Przejdź do treści

0113-KDWPT.4011.603.2026.3.AS

Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem - opodatkowanie odsetek.

Sygnatura
0113-KDWPT.4011.603.2026.3.AS
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 29 września 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca zawarł z bankiem … umowę o kredyt mieszkaniowy … kwietnia 2008 r. Kredyt został zabezpieczony hipoteką. Kredyt został zaciągnięty na cele mieszkaniowe i został w umowie określony jako kredyt denominowany do waluty obcej (CHF), natomiast kwota kredytu i spłaty została oznaczona w walucie polskiej (PLN). W związku z umową kredytu pomiędzy Wnioskodawcą, a bankiem powstał spór sądowy dotyczący w szczególności ważności umowy. … czerwca 2026 r. Wnioskodawca i bank zawarli aneks do umowy o kredyt mieszkaniowy, mający charakter ugodowego uregulowania wzajemnych roszczeń. W aneksie bank potwierdził wysokość zadłużenia ustaloną na dzień roboczy poprzedzający sporządzenie aneksu, zwolnił Wnioskodawcę z długu w zakresie pozostałego zadłużenia kapitałowo-odsetkowego oraz zobowiązał się do wypłaty na rachunek Wnioskodawcy kwoty zgodnie z następującą klauzulą: „W ciągu 14 dni od daty zawarcia aneksu zobowiązujemy się wypłacić Ci … zł (słownie złotych: … 00/100). Wypłacona kwota stanowi nadpłatę kredytu, która została przez Ciebie wpłacona (tj. nadpłatę stanowiącą różnicę pomiędzy zapłaconymi ratami na spłatę zadłużenia z tytułu umowy a wypłaconą kwotą kredytu na podstawie tej umowy) oraz część odsetek ustawowych za opóźnienie obliczonych od tej nadpłaty za okres od dnia doręczenia Nam Twojego pozwu do dnia kalkulacji propozycji polubownego rozwiązania sporu (…)”

Zgodnie z aneksem zwrot nadpłaty oznacza różnicę między sumą wpłat dokonanych przez Wnioskodawcę na spłatę zadłużenia wynikającego z umowy, a kwotą kredytu faktycznie wypłaconą przez bank. Część odsetek ustawowych za opóźnienie została obliczona od tej nadpłaty za okres od dnia doręczenia bankowi pozwu do dnia kalkulacji propozycji polubownego rozwiązania sporu. Wnioskodawca zaprzestał dalszych spłat rat w czerwcu 2026 r.

Ponadto aneks przewiduje wzajemne zrzeczenie się przez Wnioskodawcę i bank wszelkich roszczeń związanych z pierwotną umową kredytu, w tym roszczeń objętych prowadzonymi postępowaniami sądowymi. Wnioskodawca zobowiązał się cofnąć w całości pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w …, natomiast bank zobowiązał się cofnąć w całości pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w …. Zawarcie aneksu ma prowadzić do ostatecznego zakończenia sporów i wzajemnych roszczeń stron umowy kredytu. Kwoty będące przedmiotem wniosku i ugody zostały już wypłacone.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca odpowiedział następująco na zadane pytania.

1)    Co dokładnie było przedmiotem Pana roszczenia wobec Banku wynikającego z pozwu? Należy to dokładnie opisać.

Odp. Wnioskodawca wskazuje, że przedmiotem roszczenia wobec Banku było pierwotnie:

1.    uznanie za nieważną w całości Umowy kredytu na cele mieszkaniowe … Nr … waloryzowanej kursem CHF zawartej w dniu … kwietnia 2008 r. pomiędzy …, a … (obecnie: …) w tym również wszystkich aneksów do ww. umowy ( z dat: … maja 2009 r., … czerwca 2009 r. oraz … grudnia 2014 r.) bądź unieważnienie w całości tej umowy wraz z ww. aneksami w trybie art. 12 ust. 1 pkt. 4 ustawy z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym;

2.    zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kwot kwoty 94 535,18 zł oraz kwoty 33 027,48 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 94 535,18 zł od dnia … sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 33 027,48 CHF od dnia … sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty z tytułu nieważności ww. umowy kredytu bądź unieważnienia wyżej wymienionej umowy w trybie art. 12 ust. 1 pkt. 4 ustawy z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym; ewentualnie w razie nieuwzględnienia roszczenia z pkt 1;

3.    uznanie za niedozwolone w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. określonych postanowień Umowy kredytu na cele mieszkaniowe … Nr … waloryzowanej kursem CHF zawartej w dniu … kwietnia 2008 r. pomiędzy … a … (obecnie: …)

Wnioskodawca zmienił ww. powództwa w maju 2025 r. na następujące roszczenia o:

1.    ustalenie, że Umowa kredytu na cele mieszkaniowe … Nr … waloryzowana kursem CHF zawarta w dniu … kwietnia 2008 r. pomiędzy … a … (obecnie: …) wraz z aneksami do ww. umowy (z dat: … maja 2009 r., … czerwca 2009 r. oraz … grudnia 2014 r.) jest nieważna w całości;

2.    zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kwot 136.273,35 zł i 33 027,48 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od:

a)    kwoty 41 738,17 zł od dnia doręczenia Pozwanemu niniejszego pisma rozszerzającego powództwo do dnia zapłaty;

b)    kwoty 94 535,18 zł od dnia … sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty;

c)    kwoty 33 027,48 CHF od dnia … sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty. ewentualnie w razie nieuwzględnienia roszczenia z pkt 1 lub 2, Wnioskodawca wniósł o uwzględnienie poniższych roszczeń o:

3.    unieważnienie w całości Umowy kredytu na cele mieszkaniowe … Nr … waloryzowanej kursem CHF zawartej w dniu … kwietnia 2008 r. pomiędzy … a Kredyt Bank S.A. (obecnie: …) wraz z aneksami do ww. umowy (z dat: … maja 2009 r., … czerwca 2009 r. oraz … grudnia 2014 r.) w trybie art. 12 ust. 1 pkt. 4 ustawy z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym;

4.    zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kwot 136.273,35 zł i 33 027,48 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od:

a)    kwoty 41 738,17 zł od dnia doręczenia Pozwanemu niniejszego pisma rozszerzającego powództwo do dnia zapłaty;

b)    od kwoty 94 535,18 zł od dnia … sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty

c)    od kwoty 33 027,48 CHF od dnia … sierpnia 2020 r. do dnia zapłaty.

- z tytułu unieważnienia wyżej wymienionej umowy w trybie art. 12 ust. 1 pkt. 4 ustawy z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.

Od sierpnia 2020 r. Wnioskodawca płacił dalej raty, co do których zamierzał wnieść kolejne roszczenia, a które nie były dochodzone w drodze postępowania sądowego. Wnioskodawca nie zdążył zainicjować postępowań w ww. zakresie przed zawarciem ugody.

2)    Czy odsetki ustawowe, które zasądził Sąd, to odsetki, o których mowa w art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795)?

Odp. Odsetki ustawowe wskazane we wniosku nie zostały zasądzone przez sąd, tylko objęte ugodą z bankiem. Są to odsetki, o których mowa w art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Sformułowanie zawarte w ugodzie „część odsetek” oznacza, że bank wypłaca jedynie część odsetek dochodzonych przed sądem.

Pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku

Czy odsetki ustawowe za opóźnienie wypłacone Wnioskodawcy tytułem ugody korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT? (pytanie dotyczy wszystkich odsetek wypłaconych Wnioskodawcy tytułem ugody, co stanowi część odsetek dochodzonych przed sądem).

Pana stanowisko w sprawie

Ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT. Kwota zwrotu nadpłaty jest zwrotem świadczeń uprzednio spełnionych przez Wnioskodawcę ponad faktycznie wypłacony kapitał. Nie stanowi nowego, definitywnego zwiększenia majątku, lecz restytucję środków wcześniej przekazanych bankowi. Jej otrzymanie ma zatem charakter zwrotny i nie spełnia przesłanki przychodu określonej w art. 11 ust. 1 ustawy o PIT. Nie może być również zakwalifikowane jako przychód z innych źródeł na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 tej ustawy.

Powyższe stanowisko znajduje bezpośrednie potwierdzenie m.in. w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 16 czerwca 2026 r. Organ wskazał w niej, że gdy kwota zwrotu mieści się w kwocie wpłaconej podczas spłaty kredytu, podatnik nie uzyskuje korzyści majątkowej stanowiącej trwałe przysporzenie, a zwrot nadpłaconej kwoty kredytu nie powoduje powstania przychodu ani obowiązku zapłaty podatku (interpretacja KIS z 16 czerwca 2026 r.,
Nr 0115-KDST2-1.4011.283.2026.3.RH). Teza ta wprost odpowiada opisowi świadczenia zawartemu w aneksie z … czerwca 2026 r.

Odsetki za opóźnienie mają podstawę w art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z aneksem zostały one naliczone za okres od doręczenia bankowi pozwu do dnia kalkulacji propozycji ugodowej. Odsetki te stanowią przysporzenie majątkowe, a więc co do zasady przychód kwalifikowany do innych źródeł.

Jednocześnie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT przewiduje zwolnienie dla odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku albo objętych zaniechaniem poboru podatku. Należność główna, tj. zwrot nadpłaty, nie podlega opodatkowaniu z powodu braku definitywnego przysporzenia. Spełniona jest zatem przesłanka zastosowania tego zwolnienia.

W konsekwencji część wypłaty określona w aneksie jako odsetki ustawowe za opóźnienie od zwracanej nadpłaty powinna korzystać z tego zwolnienia (aneks z … czerwca 2026 r.).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które Pan przedstawił we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z opisu wynika, że zawarł Pan z bankiem umowę o kredyt mieszkaniowy w 2008 r. Kredyt został zabezpieczony hipoteką. Kredyt został zaciągnięty na cele mieszkaniowe. W związku z umową kredytu pomiędzy Panem, a bankiem powstał spór sądowy dotyczący w szczególności ważności umowy. … czerwca 2026 r. został zawarty między Panem i bankiem aneks do umowy o kredyt mieszkaniowy, mający charakter ugodowego uregulowania wzajemnych roszczeń. W aneksie bank potwierdził wysokość zadłużenia ustaloną na dzień roboczy poprzedzający sporządzenie aneksu, zwolnił Pana z długu w zakresie pozostałego zadłużenia kapitałowo-odsetkowego oraz zobowiązał się do wypłaty na Pana rachunek kwoty zgodnie z następującą klauzulą: „W ciągu 14 dni od daty zawarcia aneksu zobowiązujemy się wypłacić Ci … zł (słownie złotych: … 00/100). Wypłacona kwota stanowi nadpłatę kredytu, która została przez Ciebie wpłacona (tj. nadpłatę stanowiącą różnicę pomiędzy zapłaconymi ratami na spłatę zadłużenia z tytułu umowy a wypłaconą kwotą kredytu na podstawie tej umowy) oraz część odsetek ustawowych za opóźnienie obliczonych od tej nadpłaty za okres od dnia doręczenia Nam Twojego pozwu do dnia kalkulacji propozycji polubownego rozwiązania sporu (…)”

Zgodnie z aneksem zwrot nadpłaty oznacza różnicę między sumą wpłat dokonanych przez Pana na spłatę zadłużenia wynikającego z umowy, a kwotą kredytu faktycznie wypłaconą przez bank. Część odsetek ustawowych za opóźnienie została obliczona od tej nadpłaty za okres od dnia doręczenia bankowi pozwu do dnia kalkulacji propozycji polubownego rozwiązania sporu. Zaprzestał Pan dalszych spłat rat w czerwcu 2026 r.

Ponadto aneks przewiduje wzajemne zrzeczenie się przez Pana i bank wszelkich roszczeń związanych z pierwotną umową kredytu, w tym roszczeń objętych prowadzonymi postępowaniami sądowymi. Zobowiązał się Pan cofnąć w całości pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w postępowaniu przed sądem, natomiast bank zobowiązał się cofnąć w całości pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w postępowaniu przed sądem. Zawarcie aneksu ma prowadzić do ostatecznego zakończenia sporów i wzajemnych roszczeń stron umowy kredytu. Kwoty będące przedmiotem wniosku i ugody zostały już wypłacone.

W uzupełnieniu wniosku doprecyzował Pan, że odsetki ustawowe wskazane we wniosku nie zostały zasądzone przez sąd, tylko objęte ugodą z bankiem. Są to odsetki, o których mowa w art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Sformułowanie zawarte w ugodzie „część odsetek” oznacza, że bank wypłaca jedynie część odsetek dochodzonych przed sądem.

Instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Aby ustalić, czy odsetki, które wypłaci Panu bank podlegają zwolnieniu z opodatkowania, należy ustalić, czy świadczenia, od których te odsetki są naliczane, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jak wskazał Pan we wniosku, zawarł Pan z bankiem ugodę. Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy Kodeks cywilny:

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Jak już wyżej wskazano, w związku z zawarciem ugody bank wypłacił na Pana rzecz nadpłatę stanowiącą różnicę pomiędzy zapłaconymi ratami na spłatę zadłużenia z tytułu umowy a wypłaconą kwotą kredytu na podstawie tej umowy.

A zatem, nadpłata ponad wypłacony kapitał, którą bank zwróci Panu w ramach wykonania postanowień ugody, nie stanowi dla Pana przysporzenia majątkowego i tym samym nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pod pojęciem odsetek rozumie się tradycyjnie wynagrodzenie za korzystanie przez pewien czas z cudzego kapitału lub też za opóźnienie w zapłacie wymagalnej już sumy pieniężnej (por. T. Dybowski, A. Pyrzyńska, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 5, 2013 r., s. 273).

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym:

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Stosownie zaś do art. 455 tego Kodeksu:

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

Wskazuję, że nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z ww. przepisem:

Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1)  są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2)  świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Z opisu sprawy wynika, że odsetki ustawowe za opóźnienie, które wypłacił Panu bank zostały naliczane od zwrotu nadpłaty, czyli różnicy między sumą wpłat dokonanych przez Pana na spłatę zadłużenia wynikającego z umowy, a kwotą kredytu faktycznie wypłaconą przez bank.

W konsekwencji, odsetki, które zostały naliczone i wypłacone od nadpłaty stanowiącej różnicę między sumą wpłat dokonanych przez Pana na spłatę zadłużenia wynikającego z umowy, a kwotą kredytu faktycznie wypłaconą przez bank (tj. od kwoty faktycznie zwróconej), będą korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Należy zastrzec, że pytanie przedstawione przez Pana we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznacza zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy, które nie były przedmiotem pytania.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.