0113-KDIPT2-2.4011.668.2026.2.ACZ

Interpretacja indywidualna  – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 lipca 2026 r. złożył Pan wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem złożonym 8 września 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną i zawarł z (…) S.A. z siedzibą w (…) (następcą prawnym (…) S.A.) umowę kredytu mieszkaniowego (…), nr (…), z dnia (…) 2008 r., denominowanego do franka szwajcarskiego (CHF). Kredyt denominowany w walucie obcej charakteryzuje się tym, iż kwota kredytu była w umowie wskazana w walucie CHF, a spłacany był w walucie PLN oraz CHF. Wypłata kredytu nastąpiła w walucie PLN.

Kredyt został udzielony i wykorzystany na cele mieszkaniowe Wnioskodawcy.

Wnioskodawca zakwestionował ważność umowy składając w sierpniu 2019 r. pozew przeciwko Bankowi o zapłatę kwoty tytułem rat kapitałowo-odsetkowych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 23 lipca 2019 r. do dnia zapłaty wynikającej z nadpłat dokonanych spłat rat kredytu – na skutek ustalenia, że umowa o kredyt mieszkaniowy (…), nr (…), z dnia (…) 2008 r., zawiera klauzulę o charakterze abuzywnym zawartą w § 13 ust. 7 pkt 3 umowy (Część Ogólna Umowy, dalej także „COU”) oraz w § 3 porozumienia do umowy o kredyt mieszkaniowy (…) nr (…) zawartej w dniu (…) 2008 r. z dnia 14 czerwca 2012 r., czyniącą, że ww. zapisy umowy są bezskuteczne.

Sąd Okręgowy w (…), (…) Wydział Cywilny, wyrokiem z dnia (…) 2024 r., (…), uznał powództwo za zasadne orzekając:

     I.        że umowa nr (…) o kredyt mieszkaniowy (…) z dnia (…) 2008 r. jest nieważna;

    II.        zasądzając od pozwanego (…) z siedzibą w (…) na rzecz powodów A.A. i B.A. (małżonków) kwoty 123.852,24 złotych/stu dwudziestu trzech tysięcy ośmiuset pięćdziesięciu dwóch złotych dwudziestu czterech groszy/ i 79.313,19 CHF/siedemdziesięciu dziewięciu tysięcy trzystu trzynastu franków szwajcarskich dziewiętnastu centymów/wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie:

-        od kwot 118.647,20 zł i 41.353,14 CHF – od dnia 24 listopada 2020 r. do dnia zapłaty,

-        od kwot 5.205,04 zł i 37.960,05 CHF – od dnia 10 marca 2023 r. do dnia zapłaty;

oraz zwrot kosztów w wysokości 7.867 zł.

Bank zaskarżył powyższy wyrok i sprawa zawisła przed Sądem Apelacyjnym w (…).

W maju 2026 r. Bank zaproponował Wnioskodawcy zawarcie ugody polegającej na zmianie waluty zadłużenia i rozliczenia kredytu z umowy mieszkaniowego (…) nr (…) z dnia (…) 2008 r.

W Ugodzie Strony (tj. Wnioskodawca wraz z małżonką i Bank) potwierdzają, że ich wolą było zawarcie umowy finansowania hipotecznego walutowego oraz jednocześnie dokonują przekształcenia waluty na PLN. Najważniejszymi założeniami przekształcenia umowy jest:

a)    że, wysokość zadłużenia wnioskodawców w polskim złotym ustalona jest poprzez rozliczenie finansowania udzielonego na podstawie umowy, której dotyczy Ugoda w taki sposób, jakby od daty zawarcia umowy finansowanie to stanowiło finansowanie w polskim złotym, z zachowaniem pozostałych parametrów umowy (m.in. okresu kredytowania, poniesionych opłat, czy prowizji);

b)    pierwotna wartość wypłaconego finansowania ustalana jest, jako suma kwot wypłaconych tytułem finansowania, a jeśli jakakolwiek część wypłaty nastąpiła w walucie obcej, jest ona przeliczana na walutę polską po średnim kursie Narodowego Banku Polskiego z dnia wypłaty;

c)    oprocentowanie finansowania ustalane jest według zmiennej stopy procentowej, jako suma wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M i określanej w Ugodzie marży (wysokość marży odpowiada wysokości marży kredytów mieszkaniowych ponad średnią wartość WIBOR dla miesiąca, w którym została zawarta umowa, której dotyczy Ugoda).

W odniesieniu do finansowania w polskim złotym ustalonym na powyższych zasadach odnoszone są dotychczas faktycznie dokonane przez Wnioskodawcę spłaty, w ten sposób, że wpłaty te są zaliczane w pierwszej kolejności na poczet rat odsetkowych, a następnie rat kapitałowych finansowania przeliczonego na finansowanie w polskim złotym.

W wyniku tego porównania (tj. zmiany waluty zadłużenia), Bank w Ugodzie zawarł, iż dokonuje:

1)    zwrotu Kredytobiorcom części wpłaconych przez nich kwot (dokonuje niejako zwrotu nadpłaconego kapitału/odsetek) i

2)    zwolnienia z długu w stosunku do całości/części istniejącego zadłużenia.

Reasumując, powyższe operacje – zapisy w ugodzie mają na celu ustalenie bieżącego zadłużenia Wnioskodawcy, które miałby, gdyby udzielone Mu finansowanie od samego początku było wyrażone w polskim złotym – tj. następuje zaliczenie faktycznie wpłaconych wartości z tytułu finansowania walutowego na poczet płatności dotyczących finansowania w polskim złotym powstałego na podstawie zasad ustalonych w Ugodzie.

Zawarcie Ugody nie stanowi odnowienia w rozumieniu art. 506 ustawy Kodeks cywilny.

W związku z zawarciem Ugody Bank i Wnioskodawca zgadzają się, że nie będą dochodzić w przyszłości roszczeń związanych z zawarciem i wykonaniem umowy finansowania hipotecznego walutowego w brzmieniu sprzed zmiany umowy dokonanej Ugodą. Wnioskodawca zobowiązał się cofnąć pozew złożony przeciwko Bankowi, Bank zobowiązał się cofnąć apelację złożoną z powództwa Kredytobiorców oraz cofnąć pozew złożony przeciwko Kredytobiorcom.

W ugodzie Bank zobowiązał się do wypłaty Kredytobiorcom w sumie kwotę 242.697,59 zł, którą podzielił na dwie części: kwotę 11.904,59 zł, stanowiącą nadpłatę nad wypłaconym kapitałem (ta różnica została wyliczona przy przeliczeniu spłat w CHF na PLN po kursie średnim NBP z dnia płatności każdej raty zapłaconej w CHF) oraz kwotę 230.793 zł, wyższą niż różnica pomiędzy sumą spłat rat dokonanych przez wnioskodawcę, a kwotą kapitału im wypłaconą.

W par. 4 pkt 1 Ugody Bank oświadcza, iż od kwoty 230.793 zł wystawi deklarację PIT-11 uznając, iż zwolnienie z długu stanowi przychód w rozumieniu przepisu art. 11 ustawy po stronie Wnioskodawcy, chyba że Wnioskodawca podlega zwolnieniu po spełnieniu warunków określonych w rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów ( przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.

Tak zwana „ Dodatkowa kwota” w wysokości 230.793 zł została ustalona w trakcie negocjacji w oparciu o wydany wyrok i zasądzone w wyroku należności wraz z odsetkami. Dodatkowa kwota stanowi formę zwrotu Kredytobiorcy wpłat, które dokonał On w trakcie spłacania spornej umowy finansowania z tytułu odsetek i spłaty kapitału w części wywołanej deprecjacją złotówki. Wypłata Dodatkowej kwoty jest zatem elementem rozliczeń wynikających ze zmiany waluty finansowania z waluty obcej na polski złoty, która ma na celu zwrot Kredytobiorcy (Wnioskodawcy) uprzednio wpłaconych przez Niego do Banku kwot i ustaleniu wartości przy uwzględnieniu deprecjacji złotówki. Warto podkreślić, że opisany wyżej mechanizm wypłaty Dodatkowej kwoty z ekonomicznego punktu widzenia ma zbliżyć rozliczenie dokonywane w wyniku Ugody do rozliczeń, które miały być dokonane pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem w wykonaniu prawomocnego wyroku sądowego uwzględniającego w całości powództwo Wnioskodawcy przeciwko Bankowi, gdzie sąd nakazał Bankowi zwrócić wszystkie wpłaty dokonane przez Wnioskodawcę ponad wartość udzielonego Mu finansowania wraz z ustawowymi odsetkami oraz zapłacić poniesione przez Wnioskodawcę koszty procesu sądowego, w tym zapłatę kosztów zastępstwa procesowego.

Podkreślając, celem ugody było polubowne rozwiązanie sporu dotyczącego ważności i sposobu wykonywania wyżej wymienionej umowy kredytowej, ze względu na zawarte w niej klauzule abuzywne (niedozwolone). Na mocy ugody Strony dokonały ostatecznego rozliczenia wzajemnych roszczeń.

W ramach porozumienia Bank dokonał umorzenia pozostałej do spłaty części kapitału i odsetek (w zakresie tej kwoty Wnioskodawca spełnia przesłanki zaniechania poboru podatku na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów) oraz wypłaty świadczenia pieniężnego w łącznej kwocie  230.793 zł. Wypłacona kwota 230.793 zł stanowi w istocie zwrot części środków pieniężnych, które Wnioskodawca wraz z małżonką nadpłacili na rzecz Banku w toku wieloletniej spłaty kredytu ponad nominalną wartość udostępnionego kapitału. Nadpłata ta wynikała z zastosowania przez Bank mechanizmu denominacji, który w świetle orzecznictwa TSUE oraz sądów polskich jest wadliwy. Kwota ta nie stanowi odsetek za opóźnienie, odszkodowania, zadośćuczynienia ani żadnej innej formy gratyfikacji, lecz jest zwrotem nienależnie pobranego przez Bank świadczenia (zwrotem własnych środków Wnioskodawcy i Jego małżonki).

Wnioskodawca nigdy nie korzystał z zaniechania poboru podatkowego od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 592).

Inwestycja mieszkaniowa opisana we wniosku była celem zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z zawartą Umową Nr (…) pomiędzy (…) S.A. z siedzibą w (…) – następcą prawnym (…) S.A. z siedzibą w (…), a B.A. (Wnioskodawcą) i A.A. – dalej zwani „Kredytobiorcy”, Wnioskodawca i Jego małżonka odpowiadają solidarnie za spłatę kredytu do pełnej wysokości.

Podmiot udzielający kredyt (…) S.A., którego następca prawnym jest (…) S.A., podlegał nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym.

W Umowie w pkt 2 Strony wskazały, iż celem kredytu jest: „finansowanie przedpłat na poczet nabycia od firmy deweloperskiej lokalu mieszkalnego zlokalizowanego w miejscowości (…) ul. (…), lokal nr projektowany (…), dla którego urządzona będzie przez Sąd Rejonowy (…) we (…) księga wieczysta”.

Środki uzyskane z kredytu zostały w całości wydatkowane na zakup lokalu od dewelopera.

Lokal zakupiony w ramach udzielonego kredytu jest położony w Polsce, w miejscowości (…), ul. (…).

Wnioskodawca jest współwłaścicielem lokalu wraz z małżonką A.A.

Celem, na który Wnioskodawca zaciągnął kredyt mieszkaniowy było zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego.

Kredyt został zabezpieczony w postaci hipoteki umownej kaucyjnej do kwoty 730.270,16 zł, ustanowionej na nieruchomości kredytowanej wpisanej w KW nr (…), prowadzonej przez Sąd (…) dla (…), (…) Wydział Ksiąg Wieczystych, położonej w (…), ul. (…).

Ugoda z Bankiem została zawarta przez Wnioskodawcę w dniu (…) czerwca 2026 r. i jest ugodą pozasądową.

Na pytanie Organu o treści cyt.: „Czy w ugodzie z bankiem zostało/zostanie potwierdzone, że umowa kredytowa jest ważna, lecz strony zmieniają jej treść (umowa o kredyt nadal obowiązuje, ale zmienia się jej treść)?”, Wnioskodawca wskazał, że w preambule Ugody Strony oświadczyły:

1)    Bank i Kredytobiorcę łączy Umowa kredytu mieszkaniowego nr (…) z dnia (…) 2008 r., zwana dalej „Umową”. Kredyt mieszkaniowy rozumiany jest jako kredyt udzielony w całości lub w części na finansowanie własnego celu mieszkaniowego Kredytobiorcy;

2)    pomiędzy Stronami powstał spór dotyczący skuteczności poszczególnych postanowień umownych i całej Umowy (oraz jej ważności), który zawisł w sprawie za sygn. (…) o ustalenie i zapłatę toczącej się przed Sądem (…) w (…), z powództwa Kredytobiorcy przeciwko Bankowi, zwany dalej „Sporem”;

3)    zamiarem Banku i Kredytobiorcy jest polubowne zakończenie Sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy, poprzez przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym zmianę Umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej;

4)    Kredytobiorca mając pełną świadomość i rozumiejąc skutki dokonywanej czynności prawnej (w tym w szczególności finansowe), dobrowolnie godzi się odstąpić od dochodzenia od Banku roszczeń objętych sporem oraz innych wywodzonych z zarzutu nieważności Umowy lub niedozwolonego charakteru postanowień Umowy w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej niniejszą Ugodą, w zamian za zmianę postanowień Umowy w zakresie zobowiązań Kredytobiorcy (i odpowiadających im praw Banku) w sposób opisany w § 1 ust. 4 i nast. Ugody;

5)    ze względu na przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym zmianę Umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej, zgodnym zamiarem Stron jest również zaniechanie dochodzenia w przyszłości roszczeń w zakresie związanym z postanowieniami dotyczącymi zawarcia i wykonywania Umowy w walucie obcej w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej niniejszą Ugodą.

Strony potwierdziły, iż nadal je łączy Umowa, ale zmieniają jej treść.

W ramach ugody nastąpiło przewalutowanie zaciągniętego kredytu i kredyt został rozliczony tak, jakby od początku był kredytem złotówkowym.

Zgodnie z § 1 ust. 9 Ugody zawartej z bankiem:

1.    Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w kwocie  598 915,72 złotych, stanowiącej różnicę między kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 3, a kwotą zadłużenia wskazaną w § 1 ust. 8, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje. Na kwotę zwolnienia z długu składa się zadłużenie z następującego tytułu w poniższych wysokościach:

-     kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): 569 259,07 zł,

-     odsetki skapitalizowane: 0,00 zł,

-     odsetki zapadłe niespłacone: 29 415,36 zł,

-     odsetki od zadłużenia przeterminowanego: 0,00 zł,

-     odsetki zawieszone: 148,45 zł,

-     odsetki bieżące: 92,84 zł.

Dodatkowo, Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy) w kwocie  0,00 PLN stanowiącej wysokość kosztów i opłat, o których mowa w ust. 3, a Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje.

W § 14 Umowy zostały określone warunki naliczania odsetek od udzielonego przez Bank kredytu oraz sposób ich płatności przez Kredytobiorcę. Natomiast w Umowie nie zostały jednoznacznie określone warunki zasady naliczania odsetek karnych, a jedynie wskazano, iż odsetki karne będą należne według obowiązującej w dniu naliczania stopy procentowej dla zadłużenia przeterminowanego.

Umorzenie przez Bank zadłużenia dotyczyło wszystkich Kredytobiorców, którzy byli Stronami zawartej z Bankiem Umowy o kredyt hipoteczny i skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec Banku po stronie każdego z Kredytobiorców odpowiadających solidarnie za dług.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy do uzyskanego przez Wnioskodawcę przychodu związanego z umorzeniem części wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, a zatem Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od uzyskanego przychodu?

Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z umorzeniem części wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego położonego w (…), ul. (…), możliwe jest zastosowanie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, a zatem brak jest obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od uzyskanego przychodu.

Albowiem zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102):

1.  Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:

1)    umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:

a)        kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz

b)        osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;

2)    otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.

2.  Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:

1)    kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);

2)    odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;

3)    opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.

3.  W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.

4.  Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.

5.  W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.

Natomiast, w myśl § 3 ww. rozporządzenia:

Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:

1)    udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz

2)    zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz

3)    zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei § 4 cytowanego rozporządzenia stanowi, że zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2024 r.

Zgodnie zaś z treścią art. 21 ust. 1 pkt 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

a)    nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,

b)    nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie, nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,

c)    budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,

d)    rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Zaniechanie poboru podatku znajduje zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy hipotecznego kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z § 3 przytoczonego rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem Wnioskodawcy, w konsekwencji do uzyskanego przez Niego przychodu związanego  z ww. umorzeniem kredytu przez bank zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia  11 marca 2022 r. Tym samym, nie jest On zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego z tytułu umorzenia przez bank wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

W związku z tym, świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Umorzenie wierzytelności

Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia Panu przez bank w 2026 r. wierzytelności od zaciągniętego w 2008 r. kredytu hipotecznego, wskazać należy, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Natomiast instytucja zwolnienia z długu uregulowana została w art. 508 ustawy z dnia  23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Istota zwolnienia z długu sprowadza się do tego, że skoro wierzytelność jest prawem wierzyciela, nie ma przeszkód, aby wierzyciel zrzekł się tego prawa, tj. by umorzył zobowiązanie bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Zwolnienie z długu należy do czynności prawnych rozporządzających, bowiem skutkuje ono wygaśnięciem zobowiązania. Samo zrzeczenie się wierzyciela aktem jednostronnym nie wystarcza do zwolnienia z długu.

Dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, zawartego układu, czy też poprzez oświadczenie, umowę). Wierzytelność będzie umorzona wówczas, gdy wierzyciel uzyska wiadomość od dłużnika, że przyjął on (dłużnik) zwolnienie z długu.

Konsekwencją rozporządzeniowego charakteru umowy o zwolnienie z długu jest przysporzenie po stronie dłużnika, które następuje przez zmniejszenie pasywów jego majątku. Skoro zatem dłużnik godzi się na zawarcie zwolnienia z długu to osiąga on przychód, bowiem uzyskuje on przysporzenie.

Wobec tego na skuteczne zwolnienie z długu, w myśl art. 508 Kodeksu cywilnego, składają się dwa elementy:

1)    oświadczenie woli wierzyciela o umorzeniu zobowiązania,

2)    akceptacja tego oświadczenia przez dłużnika.

Przy czym wskazuje się, że zwolnienie z długu może odnosić się do wierzytelności istniejących. Dopuszczalne jest także zwolnienie z długu przyszłego.

Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Tym samym stwierdzam, że wartość umorzonych Panu kwot wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego (kwoty kapitału i odsetek), na podstawie zawartej w 2026 r. ugody z bankiem, stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9  w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Zaniechanie poboru podatku

Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń.

Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672):

Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:

Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazanego w § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia:

Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.

Wobec powyższego, ww. zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona  w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia). Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Pana skutki podatkowe z tytułu umorzenia wierzytelności

W konsekwencji, stwierdzam, że kwota wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2008 r., która została Panu umorzona przez bank (kwoty kapitału i odsetek) w 2026 r., stanowi dla Pana przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W stosunku do tego przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2008 r. na finansowanie przedpłat na poczet nabycia od firmy deweloperskiej lokalu mieszkalnego, który uzyskał Pan w 2026 r. (kwoty kapitału i odsetek), zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pan bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania, w tym przesłankę dotyczącą zaciągnięcia kredytu mieszkaniowego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego, nie jest Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu umorzenia w 2026 r. przez bank, kwoty wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego (kwoty kapitału i odsetek).

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślam, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Wydając interpretacje opieram się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzę postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia  29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Nie prowadzę postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.

Ponadto, wskazuję, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu art. 14b § 1 tej ustawy, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pana. Nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (np. Pana żony).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.