0113-KDIPT1-3.4012.699.2026.3.ALN

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie ustalenia czy w świetle art. 29a ust. 1 ustawy otrzymane dofinansowanie od A na pokrycie kosztów realizacji Projektu, stanowi podstawę opodatkowania podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług mającą bezpośredni wpływ na cenę licencji (usługi) przekazywanej na rzecz B. Wniosek uzupełnili Państwo pismami z 24 sierpnia 2026 r. i 26 sierpnia 2026 r. (data pływu 27 sierpnia 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Stan faktyczny

C (zwana dalej Wnioskodawcą) jest publiczną uczelnią akademicką, posiadającą osobowość prawną, stanowiącą część systemu szkolnictwa wyższego w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.). Wnioskodawca działa na podstawie powołanej ustawy, aktów wykonawczych do niej wydanych oraz statutu. Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 11 pkt 1-5 wskazanej ustawy, podstawowymi zadaniami Wnioskodawcy jest: (…)

Działalność Wnioskodawcy obejmuje zarówno obszar podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jak również obszar niepodlegający opodatkowaniu (będący poza zakresem ustawy o VAT) oraz zwolniony z opodatkowania (czynności korzystające ze zwolnienia od podatku VAT). Działalność niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (będąca poza zakresem ustawy o VAT) to przede wszystkim nieodpłatne czynności kształcenia oraz badania własne naukowe finansowane z subwencji oraz innych różnego typu dofinansowań. Odpłatna działalność Wnioskodawcy to głównie odpłatne usługi kształcenia, które korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług oraz odpłatne usługi noclegowe świadczone na rzecz studentów i doktorantów Wnioskodawcy, które także korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Wnioskodawca prowadzi również działalność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, polegającą m.in. na odpłatnym wynajmie lokali użytkowych, odpłatnych badaniach wykonywanych na zlecenie, odpłatnych noclegach świadczonych na rzecz osób innych niż studenci/doktoranci, odpłatnej sprzedaży wydawnictw, czy też innej sprzedaży opodatkowanej tym podatkiem. Działalność opodatkowana podatkiem od towarów i usług to także tzw. komercjalizacja wyników badań (czyli sprzedaż wyników badań, odpłatne udzielanie licencji do wyników prac badawczych, rozwojowych, wdrożeniowych etc. lub też inne formy odpłatnego ich udostępniania).

W ramach realizowanej działalności naukowej Wnioskodawca prowadzi różnego typu badania. Realizacja badań wymaga ponoszenia znacznych wydatków finansowych. Wydatki te pokrywane są ze środków własnych Wnioskodawcy, subwencji, dotacji, dofinansowań oraz różnego typu grantów finansowych. Badania są realizowane samodzielnie przez Wnioskodawcę lub w ramach różnego typu zawieranych konsorcjów. Wiele instytucji, w tym państwowych agencji rządowych, ogłasza konkursy na finansowanie działalności badawczej (m.in. realizowanej przez uczelnie wyższe). Agencje ogłaszają konkurs, zainteresowane jednostki aplikują w konkursie i po spełnieniu warunków konkursowych otrzymują grant/dofinansowanie, etc.

Jedną z agencji, która ogłasza konkursy na dofinansowanie różnego typu przedsięwzięć m.in. naukowych czy badawczych jest A (zwane dalej we wniosku również A lub Centrum). A jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy o finansach publicznych powołaną do realizacji zadań z zakresu polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa. Misją A jest wsparcie polskich jednostek naukowych oraz przedsiębiorstw w rozwijaniu ich zdolności do tworzenia i wykorzystywania rozwiązań opartych na wynikach badań naukowych w celu nadania impulsu rozwojowego gospodarce. Działalność A ma służyć wzmocnieniu współpracy między jednostkami naukowymi i polskimi przedsiębiorstwami, której efektem ma być większe zaangażowanie przedsiębiorców w finansowanie badań oraz skuteczniejsza komercjalizacja (rozumiana jako sprzedaż i wykorzystanie przez przedsiębiorców) wyników badań realizowanych m.in. przez uczelnie publiczne oraz instytuty badawcze.

Celem realizacji przywołanych założeń w marcu 2022 r. Dyrektor A oraz Dyrektor B (zwanych dalej również B lub Uprawnionym) ogłosili II konkurs w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia A-B zatytułowany „...” (zwanego dalej także ...).

Jak wynika z ogólnie dostępnych informacji (…) celem przedsięwzięcia było (...).

Celem głównym Wspólnego Przedsięwzięcia A jest (...).

Zarówno A, jak i B to instytucje współfinansujące projekty wytypowane w konkursie ... (tj. projekty, które zarówno zdaniem A, jak i B mają przyczynić się do wzrostu liczby innowacyjnych rozwiązań w obszarze ...). Finansowanie realizacji konkretnego projektu, który wygrał konkurs ma formę dofinansowania udzielanego przez A oraz wynagrodzenia wypłacanego przez B. Każdy z tych podmiotów jest bowiem zainteresowany rozwojem nauki w obszarze (...). Każdy z tych podmiotów realizuje swoje cele statutowe.

Całkowity budżet dla konkursu (...)

Do konkursu mogły przystąpić jednostki naukowe lub konsorcja składające się wyłącznie z jednostek naukowych. Celem przystąpienia do ww. konkursu dnia (…). Wnioskodawca wraz z czterema innymi uczelniami publicznymi zawarł umowę konsorcjum (zwaną dalej umową konsorcjum). Wnioskodawca jest liderem konsorcjum.

Umowa konsorcjum została zawarta w celu złożenia wspólnego wniosku konkursowego w konkursie ..., a w przypadku jego pozytywnego wytypowania, w celu wspólnej realizacji projektu zatytułowanego: „...” (zwanego dalej Projektem). Na mocy umowy konsorcjum lider (czyli Wnioskodawca) umocowany był m.in. do złożenia wniosku o dofinansowanie Projektu oraz reprezentowania konsorcjum w kontaktach z A oraz B (§ 6 umowy konsorcjum), a po wyborze Projektu do dofinansowania, Wnioskodawca (jako lider konsorcjum) został upoważniony do podpisania umowy o dofinansowanie w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz wszystkich członków konsorcjum. Taka umowa (tj. umowa o wykonanie i finansowanie projektu) została podpisana z A oraz - Generalnym Dyrektorem B w (…). Projekt jest w trakcie realizacji.

Celem Projektu było (...). Większość metod objętych Projektem miała charakter nowatorski i innowacyjny. Efektami Projektu, poza wynikami badań i analiz, są wytyczne tematyczne, które (...). Do głównych problemów rozwiązywanych w Projekcie należały zagadnienia związane z: (...). W Projekcie były także realizowane zadania dotyczące (...).

Konsorcjanci podzielili się zadaniami, jakie realizowali w Projekcie.

Wnioskodawca odpowiadał za realizację czterech zadań, tj.: (…)

Celem zadania nr 1 była (...). (...). Zadanie to nie wymagało bezpośredniej współpracy Wnioskodawcy z pozostałymi konsorcjantami.

Celem zadania nr 2 była (...). (...). Zadanie to nie wymagało bezpośredniej współpracy Wnioskodawcy z pozostałymi konsorcjantami.

Celem zadania nr 4 było (...). (...). Zadanie to realizował samodzielnie Wnioskodawca.

Celem zdania nr 9 było (...). (...). Zadanie 9 łączyło efekty osiągnięte w pozostałych zadaniach.

Pozostali konsorcjanci realizowali w podobny sposób przypisane im zadania. Każdy z konsorcjantów, przy realizacji przypisanego mu działania, działał samodzielnie i ponosił odpowiedzialność – wobec A i B - za swoje czynności. Prace były realizowane równolegle. W ramach Projektu odbywały się cykliczne konsultacje w formie warsztatów z B, których celem była dyskusja na temat Wytycznych. Wnioskodawca (jako lider) czuwał nad koordynacją oraz harmonogramem prac, prowadził wspólne rozliczenia finansowe Projektu z Centrum oraz B (po otrzymaniu danych cząstkowych od konsorcjantów).

Środki finansowe otrzymane na podstawie umowy o wykonanie i finansowanie projektu były przez Wnioskodawcę (a także pozostałych członków konsorcjum) przeznaczone na pokrycie kosztów wynagrodzeń i delegacji osób realizujących Projekt, uczestnictwa w konferencjach, zakup materiałów eksploatacyjnych, zakup artykułów bezpieczeństwa i higieny pracy, wynajem samochodów oraz zakup drobnego sprzętu laboratoryjnego, koszty promocji Projektu.

Projekt został w 2026 r. zakończony.

Główne postanowienia umowy konsorcjum (…)

Umowa o dofinansowanie wymagała przedkładania wniosków o płatność transzy dofinansowania, składania okresowych i końcowych raportów z postępów prac w Projekcie, poddania się kontroli A oraz B w związku z realizacją Projektu i dokonywanymi w Projekcie wydatkami. Nieusunięcie błędów lub braków we wniosku o płatność/raportach mogło skutkować ich odrzuceniem i wstrzymaniem wypłaty dofinansowania lub uznaniem wniosku o płatność wyłącznie w kwocie kosztów właściwie kwalifikowalnych.

Lider konsorcjum oraz konsorcjant zobowiązani byli do posiadania dokumentów potwierdzających koszty poniesione na rzecz realizacji Projektu. Lider konsorcjum oraz konsorcjanci byli zobowiązani do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej środków finansowych w układzie rodzajowym z podziałem analitycznym kosztów, umożliwiającej identyfikację środków finansowych wydatkowanych na realizację Projektu. W przypadku, gdy realizacja Projektu wskazywałaby na brak możliwości osiągnięcia zakładanych wyników i celów Projektu, lider konsorcjum zobowiązany był do niezwłocznego poinformowania o tym fakcie A (a także za pośrednictwem Centrum również B) oraz złożenia udokumentowanego wniosku o zaprzestanie realizacji Projektu. Wówczas istniał obowiązek zwrotu dofinansowania w części niewykorzystanej na realizację Projektu. W umowie dokładnie wskazano, kiedy A oraz B może wypowiedzieć umowę z obowiązkiem zwrotu odpowiednio dofinansowania lub wynagrodzenia (w części lub całości).

Warunki i forma przekazywania wynagrodzenia przez B

Na mocy § 8 ust. 1 umowy o dofinansowanie, wynagrodzenie przekazywane było przez B liderowi konsorcjum i za jego pośrednictwem konsorcjantom, w częściach wypłacanych w wysokości wskazanej w harmonogramie płatności wraz z kwotą zobowiązania z tytułu podatku VAT według obowiązującej stawki określonej w przepisach odrębnych, po uzyskaniu pozytywnej oceny raportu okresowego i przedłożeniu wyniku z osiągniętego zadania/etapu w Projekcie, określonym w raporcie okresowym oraz po podpisaniu bez zastrzeżeń przez B protokołu odbioru zadania/etapu Projektu oraz w wysokości wskazanej w harmonogramie płatności wraz z kwotą zobowiązania z tytułu podatku VAT według obowiązującej stawki określonej w przepisach odrębnych, po uzyskaniu pozytywnej oceny raportu końcowego i podpisaniu przez B protokołu odbioru Projektu. Raport oceniony pozytywnie - bez zastrzeżeń przez komitet sterujący, oraz podpisany przez B odpowiednio protokół odbioru zadania/etapu Projektu lub protokół odbioru Projektu bez zastrzeżeń - stanowił podstawę do wystawienia faktury przez lidera konsorcjum (§ 8 ust. 10 umowy o dofinansowanie).

Wynagrodzenie należne liderowi konsorcjum i konsorcjantom było wypłacane z rachunku bankowego B na podstawie prawidłowo wystawionej faktury. B dokona płatności w terminie 30 dni od dnia doręczenia B faktury na rachunek bankowy lidera konsorcjum (§ 8 ust. 11 umowy o dofinansowanie).

Lider konsorcjum oraz konsorcjant zobowiązani byli do realizacji pełnego zakresu rzeczowego Projektu, oraz do zapewnienia wdrożenia wyników prac B+R najpóźniej w okresie trzech lat od zakończenia realizacji Projektu, zgodnie z postanowieniami umowy i wnioskiem o dofinansowanie (§ 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie).

Prawa majątkowe do wyników prac B+R oraz powiązanych z nimi praw dostępu, będących rezultatem Projektu, powstałych w zakresie finansowania Projektu (w formie dofinansowania A oraz wynagrodzenia B), przysługują konsorcjantowi, któremu przyznano finansowanie (§ 4 ust. 2 umowy o dofinansowanie). Przekazanie posiadanych praw majątkowych do wyników prac B+R będących rezultatem Projektu pomiędzy liderem konsorcjum lub konsorcjantami następuje za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw (§ 4 ust. 3 zdanie 2 umowy o dofinansowanie). W ramach wdrożenia wyników prac B+R lider konsorcjum i konsorcjant udzielili B licencji nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej czasowo i terytorialnie do korzystania z utworów powstałych w wyniku realizacji badań podstawowych, badań przemysłowych lub prac rozwojowych prowadzonych w ramach Projektu i stanowiących utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych - wraz z prawem do wykonywania praw zależnych oraz udzielania dalszych licencji w zakresie pól eksploatacji określonych w umowie o dofinansowanie. (§ 4 ust. 6 umowy o dofinansowanie).

Nabycie przez B licencji, o której mowa w ust. 6 nastąpiło z chwilą zatwierdzenia raportu okresowego co do utworów wykonanych w ramach zadania/etapu prac nad Projektem, objętych tym raportem okresowym, a do pozostałych utworów - z chwilą zatwierdzenia raportu końcowego (§ 4 ust. 7 pkt 1 umowy o dofinansowanie). Z chwilą wydania B utworu B nabyła własność nośników, na których utwory zostały utrwalone, w ilości dwóch egzemplarzy. Lider konsorcjum i konsorcjanci, wyrazili zgodę na wykonywanie praw zależnych, w tym na dokonywanie zmian i modyfikacji utworów samodzielnie przez B lub osoby wskazane przez B w zakresie określonym w ust. 7 pkt 2. (§ 4 ust. 8 i 9 umowy o dofinansowanie).

Lider konsorcjum i konsorcjanci mogą wypowiedzieć licencję z zachowaniem pięcioletniego okresu wypowiedzenia, ze skutkiem na koniec roku kalendarzowego (§ 4 ust. 13 umowy o dofinansowanie). Oprócz obligatoryjnej formy wdrożenia wskazanej w ust. 6 możliwe były następujące formy wdrożenia wyników prac B+R realizowanych w ramach Projektu:

1) wprowadzenie wyników prac B+R do własnej działalności gospodarczej lidera konsorcjum lub konsorcjanta będącego jednostką naukową poprzez rozpoczęcie produkcji lub świadczenia usług na bazie uzyskanych wyników Projektu, z zastrzeżeniem spełnienia warunków, o których mowa w ust. 19.

2) udzielenie (na zasadach rynkowych) licencji na korzystanie z przysługujących liderowi konsorcjum lub konsorcjantowi praw do wyników prac B+R w działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę lub

3) sprzedaż (na zasadach rynkowych) praw do wyników prac B+R w celu wprowadzenia ich do działalności gospodarczej przedsiębiorcy,

z zastrzeżeniem, że powyższe formy wdrożenia nie mogą ograniczać licencji udzielonej na rzecz B (§ 4 ust. 14 umowy o dofinansowanie).

Lider konsorcjum lub konsorcjant mogli rozpocząć wdrożenie wyników prac B+R przed zakończeniem realizacji Projektu (§ 4 ust. 15 umowy o dofinansowanie).

W przypadku podniesienia przez osoby trzecie w stosunku do B lub jego licencjobiorców jakichkolwiek roszczeń wynikających z naruszenia ich autorskich praw majątkowych lub osobistych praw autorskich do utworu stanowiącego przedmiot Umowy lub jego części, praw zależnych, bądź też innych praw na dobrach niematerialnych, Lider konsorcjum i konsorcjanci zwolnią B lub jego licencjobiorców z jakiejkolwiek odpowiedzialności wynikającej z takich roszczeń oraz pokryje wszelkie koszty, w tym koszty pomocy prawnej poniesione przez B lub jego licencjobiorców w związku z takimi roszczeniami (§ 4 ust. 11 umowy o dofinansowanie).

Kontrole oraz audyty Projektu były przeprowadzane zgodnie z postanowieniami umowy. Lider konsorcjum oraz konsorcjant zobowiązali się poddać kontroli oraz audytowi w zakresie realizowanej umowy, prowadzonym przez Centrum, B oraz inne instytucje do tego uprawnione, w każdym momencie realizacji Projektu do momentu zatwierdzenia przez Centrum raportu ex-post. (§ 12 ust. 1 i 2 umowy o dofinansowanie).

W przypadku uznania kosztów za niekwalifikowalne, w szczególności na skutek przeprowadzonej kontroli bądź innych czynności weryfikujących prawidłowość poniesienia wydatków przez lidera konsorcjum lub konsorcjantów, Centrum i B mogło wezwać lidera konsorcjum do zwrotu odpowiednio dofinansowania oraz wynagrodzenia dotyczącego kosztów uznanych za niekwalifikowane wraz z odsetkami (§15 ust. 1 umowy o dofinansowanie).

Na mocy § 16 ust. 1 umowy o dofinansowanie, lider konsorcjum był/jest odpowiedzialny wobec Centrum i B za prawidłowe wykonanie umowy. W przypadku bezskuteczności egzekucji wobec lidera konsorcjum, pozostali konsorcjanci odpowiadają solidarnie za wykonanie umowy, w tym za działania lub zaniechania lidera konsorcjum oraz prawidłowe wydatkowanie dofinansowania oraz wynagrodzenia (§ 16 ust. 2 umowy o dofinansowanie).

Centrum lub B mogło odpowiednio wstrzymać dofinansowanie lub wypłatę wynagrodzenia albo rozwiązać umowę z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia, w szczególności w przypadku, gdy: (…)

Bezpośrednim beneficjentem prac wykonywanych przez Wnioskodawcę oraz pozostałych członków konsorcjum w ramach Projektu jest (łącznie):

•      z jednej strony B - jako strona umowy o dofinansowanie (w ramach wypłacanego wynagrodzenia), a także jako podmiot, u którego nastąpiło obligatoryjne wdrożenie wyników (Wnioskodawca wraz z pozostałymi członkami konsorcjum udzielają B bezterminowej, niewyłącznej licencji do wyników Projektu z prawem do sublicencji);

•      z drugiej strony Wnioskodawca oraz pozostali członkowie konsorcjum łącznie: zgodnie z § 4 ust. 2 o umowy o dofinansowanie, prawa majątkowe do wyników prac B+R oraz powiązanych z nimi praw dostępu, będących rezultatem Projektu, powstałych w zakresie finansowania Projektu (w formie dofinansowania Centrum oraz wynagrodzenia B) przysługują konsorcjantowi, któremu przyznano dofinansowanie. Poza tzw. obligatoryjnym wdrożeniem (czyli przekazaniem ww. licencji B) strony konsorcjum mają także uprawnienie do innego zbywania praw do wyników badań objętych Projektem.

Czynności realizowane w ramach Projektu, na które Wnioskodawca (oraz pozostali członkowie konsorcjum) otrzymali dofinansowanie od A (na mocy umowy o finansowanie Projektu) były wykonywane na własną rzecz (tj. na rzecz Wnioskodawcy oraz pozostałych członków konsorcjum - każdy wykonywał świadczenia na własną rzecz) celem realizacji badań. Jednocześnie mocą umowy o dofinansowanie, członkowie konsorcjum (w tym Wnioskodawca) zostali zobligowani do wdrożenia wyników Projektu (czyli do wykorzystania ich w praktyce).

Przewidziano formę obligatoryjną wdrożenia oraz dalszą (dobrowolną) wedle uznania konsorcjantów. Forma obligatoryjna to licencja na rzecz B. Przy czym, zdaniem Wnioskodawcy, licencja ta udzielana jest w zamian za wynagrodzenie trzymane od B. Licencja zostaje udzielona do powstałych w ramach Projektu wytycznych, metodyki, klasyfikacji, które zostały wypracowane w ramach poszczególnych zaplanowanych zadań. Licencja zostaje także udzielona względem każdego utworu powstałego w wyniku realizacji badań i analiz (z badań terenowych, laboratoryjnych, symulacyjnych itd.), który może stanowić m.in. (...). Wszystkie przekazywane B (w ramach licencji) materiały stanowią dokumentację techniczną Projektu.

Wszelkie powstałe w Projekcie wytyczne, metodyki czy klasyfikacje to tzw. produkty projektu. Są one docelowo przeznaczone do powszechnego wykorzystania przez projektantów i konsultantów w zakresie (...). Ze względu na otwarty charakter wyników Projektu (wyniki te są/będą powszechnie dostępne) Wnioskodawca (ani pozostali konsorcjanci) nie przewidują dokonywania zgłoszeń patentowych lub zgłoszeń wzorów przemysłowych. W zależności od opracowanych rozwiązań ochrona praw własności intelektualnych dotyczy tylko ograniczeń objętych ochroną praw autorskich.

Poza obowiązkową formą wdrożenia (udzielenie licencji B względem wszelkich powstałych utworów i opracowań) Wnioskodawca oraz inni konsorcjanci mogą wprowadzić wyniki prac B+R do własnej działalności gospodarczej, udzielić licencji do tych wyników innym podmiotom, czy też dokonać sprzedaży praw własności intelektualnej innemu przedsiębiorcy. Na ten moment Wnioskodawca nie przewiduje poza obowiązkowym - wynikającym z § 4 ust. 6 umowy o dofinansowanie oraz z § 8 ust. 7 umowy konsorcjum - udzieleniem B bezterminowej, niewyłącznej licencji do wyników Projektu innego nieodpłatnego/odpłatnego przekazywania praw do przysługujących mu wyników badań. Wprowadzenie wyników Projektu do własnej ewentualnej działalności badawczej nieodpłatnej Wnioskodawcy (jak i pozostałych konsorcjantów) może nastąpić po spełnieniu warunków określonych w umowie o dofinansowanie.

Otrzymywane przez Wnioskodawcę (oraz pozostałych członków konsorcjum) dofinansowanie z A musi być przeznaczone wyłącznie na pokrycie tzw. kosztów w kwalifikowalnych Projektu (czyli wydatków, które pozwalają realizować Projekt). Niedopuszczalne jest finansowanie z tych środków innej działalności prowadzonej przez Wnioskodawcę. Realizacja Projektu była uzależniona od otrzymania dofinansowania z A. W sytuacji nieotrzymania dofinansowania Wnioskodawca nie realizowałaby tego Projektu. Wnioskodawca stale śledzi konkursy ogłaszane przez rożnego typu agencje (np. ...) lub ministerstwa na dofinansowanie badań naukowych lub prac rozwojowych. Jeżeli konkurs „wpisuje się" w tematykę planowanych badań Wnioskodawcy, wówczas startuje w konkursie. Instytucje finansujące badania zawsze zarysowują (w regulaminie) cel i zakres badań jakie mogą być finansowane. Nie jest więc wykluczone, że Wnioskodawca starałby się zdobyć środki na sfinansowanie badań i prac objętych tym konkretnym Projektem z innych źródeł. Wnioskodawca śledziłby konkursy różnych agend rządowych i w nich startował.

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane od B wynagrodzenie stanowiło wynagrodzenie za udzielenie B bezterminowej i niewyłącznej licencji do wyników powstałych w ramach projektu. Mimo, że w umowie o dofinansowanie wskazano, że licencja ma charakter nieodpłatny to zdaniem Wnioskodawcy jest to ekwiwalent wypłaconego jemu oraz pozostałym konsorcjantom wynagrodzenia. W ramach Projektu opracowane zostały wytyczne, metodyki, klasyfikacje (zostały one wypracowywane w ramach poszczególnych realizowanych zadań), które docelowo są przeznaczone do powszechnego wykorzystania przez projektantów i konsultantów w zakresie (...). Opracowania te stanowią często utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Otrzymane od B wynagrodzenie obejmie udzielenie licencji do wskazanych utworów.

Wynagrodzenie od B ustalone w umowie o dofinansowanie było stałe. Gdyby Wnioskodawca nie otrzymał dofinansowania od A, wysokość wynagrodzenia otrzymanego od B za czynności świadczone w ramach realizacji Projektu na rzecz B (czyli za udzielenie licencji B do wszystkich utworów powstałych w Projekcie), nie ulegałaby zmianie. Wysokość wynagrodzenia wypłaconego przez B nie miała więc związku z wysokością dofinansowania otrzymanego od A.

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:

Pyt.1

Wskazali Państwo, że: „Ze względu na otwarty charakter wyników Projektu (wyniki te są/będą powszechnie dostępne) Wnioskodawca (ani pozostali konsorcjanci) nie przewidują dokonywania zgłoszeń patentowych lub zgłoszeń wzorów przemysłowych (...)". Proszę wskazać, dla kogo i w jaki sposób będą dostępne wyniki Projektu, odpłatnie czy nieodpłatnie oraz czy wpływ na to ma otrzymanie dofinansowania?

Ad.1

Wyniki Projektu są/będą przeznaczone do powszechnego wykorzystania, w szczególności przez (...). Wyniki przeznaczone do upowszechnienia będą udostępniane nieodpłatnie, m.in. poprzez publikacje, prezentacje wyników na konferencjach oraz inne formy rozpowszechniania wyników Projektu. Otrzymanie dofinansowania od A nie wpływa na odpłatność za ich udostępnienie - dofinansowanie służyło pokryciu kosztów realizacji prac badawczych, a nie obniżeniu ceny udostępniania wyników Projektu.

Pierwotny wniosek wskazuje, że wytyczne, metodyki i klasyfikacje są przeznaczone do powszechnego wykorzystania, natomiast umowa przewiduje obowiązek wykazania sposobów rozpowszechniania wyników, m.in. poprzez publikacje, konferencje i otwarty dostęp.

Pyt.2

Na czyją rzecz (Konsorcjum, A, B, innego podmiotu, a jeżeli tak, to jakiego, czy też na własną rzecz) wykonują Państwo, jako Lider projektu, czynności i zadania w ramach Projektu?

Ad.2

W zakresie prac merytorycznych Wnioskodawca wykonywał przypisane mu zadania badawcze na własną rzecz, w celu realizacji Projektu i uzyskania jego wyników. Wnioskodawca realizował Zadania nr 1, 2, 4 i 9. Czynności te nie były wykonywane na rzecz A.

Jednocześnie Wnioskodawca jako Lider konsorcjum, wykonywał czynności organizacyjne, koordynacyjne, reprezentacyjne i rozliczeniowe w imieniu Konsorcjum, w szczególności reprezentował Konsorcjum wobec A i B oraz koordynował realizację Projektu.

B jest natomiast podmiotem, na rzecz którego następuje obligatoryjne wdrożenie wyników Projektu poprzez udzielenie licencji do utworów powstałych w ramach Projektu.

Takie rozróżnienie jest zgodne z pierwotnym wnioskiem, w którym wskazano, że prace objęte dofinansowaniem A były wykonywane przez każdego konsorcjanta na własną rzecz.

Pyt.3

Do wykonania jakich czynności w ramach Projektu są zobowiązani Partnerzy Konsorcjum?

Ad.3

Partnerzy Konsorcjum byli zobowiązani do realizacji przypisanych im we wniosku o dofinansowanie zadań badawczych, obejmujących w szczególności prowadzenie badań, analiz, opracowanie wyników oraz przygotowanie określonych produktów Projektu. Każdy Partner wykonywał przypisaną mu część Projektu samodzielnie i ponosił odpowiedzialność za jej prawidłową realizację.

Partnerzy byli ponadto zobowiązani m.in. do prawidłowego wydatkowania środków finansowych, dokumentowania ponoszonych kosztów, przekazywania Liderowi informacji niezbędnych do rozliczenia Projektu oraz wykonywania innych obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie i umowy konsorcjum.

Pyt.4

Na czyją rzecz Państwo świadczą określone czynności/usługi/dostawę towaru w ramach Projektu, na które otrzymają dofinansowanie od A?

Ad.4

Czynności objęte dofinansowaniem otrzymywanym od A były wykonywane przez Wnioskodawcę na własną rzecz, w ramach prowadzenia prac badawczych i realizacji przypisanych mu zadań Projektu. Nie były one wykonywane jako usługa lub dostawa towarów na rzecz A ani B.

Dofinansowanie A służyło finansowaniu kosztów działalności badawczej prowadzonej w ramach Projektu. Odrębnie od tego B uczestniczyło w finansowaniu Projektu poprzez wypłatę wynagrodzenia przewidzianego w umowie oraz jest podmiotem, na rzecz którego następuje obligatoryjne wdrożenie wyników Projektu.

Pyt.5

Czy członkowie Konsorcjum świadczą/będą świadczyli sobie nawzajem usługi i otrzymają z tego tytułu wynagrodzenie?

Ad.5

Nie. Członkowie Konsorcjum nie świadczyli sobie wzajemnie usług, dostaw ani robót w ramach realizacji Projektu i nie otrzymywali od siebie wynagrodzenia z tego tytułu. Każdy z konsorcjantów wykonywał przypisaną mu część Projektu i ponosił związane z nią koszty. Umowa konsorcjum przewiduje wprost nieświadczenie sobie nawzajem usług, dostaw lub robót budowlanych w ramach Projektu.

Pyt.6

Czy środki finansowe otrzymane przez Państwa jako Lidera Konsorcjum stanowią/będą stanowiły zapłatę za świadczenie konkretnych usług/dostawę towarów przez Państwa na rzecz A albo na rzecz B lub innego podmiotu, a jeżeli tak, to jakiego?

Ad.6

Należy rozróżnić środki pochodzące z A od środków pochodzących z B.

Środki otrzymywane od A jako dofinansowanie nie stanowiły zapłaty za świadczenie przez Wnioskodawcę konkretnych usług lub dostawę towarów na rzecz A, B ani innego podmiotu. Dofinansowanie przeznaczone było na pokrycie kosztów kwalifikowalnych działalności badawczej wykonywanej w ramach Projektu. Wypłata i rozliczenie tych środków uzależnione były od ponoszenia i wykazywania kosztów kwalifikowalnych.

Odrębny charakter mają środki przekazywane przez B, które umowa określa jako „wynagrodzenie z tytułu wykonania przedmiotu Umowy".

Jednocześnie część środków otrzymywanych przez Wnioskodawcę jako Lidera nie stanowiła jego własnego przysporzenia, lecz była przez Lidera przekazywana właściwym Partnerom Konsorcjum zgodnie z budżetem i harmonogramem Projektu.

Pyt.7

Czy ponoszą Państwo odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie świadczeń, do których wykonania są zobowiązani w związku z udziałem w przedmiotowym Projekcie? Jaka to jest odpowiedzialność i przed kim Państwo ją ponoszą (A, B, inny podmiot)?

Ad.7

Tak. Wnioskodawca jako Lider Konsorcjum ponosi odpowiedzialność wobec A oraz B za prawidłowe wykonanie Umowy. Odpowiedzialność ta obejmuje w szczególności prawidłową realizację Projektu i prawidłowe wykorzystanie otrzymanego dofinansowania oraz wynagrodzenia.

W przypadkach określonych w Umowie konsekwencją niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków może być obowiązek zwrotu całości lub części otrzymanego dofinansowania albo wynagrodzenia wraz z należnymi odsetkami. Umowa przewiduje również odpowiedzialność pozostałych konsorcjantów, w określonych przypadkach, za wykonanie Umowy.

Pyt. 8.

Proszę jednoznacznie wskazać, czy przeniesienie rezultatów - licencji Projektu na rzecz B nastąpi odpłatnie czy nieodpłatnie? Jeśli odpłatnie, czy otrzymanie dotacji od A będzie miało wpływ na kształtowanie się ceny i w jakim zakresie? Czy w przypadku, gdyby nie otrzymane dofinansowanie od A, wysokość wynagrodzenia uległaby zmianie?

Ad.8

Zdaniem Wnioskodawcy, udzielenie licencji przez Wnioskodawcę (i pozostałych konsorcjantów) następuje w odpłatnej formie - w formie wynagrodzenia otrzymanego od B.

Wprawdzie w § 4 ust. 6 umowy o wykonanie i finansowanie Projektu podano, że Lider Konsorcjum i konsorcjanci udzielają B licencji nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej czasowo i terytorialnie do korzystania z utworów powstałych w wyniku realizacji Projektu.

Jednakże z całokształtu tej umowy wynika, że otrzymane od B wynagrodzenie stanowi de facto ekwiwalent wynagrodzenia za udzielenie tej licencji. Zgodnie z nomenklaturą użytą w umowie o dofinansowanie Projektu:

•      przez dofinansowanie należy rozumieć wysokość środków finansowych przyznanych Liderowi Konsorcjum oraz konsorcjantom przez A ze środków publicznych na podstawie umowy;

•      przez wynagrodzenie należy rozumieć wartość środków finansowych przekazywanych Liderowi Konsorcjum oraz konsorcjantom przez B na podstawie umowy.

Jak podaje § 3 ust. 2 umowy o wykonanie i finansowanie Projektu, B zobowiązała się przekazać Liderowi Konsorcjum oraz za jego pośrednictwem konsorcjantom, wynagrodzenie z tytułu wykonania przedmiotu umowy, w wysokości określonej w § 5 ust. 4 umowy. Konsekwentnie w umowie regulacje związane z wypłatą środków finansowych Liderowi konsorcjum oraz konsorcjantom wskazują, że z ekonomicznego punktu widzenia jest to wynagrodzenie uiszczane za przekazanie wskazanej powyżej licencji.

Dofinansowanie A nie stanowi elementu ceny licencji. Wysokość dofinansowania otrzymanego z A i wysokość wynagrodzenia B zostały w Umowie określone odrębnie. Dofinansowanie uzyskane z A nie miało wpływu na wartość wynagrodzenia uzyskanego od B. Otrzymywane przez Wnioskodawcę (oraz pozostałych członków konsorcjum) dofinansowanie z A było przeznaczone na pokrycie tzw. kosztów w kwalifikowalnych Projektu (czyli wydatków, które pozwalają realizować Projekt).

Jak wskazano w pierwotnym wniosku, wynagrodzenie od B ustalone w umowie o dofinansowanie było stałe. Zdaniem Wnioskodawcy, wysokość wynagrodzenia wypłaconego przez B nie była uzależniona od wysokości dofinansowania otrzymanego od A. Z umowy o finansowanie Projektu wynika odrębność charakteru, kwot i sposobu rozliczania dwóch strumieni finansowania.

Pyt. 9

Czy są/będą Państwo zobowiązani do przeniesienia na rzecz B całości autorskich praw majątkowych do wszelkich efektów prowadzonych prac lub badań naukowych w ramach realizowanego Projektu?

Ad.9

Nie. Wnioskodawca nie jest zobowiązany do przeniesienia na rzecz B całości autorskich praw majątkowych do efektów prac lub badań powstałych w ramach Projektu.

Zgodnie z § 4 ust. 2 Umowy prawa majątkowe do wyników prac B+R oraz powiązanych z nimi praw dostępu przysługują konsorcjantowi, któremu przyznano finansowanie. B otrzymuje natomiast określoną w Umowie nieodpłatną, niewyłączną, nieograniczoną czasowo i terytorialnie licencję do korzystania z utworów powstałych w ramach Projektu.

Pyt. 10

Wskazali Państwo, że: „Całkowita kwota kosztów kwalifikowalnych określona została w § 5 ust. 2 umowy o dofinansowanie, przy czym A przyznało dofinansowanie w kwocie stanowiącej 50% tych kosztów (§ 5 ust. 3 umowy o dofinansowanie), natomiast B wypłaciła wynagrodzenie w kwocie stanowiącej 50% kosztów." Czy całość Projektu finansowana jest/będzie ze środków A i B (jak wyżej), czy też częściowo z Państwa wkładu własnego bądź innych środków? Jeżeli tak - jakich?

Ad. 10

Koszty kwalifikowalne Projektu są finansowane w 100% ze środków A oraz B: dofinansowanie A stanowi 50% kosztów kwalifikowalnych, natomiast wynagrodzenie B odpowiada pozostałym 50% tych kosztów. Umowa określa całkowite koszty kwalifikowalne Projektu na …, natomiast maksymalne dofinansowanie A na … zł.

Projekt nie przewiduje wkładu własnego jako elementu finansowania kosztów kwalifikowalnych. Ewentualne koszty niekwalifikowalne lub wydatki przekraczające zakres finansowania obciążają natomiast danego członka Konsorcjum i mogą być pokrywane ze środków własnych. Należy zatem odróżnić finansowanie kosztów kwalifikowalnych Projektu od ewentualnego ponoszenia ze środków własnych kosztów niekwalifikowalnych.

Pyt. 11

W jaki konkretnie sposób wyliczona została kwota dofinansowania w celu realizacji Projektu i od czego uzależniona jest jej wysokość? Proszę wskazać metodologię obliczania dotacji.

Ad. 11

Kwota dofinansowania została ustalona na podstawie budżetu Projektu przedstawionego we wniosku o dofinansowanie. Budżet obejmował zaplanowane koszty kwalifikowalne poszczególnych zadań i poszczególnych członków Konsorcjum, skalkulowane zgodnie z zasadami kwalifikowalności kosztów obowiązującymi w konkursie ....

Całkowita kwota kosztów kwalifikowalnych Projektu została określona na (…)

Faktyczna możliwość rozliczenia dofinansowania zależała od poniesienia wydatków spełniających warunki kwalifikowalności, m.in. zgodnych z budżetem Projektu, prawidłowo udokumentowanych i poniesionych w okresie realizacji Projektu.

Pyt.12

Czy w trakcie realizacji przedmiotowego Projektu zobowiązani są/będą Państwo do rozliczania się z otrzymanych środków finansowych? Jeśli tak, to z kim i w jaki sposób je Państwo rozliczają?

Ad.12

Tak. W trakcie realizacji Projektu Wnioskodawca był zobowiązany do rozliczania otrzymywanych środków finansowych.

W zakresie dofinansowania A rozliczenie następowało w szczególności poprzez składanie przez Lidera wniosków o płatność, w których wykazywane były poniesione koszty kwalifikowalne. Wypłata kolejnych zaliczek uzależniona była od odpowiedniego poziomu rozliczenia wcześniej przekazanych środków; przykładowo warunkiem otrzymania kolejnej zaliczki było wykazanie kosztów odpowiadających co najmniej 70% przekazanych zaliczek.

Realizacja Projektu podlegała również raportowaniu. Lider składał raporty okresowe i raport końcowy, obejmujący także końcowe rozliczenie finansowe Projektu.

W zakresie wynagrodzenia B raporty podlegały weryfikacji merytorycznej przez B, następnie dokonywany był odbiór odpowiedniego etapu lub całego Projektu, a zaakceptowany raport i podpisany protokół odbioru stanowiły podstawę do wystawienia faktury.

Pyt.13

Czy będą Państwo wykorzystywali efekty Projektu we własnej działalności? Jeśli tak, w jaki sposób/do jakiej własnej działalności - opodatkowanej czy zwolnionej - wykorzystują/będą wykorzystywali Państwo rezultaty Projektu? Proszę opisać.

Ad.13

Tak. Wyniki Projektu będą mogły być wykorzystywane przez Wnioskodawcę w dalszych własnych pracach badawczych. Taki sposób wykorzystania został wskazany również w pierwotnym wniosku o interpretację.

Na obecnym etapie Wnioskodawca nie zakłada wykorzystywania wyników Projektu w działalności gospodarczej opodatkowanej lub zwolnionej od podatku VAT. Wykorzystanie wyników w dalszych własnych pracach badawczych ma charakter działalności niegospodarczej, pozostającej poza zakresem podatku VAT. Sama Umowa przewiduje możliwość późniejszego wdrożenia wyników również w działalności gospodarczej, udzielenia odpłatnej licencji lub sprzedaży praw, przy spełnieniu warunków określonych w Umowie.

Pyt. 14

Czy wszystkie przekazywane B, w ramach licencji, materiały, które stanowią dokumentację techniczną Projektu, stanowią zarazem produkty (efekty) Projektu?

Ad. 14

Tak. Materiały przekazywane B w ramach licencji powstały w ramach realizacji Projektu i stanowią jego rezultaty/efekty. Dotyczy to w szczególności wytycznych, metodyk, klasyfikacji oraz innych utworów powstałych w wyniku badań i analiz realizowanych w Projekcie. W pierwotnym wniosku wskazano również, że materiały przekazywane B w ramach licencji stanowią dokumentację techniczną Projektu.

Pyt.15

Czy wszystkie przekazywane B, w ramach licencji, materiały, które stanowią dokumentację techniczną Projektu, będą również ogólnodostępne? Jeśli tak, proszę wskazać, czy ich udostępnienie będzie odpłatne czy bezpłatne.

Ad. 15

Na podstawie postanowień Umowy nie można stwierdzić, że każdy materiał stanowiący dokumentację techniczną przekazywaną B będzie automatycznie ogólnodostępny.

Powszechnemu udostępnieniu podlegają wyniki Projektu przeznaczone do upowszechnienia, w szczególności wytyczne, metodyki, klasyfikacje oraz inne rezultaty przeznaczone do wykorzystania przez (...). Udostępnienie tych wyników ma charakter nieodpłatny. Umowa przewiduje m.in. rozpowszechnianie wyników poprzez publikacje, konferencje, udostępnianie baz danych oraz rozwiązania w otwartym dostępie.

Natomiast z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby wszystkie materiały pomocnicze i cała dokumentacja techniczna przekazywana B musiały zostać upublicznione.

Pyt.16

W opisie sprawy wskazali Państwo, że:

„Celem realizacji przywołanych założeń w marcu 2022 r. Dyrektor A oraz Dyrektor B ogłosili II konkurs w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia A- B zatytułowany „...” (...)”.

„Zarówno A, jak i B to instytucje współfinansujące projekty wytypowane w konkursie ... (...)”

„Wynagrodzenie od B ustalone w umowie o dofinansowanie było stałe. Gdyby Wnioskodawca nie otrzymał dofinansowania od A, wysokość wynagrodzenia otrzymanego od B za czynności świadczone w ramach realizacji Projektu na rzecz B (czyli za udzielenie licencji B do wszystkich utworów powstałych w Projekcie), nie ulegałaby zmianie. Wysokość wynagrodzenia wypłaconego przez B nie miała więc związku z wysokością dofinansowania otrzymanego od A.”

a) Czy gdyby Państwo nie brali udziału w projekcie Wspólnego Przedsięwzięcia A-B zatytułowanego „...”, wykonywaliby Państwo czynności na rzecz B, o których mowa we wniosku? Jeśli tak, proszę opisać sytuację.

b) Wskazali Państwo, że Projekt jest wspólnym przedsięwzięciem A-B i że są to instytucje współfinansujące ten Projekt, wytypowany w konkursie .... Proszę wyjaśnić, z jakich zapisów umowy lub innych dokumentów wynika, że dofinansowanie od A nie miało związku z dofinansowaniem/wynagrodzeniem wypłaconym przez B?

Ad.16a

Nie. Gdyby Wnioskodawca nie uczestniczył w Projekcie realizowanym w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia A-B „..., nie wykonywałby opisanych we wniosku czynności na rzecz B, w szczególności nie byłby zobowiązany do obligatoryjnego wdrożenia wyników Projektu poprzez udzielenie B licencji.

Ad.16b

Umowa traktuje finansowanie Projektu jako składające się z dwóch odrębnie zdefiniowanych źródeł: dofinansowania A oraz wynagrodzenia B. Zgodnie z § 3 ust. 1 A udziela dofinansowania na realizację Projektu, natomiast zgodnie z § 3 ust. 2 B przekazuje wynagrodzenie z tytułu wykonania przedmiotu Umowy.

Obie kwoty odpowiadają po 50% kosztów kwalifikowalnych Projektu, jednak mają odmienny charakter i odmienny mechanizm rozliczenia. Dofinansowanie A jest rozliczane w oparciu o poniesione koszty kwalifikowalne, natomiast wypłata wynagrodzenia B następuje po pozytywnej ocenie i odbiorze odpowiedniego etapu Projektu oraz na podstawie faktury. Umowa nie zawiera postanowienia, zgodnie z którym wysokość wynagrodzenia B ulegałaby zmianie w zależności od kwoty dofinansowania otrzymanego od A. Jednocześnie należy wskazać, że oba źródła finansowania są elementami jednego Wspólnego Przedsięwzięcia i łącznie finansują koszty kwalifikowalne Projektu.

Pyt.17

We wniosku wskazali Państwo, że:

„Wytyczne te były poddane weryfikacji i konsultacji z B w ramach cyklicznych spotkań z autorami Projektu. Zadanie 9 łączyło efekty osiągnięte w pozostałych zadaniach.”

Proszę opisać, jaki udział w Projekcie przypada dla B. Czy Projekt i jego efekty wymagały weryfikacji i akceptacji przez B? Czy bez weryfikacji i konsultacji z B Projekt nie zostałby zrealizowany?

Ad.17

B uczestniczyła w Projekcie nie tylko jako podmiot współfinansujący, lecz również jako podmiot dokonujący merytorycznej weryfikacji rezultatów Projektu oraz ich odbioru. W toku realizacji Projektu odbywały się konsultacje z przedstawicielami B, w szczególności dotyczące opracowywanych wytycznych.

Zgodnie z Umową raporty okresowe oraz raport końcowy wraz z załącznikami podlegały weryfikacji merytorycznej przez B. W przypadku uwag lub zastrzeżeń konieczne było dokonanie odpowiednich uzupełnień, a następnie ponowna weryfikacja. Po pozytywnej ocenie sporządzany był przez B Protokół Odbioru zadania/etapu Projektu lub Protokół Odbioru Projektu.

W tym znaczeniu weryfikacja i akceptacja B stanowiły element przewidzianej Umową procedury realizacji i odbioru Projektu. Bez pozytywnej weryfikacji i odbioru Projekt nie mógł zostać prawidłowo zakończony i rozliczony zgodnie z Umową. Pozytywnie oceniony raport oraz podpisany przez B protokół odbioru stanowiły ponadto podstawę do wystawienia faktury z tytułu wynagrodzenia B.

Pytanie

1)  Czy otrzymywane od A - na podstawie umowy o dofinansowanie - środki finansowe (w postaci dofinansowania przypisanego do kosztów czynności realizowanych w Projekcie przez Wnioskodawcę) stanowiły podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - jako środki, które można uznać za zapłatę otrzymaną od nabywcy świadczenia lub osoby trzeciej?

2)  Czy otrzymywane od A - na podstawie umowy o dofinansowanie - środki finansowe (w postaci dofinansowania przypisanego do kosztów czynności realizowanych w Projekcie przez Wnioskodawcę) stanowiły tzw. dotację mającą bezpośredni wpływ na cenę licencji (usługi) przekazywanej na rzecz B (dotacja, o której mowa wart. 29a ust. 1 ustawy o podatku ad towarów i usług)?

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 1

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymywane od A - na podstawie umowy o dofinansowanie - środki finansowe (w postaci dofinansowania przypisanego do kosztów czynności realizowanych w Projekcie przez Wnioskodawcę) nie stanowiły podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług

W świetle art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Z powyższego przepisu wynika m.in., że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi zapłata (inaczej wynagrodzenie), którą dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży. Przez sprzedaż rozumie się z kolei odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (art. 2 pkt 22 ustawy o VAT).

Zapłata oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku z tytułu realizacji świadczenia. Co istotne, nie ma znaczenia od kogo (od jakiego podmiotu) dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę - czy bezpośrednio od nabywcy świadczenia czy też od osoby trzeciej.

Aby więc uznać, że otrzymywane od A - na mocy umowy o dofinansowanie - kwoty dofinansowania stanowiły zapłatę z tytułu sprzedaży, konieczne jest zweryfikowanie czy Wnioskodawca (w ramach tego dofinansowania) wykonywał na rzecz A lub jakiegokolwiek innego podmiotu świadczenie stanowiące odpłatną dostawę towarów lub odpłatne świadczenie usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (Polski).

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). W ramach otrzymanego od A dofinansowania Wnioskodawca nie był zobligowany do przeniesienia na rzecz A, konsorcjantów, B ani żadnego innego podmiotu prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z tego też względu należy bezwzględnie przyjąć, że Wnioskodawca nie wykonywał na rzecz A, konsorcjantów, B, ani żadnego innego podmiotu odpłatnej dostawy towarów.

Natomiast przez świadczenie usług, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

1)  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,

2)  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,

3)  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zwany dalej TSUE) w wyroku z dnia 16 września 2021 r., w sprawie C-21/20: „świadczenie usług dokonywane jest „odpłatnie" tylko wtedy, gdy pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości wyodrębnionej usługi świadczonej usługobiorcy. Tak jest w przypadku, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym." Z odpłatnym świadczeniem usług mamy do czynienia zatem, gdy:

•      w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona (lub towar wytwarzany/nabywany), druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

•      świadczonej usłudze (wytwarzanemu towarowi) odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy lub innego podmiotu (wynagrodzenie).

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym nie można uznać, że w zamian za otrzymane dofinansowanie Wnioskodawca realizował jakiekolwiek świadczenie na rzecz A, pozostałych konsorcjantów, B, ani jakiegokolwiek innego podmiotu.

W umowie o dofinansowanie nie przewidziano, aby Wnioskodawca miał realizować jakiekolwiek świadczenia stanowiące usługę na rzecz A. Stosunek między Wnioskodawcą a A nie przypominał relacji usługodawcy - usługobiorcy, w ramach którego następowałoby wzajemne świadczenie - świadczenie usługi za wynagrodzeniem. W szczególności konsekwencją wypłaty dofinansowania nie było przeniesienie majątkowych praw własności intelektualnej do wyników powstałych w związku z realizacją Projektu. Bezpośrednią konsekwencją dofinansowania była możliwość realizacji projektu badawczego zatytułowanego „...". Wnioskodawca oraz pozostali konsorcjanci byli jedynie zobowiązani do realizacji Projektu z należytą starannością i wykorzystania dofinansowania zgodnie z przeznaczeniem. Przeniesienie licencji na rzecz B było natomiast odrębną czynnością realizowaną za odrębnym wynagrodzeniem wypłacanym przez B. A nie otrzymał natomiast żadnych licencji ani praw do wyników Projektu, nie był również nabywcą jakichkolwiek świadczeń od Wnioskodawcy, czy też od pozostałych konsorcjantów.

A nie był (nie jest) beneficjentem czynności realizowanych przez Wnioskodawcę (ani pozostałych członków konsorcjum). A jako agencja rządowa ogłasza konkursy na dofinansowanie różnego typu przedsięwzięć naukowych czy badawczych. Jest to agencja wykonawcza w rozumieniu ustawy o finansach publicznych powołana do realizacji zadań z zakresu polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa. Misją A jest wsparcie polskich jednostek naukowych oraz przedsiębiorstw w rozwijaniu ich zdolności do tworzenia i wykorzystywania rozwiązań opartych na wynikach badań naukowych w celu nadania impulsu rozwojowego gospodarce. Działalność A ma służyć wzmocnieniu współpracy między jednostkami naukowymi i polskimi przedsiębiorstwami. A ogłasza konkursy na sprawdzenie pewnych też badawczych, typuje (spośród złożonych aplikacji) pomysły jakie mają szansę na sukces badawczy i je finansuje. Jest to podmiot, który fizycznie finansuje pewne przedsięwzięcia, jednakże nie nabywa z ich tytułu żadnych praw (ani świadczeń). Wszelkie czynności kontrolne w jakie jest wyposażony mocą umowy o dofinansowanie Projektu (oraz regulaminu konkursu etc.) mają na celu kontrolę wydatkowania środków publicznych.

Beneficjentami czynności realizowanych przez Wnioskodawcę nie byli również członkowie konsorcjum. Każdy członek konsorcjum mógł być jedynie beneficjentem w zakresie realizowanych przez siebie zadań przypisanych mu w ramach Projektu, a nie czynności zrealizowanych przez Wnioskodawcę. Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego sprawy, Projekt był realizowany wspólnie. Wnioskodawca był liderem, który działał w imieniu własnym i na własną rzecz oraz w imieniu i na rzecz wszystkich członków konsorcjum. Każdy z konsorcjantów odpowiadał za realizację przypadających na niego zadań, wynikających z realizacji Projektu. Członkowie konsorcjum nie świadczyli na swoją rzecz wzajemnych usług. W przypadku nienależytego wykonania ciążących na poszczególnych konsorcjantach obowiązków każdy z konsorcjantów samodzielnie przejmował odpowiedzialność, w tym zakresie wobec roszczeń A oraz B (podobnie względem osób trzecich).

Każdy z konsorcjantów pracował na własny rachunek i ryzyko oraz ponosił pełną odpowiedzialność wobec pozostałych za prawidłowe i terminowe wykonane prac i zobowiązań podjętych w ramach Projektu. Natomiast prawa majątkowe do wyników Projektu przysługują każdemu konsorcjantowi, któremu przyznano dofinansowanie. Ewentualne przekazanie posiadanych praw majątkowych do wyników Projektu pomiędzy konsorcjantami może nastąpić za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw. Autorskie prawa majątkowe do wyników prac badawczo-rozwojowych stanowiących utwory powstałe w wyniku realizacji Projektu przysługują wspólnie konsorcjantom biorącym udział w ich wytworzeniu. Konsorcjanci wykonywali swoje świadczenia bądź równolegle, bądź w określonej harmonogramem kolejności. Nie wykonywali ich, jednakże wzajemnie na swoją rzecz. Wspólnie dążyli do uzyskania wskazanego we wniosku o dofinansowanie celu. Każdy oddzielnie i łącznie za razem.

W niniejszym przypadku A dofinansował realizację projektu w ramach zadań, do których został powołany, a nie płacił za realizowane na jego rzecz świadczenia. Z umowy o dofinansowanie projektu wynika, że Wnioskodawca otrzymał środki na koszty realizacji Projektu w określonej kwocie. Otrzymane środki miały pozwolić Wnioskodawcy na realizację przydzielonych mu w Projekcie zadań. Jednocześnie Wnioskodawca otrzymał środki finansowe, które miał redystrybuować pozostałym konsorcjantom. Otrzymane od A dofinansowanie pokryło wydatki uznane za kwalifikowane. Czyli było to dofinansowanie, które miało pozwolić sfinansować koszty związane z realizacją Projektu, takie jak koszty wynagrodzeń i delegacji osób realizujących projekt, zakup materiałów eksploatacyjnych, zakup artykułów bezpieczeństwa i higieny pracy, wynajem samochodów oraz zakup drobnego sprzętu laboratoryjnego, koszty udziału w konferencjach, koszty promocji Projektu.

A w przeciwieństwie do B nie otrzymało licencji do wyników osiągniętych w toku Projektu. Jest to podmiot finansujący, który w zamian za udzielone dofinansowanie nie otrzymał żadnych świadczeń polegających na przeniesieniu praw własności intelektualnej w formie licencji. Jego rola sprowadzona została do sfinansowania konkretnych badań (kosztów realizacji badań), a nie nabycia usługi, czy też jej sfinansowania.

Zdaniem Wnioskodawcy, nie można także postawić tezy, że otrzymywane od A - na podstawie umowy o dofinansowanie - środki finansowe stanowiły wynagrodzenie za czynności realizowane na rzecz B Czyli, że stanowiły środki finansowe, które można uznać za zapłatę otrzymaną tytułem usług realizowanych na rzecz B.

A wraz z B realizują wspólne przedsięwzięcie, którego celem jest (...). Celem głównym tego przedsięwzięcia jest (...). Celem nie jest zatem wzrost bezpośredni lub pośredni B jako przedsiębiorstwa. Oczywistym jest, że B w przypadku pozytywnych rezultatów prac badawczo- rozwojowych - będzie korzystała z rozwoju nauki (jak każdy przedsiębiorca działający w tej branży). Jednakże celem opisanego w stanie faktycznym przedsięwzięcia nie jest wsparcie B.

A wspiera prace badawczo-rozwojowe. Jego zadaniem jest wpieranie nauki celem powstawania innowacyjnych rozwiązań. Wnioskodawca w ramach umowy o dofinansowanie projektu uzyskał od B za wykonane usługi odrębne wynagrodzenie. Wnioskodawca (oraz pozostali konsorcjanci) składając wniosek, podpisując umowę oraz realizując Projekt wykazali należytą staranność oraz starali się dowieść, że wynik prac powstanie. Nie można było, jednakże mieć pewności, że wynik w postaci utworu w ogóle powstanie czy wynik ten będzie możliwy do objęcia ochroną praw własności autorskich. Na etapie wniosku i realizacji Projektu Wnioskodawca zakładał, że ze względu na otwarty charakter wyników Projektu nie będzie on dokonywał zgłoszeń patentowych, ani wzorów przemysłowych. W zależności od opracowanych rozwiązań ochrona praw własności intelektualnych mogła dotyczyć tylko ograniczenia się do praw autorskich.

Z umowy o dofinansowanie wynika, że Wnioskodawca otrzymał środki na koszty realizacji Projektu w określonej kwocie, przy czym A przyznał dofinansowanie na koszty w kwocie stanowiącej 50% tych kosztów (§ 5 ust. 3 umowy o dofinansowanie), natomiast B przyznała wynagrodzenie w kwocie stanowiącej 50% tych kosztów (§ 5 ust. 4 umowy o dofinansowanie). Otrzymane od A dofinansowanie miało pokryć wydatki uznane za kwalifikowane. Czyli było to dofinansowanie, które miało pozwolić sfinansować koszty związane z realizacją Projektu, takie jak: koszty wynagrodzeń i delegacji osób realizujących projekt, zakup materiałów eksploatacyjnych, zakup artykułów bezpieczeństwa i higieny pracy, wynajem samochodów oraz zakup drobnego sprzętu laboratoryjnego, koszty udziału w konferencjach, czy koszty promocji Projektu.

Jak już wskazano, prawa majątkowe do wyników Projektu przysługują każdemu konsorcjantowi, któremu przyznano dofinansowanie. Autorskie prawa majątkowe do wyników prac powstałych w wyniku realizacji Projektu przysługują wspólnie konsorcjantom biorących udział w ich wytworzeniu. Owszem, konsorcjanci (w tym Wnioskodawca) byli obowiązani udzielić B licencji na korzystanie z przysługujących im praw do wyników badań przemysłowych i prac badawczo- rozwojowych. Jednakże z tytułu udzielenia ww. licencji konsorcjanci (w tym Wnioskodawca) uzyskali od B stosowne wynagrodzenie.

Udzielenie licencji na rzecz B nie było/nie jest jedyną formą ich wdrożenia. Poza obligatoryjną formą wdrożenia Wnioskodawca (jak i pozostali konsorcjanci) może w przyszłości sprzedawać (na zasadach rynkowych) prawa do wyników Projektu w celu wprowadzenia ich do działalności gospodarczej innego przedsiębiorcy spoza konsorcjum (z zastrzeżeniem, że umowa sprzedaży nie może ograniczać licencji udzielonej na rzecz B). Dofinansowanie miało zatem umożliwić realizację konkretnego Projektu, wykonanie konkretnych badań naukowych, w wyniku których mogły powstać prawa własności intelektualnej, które mogły być przedmiotem licencji zarówno do B, jak i do innych przedsiębiorstw. Nieuprawnione jest więc twierdzenie, że dofinansowanie było sfinansowaniem w celu sfinansowania/w celu zapłaty za jedno konkretne świadczenie (licencję udzieloną B). Nie ma przy tym znaczenia, czy Wnioskodawca (wraz z innymi konsorcjantami) z dobrowolnej opcji wdrożenia korzysta czy też nie.

W ramach obowiązkowego wdrożenia Wnioskodawca był obowiązany do udzielenia licencji do utworów powstałych w toku Projektu, natomiast dodatkowo Wnioskodawca może dokonywać komercjalizacji i wdrożenia wyników Projektu u innego przedsiębiorcy. Zdaniem Wnioskodawcy, powyższe świadczy o braku powiązania kwoty dofinansowania otrzymanego od Centrum z wynikiem konkretnych prac badawczo-rozwojowych. Jest to dowód raczej na to, że otrzymane dofinansowanie o A miało związek z Projektem jako ogółem, a nie konkretną jedną czynnością. Jak już wskazano, nie ma tutaj znaczenia, czy Wnioskodawca (wraz z innymi konsorcjantami) z dobrowolnej opcji wdrożenia korzysta czy też nie.

Nie można uznać, że dofinansowanie otrzymane od A to wynagrodzenie zapłacone przez tzw. podmiot trzeci za licencję przekazywaną B również z tego względu, że oznaczałoby to, że:

1) A finansuje (w sposób bezpośredni) B - a A finansuje badania (prace badawczo-rozwojowe), w wyniku których konsorcjanci posiadają prawa do wyników tych badań,

2) faktury sprzedaży wystawiane na rzecz B przez Wnioskodawcę winny były opiewać łącznie na wartość wynagrodzenia oraz dofinansowania (gdzie w części płatnikiem udzielanej licencji jest A) - to zaś powodowałoby sytuację, że B uzyskiwałaby prawo do odliczenia podatku naliczonego od łącznej kwoty dofinansowania i wynagrodzenia - wypaczyłoby to intencję wspólnego przedsięwzięcia ..., gdzie przez A mają być finansowane badania naukowe czy prace badawczo-rozwojowe w obszarze (...) (a nie świadczenia na rzez B).

Zaznaczyć należy, że analogiczne stanowisko zajmują sądy administracyjne również w sprawach bardzo zbliżonych lub identycznych do sprawy objętej niniejszym stanem faktycznym, tj. w projektach, w ramach których finansującym jest A oraz podmiot trzeci (w wartościach po 50% kosztów kwalifikowanych) oraz gdy podmiotowi trzeciemu udzielana jest licencja (w ramach wynagrodzenia od tego podmiotu). Jako przykład można podać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2023 r. sygn. akt I FSK 2367/19. Sąd ten uznał, że: „mając na względzie powyższe zgodzić należy się z sądem pierwszej instancji, że brak jest bezpośredniego związku, w utrwalonym przez orzecznictwo znaczeniu, pomiędzy wynikającym z umowy dokonanym (planowanym) świadczeniem - udzielenie [...] praw do wyników projektu w formie bezterminowej, nieodpłatnej i odpowiednio niewyłącznej lub otwartej licencji z prawem do sublicencji a otrzymanymi od A środkami finansowymi przeznaczonymi na pokrycie kosztów kwalifikowanych powstałych w związku z realizacją projektu. Wobec tego otrzymana dotacja na realizację projektu badawczo- rozwojowego, nie będzie stanowiła podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w rozumieniu art. 29a ust. 1 u.p.t.u., ani nie będzie stanowiła wynagrodzenia za usługi świadczone przez skarżącego".

Identycznie wskazał też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 września 2024 r. (sygn. akt I FSK 1379/23), w którym oddalono skargę kasacyjną złożoną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Podobne stanowisko wyrażono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 854/24 (orzeczenie nieprawomocne), czy w wyroku z dnia 6 marca 2026 r., sygn. akt III SA/Wa 2566/25 (orzeczenie nieprawomocne). Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane argumenty, nie można uznać, że otrzymywane od A - na podstawie umowy o dofinansowanie - środki finansowe (w postaci dofinansowania przypisanego do czynności realizowanych w Projekcie przez Wnioskodawcę) stanowiły zapłatę otrzymaną od nabywcy lub osoby trzeciej tytułem bądź realizacji Projektu bądź udzielenia B licencji, o której mowa w stanie faktycznym sprawy.

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 2

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymywane od A - na podstawie umowy o dofinansowanie - środki finansowe (w postaci dofinansowania przypisanego do kosztów czynności realizowanych w Projekcie przez Wnioskodawcę) nie stanowiły tzw. dotacji mającej bezpośredni wpływ na cenę licencji (usługi) przekazywanej na rzecz B (dotacji, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług).

Jak już wskazywano powyżej, zgodnie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Podstawę opodatkowania stanowi dotacja, subwencja czy też inna dopłata o podobnym charakterze, która ma bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Aby mówić o dopłacie do ceny najpierw musi jednak istnieć dostawa towarów lub świadczenie usług. Z bezpośrednim wpływem danego dofinansowania na cenę usługi mamy do czynienia wyłącznie wówczas, gdy istnieje usługa, jest ona wyceniona (ma określoną kwotę należną) oraz jednocześnie dofinansowanie pomniejsza wartość tej kwoty należnej. Innymi słowy, aby mówić, że świadczenie podlega opodatkowaniu jako dopłata do ceny, po pierwsze musimy mieć do czynienia z ceną (wynagrodzeniem), po drugie musi występować czynność opodatkowana, której ta cena dotyczy, a po trzecie cena ta musi - wskutek otrzymanej dopłaty - ulec zmianie. Dodatkowo wpływ dopłaty/subwencji na cenę musi mieć charakter bezpośredni. Jeśli taki związek nie występuje, otrzymana dotacja nie wpływa na wielkość podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Jak słusznie zauważono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 275/23: „Sam fakt, że dotacja wpływa na ostateczną cenę świadczenia, co niemal zawsze ma miejsce, nie może być decydujący dla uznania, że dotacja ta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Konieczne jest stwierdzenie, iż dotacja jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowania."

W warunkach analizowanej sprawy nie sposób postawić tezę, że dofinansowanie stanowiło dotację do ceny w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu w podstawie opodatkowania (tutaj ceny należnej za licencję udzieloną B) uwzględnia się wyłącznie dotacje mające bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. W analizowanym przypadku dofinansowanie otrzymane przez Wnioskodawcę od A (gdyby hipotetycznie uznać je za kwotę ujętą w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT) musiałoby stanowić de facto „składnik" ceny (wynagrodzenia) jaką Wnioskodawca uzyskał od B z tytułu wykonania prac na podstawie umowy o dofinansowanie. Kwestię tę można też ująć inaczej - należałoby wykazać, że kwota wynagrodzenia jaką uiszczała B na rzecz Wnioskodawcy (i pozostałych członków konsorcjum) była tak niska, gdyż część (tj. 50 %) kosztów tego należnego wynagrodzenia (należnego od B) zostało uiszczone przez A w formie dofinansowania. Takiej zaś tezy postawić nie można.

... jest wspólnym przedsięwzięciem A oraz B. Oba podmioty są zainteresowane wsparciem badań naukowych lub prac rozwojowych w obszarze (...) między innymi mają przynieść korzyść B - stąd uczestnictwo tego podmiotu w charakterze finansującego w umowie o dofinansowanie (gdzie jest określona cena wynagrodzenia). Jednakże nie można pominąć faktu, że celem A - jako agencji rządowej - jest wsparcie polskich jednostek naukowych w rozwijaniu ich zdolności do tworzenia i wykorzystywania rozwiązań opartych na wynikach badań naukowych w celu nadania impulsu rozwojowego gospodarce (ale nie konkretnemu wytypowanemu podmiotowi gospodarczemu).

Dzięki otrzymanemu od A dofinansowaniu Wnioskodawca był w stanie sfinansować koszty ponoszone przy realizacji Projektu, tj. koszty wynagrodzeń i delegacji osób realizujących projekt, zakup materiałów eksploatacyjnych, zakup artykułów bezpieczeństwa i higieny pracy, wynajem samochodów oraz zakup drobnego sprzętu laboratoryjnego, czy koszty udziału w konferencjach, koszty promocji Projektu. Dzięki tym działaniom Wnioskodawca (razem z pozostałymi członkami konsorcjum) zrealizował Projekt. W ramach Projektu opracowane zostały wytyczne, metodyki, klasyfikacje - jest to efekt poszczególnych realizowanych zadań. Wskazane opracowania przeznaczone są do powszechnego wykorzystania przez (...). Opracowania te stanowią utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Prawami do tych utworów Wnioskodawca (oraz pozostali członkowie konsorcjum) może swobodnie dysponować. Jest bowiem uprawniony do:

•      wprowadzenia wyników prac B+R do własnej działalności gospodarczej;

•      udzielenia (na zasadach rynkowych) licencji na korzystanie z praw do wyników prac B+R w działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę lub;

•      sprzedaży (na zasadach rynkowych) praw do wyników prac B+R w celu wprowadzenia ich do działalności gospodarczej przedsiębiorcy.

A zatem należy uznać, że dofinansowanie otrzymane od A służyło pokryciu kosztów ponoszonych przez Wnioskodawcę na swoją rzecz.

W świetle § 4 ust. 6 umowy o dofinansowanie, w ramach wdrożenia wyników prac B+R Lider konsorcjum i konsorcjant udzielają B licencji nieodpłatnej, niewyłącznej, nieograniczonej czasowo i terytorialnie do korzystania z utworów powstałych w wyniku realizacji badań podstawowych, badań przemysłowych lub prac rozwojowych prowadzonych w ramach Projektu i stanowiących utwór w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wraz z prawem do wykonywania praw zależnych oraz udzielania dalszych licencji w zakresie pól eksploatacji. Niezależnie od powyższego, poza obligatoryjna formą wdrożenia Wnioskodawca może (ale nie musi) w przyszłości sprzedawać (na zasadach rynkowych) prawa do wyników Projektu w celu wprowadzenia ich do działalności gospodarczej innego przedsiębiorcy spoza konsorcjum (z zastrzeżeniem, że umowa sprzedaży nie może ograniczać licencji udzielonej na rzecz B). Wypłacone dofinansowanie nie było więc powiązane bezpośrednio z udzieleniem licencji na rzecz B. Nie ma przy tym znaczenia, czy Wnioskodawca (wraz z innymi konsorcjantami) z dobrowolnej opcji wdrożenia korzysta czy też nie.

Ze wskazanych wyżej postanowień umownych nie wynika, aby dofinansowanie przyznane przez A stanowiło wynagrodzenie z tytułu udzielenia licencji na rzecz B. Dzięki dofinansowaniu Wnioskodawca mógł zrealizować działania pozwalające uzyskać wyniki dające się zastosować w swojej działalności. Wnioskodawca może też dysponować wynikami tych badań, udzielać dalszych licencji lub je sprzedać. Udzielnie licencji B - do wyników Projektu - nie jest jedynym celem wspólnego przedsięwzięcia A oraz B. Każdy ze wskazanych podmiotów realizuje swoje samodzielne cele, których efektem finalnym ma być (...).

Charakter obydwu świadczeń (tego przekazywanego przez A jak i tego wypłacanego przez B) odzwierciedla użyta w umowie o dofinansowanie terminologia. Świadczenia te mają całkowicie odmienny charakter, służą innym celom i są wypłacane w inny sposób. Wynagrodzeniem było tylko świadczenie realizowane przez B, w zamian za udzielenie licencji do wyników Projektu. Nabycie przez B licencji nastąpiło z chwilą zatwierdzenia raportu okresowego, co do utworów wykonanych w ramach zadania/etapu prac nad projektem, objętych tym raportem okresowym, a do pozostałych utworów - z chwilą zatwierdzenia raportu końcowego (§ 4 ust. 7 pkt 1 umowy o dofinansowanie). Z chwilą wydania B utworu powstałego w ramach odpowiednio zadania/etapu prac nad projektem, a następnie całości projektu, B nabyła własność nośników, na których utwory zostały utrwalone, w ilości dwóch egzemplarzy. Lider konsorcjum i konsorcjanci, wyrazili zgodę na wykonywanie praw zależnych, w tym na dokonywanie zmian i modyfikacji utworów samodzielnie przez B lub osoby wskazane przez B w zakresie określonym w § 4 ust. 7 pkt 2 (§ 4 ust. 8 i 9 umowy o dofinansowanie). W takim przypadku następuje wymiana świadczeń, czyli odpłatne świadczeniem usług.

Dofinansowanie otrzymywane przez Wnioskodawcę oraz pozostałych konsorcjantów od A miało z kolei charakter kosztowy. Wypłata dofinansowania na pokrycie kosztów ogólnych uzależniona była od wykazania wydatków bezpośrednich (§ 7 ust. 1 umowy o dofinansowanie), a nie od przeniesienia praw własności intelektualnej (w formie licencji) na rzecz B. Udzielenie licencji nie było bezpośrednim warunkiem wypłaty dofinansowania. W razie niewykorzystania środków podlegało zwrotowi, co oznacza, że dofinansowanie było pewnego rodzaju pulą środków do wykorzystania na poniesienie określonych kwalifikowalnych kosztów, a nie wynagrodzeniem czy też dopłatą do wynagrodzenia.

Nie bez znaczenia jest przy tym fakt, że przedmiotowe dofinansowanie miało charakter ogólny, tj. odnosiło się do Projektu jako całości, nie zaś do ceny usługi realizowanej na rzecz B (lub też do licencji przekazywanej temu podmiotowi). Koszty pokryte dofinansowaniem uzyskanym od A odzwierciedlały proporcjonalny udział konsorcjantów jako całości w prawach własności do wyników projektu. Celem dofinansowania nie było zaś obniżenie ceny usługi realizowanej na rzecz B (inaczej, udzielanej B licencji). B samo uiszczało wynagrodzenie w 100 % należnej zapłaty. Była to kwota stała i niezależna od dofinansowania wypłacanego przez A.

Wnioskodawca (oraz konsorcjanci) otrzymali w formie dofinansowania zwrot kosztów własnych, co pozostało bez wpływu na cenę usługi wykonanej na rzecz B - ta nie ulegała zmianie. Dla rozliczeń z B nie miało znaczenia czy konsorcjanci otrzymali dofinansowanie, gdyż dofinansowanie przeznaczona było wyłącznie na dofinansowanie ich działalności badawczej. Dofinansowanie udzielone przez A pozwalało Wnioskodawcy (i konsorcjantom) zrealizować Projekt i uzyskać autorskie prawa majątkowe do wyników Projektu. Z praw tych Wnioskodawca może w przyszłości korzystać i nimi dysponować (wraz z pozostałymi konsorcjantami). Wypłacone przez A dofinansowanie nie miało wpływu na wdrożenie wyników Projektu. Co więcej, w umowie o dofinansowanie wprost wskazano, że wdrożenia - inne niż obligatoryjne - powinny odbywać się na warunkach rynkowych.

Nie można również postawić tezy, że dofinansowanie otrzymane od A to dofinansowanie pomniejszające wysokość wynagrodzenia należnego Wnioskodawcy (i pozostałym członkom konsorcjum) od B (z tytułu udzielonej B licencji). Czyli, że B - bez dofinansowania wypłaconego przez A - zapłaciłoby Wnioskodawcy (i pozostałym członkom konsorcjum) cenę o 50 % wyższą. Oznaczałoby to bowiem, że A finansuje (w sposób bezpośredni) B. A nie finansuje ani B, ani kosztu wytworzenia licencji jakiej Wnioskodawca (oraz pozostali członkowie konsorcjum) udzielili B. Centrum sfinansowało realizację określonych badań (prac badawczo-rozwojowych), w wyniku których konsorcjanci stali się właścicielami praw do wyników badań. Wysokość wynagrodzenia wypłacanego od B miała charakter stały, a w razie braku finansowania ze strony A jego wysokość nie uległaby zmianie. Istotne jest również to, że aby otrzymywane kwoty dofinansowań z różnego typu źródeł można było uznać za wynagrodzenie musi być znany konkretny przedmiot transakcji, nabywca świadczenia jak i wysokość wynagrodzenia należnego. W momencie przekazywania dofinansowania przez A nie było natomiast pewne, czy i jaki konkretnie rezultat zostanie osiągnięty w Projekcie. Projekt mógł być nawet przerwany - jeżeli w toku badań okazałoby się, że założenia Projektu mogą nie zostać osiągnięte. Powyższe oznacza, że w momencie przekazania dofinansowania przez A nie istniała możliwość przyporządkowania kwoty dofinansowania otrzymanego od A do konkretnego przedmiotu transakcji (wyniki/rezultaty tych prac były bowiem niepewne). W analizowanej sytuacji cele Projektu w ogóle mogły nie zostać zrealizowane. Tym samym, nie istniałby żaden przedmiot transakcji, z którym można było powiązać przedmiotowe dofinansowanie. Trudno więc uznać, że istniał bezpośredni związek między dotacją przekazywaną przez A, a ceną za przyszłe skonkretyzowane świadczenie.

Biorąc powyższe pod uwagę należy więc przyjąć, że otrzymywane od A - na podstawie zawartej umowy o dofinansowanie - środki finansowe (w postaci dofinansowania do kosztów realizacji Projektu) nie stanowiły tzw. dotacji mającej bezpośredni wpływ na cenę świadczonych na rzecz B usług (tj. dotacji, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej „ustawą”:

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Jak wynika z powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy:

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług, to – co do zasady – niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu jest spełnienie przesłanki odpłatności.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w dyrektywie 2006/112/WE/Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą”. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w Dyrektywie są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć TSUE. W wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG, TSUE wskazał:

Ponadto, w pkt 34 wyroku z 27 marca 2014 r. w sprawie C-151/13 Le Rayon dOr SARL przeciwko Ministre de l’Économie et des Finances, TSUE wskazał, że:

Natomiast w wyroku C-89/81 z 15 lipca 1982 r. w sprawie Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, że wskazane w sprawie czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie.

Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z 5 lutego 1981 r. C-154/80, które zapadło na tle przepisów I Dyrektywy VAT z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wskazał, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. W końcu – jak wskazał Trybunał – świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), w którym Trybunał zauważył, że czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

W konsekwencji stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa) w przypadku, którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.

Należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

Z kolei każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

•      w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

•      świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii czy w świetle art. 29a ust. 1 ustawy o VAT otrzymane dofinansowanie od A (A) na pokrycie kwalifikowalnych kosztów realizacji Projektu, stanowi podstawę opodatkowania podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle art. 29a ust. 1 ustawy:

Katalog elementów dodatkowych wchodzących w skład podstawy opodatkowania określony został w art. 29a ust. 6 ustawy. Stosownie do tego przepisu:

Na podstawie art. 29a ust. 7 ustawy:

Z powołanych przepisów wynika, że, co do zasady, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego. Przepis art. 29a ust. 6 i ust. 7 ustawy wymienia elementy, które powinny być wliczane bądź nie powinny być wliczane do podstawy opodatkowania.

Do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy towaru lub świadczenia usługi.

Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Przepis art. 29a ust. 1 ustawy stanowi odzwierciedlenie art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej: Dyrektywą 2006/112/WE Rady, z treści którego wynika, że:

Z treści powołanych przepisów wynika, że w sytuacji, gdy podatnik, w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dofinansowanie (dotację, subwencję), stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia. Kryterium uznania dofinansowania za stanowiące podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dofinansowanie dokonywane jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dofinansowanie niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Nie ma przy tym znaczenia, od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę – czy od nabywcy, czy od osoby trzeciej, ważne jest, aby było to wynagrodzenie za daną konkretną usługę lub za daną konkretną dostawę.

Należy zauważyć, że otrzymanie dofinansowania (dotacji, dopłaty) nie stanowi samo w sobie żadnej czynności, ani też zdarzenia opodatkowanego. Dotacje (dopłaty) podlegają bowiem opodatkowaniu jako składnik ceny czynności, z którą są związane. Dotacje, które stanowią dopłatę do ceny sprzedawanych towarów, czy świadczonych usług, są ściśle związane z daną usługą, czy towarem i podlegają opodatkowaniu.

Tym samym podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności – nie podlega opodatkowaniu.

Koniecznym zatem dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy jest wyjaśnienie pojęcia „subwencja bezpośrednio związana z ceną”.

W tym kontekście istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyroki w sprawach:

•      C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State) oraz

•      C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Ltd. v. Commisioners of Customs and Excise, w skrócie KNW).

W wyroku z 22 listopada 2001 r. w sprawie C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy by możliwe było jej ustalenie. Cena jaką płaci nabywca musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, iż dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.

W wyroku z 13 czerwca 2002 r. w sprawie C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki.

Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał. Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.

Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku KNW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymywanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacano je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo, że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatkiem VAT.

Jeżeli otrzymywane dofinansowanie (dotacja) jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związane z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę), takie dofinansowanie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dofinansowanie nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można – i należy – potraktować je jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.

Tym samym, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności – nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Jak wskazano powyżej kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest stwierdzenie, że dotacja przekazywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wskazać należy, że konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym, ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 796 ze zm.), w ramach tzw. swobody umów.

W konsekwencji strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Przechodząc zatem na grunt prawa podatkowego, należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum.

A zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Jak wyżej wskazano, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

W opisanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której wystąpią skonkretyzowane świadczenia w zamian za określone wynagrodzenie. Analiza przedstawionego opisu sprawy, treści cytowanych przepisów prawa podatkowego oraz orzecznictwa TSUE prowadzi do wniosku, że przekazywane środki finansowe otrzymywane przez Państwa od A na podstawie Umowy o dofinansowanie Projektu należy uznać za otrzymane od osoby trzeciej środki (dotacje, subwencje lub dopłaty o podobnym charakterze) mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Państwa usług. Należy zauważyć, że środki otrzymane od A nie zostaną przeznaczone na Państwa ogólną działalność, lecz mogą zostać wykorzystane tylko do czynności w zakresie realizacji Projektu. W opisie sprawy wskazali Państwo, że otrzymywane przez Państwa (oraz pozostałych członków konsorcjum) dofinansowanie z A musi być przeznaczone wyłącznie na pokrycie tzw. kosztów w kwalifikowalnych Projektu (czyli wydatków, które pozwalają realizować Projekt). Niedopuszczalne jest finansowanie z tych środków innej działalności prowadzonej przez Państwa. Realizacja Projektu była uzależniona od otrzymania dofinansowania z A. W sytuacji nieotrzymania dofinansowania nie realizowaliby Państwo Projektu. Z okoliczności sprawy wynika również, że mocą Umowy o dofinansowanie Projektu, Lider Konsorcjum oraz Konsorcjanci zostali zobligowani do wdrożenia wyników Projektu (wykorzystania ich w praktyce). Forma obligatoryjna wdrożenia to udzielenie na rzecz B bezterminowej, nieodpłatnej, niewyłącznej i terytorialnie nieograniczonej licencji do korzystania z utworów powstałych w ramach Projektu. Licencja ta obejmuje prawo do wykonywania praw zależnych oraz udzielania dalszych licencji. Wobec tego finansowanie na realizację Projektu, czyli środki otrzymane zarówno od A, jak i od B będą stanowić subsydia do konkretnej usługi, umożliwiając nabycie jej ostatecznemu odbiorcy częściowo nieodpłatnie.

Koszty kwalifikowalne Projektu są finansowane w 100% ze środków A oraz B: dofinansowanie A stanowi 50% kosztów kwalifikowalnych, natomiast wynagrodzenie B odpowiada pozostałym 50% tych kosztów. Umowa określa całkowite koszty kwalifikowalne Projektu na … zł, natomiast maksymalne dofinansowanie A na … zł.

Z wniosku wprost wynika, że gdyby Państwo nie uczestniczyli w Projekcie realizowanym w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia A-B, nie wykonywaliby Państwo opisanych we wniosku czynności na rzecz B, w szczególności nie byliby zobowiązani do obligatoryjnego wdrożenia wyników Projektu poprzez udzielenie B licencji. Oba źródła finansowania są elementami jednego Wspólnego Przedsięwzięcia i łącznie finansują koszty kwalifikowalne Projektu.

Wskazali Państwo, że materiały przekazywane B w ramach licencji powstały w ramach realizacji Projektu i stanowią jego rezultaty/efekty. Dotyczy to w szczególności wytycznych, metodyk, klasyfikacji oraz innych utworów powstałych w wyniku badań i analiz realizowanych w Projekcie. Wskazali Państwo, że na podstawie postanowień Umowy nie można stwierdzić, że każdy materiał stanowiący dokumentację techniczną przekazywaną B będzie automatycznie ogólnodostępny. Natomiast z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby wszystkie materiały pomocnicze i cała dokumentacja techniczna przekazywana B musiały zostać upublicznione.

Jednocześnie weryfikacja i akceptacja B stanowiły element przewidzianej Umową procedury realizacji i odbioru Projektu. Bez pozytywnej weryfikacji i odbioru Projekt nie mógł zostać prawidłowo zakończony i rozliczony zgodnie z Umową. Pozytywnie oceniony raport oraz podpisany przez B protokół odbioru stanowiły ponadto podstawę do wystawienia faktury z tytułu wynagrodzenia B.

Z umowy o dofinansowanie wynika, że Lider konsorcjum oraz konsorcjant zobowiązani byli do realizacji pełnego zakresu rzeczowego Projektu, oraz do zapewnienia wdrożenia wyników prac B+R najpóźniej w okresie trzech lat od zakończenia realizacji Projektu, zgodnie z postanowieniami umowy i wnioskiem o dofinansowanie. Prawa majątkowe do wyników prac B+R oraz powiązanych z nimi praw dostępu, będących rezultatem Projektu, powstałych w zakresie finansowania Projektu (w formie dofinansowania A oraz wynagrodzenia B), przysługują konsorcjantowi, któremu przyznano finansowanie. Przekazanie posiadanych praw majątkowych do wyników prac B+R będących rezultatem Projektu pomiędzy liderem konsorcjum lub konsorcjantami następuje za wynagrodzeniem odpowiadającym wartości rynkowej tych praw.

Oprócz obligatoryjnej formy wdrożenia na rzecz B możliwe były następujące formy wdrożenia wyników prac B+R realizowanych w ramach Projektu:

1)  wprowadzenie wyników prac B+R do własnej działalności gospodarczej lidera konsorcjum lub konsorcjanta będącego jednostką naukową poprzez rozpoczęcie produkcji lub świadczenia usług na bazie uzyskanych wyników Projektu;

2)  udzielenie (na zasadach rynkowych) licencji na korzystanie z przysługujących liderowi konsorcjum lub konsorcjantowi praw do wyników prac B+R w działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę lub

3)  sprzedaż (na zasadach rynkowych) praw do wyników prac B+R w celu wprowadzenia ich do działalności gospodarczej przedsiębiorcy,

z zastrzeżeniem, że powyższe formy wdrożenia nie mogą ograniczać licencji udzielonej na rzecz B (§ 4 ust. 14 umowy o dofinansowanie).

Zatem otrzymane od A dofinansowanie w sposób bezwzględny i bezpośredni jest związane ze świadczeniem usługi, jaką jest przekazanie licencji na rzecz B i stanowi, wraz z wynagrodzeniem przekazywanym przez B, pokrycie ceny usługi polegającej na udzieleniu licencji na rzecz B.

Należy jednak zauważyć, że prawa i obowiązki Konsorcjum w zakresie realizacji Projektu wynikają z dwóch podpisanych przez Państwa (Lider Konsorcjum i Konsorcjanci) umów: Umowy o dofinansowanie Projektu oraz Umowy Konsorcjum. Umowa konsorcjum została zawarta w celu złożenia wspólnego wniosku konkursowego w konkursie ..., a w przypadku jego pozytywnego wytypowania, w celu wspólnej realizacji projektu zatytułowanego: „...”. Na mocy umowy konsorcjum lider (czyli Państwo) umocowany był m.in. do złożenia wniosku o dofinansowanie Projektu oraz reprezentowania konsorcjum w kontaktach z A oraz B, a po wyborze Projektu do dofinansowania, Państwo (jako lider konsorcjum) zostali upoważnieni do podpisania umowy o dofinansowanie w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz wszystkich członków konsorcjum. Taka umowa (tj. umowa o wykonanie i finansowanie projektu) została podpisana z A oraz - Generalnym Dyrektorem B we wrześniu 2023 r.

Zgodnie z Umową o dofinansowanie Projekt realizowany przez Konsorcjum, objęty jest dofinansowaniem ze środków Centrum oraz wynagrodzeniem przekazywanym przez B. Umowa zawarta z Centrum i B określa zasady finansowania oraz prawa i obowiązki Stron w zakresie realizacji projektu. Prawa majątkowe do wyników prac B+R, w tym wynikających z nich praw dostępu, są rezultatem finansowania Projektu zarówno w formie dofinansowania A, jak i wynagrodzenia otrzymanego od B. Czynności realizowane w Projekcie finansowane są po 50% kosztów z dwóch źródeł. Środki wypłacane przez A, jak i przez B łącznie zostaną wykorzystane na osiągnięcie celu Projektu i są niezbędne do jego osiągnięcia. W opisanej sytuacji, B otrzymuje licencję do wyników prac B+R, osiągniętych dzięki wspólnemu finansowaniu z A. Nie jest to sytuacja tożsama z zakupem licencji na zasadach rynkowych, którą to możliwość będą posiadali inni przedsiębiorcy.

Zatem, otrzymana od A dotacja jest zapłatą za udzielenie na rzecz B bezterminowej, nieodpłatnej, niewyłącznej i terytorialnie nieograniczonej licencji do korzystania z utworów powstałych w ramach Projektu. Licencja zostaje udzielona do powstałych w ramach Projektu wytycznych, metodyki, klasyfikacji, które zostały wypracowane w ramach poszczególnych zaplanowanych zadań. Licencja zostaje także udzielona względem każdego utworu powstałego w wyniku realizacji badań i analiz (z badań terenowych, laboratoryjnych, symulacyjnych itd.), który może stanowić m.in. materiał pomocniczy dla B w rozmowach i negocjacjach z organami ochrony środowiska wydającymi decyzje administracyjne m.in. w zakresie (...). Wszystkie przekazywane B (w ramach licencji) materiały stanowią dokumentację techniczną Projektu.

Zatem należy uznać, że dofinansowanie otrzymywane od A stanowi ekwiwalent wynagrodzenia za usługę wyświadczoną w ramach Projektu. Otrzymywane od A na podstawie Umowy o dofinansowanie Projektu środki finansowe stanowią pokrycie części ceny tego świadczenia.

W konsekwencji, otrzymane przez Państwa od A dofinansowanie na realizację Projektu stanowi dofinansowanie dokonane w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jak wyżej wskazano dopłaty stanowiące subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po cenie niższej (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony) podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z okoliczności sprawy wynika, że otrzymane od A dofinansowanie należy uznać za środki otrzymane od osoby trzeciej (dotację, subwencję lub dopłatę o podobnym charakterze), które ma bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Państwa usług w ramach realizacji zadań przypisanych w Projekcie i ma wpływ na cenę sprzedaży licencji na rzecz B. Oznacza to, że dofinansowanie to stanowi podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu jako czynność wymieniona w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. W niniejszej sprawie taki związek występuje, zatem dofinansowanie na pokrycie kosztów realizacji projektu podlega opodatkowaniu.

Zatem, otrzymane dofinansowanie od A (A) na pokrycie kwalifikowalnych kosztów realizacji Projektu, stanowi dotację mającą bezpośredni wpływ cenę usługi (licencji) przekazywanej na rzecz B, co oznacza, że stanowi podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1 i nr 2, uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniem wskazanym we wniosku – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Wydana interpretacja dotyczy wyłącznie Państwa i nie dotyczy pozostałych członków konsorcjum.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany z przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.