0113-KDIPT1-3.4012.756.2026.1.MK

Interpretacja indywidualna  – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy planowane nieodpłatne ustanowienie przez Gminę na rzecz Spółki ograniczonego prawa rzeczowego – użytkowania opisanych nieruchomości – będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy

• ustalenia czy planowane nieodpłatne ustanowienie przez Gminę na rzecz Spółki ograniczonego prawa rzeczowego – użytkowania opisanych nieruchomości – będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
• ustalenia podstawy opodatkowania planowanej czynności,
• ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu ww. czynności

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina ..., zwana dalej „Gminą” albo „Wnioskodawcą”, jest jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną. Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Gmina wykonuje zadania własne określone w ustawie o samorządzie gminnym, w tym zadania w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych oraz utrzymywania urządzeń sanitarnych.

Na terenie Gminy działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania i oczyszczania ścieków wykonuje ... ... Sp. z o.o., zwana dalej „Spółką” albo „Użytkownikiem”. Gmina posiada 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki.

Spółka jest odrębną od Gminy osobą prawną oraz odrębnym podatnikiem VAT.

Gmina jest właścicielem nieruchomości położonych w obrębie ..., obejmujących w szczególności:

1)  kompleks nieruchomości zabudowanych oczyszczalnią ścieków, budynkiem biurowym oraz budynkami garażowymi, położony przy ul. ... we ..., obejmujący działki nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 i 11;

2)  nieruchomość zabudowaną przepompownią ścieków, położoną przy ul. ... we ..., obejmującą działkę nr 12;

3)  nieruchomości niezabudowane położone w rejonie ul. ... we ..., obejmujące działki nr 13 i 14.

Łączna wartość gruntów, określona w operacie szacunkowym sporządzonym 5 lutego 2026 r., wynosi ... zł.

Rada Miejska we ... podjęła uchwałę nr ... z 27 lutego 2026 r., wyrażającą zgodę na ustanowienie na rzecz Spółki nieodpłatnego prawa użytkowania wskazanych nieruchomości na czas nieoznaczony.

Gmina zamierza ustanowić na rzecz Spółki ograniczone prawo rzeczowe – użytkowanie nieruchomości. Oświadczenie Gminy o ustanowieniu prawa zostanie złożone w formie aktu notarialnego.

Użytkowanie zostanie ustanowione:

1)  nieodpłatnie;

2)  na czas nieoznaczony;

3)  w celu realizacji zadań własnych Gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz realizacji inwestycji infrastrukturalnych, w tym związanych z odnawialnymi źródłami energii;

4)  bez przeniesienia własności nieruchomości na Spółkę.

Spółka będzie uprawniona do używania nieruchomości oraz pobierania z nich pożytków wyłącznie w zakresie związanym z realizacją wskazanego celu. Oddanie nieruchomości osobom trzecim będzie wymagało uprzedniej zgody Gminy.

Spółka będzie ponosiła koszty:

1)  bieżącej eksploatacji;

2)  konserwacji i napraw;

3)  usuwania awarii;

4)  zwykłych nakładów;

5)  mediów;

6)  podatku od nieruchomości i innych obciążeń publicznoprawnych;

7)  ubezpieczenia nieruchomości;

8)  utrzymywania nieruchomości w stanie niepogorszonym.

Nakłady inwestycyjne, modernizacyjne, odtworzeniowe i ulepszenia wykraczające poza zwykłe korzystanie będą wymagały odrębnego uzgodnienia z Gminą. Zasady ich rozliczenia nie są elementem wynagrodzenia za ustanowienie użytkowania i zostaną każdorazowo ustalone w odrębnym porozumieniu.

Gmina nie otrzyma od Spółki:

1) czynszu;

2) opłaty rocznej;

3) jednorazowego wynagrodzenia;

4) udziału w przychodach lub zysku Spółki;

5) usług wzajemnych stanowiących wynagrodzenie za ustanowienie prawa;

6) żadnej innej bezpośredniej korzyści majątkowej będącej zapłatą za ustanowienie użytkowania.

Ponoszenie przez Spółkę kosztów eksploatacji, konserwacji, napraw, podatków, mediów i ubezpieczenia będzie związane z wykonywaniem przez nią prawa użytkowania i nie będzie stanowić świadczenia należnego Gminie w zamian za ustanowienie prawa. Spółka będzie wykorzystywać nieruchomości do prowadzenia działalności w zakresie dostarczania wody oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków. Czynności te są przez Spółkę wykonywane odpłatnie na rzecz odbiorców usług. Ustanowienie użytkowania ma zapewnić Spółce trwały tytuł prawny do infrastruktury niezbędnej do nieprzerwanego wykonywania zadań o charakterze użyteczności publicznej. Czynność nie będzie służyła celom osobistym, konsumpcyjnym, reprezentacyjnym ani charytatywnym.

Przy nabyciu, budowie lub wytworzeniu nieruchomości oraz ich części składowych Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego albo Gmina faktycznie nie dokonywała odliczenia, ponieważ wydatki nie były związane z wykonywaniem przez Gminę czynności opodatkowanych VAT. Gminie nie przysługiwało również prawo do odliczenia podatku naliczonego od późniejszych nakładów modernizacyjnych dotyczących składników majątkowych objętych użytkowaniem.

Pytanie

1.  Czy planowane nieodpłatne ustanowienie przez Gminę na rzecz Spółki ograniczonego prawa rzeczowego – użytkowania opisanych nieruchomości – będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w szczególności odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 albo pkt 2 ustawy o VAT?

2.  Jeżeli stanowisko Gminy w zakresie pytania nr 1 zostanie uznane za nieprawidłowe, czy podstawą opodatkowania planowanej czynności, zgodnie z art. 29a ust. 5 ustawy o VAT, będą wyłącznie rzeczywiście ponoszone przez Gminę koszty świadczenia tej usługi, bez uwzględnienia wartości rynkowej nieruchomości oraz hipotetycznego czynszu, opłaty lub wynagrodzenia, jakie Gmina mogłaby uzyskać w razie odpłatnego udostępnienia nieruchomości?

3.  Jeżeli stanowisko Gminy w zakresie pytania nr 1 zostanie uznane za nieprawidłowe, czy obowiązek podatkowy z tytułu ustanowienia prawa użytkowania powstanie jednorazowo, na zasadzie art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, w chwili skutecznego ustanowienia prawa użytkowania, a nie okresowo przez cały czas wykonywania prawa?

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko w zakresie pytania nr 1

Zdaniem Wnioskodawcy planowane nieodpłatne ustanowienie prawa użytkowania nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.

Stanowisko w zakresie pytania nr 2

Jeżeli organ uzna, że czynność podlega opodatkowaniu VAT, podstawą opodatkowania będą wyłącznie koszty świadczenia usługi faktycznie ponoszone przez Gminę i bezpośrednio związane z ustanowieniem lub wykonywaniem prawa użytkowania. Podstawą opodatkowania nie będzie wartość rynkowa nieruchomości ani hipotetyczny czynsz, opłata roczna lub inne wynagrodzenie rynkowe.

Stanowisko w zakresie pytania nr 3

Jeżeli organ uzna, że czynność podlega opodatkowaniu VAT, obowiązek podatkowy powstanie jednorazowo w chwili skutecznego ustanowienia prawa użytkowania.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

1.Charakter czynności

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług.

Ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego – użytkowania – nie powoduje przeniesienia na Spółkę prawa do rozporządzania nieruchomościami jak właściciel. Własność nieruchomości pozostanie przy Gminie. Czynność nie będzie zatem stanowiła dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.;

Ustanowienie użytkowania może zostać zakwalifikowane jako świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ Gmina zobowiązuje się do umożliwienia Spółce używania nieruchomości i pobierania z nich pożytków.

Warunkiem opodatkowania usługi na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jest jednak jej odpłatność. W analizowanym zdarzeniu pomiędzy Gminą a Spółką nie będzie istniało wynagrodzenie pozostające w bezpośrednim związku z ustanowieniem użytkowania.

Spółka nie będzie zobowiązana do zapłaty czynszu, opłaty rocznej ani jednorazowego wynagrodzenia. Ponoszenie kosztów eksploatacji, podatków, mediów, ubezpieczenia, konserwacji i zwykłych napraw nie stanowi zapłaty na rzecz Gminy, lecz jest konsekwencją korzystania przez Spółkę z nieruchomości i realizowania przez nią obowiązku zachowania przedmiotu użytkowania w stanie niepogorszonym.

Nie występuje zatem stosunek prawny, w ramach którego świadczeniu Gminy odpowiadałoby bezpośrednie i zindywidualizowane wynagrodzenie Spółki.

2. Artykuł 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT

Artykuł 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT obejmuje użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, jeżeli przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów albo ich części składowych podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT.

Nieodpłatne udostępnienie nieruchomości jest czynnością polegającą na umożliwieniu innemu podmiotowi używania towarów należących do Gminy. Z tego względu w pierwszej kolejności powinno być oceniane na podstawie szczególnej regulacji art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT.

Jeżeli Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu, budowie, wytworzeniu lub modernizacji składników majątkowych, nie zostanie spełniony jeden z koniecznych warunków zastosowania art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy. W takim przypadku nieodpłatne użycie nieruchomości nie może zostać uznane za odpłatne świadczenie usług na podstawie tego przepisu.

Warunku dotyczącego prawa do odliczenia, wprost ustanowionego w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, nie można pomijać przez zakwalifikowanie tej samej czynności jako „innej nieodpłatnej usługi” na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy.

3.Związek czynności z realizacją zadań Gminy

Niezależnie od kwestii prawa do odliczenia, ustanowienie użytkowania nie będzie służyło celom osobistym, konsumpcyjnym, reprezentacyjnym lub charytatywnym.

Czynność będzie bezpośrednio związana z zapewnieniem ciągłości realizacji zadań własnych Gminy w zakresie dostarczania wody oraz odprowadzania i oczyszczania ścieków. Gmina nie wyzbywa się nieruchomości ani nie przeznacza ich na cele niezwiązane z gospodarką komunalną. Przeciwnie, ustanowienie prawa ma zagwarantować, że infrastruktura komunalna będzie wykorzystywana wyłącznie do realizacji celu, dla którego została nabyta lub wytworzona.

Spółka jest podmiotem powołanym do wykonywania zadań komunalnych. Użytkowanie nie będzie służyło dowolnej działalności Spółki. Zakres korzystania z nieruchomości zostanie ograniczony do celów wodociągowo-kanalizacyjnych i infrastrukturalnych, a oddanie nieruchomości osobom trzecim będzie wymagało zgody Gminy.

Czynność ma zatem uzasadnienie gospodarcze, organizacyjne i funkcjonalne. Nie prowadzi do końcowej konsumpcji majątku Gminy poza sferą działalności komunalnej, lecz zapewnia jego wykorzystanie do świadczenia usług na rzecz mieszkańców i innych odbiorców.

W interpretacji indywidualnej z 10 maja 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.250.2022.7.MJ, wydanej po wyrokach WSA w Łodzi z 24 listopada 2022 r., sygn. I SA/Łd 690/22, oraz NSA z 12 grudnia 2023 r., sygn. I FSK 281/23, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że nieodpłatne udostępnienie nieruchomości nie podlega art. 8 ust. 2 ustawy, jeżeli nadrzędnym celem świadczenia jest realizacja celów gospodarczych podatnika, a korzyść uzyskiwana przez bezpośredniego użytkownika ma znaczenie wtórne. Stan faktyczny powołanej interpretacji nie jest identyczny z sytuacją Gminy, jednak potwierdza ogólną zasadę, zgodnie z którą dla zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy decydujący jest rzeczywisty cel nieodpłatnego udostępnienia majątku.

4.Status Gminy na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT

Gmina ma świadomość, że art. 15 ust. 6 ustawy o VAT zawiera wyłączenie dotyczące czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.

Nie zmienia to jednak faktu, że cel i gospodarczy kontekst czynności muszą być brane pod uwagę przy ocenie, czy nieodpłatna czynność spełnia przesłanki art. 8 ust. 2 ustawy.

Ustanowienie prawa użytkowania nastąpi w formie cywilnoprawnej, lecz wyłącznym celem czynności będzie zapewnienie wykonywania zadania publicznego nałożonego na Gminę ustawą. Gmina nie będzie działała jak typowy komercyjny wynajmujący lub wydzierżawiający, ponieważ nie będzie uzyskiwała wynagrodzenia ani dążyła do osiągnięcia dochodu z udostępnienia nieruchomości.

Artykuł 15 ust. 6 ustawy nie może samodzielnie przesądzać o opodatkowaniu czynności. Nawet uznanie, że przy ustanowieniu prawa Gmina działa jako podatnik VAT, nie oznacza jeszcze, że nieodpłatne świadczenie spełnia warunki uznania go za odpłatne na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy.

5.Podstawa opodatkowania – stanowisko w zakresie pytania nr 2

Jeżeli organ uzna, że ustanowienie użytkowania podlega opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, podstawę opodatkowania należy ustalić zgodnie z art. 29a ust. 5 ustawy.

Przepis ten stanowi, że w przypadku świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, podstawą opodatkowania jest koszt świadczenia tych usług poniesiony przez podatnika.

Ustawodawca nie odwołuje się w tym przypadku do wartości rynkowej usługi, wartości nieruchomości ani do wynagrodzenia, które podatnik mógłby potencjalnie uzyskać. Podstawą opodatkowania nie może być zatem:

a.  wartość nieruchomości określona w operacie szacunkowym;

b.  hipotetyczny czynsz dzierżawny;

c.   hipotetyczna opłata roczna za użytkowanie;

d.  wartość korzyści ekonomicznej uzyskiwanej przez Spółkę.

Podstawą mogą być wyłącznie rzeczywiste koszty ponoszone przez Gminę, które można bezpośrednio przypisać do ustanowienia i świadczenia usługi użytkowania.

6.Moment powstania obowiązku podatkowego – stanowisko w zakresie pytania nr 3

Ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego jest jednorazową czynnością prawną. Prawo powstanie w wyniku zgodnych oświadczeń stron, przy zachowaniu formy aktu notarialnego wymaganej dla oświadczenia właściciela nieruchomości. Strony nie ustalą okresów rozliczeniowych ani terminów płatności, ponieważ prawo będzie ustanowione nieodpłatnie. Nie będzie również wykonywana seria odrębnych, powtarzających się usług.

Jeżeli czynność zostanie uznana za podlegającą opodatkowaniu, obowiązek podatkowy powinien zatem powstać jednorazowo na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, w chwili skutecznego ustanowienia prawa użytkowania.

Brak jest podstaw do przyjęcia, że obowiązek podatkowy będzie powstawał corocznie, miesięcznie albo w innych okresach przez cały czas istnienia prawa, skoro nie przewidziano okresów rozliczeniowych, płatności ani odrębnych świadczeń wykonywanych w poszczególnych okresach.

Podsumowanie

Planowane ustanowienie prawa użytkowania:

a.  nie będzie dostawą towarów;

b.  będzie miało charakter nieodpłatny;

c.   nie będzie związane z żadnym świadczeniem wzajemnym stanowiącym wynagrodzenie Gminy;

d.  będzie służyło wyłącznie zapewnieniu realizacji zadań komunalnych;

e.  nie będzie służyło celom osobistym ani konsumpcyjnym;

f.    przy braku prawa do odliczenia VAT nie spełni przesłanek art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy;

g.  nie powinno zostać uznane za odpłatne świadczenie usług na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy.

W konsekwencji planowane nieodpłatne ustanowienie prawa użytkowania nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualne

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy,

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z unormowaniami zawartymi w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy, w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne przekazanie towarów i nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Jak stanowi art. 7 ust. 2 ustawy:

Jak wynika z art. 8 ust. 2 ustawy:

Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Przepisy ustawy formułują zatem zasadę, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega co do zasady odpłatne świadczenie usług, a nieodpłatne ich świadczenie traktuje się jako odpłatne w przypadkach określonych w ww. art. 8 ust. 2 ustawy.

Wyjaśnić ponadto należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Stosownie natomiast do art. 15 ust. 6 ustawy:

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:

• podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
• podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):

Jak stanowi art. 6 ust. 1 powołanej ustawy:

Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie gminnym.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o samorządzie gminnym:

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i  usług. Wykonują Państwo zadania własne określone w ustawie o samorządzie gminnym, w tym zadania w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych oraz utrzymywania urządzeń sanitarnych. Na terenie Gminy działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę oraz zbiorowego odprowadzania i oczyszczania ścieków wykonuje ... ... Sp. z o.o. Gmina posiada 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki. Gmina jest właścicielem nieruchomości położonych w obrębie ..., obejmujących w szczególności:

1) kompleks nieruchomości zabudowanych oczyszczalnią ścieków, budynkiem biurowym oraz budynkami garażowymi, położony przy ul. ... we ..., obejmujący działki nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 i 11;

2) nieruchomość zabudowaną przepompownią ścieków, położoną przy ul. ... we ..., obejmującą działkę nr 12;

3) nieruchomości niezabudowane położone w rejonie ul. ... we ..., obejmujące działki nr 13 i 14.

Gmina zamierza ustanowić na rzecz Spółki ograniczone prawo rzeczowe – użytkowanie nieruchomości. Oświadczenie Gminy o ustanowieniu prawa zostanie złożone w formie aktu notarialnego. Użytkowanie zostanie ustanowione:

1)  nieodpłatnie;

2)  na czas nieoznaczony;

3)  w celu realizacji zadań własnych Gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz realizacji inwestycji infrastrukturalnych, w tym związanych z odnawialnymi źródłami energii;

4)  bez przeniesienia własności nieruchomości na Spółkę.

Gmina nie otrzyma od Spółki:

1)  czynszu;

2)  opłaty rocznej;

3)  jednorazowego wynagrodzenia;

4)  udziału w przychodach lub zysku Spółki;

5)  usług wzajemnych stanowiących wynagrodzenie za ustanowienie prawa;

6)  żadnej innej bezpośredniej korzyści majątkowej będącej zapłatą za ustanowienie użytkowania.

Wątpliwości Państwa dotyczą ustalenia, czy nieodpłatne ustanowienie przez Gminę na rzecz Spółki ograniczonego prawa rzeczowego – użytkowania opisanych nieruchomości – będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w szczególności odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 albo pkt 2 ustawy o VAT.

Umowa użyczenia została zdefiniowana w art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Ustanowienie prawa użytkowania nie przenosi własności rzeczy. Powyższe oznacza, że oddanie nieruchomości do nieodpłatnego używania i pobierania pożytków na podstawie ograniczonego prawa rzeczowego jest nieodpłatnym świadczeniem usług.

Dla stwierdzenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu w myśl art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia.

Jeżeli nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.

Zatem, aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, tj. za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością.

Przez świadczenie usług niezwiązanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy rozumieć takie świadczenie usług, które odbywa się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności.

Natomiast usługi związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa to te, które wykonywane są nieodpłatnie na rzecz potrzeb prowadzonej działalności podatnika oraz funkcjonowania jego przedsiębiorstwa. Kluczowe znaczenie mają tu podejmowane przez podmiot działania.

Świadczenie to określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego. W przypadku świadczenia usługi istnieje odbiorca (nabywca usługi, czyli Spółka) oraz podmiot świadczący usługę (Wnioskodawca).

Jak już powyżej wskazano, art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy ma zastosowanie tylko do tych spośród usług nieodpłatnych, które służą celom innym niż działalność gospodarcza podatnika. Jeśli usługi świadczone nieodpłatnie związane są z prowadzoną działalnością podatnika, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Czynność nieodpłatnego ustanowienia użytkowania nieruchomości wraz z infrastrukturą na rzecz Spółki nie będzie podlegać opodatkowaniu w myśl art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, ponieważ usługa ta związana jest z prowadzoną przez Gminę działalnością, tj. Wnioskodawca ustanawia to prawo na rzecz Spółki w celu realizacji zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych.

Czynność nieodpłatnego ustanowienia prawa użytkowania opisanych nieruchomości mieści się w celu prowadzonej przez Gminę działalności.

Zatem w analizowanej sprawie nieodpłatne ustanowienie prawa użytkowania nieruchomości nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odnosząc się natomiast  do Państwa pytania oznaczonego nr 2 oraz nr 3, wskazania wymaga, że zostały one sformułowane warunkowo, tj. wyłącznie na wypadek uznania Państwa stanowiska w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe. Ponieważ uznałem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 za prawidłowe, nie została spełniona przesłanka, od której uzależnili Państwo udzielenie odpowiedzi na pytanie nr 2 oraz nr 3. W konsekwencji, odstępuję od oceny Państwa stanowiska w zakresie pytania oznaczonego jako nr 2 oraz nr 3.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) – zwanej dalej: „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.