Przejdź do treści

0113-KDIPT1-1.4012.865.2026.2.KKO

Niepodleganie opodatkowaniu podatkiem VAT usług w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej.

Sygnatura
0113-KDIPT1-1.4012.865.2026.2.KKO
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna  – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 września 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 10 września 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie Umowy. Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - 14 października 2025 r. (data wpływu 14 października 2025 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pan radcą prawnym, wpisanym na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w ….. Prowadzi Pan zarejestrowaną w CEiDG jednoosobową działalność gospodarczą pn. Kancelaria Radcy Prawnego … (dalej „Zleceniobiorca”), w ramach której świadczy Pan usługi prawnicze. Jest Pan czynnym podatnikiem VAT. W ramach praktyki radcowskiej świadczy Pan m.in. nieodpłatną pomoc prawną na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (dalej „u.n.p.p.”), na podstawie umowy zawartej z … zgodnie z art. 6 ust. 1 u.n.p.p.

W myśl art. 8 ust. 1 u.n.p.p., zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej realizowanymi przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie. Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.n.p.p., udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej (której zakres określa art. 3 u.n.p.p.) odbywa się w punkcie w przeciętnym wymiarze 5 dni w tygodniu podczas dyżuru trwającego co najmniej 4 godziny dziennie, z wyłączeniem dni wolnych od pracy. W myśl art. 8 ust. 10 zdanie pierwsze u.n.p.p., punkt może być usytuowany w jednym albo większej liczbie lokali, do którego tytuł prawny posiada powiat lub gmina, w ramach posiadanych zasobów. Według art. 8 ust. 4 zdanie pierwsze u.n.p.p., udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej odbywa się według kolejności zgłoszeń po umówieniu terminu wizyty. Zgodnie z art. 8 ust. 5 u.n.p.p., zgłoszeń dokonuje się telefonicznie pod numerem telefonu wskazanym przez starostę. Starosta oprócz dokonywania zgłoszeń telefonicznych może również umożliwić dokonywanie zgłoszeń za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Na mocy art. 4 ust. 1 u.n.p.p., nieodpłatna pomoc prawna przysługuje osobie uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, w tym osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającej innych osób w ciągu ostatniego roku. Na mocy art. 8 ust. 3a 2 u.n.p.p., osoba uprawniona może skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej w punkcie lub za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość. Stosownie do art. 4 ust. 2 u.n.p.p., osoba uprawniona, przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej, składa oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Oświadczenie składa się osobie udzielającej nieodpłatnej pomocy prawnej w formie pisemnej – w przypadku korzystania z pomocy w punkcie albo ustnej - w przypadku korzystania z pomocy za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość.

Od … stycznia 2026 r. świadczy Pan nieodpłatną pomoc prawną w punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej w …; dyżury …., na zasadach określonych w u.n.p.p. na podstawie umowy zawartej w dniu … grudnia 2025 r. z … (dalej „Zleceniodawca”) aneksowanej w dniu … 2026 r. w związku z wprowadzeniem Krajowego Systemu e-Faktur (dalej „Umowa”).

Treść Umowy obejmuje zasadniczo następujące postanowienia:

  • Zleceniodawca zleca a Zleceniobiorca zobowiązuje się do osobistego świadczenia za wynagrodzeniem nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach określonych w u.n.p.p.,
  • Zleceniobiorca zobowiązuje się świadczyć nieodpłatną pomoc prawną osobiście, w wyznaczonym przez Zleceniodawcę punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej, w wyznaczonych przez Zleceniodawcę dniach i godzinach,
  • Zleceniodawca udostępnia Zleceniobiorcy nieodpłatnie, wskazany przez Zleceniodawcę lokal, posiadający dostęp do sieci energetycznej, telefonicznej i teleinformatycznej, wyposażony w komputer z oprogramowaniem, drukarkę, telefon, meble biurowe, materiały biurowe i dostęp do bazy aktów prawnych,
  • lokal i sprzęt może być wykorzystywany wyłącznie dla celów świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej,
  • Zleceniobiorca potwierdza obecność na dyżurach poprzez podpisanie listy obecności oraz zalogowanie się w miejskim systemie rejestracji wizyt w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz w systemie teleinformatycznym Ministerstwa Sprawiedliwości,
  • Zleceniobiorca dokumentuje udzieloną nieodpłatną pomoc prawną w systemie teleinformatycznym Ministerstwa Sprawiedliwości,
  • z tytułu świadczonej przez Zleceniobiorcę nieodpłatnej pomocy prawnej Zleceniodawca zobowiązuje się zapłacić Zleceniobiorcy, na podstawie faktury wystawionej przez Zleceniobiorcę w Krajowym Systemie e-Faktur, stałe miesięczne wynagrodzenie,
  • wynagrodzenie nie jest zależne od liczby osób uprawnionych, które zgłoszą się na dyżur, od liczby porad udzielonych w trakcie dyżuru i jest ustalane przez Zleceniodawcę na podstawie przepisów u.n.p.p. oraz Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, który określa tzw. kwotę bazową na dany rok kalendarzowy,
  • płatność wynagrodzenia następuje z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności - poza stałym wynagrodzeniem nie są przewidziane żadne dodatkowe świadczenia na rzecz Zleceniobiorcy,
  • w przypadku, gdy Zleceniobiorca nie może w danym dniu i godzinach świadczyć nieodpłatnej pomocy prawnej osobiście, zobowiązany jest do wskazania zastępcy i wcześniejszego powiadomienia o zastępstwie,
  • Zleceniodawca może rozwiązać Umowę ze skutkiem natychmiastowym w przypadku jej niewykonania lub nienależytego wykonania przez Zleceniobiorcę,
  • zmiany Umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Umowa zawiera także regulacje odnoszące się do jej rozwiązania za wypowiedzeniem.

W u.n.p.p. nie jest wskazane, kto ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich. Przepisy u.n.p.p. w ogóle nie regulują tej kwestii. Zleceniobiorca jako radca prawny podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu OC, które nie obejmuje nieodpłatnej pomocy prawnej świadczonej na podstawie u.n.p.p. Zleceniobiorca nie świadczy nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umów z osobami uprawnionymi do tej pomocy, nie działa jako pełnomocnik, nie reprezentuje beneficjentów pomocy przez sądem czy urzędem, nie podpisuje pism, nie sygnuje swoją pieczątką, nie używa szyldu kancelarii, nie ma wpływu na dobór klientów, nie może brać od beneficjentów pieniędzy za świadczoną pomoc, ani polecać im swoich prywatnych usług i innych osób. Zleceniobiorca nie świadczy nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, ale na podstawie Umowy i u.n.p.p. Zleceniobiorcę nie łączy z beneficjentami nieodpłatnej pomocy prawnej stosunek prawny, który mógłby rodzić obowiązek odszkodowawczy z tytułu zawodowego OC.

Umowa nie zawiera postanowień odnośnie odpowiedzialności Stron wobec osób trzecich i nie zobowiązuje Zleceniobiorcy do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Przewiduje jedynie odpowiedzialność Zleceniobiorcy wobec Zleceniodawcy za jej niewykonanie lub nienależyte wykonanie.

Reasumując:

  • nieodpłatna pomoc prawna świadczona na podstawie Umowy była/jest/będzie wykonywana przez Pana przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej …,
  • nie ponosił/nie ponosi/nie będzie Pan ponosił odpowiedzialności wobec osób trzecich za rezultat usług nieodpłatnej pomocy prawnej wykonywanych przez Pana na podstawie Umowy,
  • Umowa nie zawiera postanowień odnośnie odpowiedzialności Stron wobec osób trzecich, jak również nie zobowiązuje Pana do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Kwestii tej nie reguluje u.n.p.p. Zawodowe OC nie obejmuje nieodpłatnej pomocy prawnej świadczonej na podstawie u.n.p.p. Odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat usług nieodpłatnej pomocy prawnej wykonywanych przez Pana na podstawie Umowy ponosiło/ponosi/będzie ponosić …,
  • świadcząc nieodpłatną pomoc prawną w ramach Umowy nie wyrażał/nie wyraża/nie będzie Pan wyrażał oświadczeń woli w imieniu i na rzecz …,
  • nie miał/nie ma/nie będzie Pan miał wpływu na wysokość przyznanego Panu wynagrodzenia za nieodpłatną pomoc prawną, wynikającego z Umowy,
  • wynagrodzenie, które Pan otrzymywał/otrzymuje/będzie otrzymywał za wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie Umowy nie stanowiło/nie stanowi/nie będzie stanowiło przychodu, o którym mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
  • wynagrodzenie, które Pan otrzymywał/otrzymuje/będzie otrzymywał za wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie Umowy stanowiło/stanowi/będzie stanowiło przychód, o którym mowa w przepisie art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Aby odpłatne świadczenie usług było opodatkowane podatkiem VAT muszą one być świadczone w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, który w związku z jej wykonaniem będzie podatnikiem podatku VAT. Kluczowe znaczenie dla oceny czy świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie u.n.p.p. podlega opodatkowaniu VAT ma art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, który stanowi, jakich czynności nie uznaje się za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich. W Pana ocenie, w odniesieniu do nieodpłatnej pomocy prawnej udzielanej na zasadach określonych w u.n.p.p. na podstawie Umowy, spełnione są przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

Nieodpłatna pomoc prawna jest czymś innym niż działalność gospodarcza, bowiem występuje tu na tyle szeroka podległość organizacyjna, że Zleceniobiorca nie świadczy usług jako samodzielny i niezależny podmiot gospodarczy. Zleceniobiorca nie ma wpływu na wybór lokalu, sprzętu, infrastruktury, na wysokość przyznanego wynagrodzenia, na dni i godziny świadczenia czynności, na dobór klientów, a nawet na zakres świadczonej pomocy prawnej, bowiem wszystkie te sprawy reguluje u.n.p.p. Zleceniobiorca świadczy nieodpłatną pomoc prawną na podstawie u.n.p.p. i w zakresie określonym w art. 3 u.n.p.p. Zleceniobiorcę nie łączy z beneficjentami tej pomocy stosunek prawny. Zleceniobiorca nie zawiera z nimi umów, nie działa jako pełnomocnik, nie reprezentuje przed sądem czy urzędem, nie podpisuje pism, nie sygnuje swoją pieczątką, nie używa szyldu kancelarii, nie może brać od beneficjentów pieniędzy za świadczoną pomoc ani polecać im swoich prywatnych usług i innych osób. Świadcząc nieodpłatną pomoc prawną nie działa pod szyldem swojej kancelarii, lecz … i w określonym przez u.n.p.p. zakresie, pomimo, że Umowę zawiera jako Kancelaria Radcy Prawnego. Nie wykonuje zatem typowych czynności, jakie wykonuje radca prawny w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Radca prawny świadcząc nieodpłatną pomoc prawną działa jako osoba fizyczna posiadająca uprawnienia i kwalifikacje, a nie jako przedsiębiorca prowadzący Kancelarię Radcy Prawnego.

Wynagrodzenie, które otrzymuje Zleceniobiorca z tytułu nieodpłatnej pomocy prawnej, stanowi przychody z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 8a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia. Z tytułu wykonania zleconych czynności, Zleceniobiorca jest związany z Zleceniodawcą więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy Zleceniodawcą a wykonującym zlecenie co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności Zleceniodawcy wobec osób trzecich. Stosunek prawny pomiędzy stronami jest zbliżony do stosunku pracy, bowiem Zleceniobiorca jest podporządkowany organizacyjnie Zleceniodawcy, a zakres świadczonych usług jest określony u.n.p.p. i Umową. Zleceniobiorca musi przestrzegać zapisów Umowy i przepisów u.n.p.p. Zleceniobiorca ma obowiązek stawienia się i dyżurowania w wyznaczonym punkcie, w wyznaczonym dniu i wyznaczonych godzinach, zalogowania się w miejskim systemie rejestracji wizyt w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej oraz w systemie teleinformatycznym Ministerstwa Sprawiedliwości, podpisania listy obecności i jest to kontrolowane przez Zleceniodawcę. Stanowi to swoistego rodzaju podległość organizacyjną, co pozbawia Zleceniobiorcę samodzielności i niezależności, jak ma to miejsce przy podmiotach gospodarczych.

Zleceniobiorca nie ponosi ryzyka ekonomicznego za świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej. Zleceniobiorca korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zleceniodawcy, ponosząc jedynie koszty związane z dojazdem do punktu nieodpłatnej pomocy prawnej. Zleceniodawca udostępnia Zleceniobiorcy nieodpłatnie wskazany przez Zleceniodawcę lokal, posiadający dostęp do sieci energetycznej, telefonicznej i teleinformatycznej, wyposażony w komputer z oprogramowaniem, drukarkę, telefon, meble biurowe, materiały biurowe i dostęp do bazy aktów prawnych.

Zleceniobiorca nie ponosi również ryzyka gospodarczego za świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej, bowiem otrzymuje stałe wynagrodzenie i nie ma żadnego wpływu na jego wysokość.

Według wytycznych Ministra Finansów warunek nieponoszenia odpowiedzialności uważa się za spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje takiej odpowiedzialności. Bez znaczenia zostaje w tym kontekście odpowiedzialność Zleceniobiorcy, wynikająca z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. Z wytycznych tych wynika, że odpowiedzialność Zleceniobiorcy na gruncie art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT, jest niezależna od jego odpowiedzialności przewidzianej w innych przepisach prawa. Ponadto, w wyroku NSA z 12 lipca 2022 r. (sygn. akt I FSK 1585/18) Sąd potwierdził również, że odpowiedzialności takiej nie można wywodzić z zasad ogólnych wynikających z innych przepisów prawnych. Innymi słowy Sąd potwierdził, że w celu uznania danej osoby za podatnika VAT (a usług świadczonych przez taką osobę za opodatkowane VAT) niezbędne jest uregulowanie kwestii odpowiedzialności bezpośrednio w umowie. Nie wystarczy więc domniemywanie takiej odpowiedzialności z ogólnych przepisów prawa. Powyższe oznacza, że brak w umowie z Zleceniodawcą zapisu o odpowiedzialności Zleceniobiorcy wobec osób trzecich - czyli milczenie umowy w tej kwestii - uważa się za spełnienie warunku braku tej odpowiedzialności bez względu na to, kto faktycznie tą odpowiedzialność ponosi.

Należy dodać, że kwestia rozróżnienia pomiędzy działalnością wykonywaną osobiście, w tym przez przedstawicieli tzw. wolnych zawodów a działalnością gospodarczą była przedmiotem licznych wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). W świetle wyroków TSUE, akceptowanych przez orzecznictwo sądów administracyjnych, za samodzielną działalność gospodarczą nie może być uznana działalność prowadzona przy wykorzystaniu zasobów innego podmiotu, która nie powoduje ryzyka ekonomicznego po stronie usługodawcy, nie jest związana z powstaniem odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością oraz jest związana z podporządkowaniem osoby wykonującej taką działalność (wyrok TSUE z 15 grudnia 1987 r., C-235/85, Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Niderlandów, EU:C:1987:161; wyrok TSUE z 25 lipca 1991 r., C-202/90, Ayuntamiento de Sevilla v. Recaudadores de Tributos de las Zonas primera y segunda, EU:C:1991:332).

Umowa nie zawiera postanowień odnośnie odpowiedzialności Stron wobec osób trzecich, jak również nie zobowiązuje Zleceniobiorcy do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Kwestii tej nie reguluje u.n.p.p. Zawodowe OC nie obejmuje nieodpłatnej pomocy prawnej świadczonej na podstawie u.n.p.p. Brak w Umowie wyraźnego zapisu o odpowiedzialności Zleceniobiorcy wobec osób trzecich należy uznać za spełnienie warunku braku tej odpowiedzialności bez względu na to, kto faktycznie tą odpowiedzialność ponosi.

Podsumowując, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie Umowy nie stanowi samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostaje poza regulacjami ustawy o podatku od towarów i usług.

Takie stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych stanu faktycznego w podatku od towarów i usług co do zasady odpowiadającemu stanowi faktycznemu opisanemu w niniejszym wniosku zajął Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydanej na …. wniosek interpretacji indywidualnej z dnia 18 listopada 2025 r., znak pisma: 0113-KDIPT1-1.4012.902.2025.2.KKO.

Pytanie

Czy świadczenie na podstawie Umowy nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, podlega opodatkowaniu VAT?

Pana stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy, świadczenie na podstawie Umowy nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, nie podlega opodatkowaniu VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Należy wskazać, że aby dana czynność stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Według art. 15 ust. 3 ustawy:

Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:

1)  z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;

2)  (uchylony)

3)  z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Na mocy art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.): 

Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się:

1)     (uchylony)

2)     przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z tytułu udziału w badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty tworzące system szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;

3)     przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;

4)     przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;

5)     przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7;

6)     przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;

7)     przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych;

7a)  przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;

8)     przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:

a)     osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,

b)     właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,

c)     przedsiębiorstwa w spadku

‒       z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9;

9)     przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.

Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do warunków:

  • wykonywania tych czynności,
  • wynagrodzenia, oraz
  • odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania) między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy.

Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.

Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba, która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność działania, poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.

Znacząca jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru stosunku prawnego łączącego Pana z ….

Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11.12.2006 Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. Na podstawie tego artykułu:

„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.

W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

Przepis art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyjaśnia znaczenie terminu „samodzielnie” użytego w art. 9. Jak stanowi ww. art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:

Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy.

W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.

Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:

Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba, która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.

Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (…).

Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i usług.

To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112/WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.

Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu, na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.

Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać (pkt 6).

Zauważenia wymaga, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.

O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w przypadku, gdy zleceniobiorcę łączą ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w przypadku stosunku pracy, jako że nie ponosi on ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich bezwzględnie ponosi zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie, które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę, podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.

Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego) pomiędzy zleceniobiorcą - Panem a zleceniodawcą - …. wykaże, że spełnione są wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pana za podatnika VAT. Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że zleceniobiorca występuje w charakterze podatnika VAT.

Warunek pierwszy - warunki wykonywania czynności: należy uznać, że co do zasady w istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest pomoc prawna świadczona przez osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego – w niniejszej sprawie …..

W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie – warunek drugi).

Warunek drugi - wynagrodzenie: zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez zleceniobiorcę.

Warunek trzeci - odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich: warunek zostanie spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego działalności. Warunek zostanie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie wprowadza) takiej odpowiedzialności.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pan radcą prawnym, który w ramach praktyki radcowskiej świadczy m.in. nieodpłatną pomoc prawną na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, na podstawie umów zawieranych z powiatami na podstawie art. 6 ust. 1 u.n.p.p.

Od … stycznia 2026 r. świadczy Pan nieodpłatną pomoc prawną na zasadach określonych w u.n.p.p. na podstawie umowy zawartej … grudnia 2025 r. z …., aneksowanej w dniu … 2026 r. w związku z wprowadzeniem Krajowego Systemu e-Faktur.

Nie ponosi Pan ryzyka gospodarczego za świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej, bowiem otrzymuje Pan stałe wynagrodzenie i nie ma żadnego wpływu na jego wysokość.

Umowa jest realizowana w wyznaczonym przez … punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej, przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej …, w wyznaczonych przez … dniach i godzinach. Wynagrodzenie nie jest zależne od liczby osób uprawnionych, które zgłoszą się na dyżur, od liczby porad udzielonych w trakcie dyżuru i jest ustalane przez … na podstawie przepisów u.n.p.p. oraz Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, który określa tzw. kwotę bazową na dany rok kalendarzowy; poza stałym wynagrodzeniem nie są przewidziane żadne dodatkowe świadczenia na Pana rzecz.

Nie ponosił/nie ponosi/nie będzie Pan ponosił odpowiedzialności wobec osób trzecich za rezultat usług nieodpłatnej pomocy prawnej wykonywanych przez Pana na podstawie ww. umowy. Umowa nie zawiera postanowień odnośnie odpowiedzialności Stron wobec osób trzecich.

Wynagrodzenie, które Pan otrzymywał/otrzymuje/będzie otrzymywał za wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie Umowy nie stanowiło/nie stanowi/nie będzie stanowiło przychodu, o którym mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie, które Pan otrzymywał/otrzymuje/będzie otrzymywał za wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie ww. umowy, stanowiło/stanowi/będzie stanowiło przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Analiza okoliczności sprawy i powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że świadczenie przez Pana nieodpłatnej pomocy prawnej nie mieści się w definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie o podatku od towarów i usług.

Realizując czynności na podstawie ww. umowy z … nie ponosi Pan odpowiedzialności wobec osób trzecich za wykonywane czynności.

Powyższe wskazuje, że zawarcie opisanej umowy z … powodowało powstanie stosunku prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku pracy, w ramach którego Pan jako Zleceniobiorca związany jest ze Zleceniodawcą (….) więzami prawnymi co do warunków wykonywania czynności, wynagrodzenia, a także odpowiedzialności Zleceniodawcy wobec osób trzecich. Jak bowiem wskazano wyżej, warunek ten jest także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie wprowadza) takiej odpowiedzialności.

Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, świadczenie przez Pana na podstawie ww. umowy nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej przedstawionych we wniosku nie stanowi świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Tym samym, Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – w wydanej interpretacji rozpatrzone.

Zaznaczam także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W interpretacji tej, jako element stanu faktycznego przyjęto Pana wskazanie, że „wynagrodzenie, które Pan otrzymywał/otrzymuje/będzie otrzymywał za wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie Umowy nie stanowiło/nie stanowi/nie będzie stanowiło przychodu, o którym mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych” oraz „wynagrodzenie, które Pan otrzymywał/ otrzymuje/ będzie otrzymywał za wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie Umowy stanowiło/stanowi/będzie stanowiło przychód, o którym mowa w przepisie art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, interpretacja traci swą aktualność.

Odnosząc się natomiast do powołanej przez Pana interpretacji indywidualnej, należy wskazać, że rozstrzygnięcie w niej zawarte dotyczy tylko konkretnej, indywidualnej sprawy podatnika, w określonym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym i tylko w tej sprawie jest wiążące.

Ponadto, odnosząc się do powołanego przez Pana we wniosku wyroku NSA wyjaśniam, że powołany wyrok jest rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie, osadzonej w określonym stanie faktycznym i tylko do niego się zawęża. Zatem wskazany we wniosku wyrok NSA nie ma wpływu na podjęte w niniejszej interpretacji rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)    z zastosowaniem art. 119a;

2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.