Przejdź do treści

0113-KDIPT1-1.4012.725.2026.2.MG

Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację Inwestycji.

Sygnatura
0113-KDIPT1-1.4012.725.2026.2.MG
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację Inwestycji pn.: „...”. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 7 września 2026 r. (data wpływu 7 września 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina ... (dalej: Gmina lub Wnioskodawca) jest zarejestrowana na potrzeby podatku od towarów i usług (dalej również: VAT) jako podatnik VAT czynny.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: ustawa o samorządzie gminnym), Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Jednocześnie, w myśl art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy, do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Większość z tych zadań wykonywana jest przez Gminę w ramach systemu publicznoprawnego. Zadania o charakterze publicznoprawnym, uznawane przez Gminę jako niepodlegające regulacjom VAT, z tytułu których Gmina nie uzyskuje żadnych wpływów, są to zadania własne gminy obejmujące m.in. sprawy utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych oraz wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej.

Gmina jest w trakcie tworzenia klubu dziecięcego dla dzieci w wieku do lat 3 w ramach programu „Aktywny Maluch 2022–2029”, na podstawie umowy zawartej z Wojewodą [nazwa województwa]. Program „Aktywny Maluch 2022–2029” dotyczy wsparcia tworzenia miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3.

W ramach realizacji zadania „...” Gmina uzyskała środki z programu „Aktywny Maluch 2022–2029” na utworzenie 24 nowych miejsc opieki w ramach programu Aktywny Maluch 2022-2029 w ... Klubie Dziecięcym „...”, na adaptację i rozbudowę budynku, roboty budowlane oraz wyposażenie obiektu. Gmina realizuje obecnie inwestycję, a stan prac jest zaawansowany.

Gmina jest również w trakcie ubiegania się o dodatkowe dofinansowanie z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na pokrycie części kosztów nieobjętych dofinansowaniem z programu „Aktywny Maluch 2022–2029”, dotyczących rozwiązań z zakresu odnawialnych źródeł energii i poprawy efektywności energetycznej budynku. Według regulaminu programu podatek od towarów i usług VAT może być ujęty w koszcie całkowitym zadania, jeżeli Wnioskodawca nie ma prawnej możliwość odliczenia podatku przy realizacji zadania w żadnej proporcji.

Gmina planuje sfinansować, przy udziale środków z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, część kosztów nieobjętych wsparciem z programu „Aktywny Maluch 2022–2029”, obejmujących w szczególności:

·      instalację fotowoltaiczną,

·      pompę ciepła,

·      magazyn energii,

·      instalację centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej,

·      wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła.

Właścicielem budynku oraz wszystkich urządzeń i instalacji powstałych w ramach inwestycji pozostanie Gmina. Po zakończeniu realizacji zadania budynek będzie wykorzystywany na potrzeby klubu dziecięcego tworzonego przez Gminę.

Za pobyt dziecka w klubie dziecięcym oraz jego wyżywienie, zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, nowo powstała jednostka pobierać będzie opłaty. Z rodzicami lub opiekunami prawnymi dzieci do lat 3 będą zawierane umowy na pobyt dzieci w klubie dziecięcym. Opłaty pobierane z tytułu opieki i wyżywienia dzieci w klubie dziecięcym będą stanowić jedynie zwrot części kosztów poniesionych z tego tytułu. Wysokość opłat z tytułu opieki będzie regulowana uchwałą Rady Gminy. Realizacja inwestycji związana jest wyłącznie z zadaniami własnymi Gminy z zakresu polityki społecznej, w postaci zaspokajania potrzeb społeczności lokalnej, wynikającymi z ustawy o samorządzie gminnym.

Opłaty za wyżywienie w żłobku/klubie dziecięcym są to opłaty publicznoprawne, niepodlegające podatkowi VAT. Opłata za pobyt dziecka w żłobku lub w klubie dziecięcym jest niepodatkową należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 58 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (dalej: uod3) oraz w art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych (dalej: ufp). Choć w przepisach uod3 nie stwierdzono tego wprost, to należy wskazać, że zarówno tzw. opłata dzienna, jak i opłata za wydłużony pobyt w żłobku lub w klubie dziecięcym spełnia wszystkie kryteria pozwalające na kwalifikację do tej właśnie grupy należności.

Towary i usługi nabywane w związku z realizacją inwestycji, w tym wydatki na adaptację, rozbudowę, roboty budowlane, wyposażenie oraz instalacje OZE, będą służyły wykonywaniu zadań związanych z utworzeniem i funkcjonowaniem klubu dziecięcego. Gmina stoi na stanowisku, że wydatki te nie będą związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT, wobec czego nie będzie jej przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego zgodnie z zasadą wynikającą z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

W uzupełnieniu wniosku, na pytanie Organu o treści:

1.  Czy ... Klub Dziecięcy będzie jednostką organizacyjną Państwa Gminy? Jeśli tak, to w jakiej formie ww. Klub będzie działał, tj. jako jednostka budżetowa czy zakład budżetowy?

2.  Jeśli ... Klub Dziecięcy nie będzie jednostką organizacyjną Państwa gminy, to proszę wskazać kto będzie administrował i zarządzał budynkiem, w którym zostanie utworzony ww. Klub Dziecięcy?

3.  Czy Państwa Gmina będzie wprowadzała do sieci energię elektryczną wyprodukowaną przez instalację fotowoltaiczną wytworzoną w ramach zadania pn. „...”?

4.  Czy będą Państwo w stanie wyodrębnić wydatki poniesione na instalację fotowoltaiczną od pozostałych wydatków na realizację ww. zadania?

5.  Czy będą Państwo prosumentem energii odnawialnej, w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.)?

6.  Czy instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii?

7.  Czy w przypadku wykonania instalacji fotowoltaicznej będzie zawarta przez Państwa umowa z przedsiębiorstwem energetycznym?

8.  Jakie zasady rozliczenia wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej energii elektrycznej zostaną określone z przedsiębiorstwem energetycznym?

9.  Czy ww. umowa będzie przewidywać wynagrodzenie dla Państwa w związku z wyprodukowaną energią elektryczną w instalacji fotowoltaicznej?

10.  Czy w przypadku instalacji fotowoltaicznej będą Państwo korzystali z rozliczenia:

a)  ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w oparciu o art. 4 ust. 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii,

b)  wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w oparciu o art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii?

11.  Czy instalacja fotowoltaiczna będzie mieściła się w przepisach określonych w art. 4d ust. 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii? Jeśli tak to, proszę wskazać konkretny punkt ww. przepisu.

12.  Czy w przypadku wystąpienia nadwyżki energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną i wprowadzonej do sieci wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci:

a)  będą Państwo mogli ją wykorzystać w późniejszym terminie? Jeżeli tak, to proszę wskazać w jakim terminie?

b)  niewykorzystana w określonym terminie nadwyżka „przepada”?

13.  Do jakich czynności będą Państwo wykorzystywali:

A) instalację fotowoltaiczną, która powstanie w ramach realizowanego zadania, 

B) budynek, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy,

C) wyposażenie obiektu,

tj. czy do czynności:

a)  opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać, jakie to czynności),

b)  zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać, jakie to czynności oraz na jakiej podstawie prawnej czynności te będą korzystać ze zwolnienia),

c)  niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać, jakie to czynności)?

14.  Czy ww. instalacja fotowoltaiczna, ww. budynek i ww. wyposażenie będą wykorzystywane przez Państwa:

a)  do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.)?

b)  do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług?

c)  zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług?

15.  W sytuacji, gdy ww. instalacja fotowoltaiczna, ww. budynek i ww. wyposażenie będą wykorzystywane zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, to czy będzie istniała możliwość bezpośredniego przyporządkowania wydatków będących przedmiotem wniosku w całości do celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?

16.  Czy ww. instalacja fotowoltaiczna, ww. budynek i ww. wyposażenie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i zwolnionych od podatku VAT?

17.  W sytuacji, gdy ww. instalacja fotowoltaiczna, ww. budynek i ww. wyposażenie będą przez Państwa wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT, to należy wskazać, czy będą mieli Państwo obiektywną możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT?

18.  Ile będzie wynosił prewspółczynnik Państwa jednostki organizacyjnej wykorzystującej ww. budynek/administrującej i zarządzającej budynkiem?

19.  W sytuacji, gdy prewspółczynnik nie przekracza 2%, to należy wskazać, czy uznają Państwo, iż wynosi on 0%?

20.  Ile będzie wynosiła proporcja jednostki organizacyjnej wykorzystującej ww. budynek/administrującej i zarządzającej budynkiem, ustalona zgodnie z art. 90 ust. 2 - ust. 9a ustawy o podatku od towarów i usług.

21.  W sytuacji, gdy ww. proporcja nie przekracza 2%, to proszę wskazać, czy uznają Państwo, iż wynosi ona 0%?

odpowiedzieli Państwo:

1.  ... Klub Dziecięcy będzie jednostką organizacyjną Gminy, działającą w formie gminnej jednostki budżetowej.

2.  Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 1, ... Klub Dziecięcy będzie jednostką organizacyjną Gminy, działającą w formie gminnej jednostki budżetowej.

3.  Energia elektryczna wytworzona przez instalację fotowoltaiczną będzie wykorzystywana przede wszystkim na potrzeby własne budynku ... Klubu Dziecięcego. W celu zwiększenia stopnia wykorzystania energii na miejscu instalacja zostanie wyposażona w magazyn energii o pojemności co najmniej 20 kWh, do którego będą kierowane nadwyżki energii niewykorzystane w chwili ich wytworzenia.

Niemniej, z uwagi na moc instalacji fotowoltaicznej wynoszącą 13,2 kWp oraz zmienność zarówno produkcji energii, jak i zapotrzebowania budynku, nie jest wykluczone, że mogą wystąpić okresy, w których ilość energii elektrycznej wytworzonej przez instalację przekroczy bieżące zużycie energii w budynku oraz możliwości jej zmagazynowania. W takich przypadkach, jeżeli w ogóle wystąpi nadwyżka energii będzie wprowadzana do sieci elektroenergetycznej.

4.  Gmina będzie w stanie wyodrębnić wydatki poniesione na montaż instalacji fotowoltaicznej od pozostałych wydatków związanych z realizacją Zadania.

5.  Gmina będzie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.; dalej: ustawa o OZE).

6.  Instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o OZE.

Zgodnie z projektem technicznym łączna moc zainstalowana elektryczna instalacji wyniesie 13,2 kWp, a zatem nie przekroczy określonego w tym przepisie limitu 50 kW.

7.  W związku z wykonaniem i przyłączeniem instalacji fotowoltaicznej Gmina zawrze umowę z przedsiębiorstwem energetycznym.

8.  Na moment składania niniejszej odpowiedzi Gmina nie zawarła jeszcze umowy z przedsiębiorstwem energetycznym dotyczącej przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej. Gmina przewiduje jednak, że będzie rozliczała się z przedsiębiorstwem energetycznym z energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej na zasadzie net-billingu. Oznacza to rozliczanie wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej oraz wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci.

Wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci będzie ujmowana na indywidualnym koncie prosumenckim jako depozyt prosumencki, który będzie wykorzystywany do rozliczania zobowiązań z tytułu energii elektrycznej pobranej z sieci. Środki zgromadzone w depozycie prosumenckim będą mogły być wykorzystywane przez okres 12 miesięcy od dnia ich przypisania do konta prosumenckiego.

Szczegółowe zasady rozliczeń będą wynikały z przepisów ustawy o OZE oraz z umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym.

9.  Na moment składania niniejszej odpowiedzi Gmina nie zawarła jeszcze umowy z przedsiębiorstwem energetycznym dotyczącej przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej. Gmina przewiduje jednak, że energia elektryczna będzie rozliczana w systemie net-billingu. Wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci będzie ujmowana na indywidualnym koncie prosumenckim jako depozyt prosumencki wykorzystywany do rozliczania zobowiązań Gminy z tytułu energii elektrycznej pobranej z sieci. Szczegółowe zasady rozliczeń, w tym ewentualnego zwrotu niewykorzystanych środków zgromadzonych w depozycie prosumenckim, będą wynikały z przepisów ustawy o OZE oraz z umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym.

10.  Na moment składania niniejszej odpowiedzi Gmina nie zawarła jeszcze umowy z przedsiębiorstwem energetycznym dotyczącej przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej. Gmina przewiduje jednak, że będzie korzystała z rozliczenia, o którym mowa w lit. b pytania Organu, tj. rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci, na podstawie art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Rozliczenie będzie zatem następowało w systemie net-billingu, a nie w ramach ilościowego bilansowania energii, o którym mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy.

11.  Instalacja fotowoltaiczna nie będzie mieściła się w żadnym z przypadków określonych w art. 4d ust. 2 ustawy o OZE.

12.  Jak wskazano w odpowiedzi na pytania nr 8-10, Gmina przewiduje, że energia elektryczna będzie rozliczana wartościowo w systemie net-billingu. W konsekwencji do późniejszego wykorzystania nie będzie pozostawała określona ilość energii elektrycznej, lecz wartość energii wprowadzonej do sieci, zapisana na indywidualnym koncie prosumenckim jako depozyt prosumencki. Środki zgromadzone w depozycie będą mogły zostać wykorzystane na pokrycie zobowiązań Gminy z tytułu zakupu energii elektrycznej pobranej z sieci przez okres 12 miesięcy od dnia ich przypisania do konta prosumenckiego. W pierwszej kolejności rozliczane będą środki o najstarszej dacie przypisania.

Jeżeli środki przypisane do depozytu prosumenckiego nie zostaną wykorzystane na pokrycie należności za energię pobraną z sieci w okresie 12 miesięcy, nie będą one w całości przenoszone na kolejne okresy rozliczeniowe. Po upływie tego okresu sprzedawca zwróci Gminie część niewykorzystanych środków, przy czym wysokość zwrotu będzie ograniczona do kwoty odpowiadającej 30% wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy rozliczenie nadpłaty. Jeżeli wartość niewykorzystanych środków będzie wyższa od wskazanego limitu, nadwyżka ponad kwotę podlegającą zwrotowi nie zostanie wypłacona Gminie ani przeniesiona na dalszy okres rozliczeniowy, lecz zostanie umorzona. W tym właśnie zakresie niewykorzystana wartość energii będzie „przepadała”.

13.   

A)    Instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana do wytwarzania energii elektrycznej na potrzeby budynku ... Klubu Dziecięcego, w którym Gmina będzie realizowała zadania własne z zakresu wspierania rodziny oraz zapewniania opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, która to działalność nie podlega opodatkowaniu VAT. Jednocześnie, w przypadku ewentualnego wystąpienia nadwyżek energii niewykorzystanych na bieżące potrzeby budynku ani niezmagazynowanych w magazynie energii, o ile taka sytuacja w ogóle wystąpi, energia ta może być wprowadzana do sieci elektroenergetycznej i rozliczana w systemie net-billingu. W konsekwencji w tym incydentalnym zakresie, o ile taka sytuacja w ogóle wystąpi, instalacja może być potencjalnie również wykorzystywana do czynności wprowadzania energii do sieci, które Gmina traktuje jako podlegające opodatkowaniu VAT i niekorzystające ze zwolnienia z VAT. Instalacja nie będzie wykorzystywana do czynności zwolnionych od podatku VAT.

B)    Budynek, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy, będzie wykorzystywany wyłącznie na potrzeby działalności Klubu. W budynku Gmina, za pośrednictwem swojej jednostki budżetowej, będzie realizowała wyłącznie zadania własne z zakresu opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, która to działalność nie podlega opodatkowaniu VAT. Gmina nie będzie udostępniała odpłatnie powierzchni w tym budynku podmiotom zewnętrznym na podstawie umów cywilnoprawnych, w szczególności w ramach umów najmu czy dzierżawy. Tym samym budynek będzie wykorzystywany wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT i nie będzie służył czynnościom opodatkowanym ani zwolnionym od podatku VAT.

C)    Wyposażenie obiektu będzie wykorzystywane wyłącznie na potrzeby funkcjonowania ... Klubu Dziecięcego i realizacji przez Gminę zadań własnych z zakresu opieki nad dziećmi w wieku do lat 3. Wyposażenie nie będzie przedmiotem odrębnego odpłatnego udostępniania ani nie będzie wykorzystywane do innych celów. W konsekwencji będzie ono związane wyłącznie z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu VAT i nie będzie wykorzystywane do czynności opodatkowanych ani zwolnionych od podatku VAT.

14.  Jak już wskazano powyżej, wyłącznie instalacja fotowoltaiczna może być potencjalnie wykorzystywana zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza. Zasadniczym celem instalacji będzie wytwarzanie energii elektrycznej na potrzeby budynku ... Klubu Dziecięcego, w którym Gmina będzie wykonywała zadania pozostające poza zakresem działalności gospodarczej. Jednocześnie, Gmina nie może wykluczyć potencjalnego wystąpienia takich nadwyżek energii, które nie zostaną wykorzystane na bieżąco i jednocześnie przekroczą możliwości zmagazynowania w zainstalowanym magazynie energii i tym samym zostaną wprowadzone do sieci i będą rozliczane w systemie net-billingu. Ewentualne wprowadzenie energii do sieci, w ocenie Gminy będzie stanowiło wykorzystanie instalacji do celów działalności gospodarczej.

Budynek, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy, oraz wyposażenie tego obiektu będą wykorzystywane wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Będą one służyły realizacji przez Gminę, za pośrednictwem jej jednostki budżetowej, zadań własnych z zakresu opieki nad dziećmi w wieku do lat 3. Budynek ani jego wyposażenie nie będą odpłatnie udostępniane ani wykorzystywane do innych celów.

15.  Nie będzie istniała możliwość bezpośredniego przyporządkowania wydatków będących przedmiotem Wniosku w całości do celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 14, instalacja fotowoltaiczna będzie służyła przede wszystkim wytwarzaniu energii na potrzeby budynku ... Klubu Dziecięcego, a więc celom innym niż działalność gospodarcza. Jedynie w przypadku ewentualnego wystąpienia nadwyżek energii niewykorzystanych na bieżąco ani niezmagazynowanych w magazynie energii instalacja może być w incydentalnym zakresie wykorzystywana do celów działalności gospodarczej, o ile w ogóle taka sytuacja nastąpi. Wydatki na instalację fotowoltaiczną będą zatem związane jednocześnie z obydwoma obszarami wykorzystania i nie będzie możliwe przyporządkowanie ich w całości do działalności gospodarczej.

W odniesieniu natomiast do budynku oraz jego wyposażenia pytanie pozostaje bezprzedmiotowe, ponieważ składniki te będą wykorzystywane wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza, tj. do realizacji przez Gminę zadań własnych z zakresu opieki nad dziećmi w wieku do lat 3.

16.  Instalacja fotowoltaiczna nie będzie wykorzystywana jednocześnie do czynności opodatkowanych VAT i zwolnionych od podatku VAT. Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 13, instalacja będzie służyła przede wszystkim czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu VAT, związanym z funkcjonowaniem ... Klubu Dziecięcego. Jedynie w incydentalnym zakresie, w przypadku wprowadzania do sieci nadwyżek energii niewykorzystanych na bieżąco ani niezmagazynowanych w magazynie energii, o ile taka sytuacja w ogóle wystąpi, instalacja może być wykorzystywana do czynności opodatkowanych VAT. Nie będzie natomiast wykorzystywana do czynności zwolnionych od podatku VAT.

Budynek, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy, oraz wyposażenie tego obiektu nie będą wykorzystywane ani do czynności opodatkowanych VAT, ani do czynności zwolnionych od podatku VAT. Będą one wykorzystywane wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT, tj. do realizacji przez Gminę zadań własnych z zakresu opieki nad dziećmi w wieku do lat 3.

17.  Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 16, instalacja fotowoltaiczna, budynek ... Klubu Dziecięcego oraz wyposażenie tego obiektu nie będą wykorzystywane w ramach działalności gospodarczej jednocześnie do czynności opodatkowanych VAT i czynności zwolnionych od podatku VAT. Instalacja fotowoltaiczna nie będzie w ogóle wykorzystywana do czynności zwolnionych od podatku VAT, natomiast budynek oraz jego wyposażenie będą służyły wyłącznie czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu VAT. W konsekwencji pytanie dotyczące możliwości odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego do czynności opodatkowanych i zwolnionych od podatku VAT jest bezprzedmiotowe.

18.  W ocenie Gminy prewspółczynnik ... Klubu Dziecięcego będzie kształtował się na poziomie 0% albo 1%. Wynika to z faktu, że zasadniczym celem funkcjonowania Klubu będzie realizacja zadań własnych Gminy w zakresie opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, pozostających poza zakresem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT.

Jednocześnie instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana przede wszystkim do zaspokajania potrzeb energetycznych budynku Klubu. Dopiero w sytuacji, gdy potencjalnie ilość energii elektrycznej wytworzonej przez instalację przekroczy bieżące zapotrzebowanie budynku oraz możliwości jej zmagazynowania, ewentualne nadwyżki energii będą mogły zostać wprowadzone do sieci elektroenergetycznej i rozliczone w systemie net-billingu.

W konsekwencji ewentualne czynności opodatkowane VAT związane z wprowadzaniem energii do sieci, o ile w ogóle wystąpią, będą miały charakter uboczny względem podstawowej działalności prowadzonej przez Klub, niepodlegającej opodatkowaniu VAT. Jeżeli w danym okresie nie wystąpi obrót związany z energią wprowadzaną do sieci, prewspółczynnik wyniesie 0%. Natomiast w przypadku wystąpienia takiego obrotu, jego skala będzie marginalna w relacji do całokształtu działalności Klubu, co uzasadnia przyjęcie, że prewspółczynnik będzie kształtował się na poziomie 1%.

19.  W przypadku gdy prewspółczynnik ... Klubu Dziecięcego nie przekroczy 2%, Gmina skorzysta z uprawnienia przewidzianego w art. 86 ust. 2g ustawy o VAT w związku z art. 90 ust. 10 pkt 2 tej ustawy i uzna, że prewspółczynnik wynosi 0%.

Jak wskazano w odpowiedziach na wcześniejsze pytania, zasadniczym celem funkcjonowania ... Klubu Dziecięcego będzie realizacja zadań własnych Gminy pozostających poza zakresem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT. Jednocześnie ewentualne czynności opodatkowane związane z wprowadzaniem do sieci nadwyżek energii elektrycznej wytworzonej przez instalację fotowoltaiczną, o ile w ogóle wystąpią, będą miały charakter pomocniczy i będą występowały wyłącznie w sytuacji, gdy ilość energii wytworzonej przez instalację przekroczy bieżące zapotrzebowanie budynku oraz możliwości jej zmagazynowania.

20.  W ocenie Gminy proporcja ... Klubu Dziecięcego, ustalona zgodnie z art. 90 ust. 2 - 9a ustawy o VAT, będzie wynosiła 100%, o ile w ogóle wystąpi obrót opodatkowany VAT z tytułu ewentualnego wprowadzenia energii do sieci. W takim przypadku jedyną czynnością opodatkowaną VAT, jaka może wystąpić w tej jednostce będzie ewentualne wprowadzenie energii do sieci. Jeżeli taki obrót nie wystąpi w danym roku, proporcja ta wyniesie 0%.

... Klub Dziecięcy nie będzie bowiem wykonywał czynności zwolnionych od podatku VAT. Jeżeli po zastosowaniu prewspółczynnika część wydatków zostanie przypisana do działalności gospodarczej, będzie ona związana wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi VAT, tj. incydentalnym wprowadzaniem do sieci nadwyżek energii elektrycznej wytworzonej przez instalację fotowoltaiczną.

21.  Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie nr 20, w ocenie Gminy proporcja ... Klubu Dziecięcego, ustalona zgodnie z art. 90 ust. 2–9a ustawy o VAT, będzie wynosiła albo 100%, o ile w ogóle wystąpi obrót opodatkowany VAT z tytułu ewentualnego wprowadzenia energii do sieci, albo 0%, jeżeli taki obrót nie wystąpi. W konsekwencji pytanie dotyczące uznania proporcji nieprzekraczającej 2% za proporcję wynoszącą 0% jest bezprzedmiotowe.

Pytanie

Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT z faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację Inwestycji pn.: „...”?

Państwa stanowisko w sprawie

Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją zadania „...”.

UZASADNIENIE:

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej ustawą o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje co do zasady prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Natomiast w myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z treści powyższych regulacji wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikom VAT w sytuacji, gdy towary i usługi, przy nabyciu których został naliczony podatek, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.

Dla oceny możliwości skorzystania z prawa do odliczenia, w każdym przypadku istotne jest więc ustalenie czy towary i usługi, przy zakupie których naliczono VAT:

  • zostały nabyte przez podatnika tego podatku oraz
  • pozostają w bezspornym związku z wykonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel i rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ww. ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły do celów zarobkowych.

Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 6 ww. ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Pomieszczenia klubu dziecięcego nie będą udostępniane na działalność komercyjną, np. wynajem. Opłaty za wyżywienie w klubie dziecięcym to opłaty publicznoprawne, niepodlegające podatkowi VAT. Opłata za pobyt dziecka w żłobku lub w klubie dziecięcym jest niepodatkową należnością budżetową o charakterze publicznoprawnym, o której mowa w art. 58 ust. 1 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (dalej: uod3) oraz w art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych (dalej: ufp). Choć w przepisach uod3 nie stwierdzono tego wprost, to należy wskazać, że zarówno tzw. opłata dzienna, jak i opłata za wydłużony pobyt w żłobku lub w klubie dziecięcym spełnia wszystkie kryteria pozwalające na kwalifikację do tej właśnie grupy należności.

Za pobyt dziecka w klubie dziecięcym oraz jego wyżywienie, Gmina za pośrednictwem nowo powstałej jednostki budżetowej będzie pobierać opłaty. Z rodzicami lub opiekunami prawnymi dzieci do lat 3 będą zawierane umowy na pobyt dzieci w klubie dziecięcym. Opłaty pobierane z tytułu opieki i wyżywienia dzieci w klubie dziecięcym będą stanowić jedynie zwrot części kosztów poniesionych z tego tytułu. Wysokość opłat z tytułu opieki będzie regulowana uchwałą Rady Gminy. Realizacja inwestycji związana jest wyłącznie z zadaniami własnymi Gminy z zakresu polityki społecznej, w postaci zaspokajania potrzeb społeczności lokalnej, wynikającymi z ustawy o samorządzie gminnym.

Budynek, w którym będzie mieścił się klub dziecięcy nie będzie wykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

W kwestii instalacji fotowoltaicznej:

Całość energii elektrycznej wytworzonej przez instalację fotowoltaiczną będzie wykorzystywana na własne potrzeby budynku klubu dziecięcego. Zainstalowana mikroinstalacja ma na celu pokrycie zapotrzebowania na energię elektryczną wynikającego z bieżącego funkcjonowania obiektu. Wytworzona energia będzie wykorzystywana na potrzeby własne, a ewentualne nadwyżki będą magazynowane zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami technicznymi - Gmina będzie dysponować magazynem energii, który posłuży do gromadzenia nadwyżek energii elektrycznej wytworzonej przez instalację fotowoltaiczną. Zastosowanie magazynu energii pozwoli na efektywne wykorzystanie wyprodukowanej energii na potrzeby budynku klubu dziecięcego, zwiększając jego samowystarczalność energetyczną oraz niezależność od sieci elektroenergetycznej. Gmina obecnie nie posiada umowy z przedsiębiorstwem energetycznym i nie korzysta z rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci.

W konsekwencji nie zostanie spełniona podstawowa pozytywna przesłanka warunkująca prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek nabywanych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi, o której mowa w art. 86 ust. 1 ustawy.

Umowa, która będzie zawarta przez Gminę z przedsiębiorstwem energetycznym nie będzie przewidywała odrębnego wynagrodzenia dla Gminy za energię elektryczną wyprodukowaną w instalacji fotowoltaicznej. Jednakże, jak Gmina wskazała powyżej, Gmina będzie rozliczała się z przedsiębiorstwem energetycznym na zasadach net-billingu, zatem wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci z instalacji fotowoltaicznej będzie kompensowana z wartością energii elektrycznej pobranej z sieci elektroenergetycznej. Czyli zobowiązanie Gminy z tytułu zakupu energii elektrycznej za dany okres rozliczeniowy będzie pomniejszane o wartość występującego po stronie Gminy depozytu prosumenckiego.

W związku z realizacją wskazanego zadania Gmina będzie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Panele fotowoltaiczne, o których mowa we wniosku, stanowią mikroinstalacje w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Jak zostało wskazane powyżej, umowa, która będzie zawarta przez Gminę z przedsiębiorstwem energetycznym nie będzie przewidywała odrębnego wynagrodzenia dla Gminy za energię elektryczną wyprodukowaną w instalacji fotowoltaicznej. Jednakże, w przypadku wystąpienia nadwyżki energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej nad energią pobraną i zmagazynowaną w magazynie energii, Gmina będzie zobowiązana rozliczać wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci na zasadach net-billingu, zatem wartość energii elektrycznej wprowadzona do sieci z instalacji fotowoltaicznej będzie kompensowana z wartością energii elektrycznej pobranej z sieci elektroenergetycznej. W takim przypadku zobowiązanie Gminy z tytułu zakupu energii elektrycznej za dany okres rozliczeniowy będzie pomniejszane o wartość występującego po stronie Gminy depozytu prosumenckiego.

Gmina będzie w stanie wyodrębnić wydatki poniesione na instalacje fotowoltaiczne od pozostałych wydatków związanych z realizacją projektu.

Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT od wydatków ponoszonych w związku realizacją inwestycji, ponieważ stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. W przypadku wykonywania zadania własnego przez jednostkę samorządu terytorialnego, czyli prowadzenia klubu dziecięcego, czy posiadania świetlicy wiejskiej, która służy społeczności lokalnej - mieszkańcom sołectwa, czy Gminy - nie dochodzi do spełnienia przesłanek warunkujących działanie w charakterze podatnika VAT. Tego typu czynności należy uznać za niespełniające opodatkowaniu VAT.

Gmina nie będzie miała możliwości odliczenia VAT. Gmina nie będzie działała w charakterze podatnika VAT, a wydatki te pozostają bez związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych, zatem Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację Inwestycji.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT - w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Zatem prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego. Aby Gmina mogła skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winna spełnić przesłanki umożliwiające uznanie jej, dla tej czynności, za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT).

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Z powołanego przepisu wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości, ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itd., umów prawa cywilnego.

Z kolei, zadania publiczne gminy (zadania administracji publicznej) wykonywane są nieodpłatnie i mają na celu korzyść ogółu. Gmina w tym przypadku korzysta ze środków prawnych o charakterze władczym, właściwych władzy państwowej i działa jako organ władzy publicznej. W ramach realizacji wyżej wymienionego projektu zwiększy się zdolność gminy oraz jednostek jej podległych w zakresie realizacji usług publicznych związanych z zapewnieniem opieki dla najmłodszych. Podstawą prawną wyżej wspomnianego projektu jest przede wszystkim art. 62 ustawy o opiece nad dziećmi, który dopuszcza dofinansowanie jednostkom samorządu terytorialnego zadań opieki nad dziećmi zarówno ze środków budżetu państwa i środków europejskich W ocenie Gminy, Gmina nie będzie miała możliwości odliczenia podatku VAT związanego z realizacją projektu.

Zatem, w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których została powołana, Gmina nie jest podatnikiem podatku VAT.

W konsekwencji, w ocenie Gminy, w przypadku, gdy w zakresie realizacji danej czynności Gmina nie działa w charakterze podatnika VAT, nie jest możliwe opodatkowanie tej czynności.

W związku z powyższym, zdaniem Gminy, w analizowanym przypadku, nie zostaną spełnione przesłanki, o których mowa w przytoczonym powyżej art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, warunkujące możliwość skorzystania przez Gminę z prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją Zadania.

Mając na uwadze powyższe, Gmina stoi na stanowisku, iż w przedmiotowej sytuacji, nie będzie przysługiwać jej prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją Zadania.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 1263), zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)   nabycia towarów i usług,

b)   dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast, na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Odnosząc się do kwestii objętej zakresem pytania należy w pierwszej kolejności ustalić, czy towary i usługi nabyte przez Państwa w związku z realizacją Inwestycji będą wykorzystywane przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)    przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)    zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)    świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Jak wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku, którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie wskazać należy, iż nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

·      podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

·      podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Jak wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Realizacja tych zadań następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.

Jak stanowi art. 2 pkt 19 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.), zwana dalej „ustawą o OZE”:

Użyte w ustawie określenie mikroinstalacja oznacza – instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW.

Zgodnie z art. 2 pkt 27a ustawy o OZE:

Użyte w ustawie określenie prosument energii odnawialnej oznacza – odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1799 ).

Stosownie do art. 3 ustawy o OZE:

Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie – Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:

1)    w mikroinstalacji;

2)    w małej instalacji;

3)    wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy – Prawo energetyczne;

4)    wyłącznie z biopłynów.

W myśl z art. 4 ust. 1 ustawy o OZE:

Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej wytwarzającego energię elektryczną w mikroinstalacji o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej:

1)  większej niż 10 kW - w stosunku ilościowym 1 do 0,7;

2)  nie większej niż 10 kW - w stosunku ilościowym 1 do 0,8.

Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:

Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.

W świetle art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE:

Rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej - dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej.

Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a – 7 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:

Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3.

Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:

Wytwarzanie i wprowadzanie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej energii elektrycznej, o której mowa w ust. 1 oraz ust. 1a, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej niebędącego przedsiębiorcą, o którym mowa w ustawie - Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 tej ustawy.

Stosownie do art. 4 ust. 10 ustawy o OZE:

Pobrana energia elektryczna podlegająca rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1 i 1a, jest zużyciem energii wyprodukowanej na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej i nie stanowi:

1)  sprzedaży energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju,

2)  zużycia energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu

- w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1542, 1598 i 1723).

Natomiast, według art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:

W przypadku gdy:

1)  prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4;

2)  prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu. Wysokość zwracanej nadpłaty nie może przekroczyć dwudziestu procent wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.

W świetle art. 4b ust. 2 ustawy o OZE:

W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:

1)  ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną;

2)  rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.

Według art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE:

1.     Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej "kontem prosumenta", na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej "depozytem prosumenckim".

2.     Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1.

3.     Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.

4.     Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.

5.     Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.

6.     Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.

7.     Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.

8.     Prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej korzystający z dostaw sprzedawcy innego niż sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1, ma prawo do zmiany tego sprzedawcy na sprzedawcę zobowiązanego, o którym mowa w art. 40 ust. 1, i korzystania z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2.

9.     Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dolicza do konta prosumenta wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia, o którym mowa w art. 4:

1)  ust. 1 - w przypadku, o którym mowa w art. 4 ust. 1b;

2)  ust. 1a pkt 1.

Przepis art. 4 ust. 11 pkt 2 stosuje się odpowiednio.

10.  Wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej, o której mowa w ust. 9:

1)  pkt 1, wyznacza się na podstawie średniej miesięcznej ceny rynkowej obowiązującej dla miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje koniec sposobu rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1,

2)  pkt 2, wyznacza się na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej dla czerwca 2022 r.

– ustalanej zgodnie z art. 4b ust. 6.

Na podstawie art. 4d ust. 2 ustawy o OZE:

Z rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1, korzysta prosument energii odnawialnej, którego mikroinstalacja została przyłączona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej:

1)  po 31 marca 2022 r. na podstawie kompletnego i poprawnego zgłoszenia, o którym mowa w art. 7 ust. 8d4 ustawy - Prawo energetyczne, złożonego przez tego prosumenta energii odnawialnej w terminie do 31 marca 2022 r., z zastrzeżeniem ust. 3;

2)  do 31 marca 2022 r., ale wprowadzenie energii elektrycznej do tej sieci nastąpiło po raz pierwszy po 31 marca 2022 r.;

3)  po 31 marca 2022 r. na podstawie kompletnego i poprawnego zgłoszenia, o którym mowa w art. 7 ust. 8d4 ustawy - Prawo energetyczne, złożonego w terminie do 31 grudnia 2023 r., w przypadku gdy prosument ten w terminie do 31 marca 2022 r. zawarł umowę na zakup, montaż lub dofinansowanie tej mikroinstalacji z jednostką samorządu terytorialnego lub innym podmiotem, który realizuje projekt, o którym mowa w art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 818), dofinansowany w ramach regionalnego programu operacyjnego, o którym mowa w art. 2 pkt 17 lit. c tej ustawy, z uwzględnieniem ust. 6.

Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy o OZE:

Obowiązek zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 70c ust. 2 oraz art. 92 ust. 1, wykonuje wyznaczony przez Prezesa URE sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej "sprzedawcą zobowiązanym", na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ustawy - Prawo energetyczne.

Jak stanowi art. 40 ust. 1a ustawy o OZE:

Sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek dokonać rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3 oraz w art. 38c ust. 3, chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży.

Należy zauważyć, że do dnia 14 lipca 2018 r. obowiązywał art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii, zgodnie z którym wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, a także pobieranie tej energii z sieci, o których mowa w ust. 1, nie są świadczeniem usług ani sprzedażą w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Wskazany art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii został uchylony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. 2018 r. poz. 1276). Co do zasady zatem, czynności, o których mowa w tym przepisie, stanowić mogą czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o ile są dokonywane przez podatników tego podatku.

Z okoliczności sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowani na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny. Są Państwo w trakcie tworzenia klubu dziecięcego dla dzieci w wieku do lat 3 w ramach programu „Aktywny Maluch 2022–2029”, na podstawie umowy zawartej z Wojewodą. Uzyskali Państwo środki z programu „Aktywny Maluch 2022–2029” na adaptację i rozbudowę budynku, roboty budowlane oraz wyposażenie obiektu. Są Państwo również w trakcie ubiegania się o dodatkowe dofinansowanie z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na pokrycie części kosztów nieobjętych dofinansowaniem z programu „Aktywny Maluch 2022–2029”, dotyczących rozwiązań z zakresu odnawialnych źródeł energii i poprawy efektywności energetycznej budynku. Towary i usługi nabywane w związku z realizacją inwestycji, w tym wydatki na adaptację, rozbudowę, roboty budowlane, wyposażenie oraz instalacje OZE, będą służyły wykonywaniu zadań związanych z utworzeniem i funkcjonowaniem klubu dziecięcego. Energia elektryczna wytworzona przez instalację fotowoltaiczną będzie wykorzystywana przede wszystkim na potrzeby własne budynku ... Klubu Dziecięcego. W celu zwiększenia stopnia wykorzystania energii na miejscu instalacja zostanie wyposażona w magazyn energii, do którego będą kierowane nadwyżki energii niewykorzystane w chwili ich wytworzenia. Niemniej, z uwagi na moc instalacji fotowoltaicznej oraz zmienność zarówno produkcji energii, jak i zapotrzebowania budynku, nie jest wykluczone, że mogą wystąpić okresy, w których ilość energii elektrycznej wytworzonej przez instalację przekroczy bieżące zużycie energii w budynku oraz możliwości jej zmagazynowania. W takich przypadkach, jeżeli w ogóle wystąpi nadwyżka energii będzie wprowadzana do sieci elektroenergetycznej. Będą Państwo prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii. Instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o OZE. Nie zawarli Państwo jeszcze umowy z przedsiębiorstwem energetycznym dotyczącej przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej. Przewidują Państwo jednak, że będą rozliczali się Państwo z przedsiębiorstwem energetycznym z energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej na zasadzie net-billingu. Wartość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci będzie ujmowana na indywidualnym koncie prosumenckim jako depozyt prosumencki, który będzie wykorzystywany do rozliczania zobowiązań z tytułu energii elektrycznej pobranej z sieci. Środki zgromadzone w depozycie prosumenckim będą mogły być wykorzystywane przez okres 12 miesięcy od dnia ich przypisania do konta prosumenckiego. Przewidują Państwo, że będą Państwo korzystali z rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci, na podstawie art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

W świetle zacytowanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady, wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa o podatku od towarów i usług definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy – Prawo przedsiębiorców.

W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:

Eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownika modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów.

Ustawa nie definiuje co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Jak już więc wskazano, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE w sprawie C-219/12.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej na budynku, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy należy rozpatrywać jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa uznać należy za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy – bowiem będziecie Państwo dokonywać dostawy energii elektrycznej wytworzonej w ww. mikroinstalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie umowy cywilnoprawnej, która zostanie zawarta z dostawcą energii elektrycznej.

Z przepisów ustawy OZE wynika, że w przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cyt. art. 4b ust. 2 ustawy o OZE i stanowi sumę iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu, tj.: ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną i rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18 ustawy o OZE.

Wskazane przepisy wyznaczają zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci określonej według ww. zasad. Kwotę tę należy uznać za wynagrodzenie należne Państwu za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji.

Z przywołanych przepisów ustawy o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym.

A zatem, w przypadku wytworzenia przez Państwa energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii i wprowadzenia jej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, będą Państwo dokonywali dostawy tej energii, za którą będzie Państwu przysługiwało wynagrodzenie. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy. Przeznaczenie depozytu prosumenta na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy tej energii, nie powoduje, że nie dochodzi do dostawy energii elektrycznej przez prosumenta na rzecz sprzedawcy energii elektrycznej.

W konsekwencji, Państwo jako prosument – zarejestrowany czynny podatnik VAT, poprzez wprowadzanie energii do sieci energetycznej, będziecie dokonywali na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, z którym zostanie zawarta umowa, dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.

Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta (co wynika z art. 4c ust. 3 ustawy o OZE) pozostaje bez wpływu na określenie odpłatnego charakteru dokonywanej przez Państwa dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji.

W związku z powyższym, wprowadzenie do sieci przez Państwa prądu, który zostanie wyprodukowany w instalacji fotowoltaicznej - zamontowanej na budynku, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy - wytworzonej w ramach Inwestycji pn.: „...”, stanowić będzie odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku VAT w związku z realizacją ww. inwestycji wskazuję, że wyrażoną w cytowanym wyżej art. 86 ust. 1 ustawy, generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.

Na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:

W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

1)  zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

2)  obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:

Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:

1)  średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;

2)  średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;

3)  roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;

4)  średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

Z art. 86 ust. 2d ustawy wynika, że:

W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.

Natomiast stosownie do art. 86 ust. 2e ustawy:

Podatnik rozpoczynający w danym roku podatkowym wykonywanie działalności gospodarczej i działalności innej niż działalność gospodarcza w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje dane wyliczone szacunkowo. Podatnik jest obowiązany zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przyjętych danych wyliczonych szacunkowo w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten sposób określenia proporcji został zastosowany po raz pierwszy, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3.

Według art. 86 ust. 2f ustawy:

Przepis ust. 2e stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć dane za poprzedni rok podatkowy byłyby niereprezentatywne.

Zgodnie z art. 86 ust. 2g ustawy:

Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.

Według art. 90 ust. 10 ustawy:

W przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:

1)  przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł - podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;

2)  nie przekroczyła 2% - podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.

W myśl art. 86 ust. 22 ustawy:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.

Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Rozporządzenie:

1)  określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;

2)  wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.

Zakres ww. regulacji obejmuje m.in. jednostki samorządu terytorialnego.

Do obowiązków podatnika należy w pierwszej kolejności przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane. Podatnik jest zatem zobowiązany do odrębnego określania, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Każdorazowo zatem, gdy takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy jednoczesnym braku takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT lub zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem.

Wobec powyższego, Państwa obowiązkiem, jako zarejestrowanego czynnego podatnika VAT, będzie przypisanie konkretnych wydatków poniesionych w związku z realizacją zadania do określonego rodzaju działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych) oraz innej niż gospodarcza (do czynności pozostających poza zakresem podatku VAT), z którymi wydatki te będą związane. Zatem będą mieli Państwo obowiązek dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeśli takie wyodrębnienie ww. wydatków będzie możliwe, będzie przysługiwało Państwu pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Brak będzie natomiast takiego prawa w stosunku do wydatków poniesionych na towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi. Natomiast, jeżeli nie będą mieli Państwo możliwości przypisania w całości poniesionych wydatków na realizację projektu do działalności gospodarczej, zastosowanie znajdą przepisy art. 86 ust. 2a i następne ustawy.

Należy zauważyć, że - jak Państwo wskazali - Gmina będzie w stanie wyodrębnić wydatki poniesione na montaż instalacji fotowoltaicznej od pozostałych wydatków związanych z realizacją Zadania.

Odnosząc się do wydatków poniesionych w ramach inwestycji na wykonanie instalacji fotowoltaicznej na budynku, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy, zauważam, że instalacja ta będzie służyła do produkcji prądu, którego dostawa będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie wskazuję, że ustawa o podatku od towarów i usług oraz akty wykonawcze do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla dostawy prądu. Ponadto – jak wynika z opisu sprawy – w budynku, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy będą realizowali Państwo zadania własne z zakresu wspierania rodziny oraz zapewniania opieki nad dziećmi w wieku do lat 3, która to działalność nie podlega opodatkowaniu VAT. Tak więc część inwestycji dotycząca wykonania instalacji fotowoltaicznej będzie miała związek z działaniami Państwa Gminy, które pozostają w sferze jej imperium, czyli zadań własnych, a zatem będzie miała związek z czynnościami wykonywanymi poza działalnością gospodarczą.

Równocześnie w związku z faktem, że są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT, a będące konsekwencją montażu instalacji fotowoltaicznej Państwa działania w charakterze prosumenta, będą stanowiły działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem, niekorzystającą ze zwolnienia należy uznać, że wydatki poniesione na montaż instalacji fotowoltaicznej na budynku, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy będą miały związek zarówno z działalnością gospodarczą (czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT), jak i z działalnością inną niż działalność gospodarcza (czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT).

Natomiast pozostałe wydatki poniesione w ramach realizacji Inwestycji na budynek, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy oraz na wyposażenie obiektu, tj. oprócz wydatków na instalację fotowoltaiczną – jak Państwo wskazali – będą wykorzystywane wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT i nie będą służyły czynnościom opodatkowanym ani zwolnionym od podatku VAT.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Zatem w związku z ponoszeniem nakładów na wykonanie instalacji fotowoltaicznej na budynku, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy, w sytuacji, gdy – jak wynika z okoliczności sprawy – nie będą mieli Państwo możliwości przypisania ponoszonych wydatków na wykonanie instalacji fotowoltaicznej na budynku, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy w całości do działalności gospodarczej, będzie przysługiwało Państwu na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim wydatki te będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia.

Zauważenia jednak wymaga, że jak wskazano wyżej, w myśl art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, jeżeli proporcja nie przekracza 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Zasada ta – z uwagi na treść art. 86 ust. 2g ustawy – ma również zastosowanie do proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik poniżej 2% pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W powyższej sytuacji bowiem podatnik ma prawo wyboru, czy dokona on odliczenia w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnuje z tego prawa i nie odliczy podatku naliczonego.

We wniosku wskazali Państwo, prewspółczynnik ... Klubu Dziecięcego będzie kształtował się na poziomie 0% albo 1%. W przypadku gdy prewspółczynnik ... Klubu Dziecięcego nie przekroczy 2%, Gmina skorzysta z uprawnienia przewidzianego w art. 86 ust. 2g ustawy o VAT w związku z art. 90 ust. 10 pkt 2 tej ustawy i uzna, że prewspółczynnik wynosi 0%.

Wobec powyższego, na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy oraz przepisów rozporządzenia – co do zasady – będzie przysługiwało Państwu prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na wykonanie instalacji fotowoltaicznej w ramach Inwestycji pn.: „...”, w części w jakiej zakupione towary i usługi będą związane z czynnościami opodatkowanymi VAT. Należy jednak zauważyć, że jeśli w analizowanym przypadku proporcja wyliczona dla Państwa jednostki (... Klubu Dziecięcego) nie przekroczy 2% i uznają Państwo, że wynosi 0%, to nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych w związku z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej w ramach ww. Inwestycji.

W odniesieniu natomiast do pozostałych wydatków na budynek, w którym zostanie utworzony ... Klub Dziecięcy oraz na wyposażenie obiektu poniesionych w ramach realizacji Inwestycji pn.: „...” - oprócz wydatków na instalację fotowoltaiczną - wskazuję, że podstawowe warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie zostaną spełnione, bowiem ww. pozostałe wydatki nie będą wykorzystywane przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Tym samym, w odniesieniu do ww. pozostałych wydatków poniesionych w ramach ww. Inwestycji (poza wydatkami na instalację fotowoltaiczną) – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – nie będą mieli Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Wobec powyższego, Państwa stanowisko - z uwagi na fakt, że wywiedli Państwo prawidłowy skutek prawny, pomimo częściowo odmiennej argumentacji - uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.