Przejdź do treści

0113-KDIPT1-1.4012.754.2026.2.KKO

Uznanie czynności wniesienia aportem do Spółki Infrastruktury za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT niekorzystającą ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT.

Sygnatura
0113-KDIPT1-1.4012.754.2026.2.KKO
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 10 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

  • braku wyłączenia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy czynności wniesienia aportem do Spółki Infrastruktury, która powstanie w ramach Inwestycji,
  • uznania czynności wniesienia aportem do Spółki Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT,
  • określenia podstawy opodatkowania podatkiem VAT dla czynności wniesienia aportem do Spółki majątku, który powstanie ramach Inwestycji,
  • prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją Inwestycji i do dokonania korekty zwiększającej polegającej na ujęciu w deklaracji za okres, w którym nastąpi aport, łącznej kwoty VAT naliczonego związanego z Inwestycjami, przypadającej na cały pozostały okres korekty dla Inwestycji w rozumieniu art. 91 ust. 2 ustawy o VAT
  • długości okresu korekty wieloletniej podatku VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z budową Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji I, II, III, IV.
  • długości okresu korekty wieloletniej podatku VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z nabyciem samochodu …..

Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – 18 września 2026 r. (data wpływu 18 września 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT.

Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.; dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”), Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Gmina wykonuje zadania własne samodzielnie lub przez powołane jednostki organizacyjne.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym, zadania własne Gminy obejmują m.in. sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę oraz kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych. W ramach realizacji powierzonych Gminie zadań, Gmina sukcesywnie buduje, rozbudowuje i modernizuje infrastrukturę wodno-kanalizacyjną (dalej: „Infrastruktura”).

W latach 2021-2026 Gmina realizowała następujące inwestycje w Infrastrukturę:

·      „…” (dalej: „Inwestycja I”);

·      „…” (dalej: „Inwestycja II”);

·      „…” (dalej: „Inwestycja III”);

·      „…”    (dalej: „Inwestycja IV”).

W ramach Inwestycji I, poza Infrastrukturą, Gmina nabyła również samochód … do obsługi technicznej systemu kanalizacyjnego (dalej: „Samochód serwisowy”).

Inwestycje I i II zostały sfinansowane w części ze środków uzyskanych przez Gminę w ramach … oraz w części ze środków własnych Gminy. Natomiast Inwestycje III i IV zostały sfinansowane w części ze środków uzyskanych przez Gminę w ramach ... oraz w części ze środków własnych Gminy.

W dalszej części niniejszego wniosku Inwestycje I-IV będą łącznie zwane również jako: „Inwestycje”.

Infrastruktura, która powstała w ramach realizacji Inwestycji oraz Samochód serwisowy stanowią nowe środki trwałe, których wartość początkowa przekracza 15 000 zł i są to:

1.  kanalizacja sanitarna w miejscowościach …. wybudowana w ramach Inwestycji I o wartości początkowej … zł, przyjęta na stan środków trwałych Gminy dokumentem OT numer …/2025 z dnia …czerwca 2025 r.,

2.  samochód ciężarowy marki …. zakupiony w ramach Inwestycji I o wartości początkowej … zł, przyjęty na stan środków trwałych Gminy dokumentem OT numer …/2024 z dnia .. marca 2024 r.,

3.  kanalizacja sanitarna w miejscowościach … wybudowana w ramach Inwestycji II o wartości początkowej … zł, przyjęta na stan środków trwałych Gminy dokumentem OT numer …/2023 z dnia .. lutego 2023 r.,

4.  stacja podnoszenia ciśnienia w miejscowości … wybudowana w ramach Inwestycji III o wartości początkowej … zł, przyjęta na stan środków trwałych Gminy dokumentem OT numer …/2025 z dnia … marca 2025 r.,

5.  stacja podnoszenia ciśnienia w miejscowości … wybudowana w ramach Inwestycji IV o wartości początkowej … zł, przyjęta na stan środków trwałych Gminy dokumentem OT numer …/2026 z dnia .. lutego 2026 r.

Sieci kanalizacyjne oraz stacje podnoszenia ciśnienia wybudowane w ramach Inwestycji stanowią budowle w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.). Natomiast Samochód serwisowy nabyty w ramach Inwestycji I stanowi ruchomość.

Na terenie Gminy funkcjonuje Zakład Gospodarki Komunalnej w … Sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) z wyłącznym (100%) udziałem Gminy w kapitale zakładowym. Do podstawowych zadań Spółki należy m.in. prowadzenie gospodarki wodno-kanalizacyjnej, w tym w szczególności zarządzanie oraz eksploatacja Infrastruktury na potrzeby świadczenia usług dostawy wody/odbioru ścieków na rzecz odbiorców z terenu Gminy. Spółka z uwagi na posiadaną osobowość prawną (nadaną na mocy przepisów odrębnych) stanowi na gruncie VAT odrębnego od Gminy podatnika VAT.

Przyjęty na terenie Gminy sposób prowadzenia gospodarki wodno-kanalizacyjnej znajduje swoje uzasadnienie w posiadanych przez Spółkę zasobach organizacyjnych, kadrowych i technicznych, których Gmina nie posiada, a które są niezbędne, aby zapewnić odpowiedni poziom świadczonych na terenie Gminy usług w zakresie dostarczania wody oraz odbioru ścieków. Współpraca ze Spółką pozwala zatem Gminie na zapewnienie wysokiej efektywności wykorzystania Infrastruktury, stałe podnoszenie jakości świadczonych usług (w tym np. zwiększenie dostępności usług dostarczania wody/odbioru ścieków) oraz racjonalizację kosztów i korzyści o charakterze organizacyjnym.

Z uwagi na pełnioną przez Spółkę funkcję dostawcy usług w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz odbioru ścieków dla mieszkańców, przedsiębiorców i instytucji na terenie Gminy, to Spółka rozlicza VAT należny związany ze świadczeniem ww. usług.

Po zrealizowaniu kolejnych Inwestycji Gmina udostępniała/udostępnia nowopowstałą Infrastrukturę na rzecz Spółki odpłatnie, na podstawie umów cywilnoprawnych – umów przesyłu w następujący sposób:

·      po zakończeniu prac związanych z budową kanalizacji sanitarnej w miejscowościach … w ramach Inwestycji I (czerwiec 2025 r.), przedmiotowa Infrastruktura nie była w żaden sposób użytkowana przez Gminę ani jakikolwiek inny podmiot z uwagi na brak wykonania przyłączenia do sieci energetycznej przez operatora sieci energetycznej, pomimo złożenia przez Gminę stosownego wniosku w tym zakresie. Możliwość użytkowania nastąpiła dopiero po uzyskaniu podłączenia do sieci energetycznej w styczniu 2026 r. i Gmina udostępniła Infrastrukturę wybudowaną w ramach Inwestycji I Spółce na podstawie odpłatnej umowy przesyłu w styczniu 2026 r.,

·      Infrastruktura wybudowana w ramach Inwestycji II z uwagi na problemy organizacyjne została objęta odpłatną umową przesyłu w styczniu 2024 r., a w okresie pomiędzy przyjęciem tej infrastruktury do użytkowania (luty 2023 r.) a jej udostępnieniem na rzecz Spółki na podstawie umowy przesyłu majątek Inwestycji II był wykorzystywany przez Spółkę nieodpłatnie,

·      Stacja podnoszenia ciśnienia, która została zbudowana w ramach Inwestycji III, została udostępniona na rzecz Spółki do wykorzystania na podstawie odpłatnej umowy przesyłu bezpośrednio po przyjęciu do użytkowania tj. w marcu 2025 r.,

·      Stacja podnoszenia ciśnienia, która została zbudowana w ramach Inwestycji IV w okresie od przyjęcia do użytkowania, tj. od lutego 2026 r. do czasu sfinalizowania formalności związanych z objęciem tego majątku umową przesyłu, tj. do lipca 2026 r. została udostępniona na rzecz Spółki do wykorzystania nieodpłatnie, natomiast od lipca 2026 r. jest objęta odpłatną umową przesyłu.

Z kolei nabyty w ramach Inwestycji I Samochód serwisowy został przez Gminę udostępniony Spółce do wykorzystania nieodpłatnie.

Gmina pierwotnie nie odliczyła VAT naliczonego poniesionego w kosztach realizacji Inwestycji. Jednakże w związku z odpłatnym i opodatkowanym VAT udostępnieniem Spółce Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji w drodze umowy przesyłu, Gmina dokonała stosownej korekty pierwotnych rozliczeń VAT, ujmując w nich VAT naliczony wynikający z faktur dotyczących przedmiotowej Infrastruktury i wystąpiła z wnioskiem o zwrot VAT oraz/lub o zwrot nadpłaty w odpowiednich okresach. Na skutek złożonej korekty Naczelnik …. Urzędu Skarbowego w … (dalej: „Organ”) wszczął kontrolę podatkową w tym zakresie za czerwiec 2025 r., w którym to miesiącu Gmina uwzględniła VAT naliczony z faktur dotyczących Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji I oraz Inwestycji IV.

Z przeprowadzonej kontroli podatkowej Organ sporządził protokół kontroli nr …, w którym uznał, że „w sytuacji rażąco nieadekwatnie ustalonej wysokości wynagrodzenia za usługę przesyłu, nie można uznać, że transakcja w ramach której Gmina udostępnia swój majątek, ma charakter odpłatny” (str. 53), a następnie stwierdził co następuje: „Oceniając całość okoliczności i warunków realizowanej przez Gminę transakcji, polegającej na oddaniu składników mienia Gminy, tj. infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz w odniesieniu do wysokości ustalonego czynszu, z uwagi na asymetrię tych świadczeń oraz brak między nimi ekonomicznego i bezpośredniego związku, należy uznać, że umowa przesyłu nie ma charakteru odpłatnego. Prowadzi to do uznania, że nie jest spełniony warunek odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. warunek związku z czynnością opodatkowaną” (str. 57).

W efekcie Organ uznał, że Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia w zakresie VAT naliczonego z faktur dokumentujących Inwestycje I oraz IV.

Na skutek zajęcia przez Organ wskazanego wyżej stanowiska Gmina wycofała złożone wcześniej korekty swoich rozliczeń VAT w zakresie VAT naliczonego związanego z Inwestycjami I-IV. Aktualnie zatem rozliczenia VAT Gminy nie uwzględniają VAT naliczonego związanego z Inwestycjami I-IV.

Obecnie Gmina podjęła decyzję o wniesieniu do Spółki majątku nabytego/wytworzonego w ramach Inwestycji w drodze aportu (aport rzeczowy, wkład niepieniężny). Przedmiotem aportu nie będzie grunt, na którym posadowiona jest Infrastruktura wybudowana w ramach Inwestycji, a wyłącznie sama Infrastruktura oraz Samochód serwisowy.

Po przeprowadzeniu niezbędnych czynności techniczno-organizacyjno-prawnych, jeszcze w 2026 r. Gmina planuje wnieść do Spółki majątek Inwestycji (tj. sieci kanalizacyjne, stacje podnoszenia ciśnienia oraz Samochód serwisowy) aportem, jako wkład w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki. W efekcie tej czynności Spółka stanie się właścicielem majątku wytworzonego/nabytego w ramach Inwestycji, który służy/będzie służył Spółce do prowadzenia działalności w zakresie dostarczania wody/odprowadzania ścieków. Przekazanie przez Gminę na rzecz Spółki majątku wytworzonego/nabytego w ramach Inwestycji zostanie udokumentowane aktem notarialnym/umową oraz stosowną fakturą.

W przypadku, gdyby w ramach interpretacji wydanej na skutek niniejszego wniosku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że aport sieci kanalizacyjnej w miejscowościach … wybudowanej w ramach Inwestycji II może podlegać zwolnieniu z opodatkowania VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT (przedmiotowa kwestia jest przedmiotem pytania 2 niniejszego wniosku), Gmina oraz Spółka, jako zarejestrowani czynni podatnicy VAT, złożą w akcie notarialnym dokumentującym zbycie przedmiotowego majątku na rzecz Spółki zgodne oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 i 11 ustawy o VAT, tj. zrezygnują ze zwolnienia z VAT dla dostawy Infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji II i wybiorą opodatkowanie przedmiotowej transakcji.

Gmina planuje dokonać rozliczenia omawianej transakcji aportu do Spółki Samochodu serwisowego oraz Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji, w taki sposób, by wynagrodzenie otrzymane przez Gminę w związku z aportem składało się w części z otrzymanych udziałów w kapitale zakładowym Spółki (ogółu praw i obowiązków przysługujących ich posiadaczowi), a w części ze środków pieniężnych odpowiadających wartości podatku VAT należnego po stronie Gminy związanego z aportem (a nie w całości z otrzymanych udziałów w odpowiedniej wartości). W szczególności, zgodnie z planowanym rozliczeniem:

  • kwota netto otrzymana przez Gminę w związku z aportem stanowić będzie wartość otrzymanych przez Gminę udziałów w kapitale zakładowym Spółki. Kwota ta odpowiadała będzie zasadniczo wartości netto Samochodu serwisowego oraz Infrastruktury powstałej/nabytej w ramach Inwestycji planowanych do wniesienia przez Gminę w formie wkładu niepieniężnego (aportu), przy czym z uwagi na charakter transakcji wniesienia wkładu niepieniężnego łączna wartość otrzymanych przez Gminę udziałów stanowiła będzie wielokrotność wartości nominalnej pojedynczego udziału. Kwota ta nie obejmuje zatem naturalnie występującej różnicy pomiędzy dokładną wartością netto ww. składników aportu a sumą otrzymanych udziałów – tj. agio, czyli niepodzielnej reszty mniejszej od pojedynczego udziału, która to kwota zostanie przeznaczona na kapitał zapasowy Spółki, natomiast
  • kwota VAT należnego z tytułu omawianej transakcji, wynikająca z odpowiedniej faktury VAT wystawionej przez Gminę, uregulowana zostanie przez Spółkę na rzecz Gminy w formie pieniężnej.

Odpowiednie zapisy określające wynagrodzenie Gminy zostaną zawarte w dokumentacji związanej z aportem (w tym akt notarialny/umowa).

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w ramach aportu na Spółkę zostanie przeniesiona jedynie własność majątku wytworzonego/nabytego w ramach Inwestycji, tj. Infrastruktura w postaci dwóch sieci kanalizacyjnych oraz dwóch stacji podnoszenia ciśnienia i Samochód serwisowy, więc nie dojdzie do przeniesienia innych elementów wymienionych w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795; dalej: „Kodeks cywilny”). Planowana transakcja aportu nie obejmie zatem przeniesienia na rzecz Spółki:

·      oznaczenia indywidualizującego przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnionej części (nazwa przedsiębiorstwa);

·      praw wynikających z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikających z innych stosunków prawnych;

·      wierzytelności, praw z papierów wartościowych, rachunków bankowych i środków pieniężnych;

·      zobowiązań Gminy (w szczególności zobowiązania z tytułu pożyczek lub kredytów);

·      koncesji, licencji i zezwoleń;

·      patentów i innych praw własności przemysłowej;

·      tajemnic przedsiębiorstwa;

·      ksiąg i dokumentów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;

·      umów o pracę osób zatrudnionych w Gminie (tj. nie dojdzie do przeniesienia zakładu pracy).

Powyższe wynika z tego, iż majątek powstały/nabyty w ramach Inwestycji stanowi wyłącznie wybrane elementy wchodzące w skład Infrastruktury występującej na terenie Gminy.

Od dnia oddania poszczególnych środków trwałych wytworzonych/nabytych w ramach Inwestycji do użytkowania Gmina nie ponosiła i do dnia planowanego aportu nie poniesie wydatków na ich ulepszenie, które miałyby przekroczyć 30% wartości początkowej tych środków trwałych.

Gmina wskazuje, że majątek Inwestycji nie był/nie jest przez nią wykorzystywany wyłącznie na cele działalności zwolnionej z opodatkowania VAT.

W uzupełnieniu wniosku, w odpowiedzi na postawione w wezwaniu pytania, wskazali Państwo:

1)  Czy na moment wniesienia aportem do Spółki:

·      Inwestycji pn. „…” oraz zakupionego samochodu … do obsługi technicznej systemu kanalizacyjnego (dalej: „Inwestycja I”);

·      Inwestycji pn. „…” (dalej: „Inwestycja II”);

·      Inwestycji pn. „…” (dalej: „Inwestycja III”);

·      Inwestycji pn. „…” (dalej: „Inwestycja IV”)

a)  przedmiot aportu będzie stanowił: dział, wydział, oddział itp.? Czy takie wyodrębnienie przedmiotu aportu będzie wynikało np. ze statutu, regulaminu lub innego dokumentu?

b)  przedmiot aportu będzie posiadał samodzielność finansową, pozwalającą na autonomiczne funkcjonowanie w obrocie gospodarczym oraz/lub czy na podstawie prowadzonej przez Państwa ewidencji księgowej możliwe będzie przyporządkowanie nie tylko przychodów i kosztów, ale również należności i zobowiązań do tego wyodrębnionego przedmiotu aportu, przez co możliwe będzie określenie wyniku finansowego?

c)  w oparciu o przedmiot aportu, bez ponoszenia dodatkowych działań oraz nakładów, możliwe będzie prowadzenie działalności gospodarczej?

Odpowiedź Gminy:

Gmina pragnie podkreślić, iż ustalenie czy przedmiot aportu na moment wniesienia go do Spółki będzie stanowił organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania, jest przedmiotem zapytania Gminy przedstawionego we Wniosku.

Zatem w ramach udzielenia odpowiedzi na przedmiotowe pytanie Gmina przedstawia w ww. zakresie opis faktów oraz swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu do Wniosku.

Gmina wskazuje, że przedmiot aportu na moment wniesienia go do Spółki nie będzie wyodrębniony jako dział/wydział/oddział itp.

W odniesieniu do samodzielności finansowej – Gmina wyjaśnia, że przedmiotem aportu są konkretne środki trwałe (Organ wymienił je w treści pytania), w stosunku do których Gmina nie ustala wyniku finansowego. Planowana transakcja wniesienia aportu nie obejmie przeniesienia należności Gminy, przeniesienia rachunków bankowych Gminy oraz środków pieniężnych zdeponowanych na tych rachunkach, jak również Spółka nie przejmie zobowiązań Gminy (w szczególności zobowiązań z tytułu pożyczek lub kredytów).

W odniesieniu do samodzielności funkcjonalnej z kolei należy zwrócić uwagę, że przedmiotem aportu, jak wskazała Gmina we Wniosku, będzie wyłącznie infrastruktura wytworzona w ramach Inwestycji I-IV oraz nabyty pojazd w ramach Inwestycji I. W ocenie Gminy majątek taki z natury rzeczy sam w sobie nie może stanowić niezależnego przedsiębiorstwa. W ramach planowanego aportu nie dojdzie do przeniesienia umów o pracę osób zatrudnionych w Gminie (tj. nie dojdzie do przeniesienia zakładu pracy), umów z kontrahentami, funkcji administracyjnych, księgowych, rozliczeniowych itd. - to Spółka posiada pełne zaplecze w tym zakresie.

2)  Czy Spółka będzie mogła prowadzić działalność gospodarczą wyłącznie w oparciu o wniesione do niej składniki majątkowe, czy będzie musiała podjąć/wykonać działania faktyczne lub prawne (np. zawarcie umów, zapewnienie innych składników majątku poza nabytymi, itp.), aby taką działalność prowadzić?

Odpowiedź Gminy:

Inwestycja I

Aportowana Infrastruktura, wybudowana w ramach Inwestycji I oraz nabyty Samochód serwisowy będą stanowiły jedynie część składową całej infrastruktury kanalizacyjnej, którą Spółka wykorzystuje w celu prowadzenia działalności w zakresie odbioru i oczyszczania ścieków na terenie Gminy. W kontekście powyższego należy podkreślić, iż w ocenie Gminy samo nabycie przez Spółkę (w drodze aportu) omawianych składników majątkowych nie jest wystarczające do prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej z ich wykorzystaniem (tj. działalności w zakresie odbioru i oczyszczania ścieków), gdyż konieczne w tym zakresie jest podjęcie/wykonanie dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcie umów, zapewnienie innych składników majątku poza nabytymi itp.).

Inwestycja II

Aportowana Infrastruktura, wybudowana w ramach Inwestycji II będzie stanowiła jedynie część składową całej infrastruktury kanalizacyjnej, którą Spółka wykorzystuje w celu prowadzenia działalności w zakresie odbioru i oczyszczania ścieków na terenie Gminy. W kontekście powyższego należy podkreślić, iż w ocenie Gminy samo nabycie przez Spółkę (w drodze aportu) omawianych składników majątkowych nie jest wystarczające do prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej z ich wykorzystaniem (tj. działalności w zakresie odbioru i oczyszczania ścieków), gdyż konieczne w tym zakresie jest podjęcie/wykonanie dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcie umów, zapewnienie innych składników majątku poza nabytymi itp.).

Inwestycja III

Aportowana Infrastruktura, wybudowana w ramach Inwestycji III będzie stanowiła jedynie część składową całej infrastruktury wodociągowej, którą Spółka wykorzystuje w celu prowadzenia działalności w zakresie dostarczania wody na terenie Gminy. W kontekście powyższego należy podkreślić, iż w ocenie Gminy samo nabycie przez Spółkę (w drodze aportu) omawianych składników majątkowych nie jest wystarczające do prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej z ich wykorzystaniem (tj. działalności w zakresie odbioru i oczyszczania ścieków), gdyż konieczne w tym zakresie jest podjęcie/wykonanie dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcie umów, zapewnienie innych składników majątku poza nabytymi itp.).

Inwestycja IV

Aportowana Infrastruktura, wybudowana w ramach Inwestycji IV będzie stanowiła jedynie część składową całej infrastruktury wodociągowej, którą Spółka wykorzystuje w celu prowadzenia działalności w zakresie dostarczania wody na terenie Gminy. W kontekście powyższego należy podkreślić, iż w ocenie Gminy samo nabycie przez Spółkę (w drodze aportu) omawianych składników majątkowych nie jest wystarczające do prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej z ich wykorzystaniem (tj. działalności w zakresie odbioru i oczyszczania ścieków), gdyż konieczne w tym zakresie jest podjęcie / wykonanie dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcie umów, zapewnienie innych składników majątku poza nabytymi itp.).

3)  Czy przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją Inwestycji II, Inwestycji III oraz w odniesieniu do zakupu samochodu ciężarowego marki … zakupionego w ramach Inwestycji I?

Odpowiedź Gminy:

Inwestycja II

Jak Gmina wskazywała we wniosku, w celu dokonania aportu majątku na rzecz Spółki Gmina zobowiązana jest/będzie podjąć szereg działań o charakterze formalno-prawnym, które pozwolą jej na prawidłowe przygotowanie procesu aportu, zabezpieczenie tego procesu oraz przeprowadzenie go zgodnie z prawem. Po przeprowadzeniu niezbędnych ww. czynności techniczno-organizacyjno-prawnych, Gmina zamierza dokonać wniesienia majątku Inwestycji II w drodze czynności aportu na rzecz Spółki jeszcze w 2026 r.

Ponadto, Gmina pragnie wskazać, iż pierwotnie nie odliczyła VAT naliczonego poniesionego w kosztach realizacji Inwestycji II. Jednakże w związku z odpłatnym i opodatkowanym VAT udostępnieniem Spółce Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji II w drodze umowy przesyłu, Gmina dokonała stosownej korekty pierwotnych rozliczeń VAT ujmując w nich VAT naliczony wynikający z faktur dotyczących przedmiotowej Infrastruktury i wystąpiła z wnioskiem o zwrot VAT oraz/lub o zwrot nadpłaty w odpowiednich okresach.

Na skutek złożonej korekty Naczelnik … Urzędu Skarbowego w … (dalej: „Naczelnik”) wszczął kontrolę podatkową w tym zakresie za czerwiec 2025 r., w którym to miesiącu Gmina uwzględniła VAT naliczony z faktur dotyczących Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji I oraz Inwestycji IV.

Z przeprowadzonej kontroli podatkowej Naczelnik sporządził protokół kontroli nr …, w którym uznał, że „w sytuacji rażąco nieadekwatnie ustalonej wysokości wynagrodzenia za usługę przesyłu, nie można uznać, że transakcja w ramach której Gmina udostępnia swój majątek, ma charakter odpłatny” (str. 53), a następnie stwierdził co następuje: „Oceniając całość okoliczności i warunków realizowanej przez Gminę transakcji, polegającej na oddaniu składników mienia Gminy, tj. infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz w odniesieniu do wysokości ustalonego czynszu, z uwagi na asymetrię tych świadczeń oraz brak między nimi ekonomicznego i bezpośredniego związku, należy uznać, że umowa przesyłu nie ma charakteru odpłatnego. Prowadzi to do uznania, że nie jest spełniony warunek odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. warunek związku z czynnością opodatkowaną” (str. 57).

W efekcie Naczelnik uznał, że Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia w zakresie VAT naliczonego z faktur dokumentujących Inwestycje I oraz IV.

Na skutek zajęcia przez Naczelnika wskazanego wyżej stanowiska Gmina wycofała złożone wcześniej korekty swoich rozliczeń VAT w zakresie VAT naliczonego związanego z Inwestycjami I-IV. Aktualnie zatem rozliczenia VAT Gminy nie uwzględniają VAT naliczonego związanego z Inwestycjami I-IV.

W związku z powyższym, Gmina przyjmuje stanowisko wyrażone przez Naczelnika, że nie przysługiwało jej prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją Inwestycji II.

Obecnie Gmina podjęła decyzję o wniesieniu do Spółki majątku wytworzonego w ramach Inwestycji II w drodze aportu (aport rzeczowy, wkład niepieniężny), w związku z którym w ocenie Gminy jeszcze w 2026 r. Gmina nabędzie prawo do odliczenia podatku VAT od Inwestycji II w wysokości 7/10 podatku VAT naliczonego, o czym szerzej Gmina wskazała w uzasadnieniu swojego stanowiska do pytania 5 Wniosku. Gmina pragnie jednak zwrócić uwagę, że kwestia prawa do odliczenia VAT stanowi przedmiot zapytania w kierowanym do Organu Wniosku.

Po otrzymaniu przez Gminę interpretacji indywidualnej w aktualnym stanie faktycznym i po uzyskaniu potwierdzenia co do metodologii odliczenia, Gmina zamierza dokonać odliczenia zgodnie z metodologią wskazaną w przedmiotowej interpretacji.

Inwestycja III

Jak Gmina wskazywała we wniosku, w celu dokonania aportu majątku na rzecz Spółki Gmina zobowiązana jest/będzie podjąć szereg działań o charakterze formalno-prawnym, które pozwolą jej na prawidłowe przygotowanie procesu aportu, zabezpieczenie tego procesu oraz przeprowadzenie go zgodnie z prawem. Po przeprowadzeniu niezbędnych ww. czynności techniczno-organizacyjno-prawnych, Gmina zamierza dokonać wniesienia majątku Inwestycji III w drodze czynności aportu na rzecz Spółki jeszcze w 2026 r.

Ponadto, Gmina pragnie wskazać, iż pierwotnie nie odliczyła VAT naliczonego poniesionego w kosztach realizacji Inwestycji III. Jednakże w związku z odpłatnym i opodatkowanym VAT udostępnieniem Spółce Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji III w drodze umowy przesyłu, Gmina dokonała stosownej korekty pierwotnych rozliczeń VAT ujmując w nich VAT naliczony wynikający z faktur dotyczących przedmiotowej Infrastruktury i wystąpiła z wnioskiem o zwrot VAT oraz/lub o zwrot nadpłaty w odpowiednich okresach.

Na skutek złożonej korekty Naczelnik wszczął kontrolę podatkową w tym zakresie za czerwiec 2025 r., w którym to miesiącu Gmina uwzględniła VAT naliczony z faktur dotyczących Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji I oraz Inwestycji IV.

Z przeprowadzonej kontroli podatkowej Naczelnik sporządził protokół kontroli nr …, w którym uznał, że „w sytuacji rażąco nieadekwatnie ustalonej wysokości wynagrodzenia za usługę przesyłu, nie można uznać, że transakcja w ramach której Gmina udostępnia swój majątek, ma charakter odpłatny” (str. 53), a następnie stwierdził co następuje: „Oceniając całość okoliczności i warunków realizowanej przez Gminę transakcji, polegającej na oddaniu składników mienia Gminy, tj. infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz w odniesieniu do wysokości ustalonego czynszu, z uwagi na asymetrię tych świadczeń oraz brak między nimi ekonomicznego i bezpośredniego związku, należy uznać, że umowa przesyłu nie ma charakteru odpłatnego. Prowadzi to do uznania, że nie jest spełniony warunek odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. warunek związku z czynnością opodatkowaną” (str. 57).

W efekcie Naczelnik uznał, że Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia w zakresie VAT naliczonego z faktur dokumentujących Inwestycje I oraz IV.

Na skutek zajęcia przez Naczelnika wskazanego wyżej stanowiska Gmina wycofała złożone wcześniej korekty swoich rozliczeń VAT w zakresie VAT naliczonego związanego z Inwestycjami I-IV. Aktualnie zatem rozliczenia VAT Gminy nie uwzględniają VAT naliczonego związanego z Inwestycjami I-IV.

W związku z powyższym, Gmina przyjmuje stanowisko wyrażone przez Naczelnika, że nie przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją Inwestycji III.

Obecnie Gmina podjęła decyzję o wniesieniu do Spółki majątku wytworzonego w ramach Inwestycji III w drodze aportu (aport rzeczowy, wkład niepieniężny), w związku z którym w ocenie Gminy jeszcze w 2026 r. Gmina nabędzie prawo do odliczenia podatku VAT od Inwestycji III w wysokości 9/10 podatku, o czym szerzej Gmina wskazała w uzasadnieniu swojego stanowiska do pytania 5 Wniosku. Gmina pragnie jednak zwrócić uwagę, że kwestia prawa do odliczenia VAT stanowi przedmiot zapytania w kierowanym do Organu Wniosku.

Po otrzymaniu przez Gminę interpretacji indywidualnej w aktualnym stanie faktycznym i po uzyskaniu potwierdzenia co do metodologii odliczenia, Gmina zamierza dokonać odliczenia zgodnie z metodologią wskazaną w przedmiotowej interpretacji.

Samochód serwisowy nabyty w ramach Inwestycji I

Jak Gmina wskazywała we Wniosku, w celu dokonania aportu majątku na rzecz Spółki Gmina zobowiązana jest/będzie podjąć szereg działań o charakterze formalno-prawnym, które pozwolą jej na prawidłowe przygotowanie procesu aportu, zabezpieczenie tego procesu oraz przeprowadzenie go zgodnie z prawem. Po przeprowadzeniu niezbędnych ww. czynności techniczno-organizacyjno-prawnych, Gmina zamierza dokonać wniesienia majątku Inwestycji I w postaci Samochodu serwisowego w drodze czynności aportu na rzecz Spółki jeszcze w 2026 r.

Gminie na tę chwilę nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT, gdyż nabyty w ramach Inwestycji I Samochód serwisowy jest obecnie wykorzystywany przez Spółkę nieodpłatnie. Niemniej jednak po dokonaniu aportu jeszcze w 2026 r, Gmina w jej ocenie nabędzie prawo do odliczenia podatku VAT od Inwestycji I (w zakresie Samochodu serwisowego) w wysokości 3/5 podatku, o czym szerzej Gmina wskazała w uzasadnieniu swojego stanowiska do pytania 6 Wniosku. Gmina pragnie jednak zwrócić uwagę, że kwestia prawa do odliczenia VAT stanowi przedmiot zapytania w kierowanym do Organu Wniosku.

Pytania

1.  Czy wniesienie aportem majątku Inwestycji do Spółki będzie stanowić wyłączoną z opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT transakcję zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa? 

2.  Czy wniesienie aportem majątku Inwestycji do Spółki będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z opodatkowania VAT? 

3.  Czy w świetle art. 29a ust. 1 oraz ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania VAT dla czynności wniesienia aportem do Spółki majątku Inwestycji będzie określona w odpowiedniej umowie wartość otrzymanych przez Gminę udziałów, tj. bez należnej Gminie od Spółki kwoty środków pieniężnych odpowiadających kwocie podatku VAT należnego z tytułu aportu?

4.  Czy w analizowanej sytuacji w związku z wniesieniem aportem do Spółki majątku Inwestycji, Gminie przysługiwać będzie prawo do odliczenia VAT od wydatków związanych z realizacją Inwestycji i dokonania korekty zwiększającej polegającej na ujęciu w deklaracji za okres, w którym nastąpi aport, łącznej kwoty VAT naliczonego związanego z Inwestycjami, przypadającej na cały pozostały okres korekty dla Inwestycji w rozumieniu art. 91 ust. 2 ustawy o VAT? 

5.  Czy w przypadku VAT naliczonego związanego z budową Infrastruktury w ramach Inwestycji, zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, długość okresu korekty wieloletniej wynosić powinna 10 lat, a tym samym w przypadku dokonania aportu w 2026 r. przedmiotowego majątku kwota korekty, o której mowa w pytaniu nr 4, powinna wynosić:

a)  10/10 sumy VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z budową Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji I,

b)  7/10 sumy VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z budową Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji II,

c)   9/10 sumy VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z budową Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji III,

d)  10/10 sumy VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z budową Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji IV?   

6.  Czy w analizowanej sytuacji w przypadku VAT naliczonego związanego z nabyciem Samochodu serwisowego, zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, długość okresu korekty wieloletniej wynosić powinna 5 lat, a tym samym w przypadku dokonania aportu Samochodu serwisowego w 2026 r. kwota korekty, o której mowa w pytaniu nr 4, powinna wynosić 3/5 sumy VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z nabyciem Samochodu serwisowego?    

Państwa stanowisko w sprawie

1.  Wniesienie aportem majątku Inwestycji do Spółki nie będzie stanowić wyłączonej z opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

2.  Wniesienie aportem majątku Inwestycji do Spółki będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z opodatkowania VAT.

3.  W świetle art. 29a ust. 1 oraz ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania VAT dla czynności wniesienia aportem do Spółki majątku Inwestycji będzie określona w odpowiedniej umowie wartość otrzymanych przez Gminę udziałów, tj. bez należnej Gminie od Spółki kwoty środków pieniężnych odpowiadających kwocie podatku VAT należnego z tytułu aportu.

4.  W analizowanej sytuacji w związku z wniesieniem aportem do Spółki majątku Inwestycji, Gminie przysługiwać będzie prawo do odliczenia VAT od wydatków związanych z realizacją Inwestycji i dokonania korekty zwiększającej polegającej na ujęciu w deklaracji za okres, w którym nastąpi aport, łącznej kwoty VAT naliczonego związanego z Inwestycjami, przypadającej na cały pozostały okres korekty dla Inwestycji w rozumieniu art. 91 ust. 2 ustawy o VAT.

5.  W przypadku VAT naliczonego związanego z budową Infrastruktury w ramach Inwestycji, zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, w analizowanej sytuacji długość okresu korekty wieloletniej wynosić powinna 10 lat, a tym samym w przypadku dokonania aportu w 2026 r. kwota korekty, o której mowa w pytaniu nr 4, powinna wynosić:

a)  10/10 sumy VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z budową Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji I,

b)  7/10 sumy VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z budową Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji II,

c)  9/10 sumy VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z budową Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji III,

d)  10/10 sumy VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z budową Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji IV.

6.  W analizowanej sytuacji w przypadku VAT naliczonego związanego z nabyciem Samochodu serwisowego, zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, długość okresu korekty wieloletniej wynosić powinna 5 lat, a tym samym w przypadku dokonania aportu Samochodu serwisowego w 2026 r. kwota korekty, o której mowa w pytaniu nr 4, powinna wynosić 3/5 sumy VAT naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z nabyciem Samochodu serwisowego.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad. 1

Planowane wniesienie aportem majątku Inwestycji do Spółki stanowić będzie czynność cywilnoprawną. W rezultacie, Gmina działać będzie w przypadku tej czynności jako podatnik VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

Transakcja wniesienia majątku Inwestycji do Spółki nie powinna być w ocenie Gminy uznana przy tym za czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT na mocy art. 6 pkt 1 ustawy o VAT. Przepis ten przewiduje, że z zakresu opodatkowania VAT wyłączone są transakcje zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1)  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2)  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3)  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4)  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5)  koncesje, licencje i zezwolenia;

6)  patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7)  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8)  tajemnice przedsiębiorstwa;

9)  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Co prawda ww. pojęcie nie zostało zdefiniowane w ustawie o VAT, niemniej, skoro ustawodawca zdefiniował dane pojęcie w systemie prawnym (tutaj: Kodeksie cywilnym) to nie ma podstaw do tego, aby odrzucać istniejącą definicję i tworzyć nową.

Natomiast pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa zostało zdefiniowane bezpośrednio w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zgodnie z którym zorganizowana część przedsiębiorstwa to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Zdaniem Gminy, składniki majątkowe, które będą przedmiotem aportu nie będą stanowić ani przedsiębiorstwa, ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przedmiotem aportu będzie jedynie majątek powstały/nabyty w ramach Inwestycji w postaci dwóch wybranych sieci kanalizacyjnych, dwóch stacji podnoszenia ciśnienia oraz Samochodu serwisowego. Jak zaznaczono w opisie zdarzenia przyszłego, transakcja wniesienia aportu nie będzie obejmować przeniesienia należności Gminy, jak również przeniesienia rachunków bankowych oraz środków pieniężnych zdeponowanych na rachunkach Gminy. Spółka nie przejmie również zobowiązań Gminy (w szczególności zobowiązań z tytułu pożyczek lub kredytów). W ramach aportu nie dojdzie równocześnie do przeniesienia umów o pracę osób zatrudnionych w Gminie (tj. nie dojdzie do przeniesienia zakładu pracy). Mając na uwadze powyższe należy również zauważyć, że majątek powstały/nabyty w ramach Inwestycji stanowi wyłącznie wybrane elementy z całości Infrastruktury występującej na terenie Gminy, którą zresztą zarządza sama Spółka przy pomocy własnych zasobów.

Tym samym nie można uznać, że wniesiony przez Gminę aportem majątek powstały/nabyty w ramach Inwestycji stanowić będzie przedsiębiorstwo – Gmina w ramach aportu przeniesie wyłącznie określone składniki majątkowe, którym nie będą towarzyszyć żadne inne elementy wymienione w art. 551 Kodeksu cywilnego.

Przedmiotem aportu nie będzie też zorganizowana część przedsiębiorstwa, gdyż majątek powstały/nabyty w ramach Inwestycji nie będzie organizacyjnie i finansowo wyodrębnionym w istniejącym przedsiębiorstwie zespołem składników materialnych i niematerialnych, nie będzie obejmować zobowiązań i nie będzie mógł w ocenie Gminy stanowić niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, w tym przypadku z zakresu działalności wodno-kanalizacyjnej.

Czynność aportu stanowić będzie zatem podlegającą VAT odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. W jej przypadku dojdzie do przeniesienia na Spółkę prawa do rozporządzania jak właściciel Samochodem serwisowym oraz Infrastrukturą nabytą/powstałą w ramach Inwestycji, w zamian za uzyskane przez Gminę wynagrodzenie w postaci udziałów w Spółce (w zakresie wartości netto przedmiotu aportu) oraz w postaci środków pieniężnych (w zakresie VAT należnego).

Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych, przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS”) z dnia:

·      27 grudnia 2024 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.765.2024.1.JKU, w której Organ stwierdził: „Wniesienie aportem do Spółki infrastruktury, powstałej w ramach Inwestycji, nie będzie stanowić wyłączonej z opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy transakcji zbycia przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa”;

·      16 października 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.430.2024.2.MK, w której Organ wskazał: „(…) wniesienie przez Państwa aportem do Spółki Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji nie będzie stanowić wyłączonej z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy, transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa”;

·      25 kwietnia 2024 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.97.2024.1.JK, w której Organ stwierdził, że „(…) wniesienie aportem do Spółki infrastruktury kanalizacyjnej, powstałej w ramach realizacji Inwestycji, nie będzie stanowić wyłączonej z opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy transakcji zbycia przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa.”;

·      5 stycznia 2023    r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.769.2022.2.AJB, w której Organ stwierdził: „(…) wniesienie aportem powstałego w ramach inwestycji majątku w zamian za udziały oraz środki pieniężne należy uznać za odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju. W analizowanym przypadku wystąpią Państwo w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, a ww. czynność – zdefiniowana jako dostawa towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy”;

·      7 października 2022 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.538.2022.2.AMA, w której Organ wskazał: „(…) wniesienie przez Gminę do Spółki aportem Infrastruktury powstałej w wyniku realizacji Inwestycji w zakresie objętym Wnioskiem, stanowiące odpłatną dostawę towarów, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i nie będzie korzystało ze zwolnienia od tego podatku”.

Uwzględniając przedstawione powyżej uwagi, należy stwierdzić, że wniesienie aportem do Spółki majątku nabytego/powstałego w ramach Inwestycji (tj. Samochodu serwisowego oraz Infrastruktury w postaci dwóch sieci kanalizacyjnych i dwóch stacji podnoszenia ciśnienia) nie będzie stanowić zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a tym samym w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Ad. 2

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 6 ww. ustawy nie uważa się za podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jako że jednostki samorządu terytorialnego są wyposażone w osobowość prawną oraz w określonym zakresie wykonują samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, należy uznać, iż spełniają zawartą w tym przepisie definicję podatnika VAT. Oznacza to, że w zakresie czynności cywilnoprawnych dokonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego, nawet gdy dotyczą one zadań własnych gmin, podmioty te powinny być uznawane za podatników VAT.

Zatem w przypadku, gdy Gmina realizuje należące do niej zadania na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. na warunkach i w okolicznościach właściwych również dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą - powinna być ona traktowana jako podatnik VAT, gdyż w przedmiotowym zakresie działa ona de facto w sposób analogiczny do tych podmiotów.

Jednocześnie, zgodnie z wyjaśnieniami Gminy przedstawionymi w odpowiedzi na pytanie nr 1, planowana przez Gminę czynność wniesienia aportem majątku Inwestycji do Spółki, stanowić będzie na gruncie VAT podlegającą opodatkowaniu odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje jednak, czy do przedmiotowej transakcji powinno znaleźć zastosowanie zwolnienie z VAT przewidziane w ustawie o VAT lub wydanych do niej rozporządzeniach wykonawczych.

Zważywszy, że w zaistniałym zdarzeniu przyszłym przedmiotem aportu będą budowle (tj. sieci kanalizacyjne i stacje podnoszenia ciśnienia), w tym zakresie transakcja aportu powinna zostać opodatkowana według zasad przewidzianych dla tych budowli.

Zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a)  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Definicja pojęcia pierwszego zasiedlenia została przy tym zawarta w art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, który stanowi, iż przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)  wybudowaniu lub

b)  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z treści powołanych przepisów wynika zatem, iż w sytuacji, w której dostawa budynków, budowli lub ich części, w tym ich aport, dokonywana jest w ramach pierwszego zasiedlenia lub ma miejsce w okresie krótszym niż 2 lata od momentu pierwszego zasiedlenia, które należy rozumieć, przede wszystkim jako oddanie do używania pierwszemu użytkownikowi budynków, budowli lub ich części po ich wybudowaniu, zwolnienie z VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT nie znajdzie zastosowania.

a.  aport Infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji I, III i IV

W ocenie Gminy, taka właśnie sytuacja będzie miała miejsce w przypadku Inwestycji I (w zakresie Infrastruktury), Inwestycji III oraz Inwestycji IV. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Inwestycja I została zakończona (tj. sporządzono OT) w czerwcu 2025 r., Inwestycja III została zakończona w marcu 2025 r., natomiast Inwestycja IV została zakończona w lutym 2026 r. Jednocześnie Gmina dokona aportu Infrastruktury wybudowanej w ramach tych zadań w 2026 r., a przed datą aportu nie będzie ponosić wydatków na ulepszenie przedmiotowej Infrastruktury. Powyższe oznacza zatem, iż aport sieci kanalizacyjnej wybudowanej w ramach Inwestycji I oraz aport stacji podnoszenia ciśnienia wybudowanych w ramach Inwestycji III i IV nastąpi w okresie krótszym niż 2 lata od momentu ich pierwszego zasiedlenia, w konsekwencji czego w odniesieniu do tego majątku zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT nie będzie mogło znaleźć zastosowania.

b.  aport Infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji II

Z kolei w przypadku Infrastruktury wybudowanej w ramach inwestycji II, w ocenie Gminy, aport będzie miał miejsce po upływie okresu dłuższego niż okres 2 lat od pierwszego zasiedlenia, gdyż Inwestycję II zakończono w lutym 2023 r. i następnie udostępniono ją Spółce do wykorzystania.

W konsekwencji, dla aportu Infrastruktury wybudowanej w ramach inwestycji II zasadniczo możliwym byłoby zastosowanie zwolnienie z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Jednocześnie jednak, jak Gmina wskazała w opisie zdarzenia przyszłego, w przypadku gdy aport wybudowanej w ramach Inwestycji II sieci kanalizacyjnej w miejscowościach … będzie podlegał zwolnieniu z opodatkowania VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, Gmina oraz Spółka, jako zarejestrowani czynni podatnicy VAT, złożą w akcie notarialnym dokumentującym zbycie przedmiotowego majątku na rzecz Spółki zgodne oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 i 11 ustawy o VAT, tj. zrezygnują ze zwolnienia z VAT dla dostawy Infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji II i wybiorą opodatkowanie przedmiotowej transakcji.

Zgodnie bowiem z treścią art. 43 ust. 10 ustawy o VAT podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1)  są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;

2)  złożą:

a)  przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub

b)  w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów

- zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Jednocześnie jak stanowi art. 43 ust. 11 ustawy o VAT, oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać:

1)    imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;

2)    planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części - w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a;

3)    adres budynku, budowli lub ich części.

W konsekwencji, w wyniku złożenia przez Gminę i Spółkę w stosownym akcie notarialnym ww. oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT i wyborze opodatkowania transakcji aportu Infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji II, przedmiotowa transakcja będzie podlegała opodatkowaniu VAT.

c.   aport Samochodu serwisowego nabytego w ramach Inwestycji I

Zdaniem Gminy, aport Samochodu serwisowego będzie podlegał opodatkowaniu VAT i również w tym przypadku przepisy nie przewidują możliwości zwolnienia z opodatkowania VAT, ani preferencyjnej stawki opodatkowania.

d.  zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2

Końcowo należy zauważyć, że w analizowanej sytuacji nie znajdzie również zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. W myśl tego przepisu zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jak wynika z powołanego przepisu, dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, dla dostawy towarów spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

  • towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
  • przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie może przysługiwać dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie choćby jednego ze wskazanych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Jak zostało to wskazane w opisie zdarzenia przyszłego Gmina nie wykorzystywała/nie będzie wykorzystywała Samochodu serwisowego oraz Infrastruktury powstałej/przebudowanej w ramach Inwestycji wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług. W omawianej sytuacji, zwolnienie od podatku VAT na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie będzie miało zatem zastosowania - nie zostaną bowiem spełnione warunki wskazane w ww. przepisie.

Gmina pragnie podkreślić, że odmienna interpretacja powyższych przepisów zakładałaby rozszerzającą wykładnię regulacji dotyczących zwolnień z VAT. Natomiast zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”) oraz polskich sądów administracyjnych, interpretacja przepisów dotyczących zwolnień, jako odstępstwo od reguły ogólnej – tj. zasady powszechności opodatkowania VAT, powinna być dokonywana w sposób ścisły. Takie podejście zostało potwierdzone przykładowo w wyroku w sprawie 348/87 Stichting Uitvoering Financiele Acties (SUFA) przeciwko Staatssecretaris van Financien z dnia 15 czerwca 1989 r., w którym TSUE stwierdził, że „pojęcia stosowane dla określenia zwolnień w art. 13 VI Dyrektywy należy interpretować ściśle, ponieważ stanowią one wyjątki od ogólnej zasady, że podatek obrotowy jest nakładany na wszystkie usługi świadczone za wynagrodzeniem przez podatnika”. Podobne stanowisko zajął TSUE w sprawie C-434/05 Stichting Regionaal Opleidingen Centrum Noord-Kennemerland/West-Friesland (Horizon College) przeciwko Staatssecretaris van Financiën z dnia 14 czerwca 2005 r., w którym dodatkowo podkreślił, że „interpretacja pojęć używanych do opisania zwolnień powinna być zgodna z celami realizowanymi przez owe zwolnienia oraz zasadą neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system podatku VAT”.

Powyższa zasada ścisłej interpretacji zakresu zwolnień została również wielokrotnie podkreślona w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 1 czerwca 2009 r., sygn. III SA/Gl 257/09 stwierdził, że „zwolnienia przedmiotowe wprowadzone przepisami VI Dyrektywy stanowią istotny wyłom od zasady powszechności i ostatecznego opodatkowania konsumpcji. Wszelkie odstępstwa od tych zasad mogą być w Państwach Członkowskich stosowane wyłącznie w sytuacji, gdy taką możliwość przewidują przepisy wspólnotowe, które nie mogą być interpretowane rozszerzająco”. Stanowisko to zostało potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. I FSK 111/09.

e.  konkluzja

Podsumowując, w opinii Gminy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym transakcja wniesienia przez Gminę aportem majątku Inwestycji do Spółki będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia z opodatkowania VAT.

Ad. 3

Zgodnie z treścią art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Z kolei, zgodnie z art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT, podstawa opodatkowania obejmuje podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku (VAT).

W przypadku wniesienia do Spółki wkładu niepieniężnego (aportu), również można mówić o zapłacie w zamian za wniesione do Spółki składniki majątkowe, w rozumieniu przywołanego wyżej art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Należność z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług generalnie wyrażana jest w formie ceny. Ustawa o VAT nie precyzuje terminu cena, dlatego też właściwe jest odwołanie się do innych przepisów prawa. Przedmiotową definicję zawiera art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 168), który stanowi, że cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę; w cenie uwzględnia się przy tym podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Ceny towarów i usług, uzgadniają przy tym strony zawierające umowę.

Zatem, chociaż przyjmuje się, że kwota należna (cena) powinna być wyrażona w jednostkach pieniężnych, to jednak nie oznacza to, że na gruncie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT wynagrodzenie (odpłatność) musi mieć wyłącznie postać pieniężną, gdyż świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Zgodnie bowiem z definicją słownikową terminu „zapłata” (na podstawie internetowego słownika języka polskiego http://sjp.pwn.pl) to „należność za coś” lub „odpłacenie komuś za coś”. Zdaniem Gminy, powyższe potwierdza, iż zapłata nie musi mieć postaci pieniężnej, a może przybrać postać rzeczową lub mieszaną. Za stanowiskiem Gminy przemawia również użyte przez ustawodawcę w treści art. 29a ust. 1 ustawy o VAT stwierdzenie, iż „podstawą opodatkowania jest wszystko co stanowi zapłatę”. Tym samym mając na uwadze przymiot racjonalnego ustawodawcy, gdyby zamierzał on ograniczyć na gruncie VAT zakres podstawy opodatkowania wyłącznie do zapłaty w formie jednostek pieniężnych, taka regulacja znalazłaby się wprost w treści art. 29a ustawy o VAT. Obecnie brak jest jednak takiego ograniczenia.

Niemniej, każdorazowo (również w przypadku zapłaty w postaci rzeczowej) musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Zdaniem Gminy, w tej sprawie bez wątpliwości można będzie ustalić zarówno cenę (kwotę należną) jak i zapłatę wyrażoną w pieniądzu w oparciu o treść umowy, która zostanie zawarta pomiędzy Gminą i Spółką. Będzie to ustalona w umowie wartość udziałów, które obejmie Gmina w wyniku aportu powiększona o należną od Spółki kwotę VAT. W konsekwencji, to właśnie ustalona w umowie wartość udziałów odpowiadająca wartości netto wkładu niepieniężnego będzie podstawą opodatkowania na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Gmina pragnie zwrócić uwagę, iż w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2013 r. zasadność określania podstawy opodatkowania w ramach transakcji wniesienia aportu w oparciu o art. 29 ust. 1 ustawy o VAT potwierdzona została m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 18 stycznia 2010 r. (sygn. ITPP1/443-1000b/09/KM) oraz z dnia 27 stycznia 2010 r. (sygn. ITPP1/443- 1041b/09/MN), jak również Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 16 lipca 2010 r. (sygn. IPPP1-443-466/10-4/AS). W pierwszym oraz w drugim z ww. wymienionych pism organ podatkowy stwierdził, iż „(…) Skoro, jak wynika z wniosku, wartość wkładu niepieniężnego (wyrażona w pieniądzu) określona będzie w umowie spółki/uchwale aportowej, zaś strony zakładają, że rozliczenie omawianej czynności wniesienia aportu w postaci nieruchomości nastąpi w części poprzez otrzymanie przez Spółkę >>udziału<<, a w części ze środków pieniężnych odpowiadających wartości podatku od towarów i usług należnego w związku z wniesieniem aportu, a zatem podatek od towarów i usług zostanie dopłacony wnoszącemu aport w formie pieniężnej, przyjąć należy, że dla tego aportu została określona cena i w takim przypadku podstawą opodatkowania zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług będzie kwota należna z tytułu aportu przez Spółkę pomniejszona o kwotę należnego podatku”. W opinii Gminy, powyższa argumentacja znajdzie odpowiednie zastosowanie odnośnie do przepisu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, obowiązującego począwszy od dnia 1 stycznia 2014 r.

Zważywszy na zastosowane przez Gminę i Spółkę rozwiązanie, w ramach którego wartość otrzymanych udziałów w Spółce odpowiada wartości netto składników majątkowych (materialnych) wnoszonych przez Gminę w formie wkładu niepieniężnego, natomiast kwota VAT należnego z tytułu omawianej transakcji, wynikająca z odpowiedniej faktury VAT wystawionej przez Gminę, zostanie uregulowana przez Spółkę na rzecz Gminy w formie pieniężnej, zdaniem Gminy, kwotą należną/ zapłatą z tytułu analizowanej transakcji wniesienia aportem majątku Inwestycji do Spółki, byłaby wartość całego otrzymanego świadczenia od Spółki, tj. wartość otrzymanych udziałów oraz środki pieniężne w wysokości odpowiadającej kwocie podatku VAT należnej po stronie Gminy w związku z dokonaniem aportu. W konsekwencji, podstawą opodatkowania w tym przypadku dla celów VAT uwzględniając treść art. 29a ust. 6 pkt 1 powołanej ustawy, będzie wspomniana kwota należna/ zapłata z tytułu analizowanego zbycia aktywów, pomniejszona o kwotę należnego podatku VAT.

Powyższe znajduje potwierdzenie również w stanowisku organów podatkowych. Przykładowo w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2013 r. (sygn. IPTPP1/443-132/13-2/MH) organ podatkowy wskazał, że „skoro, jak wynika z wniosku, wartość wkładu niepieniężnego (wyrażona w pieniądzu) określona będzie w umowie spółki/uchwale aportowej, zaś Strony zakładają, że rozliczenie omawianej czynności wniesienia aportu w postaci składników majątkowych (materialnych) nastąpi w części poprzez otrzymanie przez Gminę >>udziału<<, a w części ze środków pieniężnych odpowiadających wartości podatku od towarów i usług należnego w związku z wniesieniem aportu, a zatem podatek od towarów i usług zostanie dopłacony wnoszącemu aport w formie pieniężnej, przyjąć należy, że dla tego aportu została określona cena i w takim przypadku podstawą opodatkowania zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług będzie kwota należna z tytułu aportu przez Wnioskodawcę pomniejszona o kwotę należnego podatku”.

Podobne konkluzje wynikają - na gruncie obecnie obowiązującego stanu prawnego -m.in. z wydanej przez DKIS interpretacji indywidualnej z dnia 8 maja 2020 r., znak: 0113-KDIPT1-3.4012.59.2020.2.MK oraz interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 2 października 2015 r. znak: ITPP2/4512-774/15/RS, w których Organy, potwierdzając stanowisko wnioskodawców, odstąpiły od uzasadnienia prawnego swojego stanowiska działając na podstawie art. 14c § 1 ordynacji podatkowej.

Powyższe znajduje również potwierdzenie w szeregu interpretacji organów podatkowych dotyczących co prawda stanu prawnego przed 1 stycznia 2014 r., jednakże w opinii Gminy zawarte tam stwierdzenia zachowują w pełni swoją aktualność również w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. Przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 15 grudnia 2009 r., o sygn. IBPP3/443-879/09/PK, zauważył, że „(...) Strony transakcji wniesienia aportu nieruchomości mają pełne prawo swobodnego decydowania o wysokości wkładów oraz o tym czy zawiera ona podatek VAT. (...) Na pokrycie swojego udziału Spółka jako komandytariusz zamierza wnieść do Spółki Komandytowej wkład pieniężny, bądź niepieniężny w postaci Nieruchomości (dalej, aport) (...) podatek od towarów i usług pełni rolę cenotwórczą, co oznacza, iż wpływa on na wysokość ceny w sytuacji, gdy towar lub usługa podlega opodatkowaniu. Niemniej jednak nie oznacza to, iż w każdym przypadku cena zawiera podatek VAT. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. I CKN 429/97, dokonując wykładni omawianego przepisu stwierdził: podatek VAT jest elementem cenotwórczym, co oznacza, że sprzedawca towaru lub usługi, kalkulując cenę, jest uprawniony do wliczenia w niej podatku VAT. O wysokości ceny, jaką zobowiązany jest zapłacić nabywca towaru lub usługi decyduje wszakże treść umowy ze sprzedawcą. Cena nie obejmuje podatku VAT, jeżeli umowa nie przewiduje jako elementu tego podatku.(...). Po drugie, o wysokości ceny decyduje treść umowy. Cena nie obejmuje podatku VAT, jeżeli umowa nie przewiduje jako elementu ceny tego podatku. Po trzecie, zgodnie z art. 353 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (dalej „k.c.”) strony mogą swobodnie kształtować treść zawieranych umów, w tym także cenę towaru lub usługi. Oznacza to, iż strony mogą także swobodnie umówić się, co do tego, czy podatek VAT będzie czy też nie będzie stanowić element ceny. Tym samym rozstrzygnięcie czy cena zawiera podatek VAT (cena brutto) czy nie został on uwzględniony w kalkulacji ceny (cena netto), zależy od treści umowy zawartej przez strony (...). Stanowisko takie potwierdził jednoznacznie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 lipca 2006 r., sygn. III CZP 54/2006: (...)”.

Do bardzo podobnych wniosków doszedł również Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 7 lipca 2009 r. o sygn. IPPP1/443-573/09-2MP. Stwierdził on mianowicie, że: „(…) spółka wystawi na rzecz spółki osobowej fakturę VAT obejmującą wartość wkładu (jako wartość netto) oraz wartość podatku VAT obliczoną od wartości netto wg odpowiedniej stawki; (...) spółka osobowa dokona zapłaty na rzecz spółki pozostałej części kwoty brutto określonej na fakturze, tj. kwoty podatku VAT określonej na fakturze. (...) jeżeli w umowie aportu strony ustalają, iż wartość wkładu stanowi wartość netto znaków towarowych, podatek VAT będzie naliczony od tej wartości. (...) Oznacza to, iż strony mogą także swobodnie umówić się, co do tego, czy podatek VAT będzie, czy też nie będzie stanowić elementu ceny. Tym samym rozstrzygnięcie, czy cena zawiera podatek VAT (cena brutto), czy też nie został on uwzględniony w kalkulacji ceny (cena netto) zależy od treści umowy zawartej przez strony. (...)”.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Gminy:

·      wartość aportu wnoszonego przez Gminę do Spółki (wyrażona w pieniądzu) będzie określona w odpowiedniej umowie / uchwale aportowej (wskazując kwotę zapłaty / cenę wnoszonego aportu / kwotę świadczenia należnego Gminie od Spółki);

·      wartość aportu obejmować będzie całość zobowiązania ze strony Gminy, tj. sumę wartości wnoszonych aportem aktywów netto oraz podatku VAT należnego z tytułu dokonania transakcji wniesienia aportu;

·      wartości aportu odpowiadać będzie po stronie Spółki rzeczywista wartość ekonomiczna przyznanego w zamian za aport ogółu praw i obowiązków (udziałów) oraz zobowiązanie do zapłaty na rzecz Gminy w formie pieniężnej kwoty pieniężnej równej kwocie podatku VAT należnego z tytułu dokonanej transakcji wniesienia aportu.

Zatem w analizowanej sytuacji, w opinii Gminy, kwotę należną/zapłatę z tytułu omawianego aportu obejmującego składniki majątkowe wytworzone/nabyte w ramach Inwestycji, będzie stanowiła suma wartości otrzymanych przez Gminę udziałów oraz kwoty należnego podatku VAT z tytułu dokonania omawianej transakcji. Stąd podstawą opodatkowania w analizowanej transakcji będzie kwota należna/zapłata z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku.

Stanowisko Gminy ilustruje następujący przykład liczbowy:

Kwota należna/zapłata od Spółki z tytułu aportu = 123

Powyższa kwota obejmuje:

  • wartość udziałów = 100
  • kwotę pieniężną w wysokości VAT należnego związaną z dokonaniem czynności aportu = 23

Zatem podstawą opodatkowania będzie kwota należna/zapłata od Spółki pomniejszona o należny podatek, tj.: 123 – ((123 / 1,23) * 0,23) = 100.

Biorąc pod uwagę powyższe, Gmina stoi na stanowisku, iż podstawą opodatkowania VAT czynności wniesienia do Spółki aportu obejmującego majątek Inwestycji będzie - zgodnie z art. 29a ust. 1 w zw. z ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT - wszystko, co stanowi zapłatę, którą Gmina otrzyma od Spółki z tytułu dokonania aportu majątku Inwestycji, czyli określona w odpowiedniej umowie/uchwale wartość udziałów wraz z podatkiem VAT, pomniejszona o kwotę podatku VAT.

Ad. 4

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Ponadto prawo to przysługuje podatnikowi o tyle, o ile nie zachodzą przesłanki negatywne, sprecyzowane w art. 88 ustawy o VAT. Dodatkowo prawo to przysługuje w pełnym zakresie, o ile nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 86 ust. 2a-2h, 90 i 91 ustawy o VAT.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego Infrastruktura wybudowana w ramach Inwestycji jest przez Gminę udostępniana na rzecz Spółki na podstawie umowy przesyłu w zamian za ustalone wynagrodzenie, niemniej przedmiotowa czynność została uznana przez Organ w toku kontroli podatkowej za nieodpłatną. Nadto, Samochód serwisowy został udostępniony Spółce nieodpłatnie. W 2026 r. Gmina zamierza dokonać wniesienia ww. majątku do Spółki w drodze czynności aportu (aport rzeczowy, wkład niepieniężny).

Zgodnie z art. 91 ust. 7 ustawy o VAT, przepisy ust. 1–6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.

Natomiast zgodnie z art. 91 ust. 2 ustawy o VAT w przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu.

Jak zostało wskazane powyżej, Gmina przeniesie w 2026 r. własność Samochodu serwisowego oraz Infrastruktury nabytej/wybudowanej w ramach Inwestycji na rzecz Spółki w drodze czynności aportu. Zważywszy, że aport stanowi na gruncie VAT odpłatną dostawę towarów (co znajduje również potwierdzenie w uzasadnieniu stanowiska Gminy w zakresie pytania nr 1), mieści się on w pojęciu sprzedaży zdefiniowanym w art. 2 pkt 22 ustawy o VAT. Tym samym Gmina zamierza dokonać sprzedaży wytworzonego/nabytego w ramach Inwestycji majątku na rzecz Spółki w zamian za stosowne wynagrodzenie z tego tytułu. Jednocześnie, jak wynika z uzasadnienia do pytania nr 2, sprzedaż ta, w ocenie Gminy, będzie stanowić odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT i niekorzystającą ze zwolnienia z tego podatku.

W tym zakresie należy zwrócić uwagę na treść art. 91 ust. 4 ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku, gdy w okresie korekty, o której mowa w ust. 2, nastąpi sprzedaż towarów lub usług, o których mowa w ust. 2, lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korekty.

Zatem jeśli środki trwałe (towary lub usługi, o których mowa w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT) zostaną sprzedane w drodze transakcji opodatkowanej VAT w okresie korekty wieloletniej, o której mowa w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, to uznaje się, że są one wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT aż do zakończenia okresu korekty, o której mowa w tym przepisie.

Odnosząc się do powyższych przepisów, należy zauważyć, iż w odniesieniu do będącej przedmiotem aportu Infrastruktury w postaci wybudowanych w ramach Inwestycji sieci kanalizacyjnych oraz stacji podnoszenia ciśnienia, znajdzie zastosowanie 10-letni okres korekty wieloletniej, gdyż ww. Infrastruktura stanowi nieruchomości w rozumieniu art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, natomiast w przypadku aportu Samochodu serwisowego zastosowanie znajdzie 5-letni okres korekty wieloletniej. Tym samym w związku z dokonaniem w 2026 r. aportu majątku wytworzonego/ nabytego w ramach Inwestycji, dostawa przedmiotowego majątku na rzecz Spółki będzie miała miejsce w okresie trwania korekty wieloletniej. W konsekwencji pierwszy z warunków wskazanych w art. 91 ust. 4 ustawy o VAT należy uznać za spełniony.

Ponadto majątek wytworzony/nabyty w ramach Inwestycji stanowi dla celów księgowych środki trwałe, których wartość początkowa przekracza 15 000 zł. Zatem dostawa przedmiotowego majątku na rzecz Spółki stanowiła będzie towary, o których mowa w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT. W konsekwencji również drugi warunek zastosowania art. 91 ust. 4 ustawy o VAT należy uznać za spełniony.

Mając na uwadze powyższe należy uznać, iż w związku z dokonaniem w 2026 r. aportu majątku Inwestycji do Spółki zasadnym jest przyjęcie, iż majątek ten będzie wykorzystywany na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu VAT, aż do końca okresu korekty wieloletniej.

Należy w tym miejscu zwrócić również uwagę na treść art. 91 ust. 5 ustawy o VAT, wedle którego w przypadku, o którym mowa w ust. 4, korekta powinna być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty. Korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż, a w przypadku opodatkowania towarów zgodnie z art. 14 - w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym w stosunku do tych towarów powstał obowiązek podatkowy.

Skoro więc planowana przez Gminę transakcja aportu spełnia przesłanki do uznania jej za sprzedaż w rozumieniu art. 91 ust. 4 ustawy o VAT, zdaniem Gminy prawidłowym będzie dokonanie korekty zwiększającej VAT naliczony związany z Inwestycjami, w okresie rozliczeniowym, w którym nastąpiła sprzedaż, w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty wieloletniej. Innymi słowy Gminie przysługiwać będzie prawo do dokonania korekty zwiększającej, polegającej na ujęciu w pliku JPK_VAT za okres, w którym nastąpi aport, łącznej kwoty VAT naliczonego z tytułu Inwestycji przypadającej na cały pozostały okres korekty wieloletniej w rozumieniu art. 91 ust. 2 ustawy o VAT.

Ad. 5 oraz 6

Okres korekty - przepisy ogólne

Jak wynika z treści powołanych powyżej przepisów art. 91 ust. 2 i 7 ustawy o VAT, korekta wieloletnia w przypadku zmiany przeznaczenia towarów i usług stanowiących przedmiot tej korekty, wynosi, w zależności od przedmiotu korekty, 5 lat w przypadku towarów i usług niestanowiących nieruchomości oraz praw wieczystego użytkowania gruntów oraz 10 lat w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania.

W konsekwencji długość okresu, w jakim powinna zostać dokonana korekta, jest zależna od przedmiotu korekty (tj. od tego czy są nim nieruchomości, prawa wieczystego użytkowania gruntów, czy też pozostałe środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne).

Okres korekty – majątek wytworzony/nabyty w ramach Inwestycji

Ustawa o VAT nie zawiera definicji legalnej nieruchomości, jednakże częściowo wyjaśnia to pojęcie w ramach zawartej w art. 2 pkt 14a definicji „wytworzenia nieruchomości” przez które rozumie się „wybudowanie budynku, budowli lub ich części, lub ich ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym”. Zgodnie z tą definicją należy zatem uznać, że nieruchomościami, które można wytworzyć, są budynki, budowle lub ich części.

Z kolei zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego, nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Pojęcia budynku i budowli również nie zostały zdefiniowane w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług. Jednocześnie zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, budynek to obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Art. 3 pkt 3 cyt. ustawy stanowi natomiast, iż przez pojęcie budowli należy rozumieć z kolei każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne (…).

Zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami wybudowaną w ramach Inwestycji Infrastrukturę tj. sieci kanalizacyjne oraz stacje podnoszenia ciśnienia, niewątpliwie zakwalifikować należy jako budowle w rozumieniu Prawa budowlanego, które jednocześnie są trwale związane z gruntem. Tym samym, należy uznać je za nieruchomości dla potrzeb ustawy o VAT.

W konsekwencji, należy uznać, iż Infrastruktura powstała w ramach Inwestycji stanowi nieruchomości, a w związku z tym korekta wieloletnia podatku naliczonego w tym zakresie powinna być dokonana w okresie właściwym dla nieruchomości - a zatem w okresie dziesięciu kolejnych lat licząc od roku, w którym daną inwestycję zakończono (sporządzono OT).

W zaistniałej sytuacji Infrastruktura:

  • wybudowana w ramach Inwestycji I została wybudowana w 2025 r., jednakże możliwość oddania jej do użytkowania nastąpiła dopiero po podłączeniu jej do sieci energetycznej w styczniu 2026 r.;
  • wybudowana w ramach Inwestycji II została oddana do użytkowania w 2023 r.;
  • wybudowana w ramach Inwestycja III została oddana do użytkowania w 2025 r.;
  • wybudowana w ramach Inwestycja IV została oddana do użytkowania w 2026 r.

i to właśnie te lata w przypadku Infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji są pierwszymi latami 10-letniego okresu korekty wieloletniej, o którym mowa w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT. Zważywszy zatem, że aport przedmiotowego majątku nastąpi w 2026 r., to dla potrzeb ustalenia pozostałego okresu korekty, o którym mowa w art. 91 ust. 4 ustawy o VAT, należy odjąć lata pomiędzy zakończeniem inwestycji a rokiem 2026, w którym Gmina dokona aportu. Wyznaczy to pozostały okres korekty w odniesieniu do Inwestycji.

W związku z powyższym, pozostały okres korekty w odniesieniu do Infrastruktury:

  • wybudowanej w ramach Inwestycji I wyniesie 10 lat,
  • wybudowanej w ramach Inwestycji II wyniesie 7 lat,
  • wybudowanej w ramach Inwestycji III wyniesie 9 lat,
  • wybudowanej w ramach Inwestycji IV wyniesie 10 lat.

Jednocześnie w oparciu o art. 91 ust. 2 ustawy o VAT kwota rocznej korekty wynosi 1/10 kwoty podatku naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z budową Infrastruktury w ramach Inwestycji.

W konsekwencji, jako że korekta podatku naliczonego w oparciu o art. 91 ust. 4 ustawy o VAT ma być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty, to w odniesieniu do przedmiotowego majątku (tj. sieci kanalizacyjnych oraz stacji podnoszenia ciśnienia wybudowanych w ramach Inwestycji) kwota korekty powinna wynieść:

·      w odniesieniu do Infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji I: 10/10 łącznej kwoty podatku naliczonego związanego z budową tego majątku (10 razy 1/10 za każdy rok z pozostałego okresu korekty),

·      w odniesieniu do Inwestycji II: 7/10 łącznej kwoty podatku naliczonego związanego z budową tego majątku (7 razy 1/10 za każdy rok z pozostałego okresu korekty),

·      w odniesieniu do Infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji III: 9/10 łącznej kwoty podatku naliczonego związanego z budową tego majątku (9 razy 1/10 za każdy rok z pozostałego okresu korekty),

·      w odniesieniu do Inwestycji IV: 10/10 łącznej kwoty podatku naliczonego związanego z budową tego majątku (10 razy 1/10 za każdy rok z pozostałego okresu korekty).

Natomiast biorąc pod uwagę, że nabyty w ramach Inwestycji I Samochód serwisowy nie stanowi nieruchomości ani prawa wieczystego użytkowania gruntów, korekta wieloletnia podatku naliczonego w tym zakresie powinna być dokonana w okresie pięciu kolejnych lat licząc od roku, w którym Samochód serwisowy oddano do użytkowania.

W zaistniałej sytuacji Samochód serwisowy został oddany do użytkowania w 2024 r. i ten właśnie rok jest pierwszym rokiem 5-letniego okresu korekty wieloletniej, o którym mowa w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT. Zważywszy zatem, że aport nastąpi w 2026 r., to dla potrzeb ustalenia pozostałego okresu korekty, o którym mowa w art. 91 ust. 4 ustawy o VAT, należy odjąć lata pomiędzy nabyciem Samochodu serwisowego a rokiem 2026, w którym Gmina dokona jego aportu. Oznacza to, że pozostały okres korekty w odniesieniu do Samochodu serwisowego wyniesie trzy lata.

Jednocześnie w oparciu o art. 91 ust. 2 ustawy o VAT kwota rocznej korekty wynosi 1/5 kwoty podatku naliczonego wykazanego na wszystkich fakturach zakupowych związanych z nabyciem Samochodu serwisowego. W konsekwencji, jako że korekta podatku naliczonego w oparciu o art. 91 ust. 4 ustawy o VAT ma być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty, to w przypadku Samochodu serwisowego kwota korekty powinna wynieść 3/5 łącznej kwoty podatku naliczonego związanego z nabyciem Samochodu serwisowego (3 razy 1/5 za każdy rok z pozostałego okresu korekty).

Uwzględniając powyższe, w ocenie Gminy, w przypadku dokonania aportu w 2026 r. w stosunku do:

1)  sieci kanalizacyjnej wybudowanej w ramach Inwestycji I, która została oddana do użytkowania w 2026 r., Gmina będzie uprawniona do odliczenia 10/10 łącznej kwoty VAT wynikającej z faktur VAT dokumentujących wydatki związane z jej budową, poniesione w ramach Inwestycji I i będzie mogła dokonać tej korekty w deklaracji VAT za miesiąc, w którym aport zostanie dokonany;

2)  sieci kanalizacyjnej wybudowanej w ramach Inwestycji II, która została oddana do użytkowania w 2023 r., Gmina będzie uprawniona do odliczenia 7/10 łącznej kwoty VAT wynikającej z faktur VAT dokumentujących wydatki związane z jej budową poniesione w ramach Inwestycji II i będzie mogła dokonać tej korekty w deklaracji VAT za miesiąc, w którym aport zostanie dokonany;

3)  stacji podnoszenia ciśnienia wybudowanej w ramach Inwestycji III, która została oddana do użytkowania w 2025 r., Gmina będzie uprawniona do odliczenia 9/10 łącznej kwoty VAT wynikającej z faktur VAT dokumentujących wydatki związane z jej budową poniesione w ramach Inwestycji III i będzie mogła dokonać tej korekty w deklaracji VAT za miesiąc, w którym aport zostanie dokonany;

4)  stacji podnoszenia ciśnienia wybudowanej w ramach Inwestycji IV, która została oddana do użytkowania w 2026 r., Gmina będzie uprawniona do odliczenia 10/10 łącznej kwoty VAT wynikającej z faktur VAT dokumentujących wydatki związane z jej budową poniesione w ramach Inwestycji IV i będzie mogła dokonać tej korekty w deklaracji VAT za miesiąc, w którym aport zostanie dokonany;

5)  Samochodu serwisowego nabytego w ramach Inwestycji I, który został oddany do użytkowania w 2024 r., Gmina będzie uprawniona do odliczenia 3/5 łącznej kwoty VAT wynikającej z faktur VAT dokumentujących wydatki na jego nabycie i będzie mogła dokonać tej korekty w deklaracji VAT za miesiąc, w którym aport zostanie dokonany.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Według art. 2 pkt 6 i 22 ustawy o VAT:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:

6) towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii;

22) sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7,  w tym również:

1)    przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)    zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)    świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego. Stronami tego stosunku są:

·      odbiorca (nabywca) usługi, oraz

·      podmiot świadczący usługę.

Świadczenie jest odpłatne, gdy istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi wypłacane jest wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że ze stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

O czynności dokonanej za wynagrodzeniem można mówić w sytuacji, gdy:

·      istnieje ścisły związek pomiędzy wykonanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty na relacjach cywilnoprawnych pomiędzy podmiotami,

·      wynagrodzenie może być wyrażone w pieniądzu,

·      związek, o którym mowa powyżej, ma charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że odpłatność następuje za dane świadczenie.

Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wyłączają określone czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Według art. 6 pkt 1 ustawy o VAT:

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Termin „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji przedsiębiorstwa, zatem dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795, dalej: Kodeks cywilny):

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1)    oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2)    własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3)    prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4)    wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5)    koncesje, licencje i zezwolenia;

6)    patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7)    majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8)    tajemnice przedsiębiorstwa;

9)    księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 552 Kodeksu cywilnego:

Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym. Najistotniejsze jest, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Przedsiębiorstwo, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze.

Przedsiębiorstwo jest nie tylko sumą składników materialnych i niematerialnych, lecz ich zorganizowanym zespołem. To oznacza, że składniki te powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie tylko o zbiorze pewnych elementów. Pojęcie zespół (a nie zbiór) zakłada istnienie pewnego poziomu powiązań organizacyjnych pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z  17 stycznia 2017 r. (sygn. akt I FSK 1969/16):

„Czynnikiem „konstytuującym” przedsiębiorstwo lub jego część w znaczeniu przedmiotowym jest występowanie elementu organizacji oraz funkcjonalnego powiązania różnorodnych jego składników umożliwiających traktowanie przedsiębiorstwa, jako pewną całość (zespół)”.

Zatem przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym.

Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta jest w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa – rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Zorganizowana część przedsiębiorstwa, jako przedmiot zbycia, musi zatem również stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla tego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.

Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Podsumowując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

·      istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

·      zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

·      składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

·      zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Gdy którakolwiek z przesłanek nie zaistnieje, wówczas nie można uznać zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl, stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że:

„jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów”.

TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji.

W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Kwestia zbycia przedsiębiorstwa była również przedmiotem wyroku z 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever.

TSUE wywiódł w nim, że regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje natomiast samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów.

Jak wskazał Trybunał:

„stwierdzenie, iż nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 5 ust. 8 szóstej dyrektywy, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej”.

W wyroku tym Trybunał wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy.

Z wyłączenia stosowania przepisów ustawy korzysta więc przekazanie przedsiębiorstwa (lub jego niezależnej części), w tym dóbr materialnych oraz ewentualnie elementów niematerialnych, które razem tworzą przedsiębiorstwo (lub jego część) zdolne do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Nabywca musi mieć jednak na celu prowadzenie przekazanego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jedynie natychmiastową likwidację danej działalności lub sprzedanie zapasów, zasobów, jeśli istnieją.

Sformułowanie zawarte w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, należy rozumieć w sposób funkcjonalny. Należy więc przeanalizować, czy zespół aktywów, który jest przedmiotem zbycia, pozwala na prowadzenie i służy w sposób trwały prowadzeniu samodzielnej działalności gospodarczej nabywcy, realizowanej uprzednio w przedsiębiorstwie zbywcy.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa (sprzedaż, darowizna itp.) lub jego zorganizowanej części decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Aby uznać, że zbywana część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa trzeba  ocenić, czy ta zbywana część jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że zespół składników materialnych i niematerialnych pozwala z uwagi na swoje zorganizowanie, infrastrukturę, itp., na prowadzenie określonej działalności gospodarczej. Możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Oznacza to, że majątek ten powinien stanowić już u zbywcy zorganizowany zespół składników gotowy realizować określone zadania gospodarcze jako samodzielne przedsiębiorstwo, a po przeniesieniu powinno być możliwe kontynuowanie działalności gospodarczej przez nabywcę, w oparciu o nabyte składniki.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT. W latach 2021-2026 realizowali Państwo następujące inwestycje w Infrastrukturę:

·      „..” (dalej: „Inwestycja I”);

·      „…” (dalej: „Inwestycja II”);

·      „…” (dalej: „Inwestycja III”);

·      „…”    (dalej: „Inwestycja IV”).

W ramach Inwestycji I, poza Infrastrukturą, nabyli Państwo również samochód … do obsługi technicznej systemu kanalizacyjnego (dalej: „Samochód serwisowy”).

Inwestycje I-IV są dalej łącznie zwane jako „Inwestycje”.

Na terenie Państwa Gminy funkcjonuje Zakład Gospodarki Komunalnej w … Sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) z wyłącznym (100%) udziałem Państwa Gminy w kapitale zakładowym. Do podstawowych zadań Spółki należy m.in. prowadzenie gospodarki wodno-kanalizacyjnej, w tym w szczególności zarządzanie oraz eksploatacja Infrastruktury na potrzeby świadczenia usług dostawy wody/odbioru ścieków na rzecz odbiorców z terenu Gminy.

Po zrealizowaniu kolejnych Inwestycji udostępniali/udostępniają Państwo nowopowstałą Infrastrukturę na rzecz Spółki w następujący sposób:

·      po zakończeniu prac związanych z budową kanalizacji sanitarnej w miejscowościach … w ramach Inwestycji I (czerwiec 2025 r.), przedmiotowa Infrastruktura nie była w żaden sposób użytkowana przez Gminę ani jakikolwiek inny podmiot z uwagi na brak wykonania przyłączenia do sieci energetycznej przez operatora sieci energetycznej, pomimo złożenia przez Gminę stosownego wniosku w tym zakresie. Możliwość użytkowania nastąpiła dopiero po uzyskaniu podłączenia do sieci energetycznej w styczniu 2026 r. i Gmina udostępniła Infrastrukturę wybudowaną w ramach Inwestycji I Spółce na podstawie odpłatnej umowy przesyłu w styczniu 2026 r.,

·      Infrastruktura wybudowana w ramach Inwestycji II z uwagi na problemy organizacyjne została objęta odpłatną umową przesyłu w styczniu 2024 r., a w okresie pomiędzy przyjęciem tej infrastruktury do użytkowania (luty 2023 r.) a jej udostępnieniem na rzecz Spółki na podstawie umowy przesyłu majątek Inwestycji II był wykorzystywany przez Spółkę nieodpłatnie,

·      Stacja podnoszenia ciśnienia, która została zbudowana w ramach Inwestycji III, została udostępniona na rzecz Spółki do wykorzystania na podstawie odpłatnej umowy przesyłu bezpośrednio po przyjęciu do użytkowania tj. w marcu 2025 r.,

·      Stacja podnoszenia ciśnienia, która została zbudowana w ramach Inwestycji IV w okresie od przyjęcia do użytkowania, tj. od lutego 2026 r. do czasu sfinalizowania formalności związanych z objęciem tego majątku umową przesyłu, tj. do lipca 2026 r. została udostępniona na rzecz Spółki do wykorzystania nieodpłatnie, natomiast od lipca 2026 r. jest objęta odpłatną umową przesyłu.

Z kolei nabyty w ramach Inwestycji I Samochód serwisowy został przez Państwa udostępniony Spółce do wykorzystania nieodpłatnie.

Gmina pierwotnie nie odliczyła VAT naliczonego poniesionego w kosztach realizacji Inwestycji. Jednakże w związku z odpłatnym i opodatkowanym VAT udostępnieniem Spółce Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji w drodze umowy przesyłu, Gmina dokonała stosownej korekty pierwotnych rozliczeń VAT, ujmując w nich VAT naliczony wynikający z faktur dotyczących przedmiotowej Infrastruktury i wystąpiła z wnioskiem o zwrot VAT oraz/lub o zwrot nadpłaty w odpowiednich okresach. Na skutek złożonej korekty Naczelnik … Urzędu Skarbowego w … (dalej: „Organ”) wszczął kontrolę podatkową w tym zakresie za czerwiec 2025 r., w którym to miesiącu Gmina uwzględniła VAT naliczony z faktur dotyczących Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji I oraz Inwestycji IV.

Z przeprowadzonej kontroli podatkowej Organ sporządził protokół kontroli nr …, w którym uznał, że „w sytuacji rażąco nieadekwatnie ustalonej wysokości wynagrodzenia za usługę przesyłu, nie można uznać, że transakcja w ramach której Gmina udostępnia swój majątek, ma charakter odpłatny”, a następnie stwierdził co następuje: „Oceniając całość okoliczności i warunków realizowanej przez Gminę transakcji, polegającej na oddaniu składników mienia Gminy, tj. infrastruktury wodno-kanalizacyjnej oraz w odniesieniu do wysokości ustalonego czynszu, z uwagi na asymetrię tych świadczeń oraz brak między nimi ekonomicznego i bezpośredniego związku, należy uznać, że umowa przesyłu nie ma charakteru odpłatnego. Prowadzi to do uznania, że nie jest spełniony warunek odliczenia podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. warunek związku z czynnością opodatkowaną”.

W efekcie Organ uznał, że Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia w zakresie VAT naliczonego z faktur dokumentujących Inwestycje I oraz IV.

Na skutek zajęcia przez Organ wskazanego wyżej stanowiska Państwa Gmina wycofała złożone wcześniej korekty swoich rozliczeń VAT w zakresie VAT naliczonego związanego z Inwestycjami I-IV. Aktualnie Państwa rozliczenia VAT nie uwzględniają VAT naliczonego związanego z Inwestycjami I-IV.

Obecnie podjęli Państwo decyzję o wniesieniu do Spółki majątku nabytego/wytworzonego w ramach Inwestycji w drodze aportu (aport rzeczowy, wkład niepieniężny). Po przeprowadzeniu niezbędnych czynności techniczno-organizacyjno-prawnych, jeszcze w 2026 r. planują Państwo wnieść do Spółki majątek Inwestycji (tj. sieci kanalizacyjne, stacje podnoszenia ciśnienia oraz Samochód serwisowy) aportem, jako wkład w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki. W efekcie tej czynności Spółka stanie się właścicielem majątku wytworzonego/nabytego w ramach Inwestycji, który służy/będzie służył Spółce do prowadzenia działalności w zakresie dostarczania wody/ odprowadzania ścieków. Przekazanie przez Gminę na rzecz Spółki majątku wytworzonego/nabytego w ramach Inwestycji zostanie udokumentowane aktem notarialnym/umową oraz stosowną fakturą.

W pierwszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą kwestii czy wniesienie aportem Inwestycji do Spółki będzie stanowiło wyłączoną z opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT transakcję zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Z okoliczności sprawy wynika, że przedmiotem aportu nie będzie grunt, na którym posadowiona jest Infrastruktura wybudowana w ramach Inwestycji, a wyłącznie sama Infrastruktura oraz Samochód serwisowy. W ramach aportu na Spółkę zostanie przeniesiona jedynie własność majątku wytworzonego/nabytego w ramach Inwestycji, tj. Infrastruktura w postaci dwóch sieci kanalizacyjnych oraz dwóch stacji podnoszenia ciśnienia i Samochód serwisowy.

Planowana transakcja aportu nie obejmie przeniesienia na rzecz Spółki:

·      oznaczenia indywidualizującego przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnionej części (nazwa przedsiębiorstwa);

·      praw wynikających z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikających z innych stosunków prawnych;

·      wierzytelności, praw z papierów wartościowych, rachunków bankowych i środków pieniężnych;

·      zobowiązań Gminy (w szczególności zobowiązania z tytułu pożyczek lub kredytów);

·      koncesji, licencji i zezwoleń;

·      patentów i innych praw własności przemysłowej;

·      tajemnic przedsiębiorstwa;

·      ksiąg i dokumentów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;

·      umów o pracę osób zatrudnionych w Gminie (tj. nie dojdzie do przeniesienia zakładu pracy).

Majątek powstały/nabyty w ramach Inwestycji stanowi wyłącznie wybrane elementy wchodzące w skład Infrastruktury występującej na terenie Państwa Gminy.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że opisany przedmiot planowanego aportu, nie będzie stanowił przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, ponieważ zbyciu (aportowi) nie będzie towarzyszył transfer kluczowych składników, wchodzących w skład definicji przedsiębiorstwa i determinujących funkcjonowanie przedsiębiorstwa.

Zatem nie można uznać, że przedmiotem aportu będzie przedsiębiorstwo.

Przedmiot planowanego aportu nie będzie również stanowił zorganizowanej części przedsiębiorstwa ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Wskazali Państwo, że przedmiot aportu na moment wniesienia go do Spółki nie będzie wyodrębniony jako dział/wydział/oddział itp. Będąca przedmiotem aportu Infrastruktura, wybudowana w ramach Inwestycji I-IV oraz nabyty Samochód serwisowy będą stanowiły jedynie część składową całej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, którą Spółka wykorzystuje w celu prowadzenia działalności w zakresie dostawy wody/odbioru ścieków na terenie Gminy. Samo nabycie przez Spółkę (w drodze aportu) omawianych składników majątkowych nie jest wystarczające do prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej z ich wykorzystaniem (tj. działalności w zakresie dostawy wody/odbioru ścieków), gdyż konieczne w tym zakresie jest podjęcie/wykonanie dodatkowych działań faktycznych lub prawnych (np. zawarcie umów, zapewnienie innych składników majątku poza nabytymi, itp.).

Jak wyjaśniono powyżej, dla uznania, że zbywana część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa istotne znaczenie ma ocena, czy ta zbywana część jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.

Jak Państwo wskazują, w oparciu o przedmiot aportu, bez ponoszenia dodatkowych działań oraz nakładów, nie będzie możliwe prowadzenie działalności gospodarczej.

Przedmiot aportu nie będzie zatem stanowił organizacyjnie i finansowo wyodrębnionego w istniejącym przedsiębiorstwie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Zatem w rozpatrywanej sprawie przedmiot aportu, który przekażą Państwo Spółce, nie będzie stanowił przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego jak również zorganizowanej części przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

W konsekwencji, wniesienie przez Państwa aportem Inwestycji do Spółki nie będzie stanowiło wyłączonej z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia czy wniesienie aportem Inwestycji do Spółki będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu, niekorzystającą ze zwolnienia od podatku VAT.

Aport to wkład na utworzenie lub powiększenie majątku spółki, który daje prawo do udziału w jej zyskach. Przedmiotem aportu mogą być pieniądze (aporty pieniężne), rzeczy lub prawa (aporty rzeczowe) oraz umiejętności, kompetencje techniczne czy zawodowe.

W związku z wniesieniem wkładu do spółki realizują się dwa rodzaje świadczeń ekonomicznych:

·         wnoszący wkład (aport) przenosi na spółkę, do której dokonuje wkładu, prawo do rozporządzania określonymi składnikami majątku,

·         w zamian za aport wnoszący otrzymuje pewne uprawnienia (udziały) mające określoną wartość.

Taka transakcja bez wątpienia ma charakter odpłatny. Odpłatność może przybierać różne formy – nie jest konieczne, aby została ustalona lub dokonana w pieniądzu. Odpłatnością jest więc także np. otrzymanie udziałów spółki, w związku z którym wnoszący aport uzyskuje pewną wymierną korzyść.

Wniesienie aportu do spółki prawa handlowego lub cywilnego – w zależności od tego co jest jego przedmiotem – spełnia zatem definicję odpłatnej dostawy towarów w myśl art. 7 ustawy (przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel) albo odpłatnego świadczenia usług, w świetle art. 8 ustawy o VAT (świadczenie, które nie jest dostawą towarów, w szczególności przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych). Odpłatnością jest otrzymanie udziałów spółki, w związku z którym wnoszący aport uzyskuje wymierną korzyść.

Zatem, gdy przedmiotem aportu są towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z odpłatną dostawą towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

W konsekwencji, wniesienie aportem majątku w zamian za udziały oraz środki pieniężne należy uznać za odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju.

Jednak nie każda czynność, stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonana przez podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy o VAT:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status. Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności:

·      inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, oraz

·      mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności – czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne.

Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Według art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy oraz przedstawione przepisy prawa, uznać należy, że wnosząc aportem Inwestycje do Spółki, nie będą Państwo działali w roli organu władzy publicznej, lecz w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako dostawa towaru dokonywana za wynagrodzeniem (w formie wyrażonych pieniężnie udziałów), zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Przepisy ustawy oraz rozporządzeń wykonawczych do niej przewidują dla niektórych czynności zwolnienie od podatku i określają warunki stosowania zwolnień.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a)    dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)    pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Według art. 2 pkt 14 ustawy o VAT:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu – rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)    wybudowaniu lub

b)    ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.).

Stosownie do art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o budowli – należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Należy wskazać, że w myśl art. 43 ust. 10 ustawy:

Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1) są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;

2) złożą:

a) przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego lub

b) w akcie notarialnym, do zawarcia którego dochodzi w związku z dostawą tych obiektów

- zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy:

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać:

1) imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;

2) planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części - w przypadku, o którym mowa w ust. 10 pkt 2 lit. a;

3) adres budynku, budowli lub ich części.

Tak więc ustawodawca daje podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – możliwość zrezygnowania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślić należy, że prawo to zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Jeśli zatem strony transakcji podejmą decyzję o rezygnacji ze zwolnienia od podatku i złożą zgodne oświadczenie, spełniające warunki z art. 43 ust. 10 i ust. 11 ustawy, to dostawa będzie podlegała opodatkowaniu według właściwej stawki podatku VAT.

W przypadku budynków lub budowli niespełniających przesłanek do zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia, o którym stanowi art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

a)    w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b)    dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT stanie się bezzasadne.

Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT:

Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Z powołanego przepisu wynika, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

  • towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
  • przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie może przysługiwać dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie choćby jednego ze wskazanych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że sieci kanalizacyjne oraz stacje podnoszenia ciśnienia wybudowane w ramach Inwestycji I-IV stanowią budowle w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, natomiast Samochód serwisowy nabyty w ramach Inwestycji I stanowi ruchomość.

Z wniosku wynika ponadto, że Inwestycja I została zakończona (tj. sporządzono OT) w czerwcu 2025 r., Inwestycja II została zakończona (przyjęta na stan środków trwałych Gminy dokumentem OT) 9 lutego 2023 r., Inwestycja III została zakończona w marcu 2025 r., natomiast Inwestycja IV została zakończona w lutym 2026 r. Zamierzają Państwo dokonać wniesienia majątku Inwestycji w drodze czynności aportu na rzecz Spółki jeszcze w 2026 r.

Udostępniali Państwo Spółce ww. Infrastrukturę:

·      sieć kanalizacyjną wybudowaną w ramach Inwestycji I - od stycznia 2026 r.,

·      sieć kanalizacyjną wybudowaną w ramach Inwestycji II – od lutego 2023 r.,

·      stację podnoszenia ciśnienia wybudowaną w ramach Inwestycji III - od marca 2025 r. ,

·      stację podnoszenia ciśnienia wybudowaną w ramach Inwestycji IV - od lutego 2026 r.

A zatem po oddaniu Inwestycji do użytkowania miało miejsce pierwsze zasiedlenie, tj. w przypadku Inwestycji I i Inwestycji IV w 2026 r., w przypadku Inwestycji II w 2023 r., a w przypadku Inwestycji III w 2025 r.

Tym samym, pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budowli (aportem do Spółki Infrastruktury zrealizowanej w ramach Inwestycji I, Inwestycji III i Inwestycji IV) upłynie okres krótszy niż 2 lata. Nie zostaną zatem spełnione warunki umożliwiające zwolnienie od podatku ww. transakcji na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

W odniesieniu natomiast do Inwestycji II pierwsze zasiedlenie miało miejsce w 2023 r.

Tym samym, pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budowli (aportem do Spółki Infrastruktury zrealizowanej w ramach Inwestycji II) upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Zostaną więc spełnione warunki umożliwiające zwolnienie od podatku ww. transakcji na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT. Zatem dla aportu Infrastruktury wybudowanej w ramach inwestycji II możliwym byłoby zastosowanie zwolnienie z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Jednakże we wniosku wskazali Państwo, że w przypadku, gdy w ramach interpretacji wydanej na skutek niniejszego wniosku Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdzi, że aport sieci kanalizacyjnej w miejscowościach … wybudowanej w ramach Inwestycji II może podlegać zwolnieniu z opodatkowania VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, Gmina oraz Spółka, jako zarejestrowani czynni podatnicy VAT, złożą w akcie notarialnym dokumentującym zbycie przedmiotowego majątku na rzecz Spółki zgodne oświadczenie, o którym mowa w art. 43 ust. 10 i 11 ustawy o VAT, tj. zrezygnują ze zwolnienia z VAT dla dostawy Infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji II i wybiorą opodatkowanie przedmiotowej transakcji.  

W konsekwencji, w wyniku złożenia przez Gminę i Spółkę w stosownym akcie notarialnym ww. oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT Inwestycji II i wyborze opodatkowania transakcji aportu Infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji II, przedmiotowa transakcja będzie opodatkowana podatkiem VAT.

W związku z brakiem możliwości zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w odniesieniu do Inwestycji I, Inwestycji III i Inwestycji IV, należy dokonać analizy możliwości zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT.

Jak wskazano wyżej, z art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT wynika, że aby dostawa budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia, muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki określone w tym przepisie, tj. sprzedającemu nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu budynków, budowli lub ich części oraz sprzedający nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Zatem celem ustalenia, czy transakcja wniesienia aportem do Spółki Inwestycji I, Inwestycji III i Inwestycji IV będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, należy dokonać rozstrzygnięcia, czy przysługiwało Państwu prawo do odliczenia VAT naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na realizację tych Inwestycji. W tej części interpretacji zostanie także dokonane rozstrzygnięcie w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do wydatków poniesionych na realizację Inwestycji II.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Według art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)    nabycia towarów i usług,

b)    dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Ponadto ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Wskazali Państwo, że pierwotnie nie odliczyli Państwo podatku naliczonego poniesionego w kosztach realizacji Inwestycji I, Inwestycji II, Inwestycji III i Inwestycji IV. Jednakże w związku z odpłatnym i opodatkowanym VAT udostępnieniem Spółce Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji w drodze umowy przesyłu, dokonali Państwo stosownej korekty pierwotnych rozliczeń VAT, ujmując w nich VAT naliczony wynikający z faktur dotyczących przedmiotowej Infrastruktury i wystąpili z wnioskiem o zwrot VAT oraz/lub o zwrot nadpłaty w odpowiednich okresach. Na skutek złożonej korekty Naczelnik … Urzędu Skarbowego w … (dalej: „Organ”) wszczął kontrolę podatkową w tym zakresie za czerwiec 2025 r., w którym to miesiącu Gmina uwzględniła VAT naliczony z faktur dotyczących Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji I oraz Inwestycji IV.

Z przeprowadzonej kontroli podatkowej Organ sporządził protokół kontroli, w którym uznał, że nie przysługuje Państwu prawo do odliczenia w zakresie VAT naliczonego z faktur dokumentujących Inwestycje I oraz IV. Na skutek zajęcia przez Organ wskazanego wyżej stanowiska, wycofali Państwo złożone wcześniej korekty swoich rozliczeń VAT w zakresie VAT naliczonego związanego z Inwestycjami I-IV. Aktualnie zatem rozliczenia VAT Gminy nie uwzględniają VAT naliczonego związanego z Inwestycjami I-IV.

Obecnie zamierzają Państwo dokonać wniesienia infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji I, Inwestycji II, Inwestycji III i Inwestycji IV oraz Samochodu serwisowego do Spółki w drodze czynności aportu (aport rzeczowy, wkład niepieniężny) w 2026 r. W efekcie tych czynności Spółka stanie się właścicielem majątku powstałego/nabytego w ramach Inwestycji, który będzie służył Spółce do prowadzenia działalności w zakresie dostarczania wody oraz odbioru ścieków.

Tym samym, zgodnie z art. 86 ustawy o VAT, co do zasady będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z:

·         Inwestycją I,

·         Inwestycją II,

·         Inwestycją III i

·         Inwestycją IV.

Ponadto, w treści wniosku wskazali Państwo, że od dnia oddania poszczególnych środków trwałych wytworzonych/nabytych w ramach Inwestycji do użytkowania nie ponosili Państwo i do dnia planowanego aportu nie poniosą wydatków na ich ulepszenie, które miałyby przekroczyć 30% wartości początkowej tych środków trwałych.

Przechodząc do kwestii opodatkowania podatkiem VAT planowanej transakcji należy stwierdzić, że dla czynności wniesienia do Spółki aportem Inwestycji I, Inwestycji III i Inwestycji IV nie znajdzie zastosowania zwolnienie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, ponieważ – jak wskazano wyżej – będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na zrealizowane Inwestycje, a ponadto – jak wynika z opisu sprawy - od dnia oddania poszczególnych środków trwałych wytworzonych/nabytych w ramach Inwestycji do użytkowania nie ponosili Państwo i do dnia planowanego aportu nie poniosą wydatków na ich ulepszenie, które miałyby przekroczyć 30% wartości początkowej tych środków trwałych. Nie zostaną zatem spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT.

Ponadto, rozpatrując w niniejszej sprawie możliwość zastosowania do majątku Inwestycji I, Inwestycji III i Inwestycji IV zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, stwierdzam, że ww. zwolnienie nie znajdzie tu zastosowania, gdyż jak wskazano powyżej, ww. majątek Inwestycji I, Inwestycji III i Inwestycji IV nie był/nie jest przez Państwa wykorzystywany wyłącznie na cele działalności zwolnionej z opodatkowania VAT.

W rezultacie:

·      w związku ze złożeniem przez Gminę i Spółkę w stosownym akcie notarialnym oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia z VAT i wyborze opodatkowania transakcji aportu Infrastruktury wybudowanej w ramach Inwestycji II,

·      w związku z brakiem możliwości zastosowania zwolnienia od podatku VAT w odniesieniu do czynności wniesienia aportem do Spółki Inwestycji I, Inwestycji III i Inwestycji IV na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, pkt 10a oraz pkt 2 ustawy o VAT,

należy stwierdzić, że wniesienia aportem do Spółki Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, niekorzystającą ze zwolnienia od podatku VAT.

W związku z powyższym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem VAT dla czynności wniesienia aportem do Spółki majątku Inwestycji, tj. ustalenie czy podstawą opodatkowania będzie określona w odpowiedniej umowie wartość otrzymanych przez Gminę udziałów odpowiadających wartości netto wnoszonych aportem aktywów, tj. bez należnej Gminie od Spółki kwoty środków pieniężnych odpowiadających kwocie podatku VAT należnego z tytułu aportu.

Kwestie dotyczące ustalenia podstawy opodatkowania zostały unormowane w art. 29a ustawy o VAT.

Na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT:

Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Przepis art. 29a ust. 1 ustawy o VAT odnosi się do wszystkiego, co stanowi zapłatę, obejmując swym zakresem każdą formę zapłaty otrzymaną przez sprzedawcę z tytułu dostawy towarów lub wykonania usługi.

Katalog elementów dodatkowych wchodzących w skład podstawy opodatkowania określony został w art. 29a ust. 6 ustawy o VAT. Stosownie do tego przepisu:

Podstawa opodatkowania obejmuje:

1)  podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Z kolei w art. 29a ust. 7 ustawy o VAT zostały wymienione elementy, które należy wyłączyć z podstawy opodatkowania (zmniejszające podstawę opodatkowania). Zgodnie z treścią ww. przepisu:

Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:

1)  stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;

2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;

3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi więc wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.

Przepisy ustawy o VAT, co do zasady, nie ograniczają podatnika w ustaleniu ceny. W polskim prawodawstwie obowiązuje zasada swobody umów, w ramach której strony mogą dowolnie kształtować treść umowy w granicach wyznaczonych przez prawo. Zasada ta ma również zastosowanie na gruncie prawa podatkowego. Przy ustalaniu wysokości należności ustawodawca nie ingeruje, poza wyjątkiem określonym w art. 32 ustawy o VAT, w sferę decyzji, co do sposobu określenia należności za sprzedawany towar. Ustawa nie reguluje wysokości ceny oraz czy w umowie pomiędzy kontrahentami powinna być uzgodniona jako wartość bez podatku VAT (cena netto), czy też wartość z podatkiem VAT (cena brutto).

Z istoty aportu (wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki) wynika ekonomiczna wymiana świadczeń, której stronami są:

·      wnoszący wkład niepieniężny oraz

·      spółka wydającą w zamian udziały/akcje (zapewniające udział w zyskach).

Ekwiwalentem dla wnoszącego aport jest wartość udziałów/akcji otrzymanych w zamian za ten wkład.

Przy określeniu podstawy opodatkowania zastosowanie znajdzie zasada ogólna – podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą podatnik ma otrzymać z tytułu transakcji. Przy czym, zgodnie z art. 29a ust. 6 ustawy o VAT, podstawa opodatkowania nie zawiera podatku VAT.

Jak wynika z opisu sprawy, planują Państwo dokonać rozliczenia omawianej transakcji aportu do Spółki Samochodu serwisowego oraz Infrastruktury powstałej w ramach Inwestycji, w taki sposób, by wynagrodzenie otrzymane przez Gminę w związku z aportem składało się w części z otrzymanych udziałów w kapitale zakładowym Spółki (ogółu praw i obowiązków przysługujących ich posiadaczowi), a w części ze środków pieniężnych odpowiadających wartości podatku VAT należnego po stronie Gminy związanego z aportem (a nie w całości z otrzymanych udziałów w odpowiedniej wartości). W szczególności, zgodnie z planowanym rozliczeniem:

  • kwota netto otrzymana przez Gminę w związku z aportem stanowić będzie wartość otrzymanych przez Gminę udziałów w kapitale zakładowym Spółki. Kwota ta odpowiadała będzie zasadniczo wartości netto Samochodu serwisowego oraz Infrastruktury powstałej/nabytej w ramach Inwestycji planowanych do wniesienia przez Gminę w formie wkładu niepieniężnego (aportu), przy czym z uwagi na charakter transakcji wniesienia wkładu niepieniężnego łączna wartość otrzymanych przez Gminę udziałów stanowiła będzie wielokrotność wartości nominalnej pojedynczego udziału. Kwota ta nie obejmuje zatem naturalnie występującej różnicy pomiędzy dokładną wartością netto ww. składników aportu a sumą otrzymanych udziałów – tj. agio, czyli niepodzielnej reszty mniejszej od pojedynczego udziału, która to kwota zostanie przeznaczona na kapitał zapasowy Spółki, natomiast
  • kwota VAT należnego z tytułu omawianej transakcji, wynikająca z odpowiedniej faktury VAT wystawionej przez Gminę, uregulowana zostanie przez Spółkę na rzecz Gminy w formie pieniężnej.

Odpowiednie zapisy określające wynagrodzenie Gminy zostaną zawarte w dokumentacji związanej z aportem (w tym akt notarialny/umowa).

Skoro w umowie aportu ustalą Państwo ze Spółką, że zapłatę za aport będzie stanowić wartość otrzymanych udziałów oraz środki pieniężne w wysokości odpowiadającej kwocie podatku VAT należnego po Państwa stronie w związku z dokonaniem aportu, to podstawą opodatkowania dla czynności aportu będzie – na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT w zw. z art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT – wszystko co stanowi zapłatę, którą otrzymają Państwo od Spółki z tytułu dokonania aportu, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Przy tak sformułowanej umowie, jak Państwo planują, podstawą opodatkowania będzie wartość otrzymanych przez Państwa udziałów w Spółce, powiększona o kwotę podatku należnego, którego równowartość otrzymają Państwo w formie pieniężnej, pomniejszona następnie o kwotę podatku należnego. Należy się więc z Państwem zgodzić, że to właśnie ustalona w umowie wartość udziałów odpowiadająca wartości netto wkładu niepieniężnego będzie podstawą opodatkowania na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest prawidłowe.

Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą prawa do dokonania korekty zwiększającej kwotę VAT naliczonego związanego z Inwestycjami w związku z wniesieniem aportem do Spółki powstałej Infrastruktury.

W art. 91 ustawy o VAT zostały określone zasady dotyczące sposobu i terminu dokonywania korekt podatku naliczonego.

Stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy o VAT:

Po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a lub 10c-10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.

W myśl art. 91 ust. 2 ustawy o VAT:

W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.

Według art. 91 ust. 3 ustawy o VAT:

Korekty, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej – w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy.

Zgodnie z art. 91 ust. 4 ustawy o VAT:

W przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w ust. 2, nastąpi sprzedaż towarów lub usług, o których mowa w ust. 2, lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korekty.

W myśl art. 91 ust. 5 ustawy o VAT:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4, korekta powinna być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty. Korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż, a w przypadku opodatkowania towarów zgodnie z art. 14 – w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym w stosunku do tych towarów powstał obowiązek podatkowy.

Stosownie do art. 91 ust. 6 ustawy o VAT:

W przypadku gdy towary lub usługi, o których mowa w ust. 4, zostaną:

1)    opodatkowane – w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymi;

2)    zwolnione od podatku lub nie podlegały opodatkowaniu – w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 91 ust. 7 ustawy o VAT:

Przepisy ust. 1–6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.

W myśl art. 91 ust. 7a ustawy o VAT:

W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz ust. 3. Korekty tej dokonuje się przy każdej kolejnej zmianie prawa do odliczeń, jeżeli zmiana ta następuje w okresie korekty.

Korekta, o której mowa w art. 91 ustawy o VAT, odnosi się do takich towarów, które stanowią u podatnika środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji, a także grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych. Z powyższych przepisów wynika ponadto, że podatnik jest zobowiązany do rozpoznania prawa do odliczenia podatku naliczonego w momencie nabycia towarów i usług oraz dokonania ewentualnej korekty tego odliczonego bądź nieodliczonego podatku w przypadku późniejszej zmiany przeznaczenia nabytych towarów i usług lub zmiany sposobu wykorzystania.

Przepisy art. 91 ustawy o VAT wprowadzają konstrukcję korekty podatku naliczonego dokonywaną z uwagi na zmianę struktury sprzedaży albo na zmianę pierwotnego przeznaczenia towaru lub usługi (z którą związany jest podatek naliczony).

Wprowadzenie procedury korekty związane jest z faktem, że we wspólnym systemie VAT obowiązuje zasada odliczenia niezwłocznego, tzn. w momencie nabycia. W tym momencie czasowym związek towaru z danym rodzajem czynności (opodatkowane, zwolnione, mieszane) ma zazwyczaj charakter planowany. Do czasu faktycznego wykorzystania nabytego towaru lub usługi faktyczny związek z danym rodzajem czynności może się zmienić, przekreślając prawo do odliczenia albo uzasadniając dokonanie odliczenia.

Ponadto, z uwagi na zazwyczaj wieloletni okres wykorzystania składników majątku zaliczanych do środków trwałych ustawa przyjmuje zasadę dokonywania cząstkowej i równomiernej korekty w dłuższym czasie (dla nieruchomości przez 10 lat, a dla pozostałych składników majątku przez 5 lat). Regulacje te mają na celu urealnienie odliczenia podatku naliczonego. Ustawa zakłada bowiem, że środki trwałe (jako dobra o charakterze trwałym) zużywają się w określonym czasie, a nie jednorazowo. W tym też czasie stopniowo konsumowane jest prawo do odliczenia i należy je oceniać w dłuższej perspektywie czasu, a nie jednorazowo.

Analiza powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wskazuje, że w przypadku zmiany przeznaczenia środka trwałego, tj. zarówno w sytuacji, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, jak również w sytuacji, gdy nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi, podatnik jest obowiązany dokonać korekty podatku.

Jak wskazano we wniosku, Infrastruktura wybudowana w ramach Inwestycji jest przez Państwa udostępniana na rzecz Spółki na podstawie umowy przesyłu w zamian za ustalone wynagrodzenie, przy czym czynność ta, w odniesieniu do Inwestycji I i Inwestycji IV, została uznana przez Organ podatkowy w toku kontroli podatkowej za nieodpłatną.

Z uwagi na fakt, że Inwestycja II i Inwestycja III obejmują tożsamą infrastrukturę, wykorzystywaną na analogicznych zasadach, ich udostępnienie na rzecz Spółki również należy uznać za nieodpłatne.

Nadto, Samochód serwisowy został udostępniony Spółce nieodpłatnie.

Uwzględniając powyższe wskazuję, że początkowe wykorzystywanie Infrastruktury od jej oddania do użytkowania do momentu aportu do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu nie pozbawia Państwa prawa do dokonania późniejszego odliczenia podatku naliczonego w drodze korekty, o której mowa w art. 91 ustawy o VAT, w przypadku dokonania aportu, która to czynność - jak wskazano powyżej - będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Zmiana prawa do odliczenia następuje w związku ze zmianą przeznaczenia danego dobra (co niewątpliwie związane jest z zamiarem jego wykorzystania). Początkowe wykorzystanie środków trwałych do celów działalności nieopodatkowanej będzie miało miejsce od momentu oddania do użytkowania aż do momentu wniesienia aportem do Spółki. Jest więc to moment, z którym dojdzie do zmiany przeznaczenia.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, że z treści art. 91 ustawy o VAT wynika, że w odniesieniu do nieruchomości to moment oddania do użytkowania danej nieruchomości rozpoczyna okres, w którym przewidziana jest korekta wieloletnia.

Opisana we wniosku Infrastruktura stanowi budowle, tj. nieruchomości, dla których zastosowanie znajdzie 10-letni okres korekty, o której mowa w art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, natomiast dla samochodu serwisowego - ruchomości przysługiwać będzie 5-letni okres korekty, o której mowa w ww. przepisie.

Wraz z wniesieniem ww. środków trwałych aportem do Spółki nastąpi zmiana ich przeznaczenia – z wykorzystywanych wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT na wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Ponadto, przepis art. 91 ust. 5 ustawy o VAT wprowadza szczególny przypadek dokonywania korekt w sytuacji, gdy podatnik w okresie trwania korekty cząstkowej – tj. w okresie 10 lat w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów oraz w okresie 5 lat w przypadku pozostałych środków trwałych – zbywa dany środek trwały.

W takich sytuacjach – zbycia środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych – przyjmuje się, że zbyte składniki majątku służą nadal działalności opodatkowanej lub nadal działalności zwolnionej lub niepodlegającej opodatkowaniu, aż do końca okresu korekty. Jednakże w miesiącu dokonania sprzedaży dokonuje się od razu korekty za wszystkie pozostałe okresy. Korekty dokonuje się w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano sprzedaży.

Jeśli transakcja zbycia środka trwałego została opodatkowana, wówczas przyjmuje się, że przez cały pozostały do końca korekty okres towar ten służy w całości transakcjom dającym prawo do odliczenia. Natomiast jeśli sprzedaż była zwolniona lub nie podlega opodatkowaniu, wówczas przyjmuje się, że zbywany środek trwały służy czynnościom niedającym prawa do odliczenia.

Jak wskazano wyżej, Infrastruktura powstała w ramach ww. Inwestycji tj. Inwestycji I, Inwestycji II, Inwestycji III i Inwestycji IV oraz Samochód serwisowy nabyty w ramach Inwestycji I, była/jest przez Państwa wykorzystywana do czynności niepodlegających opodatkowaniu. W 2026 r. zmienią Państwo sposób wykorzystywania tych składników majątkowych w związku z ich aportem do Spółki (transakcja aportu jak wskazano powyżej będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT).

W związku z powyższym, będą Państwo uprawnieni do dokonania odliczenia w drodze korekty odpowiednich części podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących poniesione wydatki na ww. środki trwałe, zgodnie z art. 91 ustawy o VAT. Powinni Państwo zatem dokonać jednorazowo korekty podatku naliczonego zapłaconego w związku z realizacją zadań inwestycyjnych, w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty w zależności od roku oddania poszczególnych Inwestycji do użytkowania.

A zatem, w przypadku dokonania aportu w 2026 r. w odniesieniu do:

·      Inwestycji I, która została oddana do użytkowania w 2026 r. - będą Państwo uprawnieni do dokonania odliczenia 10/10 łącznej kwoty podatku VAT wynikającej z faktur dotyczących przedmiotowej inwestycji,

·      Inwestycji II, która została oddana do użytkowania w 2023 r. - będą Państwo uprawnieni do dokonania odliczenia 7/10 łącznej kwoty podatku VAT wynikającej z faktur dotyczących przedmiotowych inwestycji,

·      Inwestycji III, która została oddana do użytkowania w 2025 r. - będą Państwo uprawnieni do dokonania odliczenia 9/10 łącznej kwoty podatku VAT wynikającej z faktur dotyczących przedmiotowych inwestycji,

·       Inwestycji IV, która została oddana do użytkowania w 2026 r. - będą Państwo uprawnieni do dokonania odliczenia 10/10 łącznej kwoty podatku VAT wynikającej z faktur dotyczących przedmiotowych inwestycji.

·      Samochodu serwisowego nabytego w ramach Inwestycji I, który został oddany do użytkowania w 2024 r. - będą Państwo uprawnieni do dokonania odliczenia 3/5 łącznej kwoty podatku VAT wynikającej z faktury nabycia Samochodu serwisowego.

Korekta ta powinna zostać dokonana w deklaracji za okres, w którym nastąpi aport.

Zatem, oceniając całościowo Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 4, nr 5 i nr 6, uznałem je za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.

Odnośnie natomiast powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, zauważam, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i należy je traktować indywidualnie.

Ponadto, odnosząc się do powołanych przez Państwa w przedmiotowym wniosku wyroków sądów, wyjaśniam, że powołane wyroki są rozstrzygnięciami w indywidualnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają. Zatem wskazane we wniosku wyroki sądów nie mają wpływu na podjęte w niniejszej interpretacji rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 14f § 2b pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Opłata za wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej podlega zwrotowi wyłącznie w przypadku uiszczenia jej w kwocie wyższej od należnej - w odpowiedniej części.

Z tytułu złożenia niniejszego wniosku wnieśli Państwo opłatę w wysokości 280 zł odpowiadającą siedmiu zdarzeniom. Niniejsza interpretacja rozstrzyga natomiast w zakresie sześciu zdarzeń zatem należna opłata wynosi 240 zł. W związku z tym, opłata w wysokości 40 zł zostanie zwrócona – stosownie do art. 14f § 2a Ordynacji podatkowej – na rachunek bankowy wskazany we wniosku.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)    z zastosowaniem art. 119a;

2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.