asfaltowa z przepustem drogowym, która stanowi budowlę/obiekt liniowy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości, która została oddana do użytkowania w 1998 r.

5.  Na działce nr 5 znajduje się droga asfaltowa, która stanowi budowlę/obiekt liniowy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości, która została oddana do użytkowania w 1998 r.

6.  Na działce nr 6 posadowiona jest droga asfaltową, która stanowi budowlę/obiekt liniowy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości, która została oddana do użytkowania w 2017 r.

7.  Na działce nr 7 posadowiona jest droga asfaltowa z przepustem drogowym, przez teren działki przebiega podziemna sieć gazowa. Na działce budowlę w rozumieniu przepisów ustawy stanowi gminna droga asfaltowa z przepustem drogowym, a także podziemna sieć gazowa. Droga asfaltowa znajdowała się na działce w chwili jej nabycia w 2001 r. Od momentu rozpoczęcia użytkowania (wykorzystania) każdego z obiektów do momentu wywłaszczenia minął okres 2 lat.

8.  Na działce nr 8 posadowiona jest droga asfaltową i podziemna sieć telekomunikacyjna. Na powyższej działce budowlę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane stanowi gminna droga asfaltowa, a także podziemna sieć telekomunikacyjna. Droga asfaltowa została wybudowana w 2020 r. Od momentu rozpoczęcia użytkowania (wykorzystania) każdego z obiektów do momentu wywłaszczenia minął okres 2 lat.

9.  Na działce nr 9 posadowiona jest droga asfaltowa. Droga asfaltowa stanowi budowlę w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Droga asfaltowa została wybudowana po nabyciu nieruchomości, którą oddano do użytkowania w 2020 r.

Z opisu sprawy wynika zatem, że w stosunku do budowli:

• drogi asfaltowej z przepustem drogowym i sieci kanalizacyjnej posadowionych na działce nr 1;
• sieci kanalizacyjnej posadowionej na działce 2;
• drogi asfaltowej, sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacyjnej posadowionych na działce nr 3;
• drogi asfaltowej posadowionej na działce nr 4;
• drogi asfaltowej posadowionej na działce nr 5;
• drogi asfaltowej posadowionej na działce nr 6;
• drogi asfaltowej z przepustem drogowym posadowionej na działce nr 7;
• drogi asfaltowej posadowionej na działce nr 8 oraz
• drogi asfaltowej posadowionej na działce nr 9

nastąpiło pierwsze zasiedlenie, a od pierwszego zasiedlenia do momentu ich dostawy w drodze wywłaszczenia upłynął okres dłuższy niż 2 lata.

Ponadto, Gmina w okresie dwóch lat przed wydaniem Decyzji wywłaszczeniowej nie ponosiła wydatków na remont/modernizację/ulepszenie (w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym) znajdujących się na nieruchomościach budowli. Tym samym, w odniesieniu do transakcji dostawy ww. budowli spełnione zostały przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Jak wskazano powyżej, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według tych samych regulacji jak budowla na nim posadowiona. Zatem dostawa gruntu (działek nr: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 i 9), na którym znajdują się ww. budowle - stosownie do art. 29a ust. 8 ustawy - również korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W konsekwencji powyższego, przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa zabudowanych działek nr: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 11, 8, 9, w zamian za odszkodowanie, korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.

Oceniając całościowo Państwa stanowisko, zgodnie z którym przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa zabudowanych działek nr: 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 w zamian za odszkodowanie, korzysta ze zwolnienia z podatku VAT, uznaję za prawidłowe. Choć zaprezentowana przez Państwa argumentacja prawna (zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 dla działki nr 2) jest odmienna, to wywiedli Państwo prawidłowy skutek prawnopodatkowy dotyczący zastosowania zwolnienia dla dostawy przedmiotowej działki.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie w zakresie ustalenia, czy przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa zabudowanych działek nr: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 w zamian za odszkodowanie, korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

W pozostałej części w części dotyczącej ustalenia, czy przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa niezabudowanych działek nr 10 i 12 w zamian za odszkodowanie, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Jednocześnie wskazujemy, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Państwo w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.