0113-KDWPT.4011.557.2026.1.ASZ

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Pan … (dalej jako: „Wnioskodawca”), jest osobą fizyczną posiadającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski i podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego otrzymanego w akcie darowizny od jego rodziców w 1997 r. Gospodarstwo składa się z kilku działek położonych we wsiach: A…. (gmina ….) oraz B… (gmina …..). Wnioskodawca jest w szczególności właścicielem nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr …., położonej w miejscowości …., gmina …., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr ….. (dalej: „Nieruchomość Obciążona”).

Nieruchomość Obciążona stanowi grunt niezabudowany. Wnioskodawca wykorzystuje posiadane grunty do prowadzenia działalności rolniczej. Wnioskodawca jest rolnikiem ryczałtowym w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o podatku od towarów i usług i nie jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. Poza działalnością rolniczą Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów prawa przedsiębiorców, nie zajmuje się zawodowo obrotem nieruchomościami ani odpłatnym udostępnianiem nieruchomości. Ponadto Wnioskodawca jest zatrudniony na umowę o pracę na pełnym etacie.

Sąsiednia nieruchomość, oznaczona jako działka ewidencyjna nr …., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr …. (dalej: „Nieruchomość Władnąca”), stanowi własność spółki …. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w …., wpisanej do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy ….., ….. pod numerem: ….., REGON: …., NIP: …. (dalej: „Spółka”).

W związku z planowaną przez Spółkę realizacją inwestycji na Nieruchomości Władnącej konieczne jest zapewnienie odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z tej nieruchomości. W tym celu strony zamierzają zawrzeć umowę ustanowienia służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego właściciela Nieruchomości Władnącej.

Na podstawie planowanej umowy Wnioskodawca ustanowi na Nieruchomości Obciążonej, na czas nieoznaczony, służebność gruntową polegającą w szczególności na:

1.  prawie posadowienia kanalizacji deszczowej wraz z wylotem do rowu melioracyjnego na części Nieruchomości Obciążonej,

2.  prawie korzystania z pasa gruntu zajętego przez kanalizację w zakresie niezbędnym do jej eksploatacji, konserwacji, remontów, napraw, modernizacji oraz ewentualnej przebudowy,

3.  prawie dostępu do urządzeń infrastruktury znajdujących się na Nieruchomości Obciążonej w celu wykonywania czynności związanych z utrzymaniem i funkcjonowaniem kanalizacji deszczowej.

Służebność będzie wykonywana wyłącznie w oznaczonym pasie gruntu o szerokości około 2 metrów i długości około 509,2 metra, którego przebieg zostanie szczegółowo określony w załączniku graficznym do aktu notarialnego. Wszelkie koszty budowy, utrzymania, eksploatacji, napraw oraz modernizacji urządzeń infrastruktury będą obciążały właściciela Nieruchomości Władnącej. Po przeprowadzeniu prac właściciel Nieruchomości Władnącej będzie zobowiązany do przywrócenia Nieruchomości Obciążonej do stanu sprzed rozpoczęcia prac. W zamian za ustanowienie opisanej służebności gruntowej Wnioskodawcy będzie przysługiwało jednorazowe wynagrodzenie w wysokości 120.000 zł. Wynagrodzenie ma zostać wypłacone przez Spółkę w dwóch równych transzach po 60.000 zł każda. Środki przeznaczone na zapłatę wynagrodzenia zostały lub zostaną zdeponowane w depozycie notarialnym, a ich wypłata nastąpi po spełnieniu warunków przewidzianych w umowie ustanowienia służebności.

Ustanowienie służebności będzie miało charakter incydentalny i jednorazowy. Wnioskodawca nie podejmował oraz nie zamierza podejmować zorganizowanych działań charakterystycznych dla podmiotów profesjonalnie zajmujących się odpłatnym udostępnianiem nieruchomości. Zawarcie umowy ustanowienia służebności wynika wyłącznie z potrzeby umożliwienia Spółce realizacji i eksploatacji infrastruktury służącej odprowadzaniu wód opadowych z Nieruchomości Władnącej.

W związku z planowaną czynnością Wnioskodawca powziął wątpliwość dotyczącą skutków podatkowych otrzymania wynagrodzenia z tytułu ustanowienia opisanej służebności gruntowej.

Pytanie

Czy wynagrodzenie w kwocie 120.000 zł, które Wnioskodawca otrzyma od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu ustanowienia na nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego służebności gruntowej polegającej na prawie posadowienia oraz eksploatacji kanalizacji deszczowej wraz z wylotem do rowu melioracyjnego, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie otrzymane z tytułu ustanowienia opisanej we wniosku służebności gruntowej korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o PIT.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 z późn. zm., dalej: Ustawa o PIT), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o PIT zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są „inne źródła”.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użyty we wskazanym przepisie zwrot „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy bowiem mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra Finansów.

Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy PIT. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120 ww. ustawy, wolne od podatku są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

a)  ustanowienia służebności gruntowej,

b)  rekultywacji gruntów,

c)  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

-       w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399).

Powołany wyżej przepis art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

Wskazać przy tym należy, że ww. zwolnienie przysługuje tylko i wyłącznie posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, którego to pojęcia ustawa o podatku dochodowym nie definiuje. W celu wyjaśnienia tej kwestii odsyła jednak, zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 4 ww. ustawy, do przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333, z późn. zm.).

1.  Spełnienie przesłanki dotyczącej gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT, zwolnieniem objęte są odszkodowania (wynagrodzenia) wypłacane posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Nieruchomość obciążona stanowi działkę rolną wchodzącą w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez Wnioskodawcę. Wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą, posiada status rolnika ryczałtowego w rozumieniu ustawy o VAT i wykorzystuje przedmiotową nieruchomość w działalności rolniczej. Tym samym w ocenie Wnioskodawcy, pierwsza z przesłanek zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT jest spełniona.

2.  Wynagrodzenie zostało wypłacone w związku z ustanowieniem służebności gruntowej

Kolejno, należy wskazać, że świadczenie otrzymywane przez Wnioskodawcę pozostaje w bezpośrednim związku z ustanowieniem służebności gruntowej. Strony zawrą umowę ustanowienia służebności gruntowej w formie aktu notarialnego. Sama umowa oraz treść wpisu do księgi wieczystej wprost wskazują, że przedmiotem czynności jest ustanowienie służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości władnącej. W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy spełniona zostaje druga z przesłanek przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o PIT.

3.  Przedmiot służebności jest związany z budową urządzenia infrastruktury technicznej

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT, zwolnienie obejmuje służebności ustanawiane w związku z inwestycjami dotyczącymi budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się m.in. wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń kanalizacyjnych. W analizowanym zdarzeniu przyszłym służebność ustanawiana jest w celu umożliwienia budowy i eksploatacji kanalizacji deszczowej wraz z wylotem do rowu melioracyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że inwestycja dotyczy infrastruktury kanalizacyjnej, a więc urządzeń infrastruktury technicznej w rozumieniu art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy, przesłanka przedmiotowa wynikająca z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT dotycząca budowy urządzenia infrastruktury technicznej jest winna zostać uznana za spełnioną.

4.  Przesłanka realizacji inwestycji przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów

Największe wątpliwości interpretacyjne budzi ostatni warunek wynikający z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT, tj. wymóg, aby inwestycja była prowadzona przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów. Zdaniem Wnioskodawcy przesłanka ta również powinna zostać uznana za spełnioną. Przepisy prawa budowlanego, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ograniczają możliwości realizacji urządzeń infrastruktury technicznej wyłącznie do jednostek samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw przesyłowych. W praktyce inwestycje dotyczące urządzeń kanalizacyjnych są bardzo często realizowane przez inwestorów prywatnych, w tym deweloperów, jeżeli budowa takiej infrastruktury jest niezbędna do realizacji inwestycji budowlanej i wynika z decyzji administracyjnych, warunków technicznych lub obowiązków nałożonych przez właściwe organy. Należy podkreślić, że ratio legis analizowanego zwolnienia polega na ochronie właścicieli i posiadaczy gruntów rolnych, których prawo własności zostaje ograniczone na potrzeby realizacji infrastruktury technicznej. Z punktu widzenia właściciela nieruchomości obciążonej nie ma istotnego znaczenia, czy inwestorem jest jednostka samorządu terytorialnego, przedsiębiorstwo przesyłowe czy prywatny inwestor realizujący urządzenia infrastruktury technicznej zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Potwierdzenie w orzecznictwie i interpretacjach

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano konieczność szerokiego rozumienia zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT oraz uwzględnienia celu tego przepisu. Sądy administracyjne wskazywały również, że po wprowadzeniu do Kodeksu cywilnego instytucji służebności przesyłu zwolnienie przewidziane dla służebności gruntowych należy interpretować funkcjonalnie, obejmując nim także wynagrodzenia związane z obciążeniem gruntów rolnych na potrzeby urządzeń infrastrukturalnych (m.in. uchwała NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. II FPS 6/13). Również praktyka interpretacyjna organów podatkowych wskazuje na możliwość objęcia ww. zwolnieniem wynagrodzeń/odszkodowań wypłacanych w związku z ustanowieniem służebności gruntowej na gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Na szczególną uwagę zasługuje interpretacja Dyrektora KIS z 22 marca 2022 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.1163.2021.2.KF, w której organ uznał, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności gruntowej na gruncie wchodzącym w skład gospodarstwa rolnego korzysta ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o PIT, mimo że beneficjentem służebności był deweloper realizujący inwestycję budowlaną. Organ zaakceptował możliwość zastosowania zwolnienia w sytuacji, gdy służebność była związana z budową drogi oraz infrastruktury technicznej. Zdaniem Wnioskodawcy przedstawiona interpretacja wskazuje, że dla zastosowania zwolnienia kluczowe znaczenie powinien mieć rzeczywisty cel ustanowienia służebności, tj. realizacja inwestycji infrastrukturalnej, a nie wyłącznie status prawny inwestora. Za prawidłowością stanowiska Wnioskodawcy przemawia również interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 maja 2020 r., nr 0461-ITPB2.4511.804.2016.6.KC, wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 4 lipca 2017 r., sygn. I SA/Gd 633/17, oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2019 r., sygn. II FSK 3868/17. Sprawa dotyczyła podatniczki prowadzącej gospodarstwo rolne, która otrzymywała odszkodowanie związane z prowadzeniem na jej gruntach inwestycji infrastrukturalnej polegającej na budowie i eksploatacji drogi. Organ pierwotnie odmówił prawa do zwolnienia, jednak stanowisko to zostało skutecznie zakwestionowane przed sądami administracyjnymi, a po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor KIS uznał stanowisko podatniczki za prawidłowe. Szczególnego znaczenia nabierają tezy wyrażone przez WSA i zaakceptowane następnie przez NSA. Sądy wskazały, że dla zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT decydujące znaczenie ma spełnienie przesłanek wynikających wprost z tego przepisu, tj. w szczególności:

• posiadanie gruntu wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego,
• otrzymanie świadczenia na podstawie umowy lub ugody,
• związek świadczenia z inwestycją dotyczącą urządzenia infrastruktury technicznej,
• prowadzenie inwestycji przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów.

WSA w Gdańsku podkreślił przy tym, że pojęcie „budowy urządzeń infrastruktury technicznej” należy interpretować w oparciu o art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który obejmuje nie tylko budowę dróg, ale również budowę przewodów i urządzeń kanalizacyjnych. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Przedmiotem planowanej służebności jest bowiem umożliwienie wybudowania oraz eksploatacji kanalizacji deszczowej wraz z wylotem do rowu melioracyjnego. Kanalizacja niewątpliwie stanowi urządzenie kanalizacyjne w rozumieniu art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc urządzenie infrastruktury technicznej wprost wskazane przez ustawodawcę. Tym samym inwestycja, której służy ustanawiana służebność, mieści się w zakresie przedmiotowym art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT. Na uwagę zasługuje również okoliczność, że w przywołanej sprawie inwestorem nie była jednostka samorządu terytorialnego, lecz przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą. Pomimo tego organy podatkowe i sądy administracyjne ostatecznie uznały możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego. W ocenie Wnioskodawcy okoliczność ta potwierdza, że status inwestora jako podmiotu prywatnego sam w sobie nie wyklucza zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT, jeżeli inwestycja dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej i jest realizowana przez podmiot uprawniony do jej wykonania na podstawie obowiązujących przepisów prawa. W konsekwencji powyższa interpretacja, wydana po kontroli sądowoadministracyjnej zakończonej prawomocnym wyrokiem NSA, stanowi istotny argument przemawiający za przyjęciem, że również w niniejszej sprawie wynagrodzenie otrzymane przez Wnioskodawcę z tytułu ustanowienia służebności gruntowej związanej z budową infrastruktury kanalizacyjnej powinno korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o PIT. Ponadto zdaniem Wnioskodawcy, nawet gdyby organ uznał, że inwestor prywatny nie spełnia przesłanki „podmiotu uprawnionego”, to przepis art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT powinien być interpretowany zgodnie z jego celem, tj. kompensacją ograniczenia prawa własności gruntów rolnych wskutek realizacji infrastruktury technicznej. W przeciwnym razie identyczne ekonomicznie ograniczenie prawa własności byłoby traktowane odmiennie wyłącznie z uwagi na status inwestora, co trudno pogodzić z konstytucyjną zasadą równości opodatkowania. Dodatkowym argumentem przemawiającym za prawidłowością stanowiska Wnioskodawcy jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12 maja 2021 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.275.2021.1.MS, dotycząca odszkodowania wypłaconego właścicielom gospodarstwa rolnego w związku z pracami remontowymi prowadzonymi na rurociągu przebiegającym przez grunty rolne. Organ potwierdził w niej, że zwolnienie przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT znajduje zastosowanie nie tylko do budowy nowych urządzeń infrastruktury technicznej, lecz również do innych robót pozostających w związku z istniejącą już infrastrukturą. W uzasadnieniu wskazano wprost, że zakresem zwolnienia objęte jest wykonywanie inwestycji dotyczących urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, obejmujących zarówno budowę, jak i odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz inne roboty związane z istniejącą infrastrukturą. Organ uznał jednocześnie, że odszkodowanie wypłacone posiadaczom gruntów rolnych w związku z prowadzeniem takich prac korzysta ze zwolnienia podatkowego. Powyższe stanowisko potwierdza zatem, że art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT powinien być interpretowany z uwzględnieniem celu tego przepisu, tj. ochrony właścicieli gruntów rolnych, których prawo do korzystania z nieruchomości zostaje ograniczone wskutek realizacji lub eksploatacji urządzeń infrastruktury technicznej. W realiach niniejszej sprawy związek ustanawianej służebności z budową kanalizacji deszczowej, stanowiącej urządzenie kanalizacyjne wymienione expressis verbis w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przemawia za objęciem wynagrodzenia otrzymanego przez Wnioskodawcę zakresem zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o PIT

Podsumowanie

W ocenie Wnioskodawcy:

• nieruchomość obciążona wchodzi w skład gospodarstwa rolnego,
• wynagrodzenie jest wypłacane z tytułu ustanowienia służebności gruntowej,
• służebność pozostaje w bezpośrednim związku z budową kanalizacji deszczowej stanowiącej urządzenie infrastruktury technicznej,
• inwestycja jest realizowana przez podmiot uprawniony do wykonania takiej infrastruktury na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

W konsekwencji, otrzymane przez Wnioskodawcę wynagrodzenie powinno korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź od których zaniechano poboru podatku.

Ogólne pojęcie przychodu zostało wyjaśnione w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenie, przy czym musi być ono przez podatnika otrzymane lub postawione do jego dyspozycji.

Jednym ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są wskazane w pkt 9 tego przepisu inne źródła.

Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak wynika z powyższego przepisu katalog przychodów zaliczanych do tzw. innych źródeł jest katalogiem otwartym. Tym samym do tegoż źródła należy zaliczyć wszystkie inne przychody, które nie mogą być zakwalifikowane do pozostałych kategorii źródeł, szczegółowo wymienionych w treści art. 10 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wskazać przy tym należy, że ww. zwolnienie przysługuje tylko i wyłącznie posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, którego to pojęcia ustawa o podatku dochodowym nie definiuje. W celu wyjaśnienia tej kwestii odsyła jednak, zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1344).

Stosownie do art. 1 ww. ustawy:

Natomiast art. 2 ust. 1 tej ustawy stanowi, że:

Odnośnie służebności gruntowej należy wskazać, że zgodnie z art. 285 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r., poz. 795):

W świetle powyżej przytoczonych przepisów prawa cywilnego należy zauważyć, że służebność gruntowa jest prawem ustanawianym na nieruchomości tzw. służebnej lub obciążonej, na rzecz każdoczesnego właściciela innej nieruchomości, tj. nieruchomości władnącej. Istotą służebności gruntowej jest zapewnienie trwałego korzystania przez każdoczesnego właściciela nieruchomości władnącej – w określonym zakresie – z nieruchomości obciążonej. Służebność może być ustanowiona za wynagrodzeniem lub nieodpłatnie.

Z kolei w kwestii określenia znaczenia pojęcia infrastruktury technicznej, należy odwołać się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1344). Zgodnie z art. 143 ust. 2 ww. ustawy:

Istotą powyższego zwolnienia jest udzielenie preferencji podatkowej posiadaczom gruntów, którzy zmuszeni są udostępnić grunt wchodzący w skład gospodarstwa rolnego na cele realizowanej w inwestycji dotyczącej budowy urządzeń infrastruktury technicznej.

Podkreślenia wymaga, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej – powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej, tzn. muszą być interpretowane ściśle.

Z informacji zawartych we wniosku wynika, że jest Pan właścicielem gospodarstwa rolnego otrzymanego w akcie darowizny od rodziców w 1997 r. Gospodarstwo składa się z kilku działek położonych we wsiach: A…….. (gmina …) oraz B……. (gmina …). Jest Pan w szczególności właścicielem nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr …, położonej w miejscowości …, gmina …. „Nieruchomość Obciążona”). Nieruchomość Obciążona stanowi grunt niezabudowany. Wykorzystuje Pan posiadane grunty do prowadzenia działalności rolniczej. Jest Pan rolnikiem ryczałtowym. Sąsiednia nieruchomość, oznaczona jako działka ewidencyjna nr … (dalej: „Nieruchomość Władnąca”), stanowi własność spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w … (dalej: „Spółka”). W związku z planowaną przez Spółkę realizacją inwestycji na Nieruchomości Władnącej konieczne jest zapewnienie odprowadzenia wód opadowych i roztopowych z tej nieruchomości. W tym celu strony zamierzają zawrzeć umowę ustanowienia służebności gruntowej na rzecz każdoczesnego właściciela Nieruchomości Władnącej. Na podstawie planowanej umowy Wnioskodawca ustanowi na Nieruchomości Obciążonej, na czas nieoznaczony, służebność gruntową polegającą w szczególności na: prawie posadowienia kanalizacji deszczowej wraz z wylotem do rowu melioracyjnego na części Nieruchomości Obciążonej, prawie korzystania z pasa gruntu zajętego przez kanalizację w zakresie niezbędnym do jej eksploatacji, konserwacji, remontów, napraw, modernizacji oraz ewentualnej przebudowy oraz prawie dostępu do urządzeń infrastruktury znajdujących się na Nieruchomości Obciążonej w celu wykonywania czynności związanych z utrzymaniem i funkcjonowaniem kanalizacji deszczowej. W zamian za ustanowienie opisanej służebności gruntowej będzie przysługiwało Panu jednorazowe wynagrodzenie w wysokości 120.000 zł. Wynagrodzenie ma zostać wypłacone przez Spółkę w dwóch równych transzach po 60.000 zł każda. Ustanowienie służebności będzie miało charakter incydentalny i jednorazowy.

Jak wywiedziono wyżej, otrzymane odszkodowanie jest wolne od opodatkowania pod warunkiem, spełnienia następujących przesłanek:

a)  beneficjentem odszkodowania jest posiadacz gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego,

b)  źródłem odszkodowania jest wyrok sądowy lub zawarta umowa/ugoda,

c)  wypłata odszkodowania następuje z tytułu ustanowienia służebności gruntowej w wyniku prowadzenia na tych gruntach przez podmioty uprawnione określonych inwestycji.

W analizowanej sprawie powyższe kryteria zostały spełnione. Służebność zostanie ustanowiona na gruncie będącym w Pana posiadaniu, który wchodzi w skład gospodarstwa rolnego. Świadczenie pieniężne z tytułu służebności będzie miała swoje źródło w umowie, którą zamierza Pan zawrzeć ze Spółką. Odszkodowanie będzie wypłacane Panu z tytułu ustanowienia służebności gruntowej. Służebność będzie polegała na umożliwieniu prawie posadowienia kanalizacji deszczowej wraz z wylotem do rowu melioracyjnego na części Nieruchomości Obciążonej, prawie korzystania z pasa gruntu zajętego przez kanalizację w zakresie niezbędnym do jej eksploatacji, konserwacji, remontów, napraw, modernizacji oraz ewentualnej przebudowy oraz prawie dostępu do urządzeń infrastruktury znajdujących się na Nieruchomości Obciążonej w celu wykonywania czynności związanych z utrzymaniem i funkcjonowaniem kanalizacji deszczowej.

Inwestycja polegająca na budowie kanalizacji deszczowej wraz z wylotem do rowu melioracyjnego mieści się w przywołanej definicji budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności gruntowej na gruntach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji wyżej wymieniony dochód nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wobec tego, Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Końcowo - odnosząc się do powołanych tez wyroków Sądów Administracyjnych - wskazać należy, że dotyczą one konkretnych, indywidualnych spraw podatników podjętych w określonym stanie faktycznym i są wiążące tylko w tych sprawach. Dlatego, stosownie do art. 87 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i tym samym nie mogą być wiążące dla Organu wydającego interpretację indywidualną.

Natomiast, w odniesieniu do powołanych przez Pana interpretacji indywidualnych, tut. Organ stwierdza, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.