0112-KDIL3.4012.692.2026.1.MBN
Ustalenie, czy wniesienie przez Gminę aportem do TBS, której Gmina jest jedynym wspólnikiem, nieruchomości zabudowanej, w celu pokrycia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki i realizacji przez nią przedsięwzięcia w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
- Sygnatura
- 0112-KDIL3.4012.692.2026.1.MBN
- Rodzaj dokumentu
- Interpretacja indywidualna
- Data wydania
- Organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status
- Aktualna
- aport
- budownictwo-budownictwo mieszkaniowe
- budownictwo-budownictwo społeczne
- działalność-działalność gospodarcza
- działalność-działalność gospodarcza-prowadzenie działalności gospodarczej
- gmina
- grunty-grunt zabudowany
- kapitał-podwyższenie kapitału
- nieruchomości-nieruchomość zabudowana
- organ-organ władzy publicznej
- podatnik-podatnik podatku od towarów i usług
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
24 września 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 22 września 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia, czy wniesienie aportem do Towarzystwa Budownictwa Społecznego (...), której Gmina jest jedynym wspólnikiem, nieruchomości zabudowanej obejmującej działki nr A, B i C, w celu pokrycia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki i realizacji przez Nią przedsięwzięcia w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina (...) jest właścicielką nieruchomości położonej przy ul. (…), obejmującej działki ewidencyjne nr A o powierzchni (…) m2, nr B o powierzchni (…) m2 oraz nr C o powierzchni (…) m2, obręb (...) (łączna powierzchnia (…) m2). Gmina nabyła przedmiotowe działki nieodpłatnie na podstawie decyzji komunalizacyjnej nr (…) z dnia (…) 1991 r.
Ww. działki są zabudowane obiektami wykorzystywanymi dotychczas na cele magazynowo/usługowe. Pomieszczenia w posadowionych na nich budynkach zajmowane są przez użytkowników bez tytułu prawnego, a Gmina obciąża ich opłatą za bezumowne korzystanie. Dla terenu, na którym położona jest ww. nieruchomość, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W ewidencji gruntów działki oznaczone są symbolem (...) − tereny przemysłowe. Zgodnie z obowiązującym planem ogólnym (...), przyjętym uchwałą Nr (…) Rady (...), nieruchomości znajdują się w strefie wielofunkcyjnej z zabudową mieszkaniową wielorodzinną (...), obejmującej w podstawowym profilu funkcjonalnym m.in. zabudowę mieszkaniową wielorodzinną.
Gmina (...) zamierza wnieść opisaną nieruchomość aportem do Towarzystwa Budownictwa Społecznego (...) w celu pokrycia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki.
Gmina (...) jest jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną. Jednym z zadań własnych Gminy, stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.), są sprawy gminnego budownictwa mieszkaniowego. W ramach realizacji zadań związanych z prowadzeniem gminnej polityki mieszkaniowej, Gmina (...) utworzyła Towarzystwo Budownictwa Społecznego (...). Spółka została utworzona w (...) r. jako towarzystwo budownictwa społecznego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Utworzenie Spółki nastąpiło na mocy uchwały Rady (...). Akt założycielski Spółki został podpisany w dniu (…), a następnie zatwierdzony przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Postanowieniem Sądu Rejonowego (...) Spółka została wpisana do rejestru handlowego pod numerem (…). Obecnie Towarzystwo Budownictwa Społecznego (...) jest wpisane do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy (...) Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS (…). Gmina (...) posiada 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki i jest jej jedynym wspólnikiem.
Zgodnie z umową Spółki, jej podstawowym przedmiotem działalności jest budowanie domów mieszkalnych i ich eksploatacja na zasadach najmu. Przedmiot działalności obejmuje ponadto m.in. nabywanie budynków mieszkalnych, remontowanie i modernizowanie budynków przeznaczonych na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych na zasadach najmu, wynajmowanie lokali użytkowych znajdujących się w zasobach Spółki, zarządzanie budynkami mieszkalnymi oraz realizację przedsięwzięć związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą. Umowa Spółki przewiduje, że dochody Spółki nie podlegają podziałowi pomiędzy wspólników i są przeznaczane w całości na działalność Spółki określoną w jej umowie. Czynsze w zasobach mieszkaniowych Spółki są ustalane przez Radę (...) i kalkulowane w sposób uwzględniający koszty eksploatacji i remontów budynków oraz spłatę zaciągniętych kredytów i pożyczek. Spółka prowadzi również działalność w zakresie wynajmu lokali użytkowych, przy czym dochody z tej działalności są przeznaczane na potrzeby związane z zasobem mieszkaniowym oraz realizacją przedsięwzięć mieszkaniowych.
Wniesienie nieruchomości jest planowane w związku z zamiarem realizacji przez Spółkę na tej nieruchomości przedsięwzięcia mieszkaniowego. Planowane przedsięwzięcie obejmuje budowę dwóch budynków mieszkalnych w formule społecznego budownictwa mieszkaniowego, w których przewidziano łącznie X lokali mieszkalnych oraz Y lokali przeznaczonych na cele usługowe. W kondygnacji podziemnej przewidziano również Miejsce Doraźnego Schronienia. Inwestycja ma służyć zwiększeniu zasobu mieszkań przeznaczonych na wynajem w formule społecznego budownictwa mieszkaniowego i zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób, których sytuacja dochodowa nie pozwala na skorzystanie z zasobu mieszkań komunalnych, a jednocześnie utrudnia zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na rynku komercyjnym. TBS (...) będzie realizować wskazane przedsięwzięcie w ramach prowadzonej działalności związanej z budową i eksploatacją budynków mieszkalnych na zasadach najmu. Nieruchomość będąca przedmiotem aportu ma zostać wykorzystana przez Spółkę do realizacji opisanej inwestycji, a nie do dalszego obrotu.
Planowane wniesienie nieruchomości aportem nastąpi pomiędzy Gminą (...) a Spółką, której Gmina jest jedynym wspólnikiem i pozostaje bezpośrednio związane z realizacją przez Spółkę przedsięwzięcia mieszkaniowego, odpowiadającego przedmiotowi jej działalności. Aport ma umożliwić Spółce uzyskanie nieruchomości niezbędnych do realizacji wskazanego przedsięwzięcia oraz zwiększenie zasobu mieszkań przeznaczonych na wynajem w formule społecznego budownictwa mieszkaniowego.
Pytanie
Czy w omówionym przypadku, wniesienie przez Gminę (...) aportem do Towarzystwa Budownictwa Społecznego (...), której Gmina jest jedynym wspólnikiem, nieruchomości zabudowanej, obejmującej działki nr A, B i C, obręb (...), w celu pokrycia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki i realizacji przez nią przedsięwzięcia w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy też Gmina, realizując w ten sposób zadanie własne, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 z późn. zm.), nie będzie działała w charakterze podatnika VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm.)?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Gminy, nie będzie Ona działać jako podatnik VAT w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, wnosząc do Spółki aport, w okolicznościach opisanych w stanie faktycznym. Za pośrednictwem Spółki, Gmina wykonywać będzie bowiem Swoje zadania własne w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 7 u.s.g., art. 9 ust. 1 i 3 u.s.g. Wniesienie aportu do Spółki związane będzie z realizacją zadania własnego z art. 7 ust. 1 pkt 7 u.s.g. Czynność wniesienia wkładu niepieniężnego nie znajdzie się w konsekwencji w ogóle w zakresie opodatkowania VAT.
W ocenie Gminy, w opisanym zdarzeniu przyszłym będzie miał zastosowanie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, skutkujący uznaniem, że Gmina w tym zakresie nie działa jako podatnik VAT. Gmina utworzyła Spółkę i w celu realizacji Jej zadań, ma zamiar wnieść wkład niepieniężny w postaci nieruchomości. Tym samym Gmina, jako jedyny udziałowiec Spółki, ma realny wpływ na realizację − za jej pośrednictwem − zadań z zakresu komunalnego budownictwa mieszkaniowego, nałożonych na Gminę na podstawie ustawy o samorządzie gminnym. W związku z powyższym, w ocenie Gminy, Spółka nie powinna być postrzegana jako zupełnie odrębny podmiot zewnętrzny, lecz przeciwnie − działalność Spółki można uznać za formę bezpośredniego działania Gminy w sferze gospodarki komunalnej. Spółka prowadzi działalność w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego, (jednocześnie realizując zadania własne Gminy) na podstawie powołującego ją do życia aktu założycielskiego, a nie na podstawie umowy o powierzeniu wykonania zadań. Na powyższą kwestię wskazał między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 21 marca 2024 r., sygn. I SA/Po 821/23.
Zdaniem Gminy, w ramach transakcji wniesienia aportu do Spółki nie działa Ona w charakterze przedsiębiorcy, lecz w charakterze publicznoprawnym. Wniesienie aportu do Spółki nie ma na celu jej dokapitalizowania, lecz związane jest z realizacją zadania własnego. Zasadnicza odmienność między gospodarką komunalną a działalnością gospodarczą polega głównie na tym, że gospodarka komunalna nie ma celu zarobkowego. Musi się ona mieścić w ramach działalności komunalnej, a jej obligatoryjnym celem pozostaje wykonywanie zadań własnych Gminy, a w tym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty (zadań użyteczności publicznej). Gmina dokonując opisanego aportu nieruchomości na rzecz Spółki nie będzie dla tej transakcji występowała jako podatnik VAT, gdyż w tym przypadku realizuje swoje zadania własne (bez nastawienia na zysk), wspierające budownictwo mieszkaniowe, realizowane w celu wykonania obowiązków konstytucyjnych i ustawowych organu władzy publicznej. Ponadto, wnosząc aport nieruchomości do Spółki, Gmina nie wykonuje czynności charakterystycznej dla obrotu gospodarczego i dostępnej wszystkim podmiotom.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży − rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Przy czym, jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z przedstawionymi wyżej przepisami, grunt, budynki i budowle spełniają definicję towarów wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich dostawa jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Należy podkreślić jednak, że nie każda czynność stanowiąca dostawę, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Natomiast, stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 ust. 1 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE.L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, ze zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj., gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań, oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny.
Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy gminnego budownictwa mieszkaniowego.
Natomiast w świetle art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399 ze zm.):
Do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy.
Jak stanowi art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo właścicielem nieruchomości obejmującej działki ewidencyjne nr A, B oraz C. Ww. działki są zabudowane obiektami wykorzystywanymi dotychczas na cele magazynowo/usługowe. Pomieszczenia w posadowionych na nich budynkach zajmowane są przez użytkowników bez tytułu prawnego, a Gmina obciąża ich opłatą za bezumowne korzystanie.
Zamierzają Państwo wnieść opisaną nieruchomość aportem do Towarzystwa Budownictwa Społecznego (...) w celu pokrycia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki.
Ww. Spółka została utworzona przez Państwa w ramach realizacji zadań związanych z prowadzeniem gminnej polityki mieszkaniowej. Spółka została utworzona w (...) jako towarzystwo budownictwa społecznego. Utworzenie Spółki nastąpiło na mocy uchwały Rady (...). Posiadają Państwo 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółki i są Państwo jej jedynym wspólnikiem.
Zgodnie z umową Spółki, jej podstawowym przedmiotem działalności jest budowanie domów mieszkalnych i ich eksploatacja na zasadach najmu. Przedmiot działalności obejmuje ponadto m.in. nabywanie budynków mieszkalnych, remontowanie i modernizowanie budynków przeznaczonych na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych na zasadach najmu, wynajmowanie lokali użytkowych znajdujących się w zasobach Spółki, zarządzanie budynkami mieszkalnymi oraz realizację przedsięwzięć związanych z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą.
Wniesienie nieruchomości jest planowane w związku z zamiarem realizacji przez Spółkę na tej nieruchomości przedsięwzięcia mieszkaniowego. Planowane przedsięwzięcie obejmuje budowę dwóch budynków mieszkalnych w formule społecznego budownictwa mieszkaniowego, w których przewidziano łącznie X lokali mieszkalnych oraz Y lokali przeznaczonych na cele usługowe. W kondygnacji podziemnej przewidziano również Miejsce Doraźnego Schronienia. Inwestycja ma służyć zwiększeniu zasobu mieszkań przeznaczonych na wynajem w formule społecznego budownictwa mieszkaniowego i zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych osób, których sytuacja dochodowa nie pozwala na skorzystanie z zasobu mieszkań komunalnych, a jednocześnie utrudnia zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych na rynku komercyjnym.
Nieruchomość będąca przedmiotem aportu ma zostać wykorzystana przez Spółkę do realizacji opisanej inwestycji, a nie do dalszego obrotu.
Planowane wniesienie nieruchomości aportem pozostaje bezpośrednio związane z realizacją przez Spółkę przedsięwzięcia mieszkaniowego, odpowiadającego przedmiotowi jej działalności. Aport ma umożliwić Spółce uzyskanie nieruchomości niezbędnych do realizacji wskazanego przedsięwzięcia oraz zwiększenie zasobu mieszkań przeznaczonych na wynajem w formule społecznego budownictwa mieszkaniowego.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy wniesienie przez Państwa aportem do Spółki, nieruchomości zabudowanej, obejmującej działki nr A, B i C, w celu pokrycia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki i realizacji przez nią przedsięwzięcia w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, i czy Gmina, realizując w ten sposób zadanie własne, nie będzie działała w charakterze podatnika VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy.
Aport to wkład na utworzenie lub powiększenie majątku spółki, który daje prawo do udziału w jej zyskach. Przedmiotem aportu mogą być pieniądze (aporty pieniężne), rzeczy lub prawa (aporty rzeczowe) oraz umiejętności, kompetencje techniczne czy zawodowe. W związku z wniesieniem wkładu do spółki realizują się dwa rodzaje świadczeń ekonomicznych:
§ wnoszący wkład (aport) przenosi na spółkę, do której dokonuje wkładu, prawo do rozporządzania określonymi składnikami majątku,
§ w zamian za aport wnoszący otrzymuje pewne uprawnienia (udziały) mające określoną wartość.
Taka transakcja bez wątpienia ma charakter odpłatny. Odpłatność może przybierać różne formy – nie jest konieczne, aby została ustalona lub dokonana w pieniądzu. Odpłatnością jest więc także np. otrzymanie udziałów spółki, w związku z którym wnoszący aport uzyskuje pewną wymierną korzyść.
Wniesienie aportu do spółki prawa handlowego lub cywilnego – w zależności od tego co jest jego przedmiotem – spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług. Tym samym, w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy, uznawane jest za sprzedaż, ponieważ odbywa się za wynagrodzeniem: istnieje bowiem bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem w formie wyrażonych pieniężnie udziałów.
W sytuacji zatem, gdy przedmiotem aportu są towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z odpłatną dostawą towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy.
W konsekwencji, wniesienie aportem nieruchomości (gruntów zabudowanych i niezabudowanych) w zamian za udziały należy uznać za odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju.
Pojęcie podatnika obejmuje swym zakresem podmioty, które dokonują czynności podlegającej opodatkowaniu. Ustawodawca określił wskazane pojęcie szeroko. Działalność gospodarcza ma miejsce również wówczas, gdy nie przyniosła ona żadnych widocznych efektów (bez względu na cel i rezultat takiej działalności). Charakterystyka ta pozwala na uznanie, że pojęcie podatnika na gruncie podatku od towarów i usług ma wymiar autonomiczny i niezależny od uregulowań innych aktów normatywnych regulujących stosunki prawnopodatkowe.
Ustawa definiuje więc podatnika jako każdy podmiot, niezależnie od jego formy organizacyjno -prawnej, który samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, bez względu na cel oraz rezultat takiej działalności. W szczególności działalność gospodarcza nie musi być prowadzona w celu osiągnięcia zysku.
W opisanej sytuacji w przypadku transakcji wniesienia aportu do Spółki wyczerpane zostaną przesłanki do uznania tej czynności za podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 7 ust. 1 ustawy. Transakcja zbycia nieruchomości w drodze aportu jest niewątpliwie czynnością cywilnoprawną (nie zaś publicznoprawną).
Jak wskazano wyżej, gmina – w zakresie czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) – jako osoba prawna podlega obowiązkowi podatkowemu na zasadach ogólnych. W tym zakresie wykonywane przez Państwa czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Jednocześnie należy wskazać, że opisana we wniosku czynność nie będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Organy władzy publicznej nie są uznawane za podatników w zakresie czynności, które mieszczą się w ramach zadań, dla realizacji których zostały one powołane, dodatkowo pod warunkiem, że czynności te nie będą wykonywane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. W przypadku dostawy nieruchomości za odpłatnością (w tym wniesienie aportu) nie są realizowane zadania, dla realizacji których organy te zostały powołane. Państwa działania są w tym przypadku tożsame z działaniami każdego innego podmiotu dokonującego dostawy nieruchomości.
Wykluczenie gminy z kategorii podatników prowadziłoby do zakłóceń konkurencji, o których mowa w art. 13 Dyrektywy 112. Dokonywanie transakcji mieniem stanowiącym gminne zasoby, wiąże się z zarządzaniem mieniem publicznym, które ma istotny wpływ na kształtowanie lokalnego rynku nieruchomości, ma także wpływ na kształtowanie polityki przestrzennej. Jednostka samorządu terytorialnego występuje na rynku w roli właściciela i zarządcy nieruchomościami, zbywcy lub nabywcy praw do nieruchomości (najem, dzierżawa). Z tego względu, ma pozycję na rynku nieruchomości taką, jak przedsiębiorca działający w sektorze nieruchomościowym, który uzyskuje stałe dochody ze swojej działalności. Powyższe okoliczności powodują, że obrót nieruchomościami, w tym aport, należy zakwalifikować jako działalność gospodarczą, a jednostkę samorządu terytorialnego uznać za podatnika podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.
Braku opodatkowania ww. czynności nie można wywodzić traktując czynności wykonywane przez Spółkę jako Państwa zadania własne w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego.
W tym zakresie należy powołać wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 22 lutego 2018 r. w sprawie C-182/17. TSUE w wyroku tym wskazał:
„1) Artykuł 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. należy interpretować w ten sposób, że, z zastrzeżeniem sprawdzenia przez sąd odsyłający istotnych okoliczności faktycznych, działalność taka jak będąca przedmiotem postępowania głównego, polegająca na wykonywaniu przez spółkę niektórych zadań publicznych gminy zgodnie z umową zawartą między tą spółką a gminą stanowi odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej na mocy tego przepisu.
2) Artykuł 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że – z zastrzeżeniem sprawdzenia przez sąd odsyłający istotnych okoliczności faktycznych i prawa krajowego – działalność, taka jak omawiana w postępowaniu głównym, polegająca na wykonywaniu przez spółkę określonych publicznych zadań gminy na mocy umowy zawartej między tą spółką a gminą, nie jest objęta zasadą nieopodatkowania podatkiem od wartości dodanej przewidzianą w tym przepisie wówczas, gdy działalność ta stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 tej dyrektywy”,
a następnie stwierdził, że:
„Jako że [...] została bowiem utworzona przez gminę [...] w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o celu niezarobkowym, spółka ta jest przede wszystkim osobą prawną prawa prywatnego posiadającą, według przepisów, którym podlega, pewną autonomię w stosunku do wspomnianej gminy w zakresie funkcjonowania i bieżącego własnego zarządzania. Chociaż zakres autonomii [...] jest oczywiście ograniczony ze względu na fakt, iż kapitał spółki, w którym osoby prywatne nie mogą objąć udziałów, jest w 100% własnością gminy [...], inne czynniki mogą wskazywać na to, że owa gmina nie jest w stanie wywierać decydującego wpływu na działalność [...]”.
Tym samym, nie można uznać, że za pośrednictwem Spółki będą Państwo świadczyć zadania własne w postaci gminnego budownictwa mieszkaniowego.
Spółka nie wchodzi w skład administracji samorządowej, lecz prowadzi niezależną działalność gospodarczą – mimo że wykonuje (będzie wykonywać) czynności z katalogu zadań własnych, wymienionych w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w Państwa imieniu jako jednostki samorządu terytorialnego. Spółka jest odrębnym od Państwa podmiotem gospodarczym.
Tym samym, wnosząc do Spółki aport w postaci nieruchomości zabudowanej, obejmującej działki nr A, B i C, nie będą Państwo działali jako organ władzy publicznej. Zatem, nie będą Państwo mogli skorzystać z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. W analizowanym przypadku wystąpią Państwo w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, a ww. czynność – zdefiniowana jako dostawa towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy − będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Podsumowując stwierdzam, że wniesienie przez Gminę (...) aportem do Towarzystwa Budownictwa Społecznego (...), której Gmina jest jedynym wspólnikiem, nieruchomości zabudowanej, obejmującej działki nr A, B i C, obręb (...), w celu pokrycia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki i realizacji przez nią przedsięwzięcia w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Gmina, realizując w ten sposób zadanie własne, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o samorządzie gminnym, będzie działała w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, wykonującego działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a nie jako organ władzy publicznej, korzystający z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy.
W związku z powyższym, Państwa stanowisko uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Odnosząc się do powołanego przez Państwa w przedmiotowym wniosku wyroku należy wskazać, że wskazane przez Państwa orzeczenie sądu zapadło w odniesieniu do indywidualnej i właściwej tylko temu wyrokowi opisowi sprawy. Z uwagi na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw, powołany przez Państwa wyrok nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w analizowanej sprawie.
W związku z powyższym, nie negując orzecznictwa sądów, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego, należy zauważyć, że moc obowiązująca powołanych przez Państwa wyroków zamyka się w obrębie spraw, dla których wyroki te zostały wydane. Zatem, powołane przez Państwa wyroki sądowe wiążący charakter mają w konkretnych sprawach i ściśle określonym stanie faktycznym. Tylko do tych konkretnych elementów odnosi się moc wiążąca orzeczenia sądu administracyjnego.
Jednocześnie wskazać należy, że orzecznictwo w ww. zakresie nie jest jednolite. Przykładowo można powołać (również nieprawomocny) wyrok WSA w Gliwicach z 9 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 1537/23, w którym Sąd oddalając skargę na interpretację indywidualną w podobnej sprawie wskazał m.in.: „Należy zauważyć również, że jak wskazano we wniosku S. do której Gmina ma wnieść aport nie pozostaje pod wyłączną kontrolą wnioskodawczyni, ani też innych jednostek samorządu terytorialnego. Oprócz 10 jednostek samorządu podstawowego stopnia podziału terytorialnego kraju (wnioskodawczyni i 9 innych gmin), jednym z udziałowców spółki jest Skarb Państwa. Z tego względu trudno kwalifikować spółkę jako spółkę komunalną, będącą pod pełną kontrolą jednej jednostki samorządu terytorialnego. Tymczasem w orzecznictwie wskazuje się, że spółka kontrolowana przez konkretną jednostkę samorządu terytorialnego może być uznana za formę bezpośredniego jej działania w sferze gospodarki komunalnej (por. wyrok WSA w (...) z 22 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 682/23). Nadto realizacja zadania publicznego odbywać ma się na podstawie umowy (art. 33p ust. 2 u.s.f.r.m.) łączącej Gminę z S. Spółka traktowana jest zatem jako podmiot zewnętrzny wobec Gminy, działający na jej zlecenie w oparciu o umowę obejmującą realizacją zadań nałożonych na Gminę odrębnymi przepisami.
Ze względów przedstawionych wcześniej, zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 15 ust. 6 u.p.t.u. okazał się chybiony”.
Podobnie rozstrzygnięto w wyroku z 5 września 2023 r. sygn. akt I SA/Go 150/23, w którym wskazano, że: „(...) z uwagi na przytoczone wcześniej argumenty, przy czynności wniesienia aportem nieruchomości do spółki gmina wystąpi w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.t.u. Art. 15 ust. 6 u.p.t.u. nie będzie miał zastosowania”.
Ponadto, podobne stanowisko wyrażone zostało także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I FSK 2137/18.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Interpretacja a sytuacja podatnika
Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.