0112-KDIL3.4012.522.2026.3.MC

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług w zakresie:

·     wskazania czy przeniesienie własności działki nr 2 w (…) oraz działki nr 5 w (…), w zamian za zapłatę odszkodowania, korzystać będzie ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 9 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1 i 2) jest prawidłowe oraz

·   wskazania czy przeniesienie własności działki nr 8 w (…) w zamian za zapłatę odszkodowania, korzystać będzie ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 3) jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 21 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy dla dostawy opisanych we wniosku nieruchomości za odszkodowaniem.

Uzupełnili go Państwo pismem z 20 sierpnia 2026 r. (wpływ 20 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie oraz pismem z 29 września 2026 r. (wpływ 29 września 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Gmina (…) jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

Gmina (…) była właścicielem:

1)  Nieruchomości niezabudowanej oznaczonej działką nr 1 o pow. (…) ha, położonej w obrębie (…), sklasyfikowanej w ewidencji gruntów użytkiem (…) – lasy, dla której prowadzona była księga wieczysta (…) w Sądzie Rejonowym w (…). Gmina (…) nabyła przedmiotową nieruchomość w drodze komunalizacji, na podstawie decyzji Wojewody (…) z dnia (…) 1991 r. Przedmiotową decyzją Wojewoda (…) stwierdził nabycie przez Gminę (…) z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem (…) 1990 r. mienia Skarbu Państwa stanowiącego własność działki oznaczonej nr 1, położonej w obrębie (…) w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Działka nr 1 nie była objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy (…). Zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (…), zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy (…), dla działki 1 określono kierunek: grunty leśne. Dla przedmiotowej działki nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy czy też decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia nieruchomości. Gmina nie poniosła wydatków inwestycyjnych na ulepszenie przedmiotowej nieruchomości. Ponadto, nieruchomość stanowiąca działkę nr 1 nie była udostępniana przez Gminę w sposób odpłatny bądź nieodpłatny na rzecz jakiegokolwiek podmiotu. Przedmiotowa działka nr 1 objęta została decyzją Starosty (…) z dnia (…) 2024 r. nr (…) znak (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „(…)” wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

    Zgodnie z ww. decyzją działka nr 1 została podzielona na działki nr: 2 i 4. Działka nr 2 o pow. (…) ha przeznaczona pod rozbudowę drogi powiatowej nr (…) na mocy ostatecznej decyzji przeszła na własność Powiatu (…). Decyzją z dnia (…) 2026 r. znak (…) Starosta (…) ustalił odszkodowanie w wysokości (…) zł za nieruchomość oznaczoną działką nr 2 w (…), która na mocy ostatecznej decyzji Starosty (…) z dnia (…) 2024 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pn.: „(…)” stała się własnością Powiatu (…). W dniu (…) 2026 r. na konto Gminy (…) wpłynęła kwota odszkodowania w wysokości (…) zł. Gmina (…) wystawiła fakturę VAT z tytułu przeniesienia własności działki nr 2 w zamian za zapłatę odszkodowania. Przedmiotowa dostawa towaru uznana została za korzystającą ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

2)  Nieruchomości niezabudowanej oznaczonej działką nr 4 o pow. (…) ha, położonej w obrębie (…), sklasyfikowanej w ewidencji gruntów użytkiem dr – droga, dla której prowadzona była księga wieczysta (…) w Sądzie Rejonowym w (…). Działka użytkowana była jako droga gruntowa, ogólnodostępna. Gmina (…) nabyła przedmiotową nieruchomość w drodze komunalizacji, na podstawie decyzji Wojewody (…) z dnia (…) 2010 r. Przedmiotową decyzją Wojewoda (…) stwierdził nabycie przez Gminę (…) z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem (…) 1990 r. mienia Skarbu Państwa stanowiącego własność działki oznaczonej nr 4 położonej w obrębie (…) w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.).
Działka nr 4 nie była objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy (…). Zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (…), zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy (…), dla działki nr 12 określono kierunek: strefa aktywności gospodarczej.
Dla przedmiotowej działki nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy czy też decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia nieruchomości. Gmina nie poniosła wydatków inwestycyjnych na ulepszenie przedmiotowej nieruchomości. Ponadto, nieruchomość stanowiąca działkę nr 4 nie była udostępniana przez Gminę w sposób odpłatny bądź nieodpłatny na rzecz jakiegokolwiek podmiotu. Przedmiotowa działka nr 4 objęta została decyzją Starosty (…) z dnia (…) 2024 r. nr (…) znak (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „(…)” wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

    Zgodnie z ww. decyzją, działka nr 4 została podzielona na działki nr: 5 i 6. Działka nr 5 o pow. (…) ha przeznaczona pod rozbudowę drogi powiatowej nr (…) na mocy ostatecznej decyzji przeszła na własność Powiatu (…). Decyzją z dnia (…) 2026 r. znak (…) Starosta (…) ustalił odszkodowanie w wysokości (…) zł za nieruchomość oznaczoną działką nr 5 w (…), która na mocy ostatecznej decyzji Starosty (…) z dnia (…) 2024 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pn.: „(…)”, stała się własnością Powiatu (…). Do dnia wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem o wydanie interpretacji na konto Gminy (…) nie wpłynęła kwota odszkodowania w wysokości (…) zł.

3)  Nieruchomości oznaczonej działką nr 7 o pow. (…) ha, położonej w obrębie (…), sklasyfikowanej w ewidencji gruntów użytkiem (…) – grunty orne, dla której prowadzona była księga wieczysta (…) w Sądzie Rejonowym w (…). Gmina (…) nabyła przedmiotową nieruchomość w drodze komunalizacji, na podstawie decyzji Wojewody (…) z dnia (…) 1993 r. Przedmiotową decyzją Wojewoda (…) stwierdził nabycie przez Gminę (…) z mocy prawa, nieodpłatnie, z dniem (…) 1990 r. mienia Skarbu Państwa stanowiącego własność działki oznaczonej nr 7 położonej w obrębie (…) w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.).
Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia nieruchomości. Działka nr 7 nie była objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy (…). Zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (…), zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy (…), dla działki 7 określono kierunek: teren zabudowy mieszanej.
Dla przedmiotowej działki nr 7 została wydana w dniu (…) 2008 r. decyzja o warunkach zabudowy nr (…) ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz zbiornika bezodpływowego.
W roku 2018 Gmina (…) wybudowała kanalizację sanitarną w miejscowości (…), na działce nr 7 wybudowana została przepompownia ścieków. Na podstawie zawartego w dniu (…) 2019 r. aneksu do umowy dzierżawy przedmiotowa sieć kanalizacji sanitarnej wraz ze znajdującą się na działce nr (…) przepompownią ścieków oddana została w dzierżawę (…) w celu realizacji zadań w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków. Z tytułu dzierżawy dzierżawca ponosi comiesięczny czynsz opodatkowany 23% podatkiem VAT. Od momentu wybudowania przedmiotowej przepompowni ścieków i przekazania jej w dzierżawę na rzecz (…) Gmina nie poniosła wydatków inwestycyjnych na ulepszenie przedmiotowej nieruchomości.
Ponadto, nieruchomość stanowiąca działkę nr 7 w części o pow. (…) ha objęta jest umową dzierżawy zawartą w dniu (…) 2017 r. na czas określony do dnia (…) 2027 r. z przeznaczeniem na cele rolne. Z tytułu dzierżawy dzierżawca płaci każdego roku czynsz wyrażony w kwintalach żyta w cenie przyjętej do podatku rolnego. Dzierżawa przedmiotowego gruntu na cele rolnicze korzysta ze zwolnienia z podatku na podstawie paragrafu 3 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień.
Przedmiotowa działka nr 7 objęta została decyzją Starosty (…) z dnia (…) 2024 r. nr (…) znak (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „(…)” wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

    Zgodnie z ww. decyzją, działka nr 7 została podzielona na działki nr: 8 i 9. Działka nr 8 o pow. (…) ha przeznaczona pod rozbudowę drogi powiatowej nr (…) na mocy ostatecznej decyzji, przeszła na własność Powiatu (…). Decyzją z dnia (…) 2026 r. znak (…) Starosta (…) ustalił odszkodowanie w wysokości (…) zł za nieruchomość oznaczoną działką nr 8 w (…), która na mocy ostatecznej decyzji Starosty (…) z dnia (…) 2024 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, pn.: „(…)” stała się własnością Powiatu (…). W dniu (…) 2026 r. na konto Gminy (…) wpłynęła kwota odszkodowania w wysokości (…) zł. Gmina (…) wystawiła fakturę VAT z tytułu przeniesienia własności działki nr 8 w zamian za zapłatę odszkodowania na kwotę (…) zł brutto, przy czym dostawa towaru została opodatkowana 23% podatkiem VAT.

W uzupełnieniu do wniosku udzielili Państwo odpowiedzi na pytania zadane przez Organ w wezwaniu:

1)  W związku z informacją zawartą we wniosku, iż:

Dla przedmiotowej działki nr 7 została wydana w dniu (…) 2008 r. decyzja o warunkach zabudowy nr (…) ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz zbiornika bezodpływowego.

W roku 2018 Gmina (…) wybudowała kanalizację sanitarną w miejscowości (…), na działce nr 7 wybudowana została przepompownia ścieków.

Proszę o wskazanie:

a)  jakie konkretnie naniesienia znajdowały się na działce nr 8 w momencie jej przeniesienia własności za odszkodowaniem?

b) kto był właścicielem przedmiotowych naniesień (przed przeniesieniem własności)?

c) czy naniesienia te, były przedmiotem przeniesienia własności za odszkodowaniem?

d) czy naniesienia te stanowiły budynki/budowle/urządzenia budowalne − w rozumieniu przepisów art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm. )?

Odpowiedzi na powyższe pytanie należy udzielić odrębnie dla każdego obiektu budowlanego (budynku/budowli/urządzenia budowalnego) znajdujących się na działce będącej przedmiotem sprzedaży.

2)  Jeśli na działce znajdowały się urządzenia budowalne, to należy wskazać, z jakim budynkiem/budowlą były one powiązane?

3)  Czy ww. naniesienia były trwale związane z gruntem?

4)  Czy z tytułu wytworzenia/wybudowania ww. naniesień przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego? Jeżeli nie, to należy wskazać przyczyny.

5)  Jeśli naniesienia znajdujące się na działce nr 8 stanowiły budynki/budowle lub ich części w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, należy wskazać:

a)  czy i kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynków/budowli lub ich części w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to należy wskazać dokładną datę.

b) jeżeli nastąpiło pierwsze zasiedlenie w części, to należy wskazać w jakiej części?

c) w wyniku jakich czynności nastąpiło pierwsze zasiedlenie przedmiotowych budynków/budowli lub ich części?

d) czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem budynków/budowli lub ich części a ich dostawą upłynął okres dłuższy niż 2 lata?

e) w jaki sposób i do jakich celów ww. naniesienia były wykorzystywane przez Państwa?

f)  czy naniesienia były wykorzystywane przez Państwa wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to jaką działalność zwolnioną z opodatkowania podatkiem VAT, do której wykorzystywane były ww. budynki/budowle lub ich części, wykonywali Państwo – należy podać podstawę prawną zwolnienia?

g) czy ponosili Państwo nakłady na ulepszenie ww. budynków/budowli w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w stosunku do których przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?

h) w jakim okresie ponosili Państwo wydatki na ulepszenie ww. budynków/budowli?

i)  czy wydatki na ulepszenie, były wyższe niż 30% wartości początkowej ww. budynków/budowli?

j)  jeżeli odpowiedź na pytanie nr g) i i) jest twierdząca, to należy wskazać:

·   kiedy nastąpiło oddanie do użytkowania ww. budynków/budowli po ich ulepszeniu?

·   czy ulepszenia stanowiły „przebudowę” rozumianą jako dokonanie istotnych zmian przeprowadzonych w celu zmiany wykorzystania ww. budynków/budowli lub w celu znaczącej zmiany warunków zasiedlenia?

·   czy po ulepszeniu miało miejsce pierwsze zasiedlenie ww. budynków/budowli?

·   jeżeli miało miejsce pierwsze zasiedlenie ww. budynków/budowli po ich ulepszeniu, to należy wskazać, kiedy to nastąpiło (należy podać dzień, miesiąc i rok)?

·   czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. budynków/budowli po ich ulepszeniu a sprzedażą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?

·   czy ulepszone ww. budynki/budowle były wykorzystywane przez Państwa wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT?

Odpowiedzi na powyższe pytania należy udzielić odrębnie dla każdego budynku/budowli znajdującego się na działce będącej przedmiotem przeniesienia.

Odp. 1) – 5)

Na działce nr 8 obręb (…) w momencie przeniesienia własności za odszkodowaniem nie znajdowały się naniesienia. Działka była niezabudowana.

Wybudowana w 2018 r. przepompownia ścieków na działce nr 7 znajduje się na aktualnej działce ewidencyjnej oznaczonej nr 9 (po podziale geodezyjnym działki 7 na działki: 8 i 9) stanowiącej własność Gminy (…).

6)  Czy na dzień przeniesienia własności za odszkodowaniem dla działki nr 5 obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy (co z niego wynikało) lub została wydana decyzja o warunkach zabudowy czy też decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (co z tych decyzji wynikało)?

Odp. Na dzień przeniesienia własności za odszkodowaniem dla działki nr 5 nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy, nie została wydana decyzja o warunkach zabudowany czy też decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

7)  Czy na dzień przeniesienia własności za odszkodowaniem dla działki nr 2 obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy (co z niego wynikało) lub została wydana decyzja o warunkach zabudowy czy też decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (co z tych decyzji wynikało)?

Odp. Na dzień przeniesienia własności za odszkodowaniem dla działki nr 2 nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy, nie została wydana decyzja o warunkach zabudowany czy też decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

8)  W związku z informacją zawartą we wniosku:

Zgodnie z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (…), zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy (…), dla działki 1 określono kierunek: grunty leśne. Dla przedmiotowej działki nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy czy też decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

oraz

Przedmiotowa działka nr 1 objęta została decyzją Starosty (…) z dnia (…) 2024 r. nr (…) znak (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „(…)” wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zgodnie z ww. decyzją, działka nr 1 została podzielona na działki nr: 2 i 3. Działka nr 2 o pow. (…) ha przeznaczona pod rozbudowę drogi powiatowej nr (…) na mocy ostatecznej decyzji przeszła na własność Powiatu (…).

Proszę zatem o wskazanie, czy na dzień przeniesienia własności za odszkodowaniem dla działki nr 2 obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy (co z niego wynikało) lub została wydana decyzja o warunkach zabudowy czy też decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (co z tych decyzji wynikało)? Na jakiej podstawie (decyzji) działka ta została przeznaczona pod budowę drogi?

Odp. Działka nr 2 została przeznaczona pod budowę drogi na podstawie decyzji Starosty (…) z dnia (…) 2024 r. nr (…) znak (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „(…)”, wydanej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Zgodnie z ww. decyzją, działka nr 2 wydzielona została z działki nr 1 i na mocy ostatecznej decyzji Starosty (…) z dnia (…) 2024 r., nr (…) znak (…) działka nr 2 przeszła na własność Powiatu (…).

Uzupełniając wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej poinformowali Państwo, że decyzja Wójta Gminy (…) z dnia (…) 2008 r. o warunkach zabudowy została wydana dla działki oznaczonej nr 7 położonej w (…). Przedmiotowa decyzja obowiązuje dla działki, dla której została wydana.

Po wydaniu przez Starostę (…) w dniu (…) 2024 r. decyzji nr (…) znak (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i wywłaszczeniu gruntu stanowiącego działkę nr 8 w (…), nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, ani decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, działka nie była objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Pytania

1.  Czy przeniesienie własności działki nr 2 w (…) w zamian za zapłatę odszkodowania, korzystać będzie ze zwolnienia z podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 9 ustawy o podatku od towarów i usług? (pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu do wniosku)

2.  Czy przeniesienie własności działki nr 5 w (…) w zamian za zapłatę odszkodowania, korzystać będzie ze zwolnienia z podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 9 ustawy o podatku od towarów i usług?

3.  Czy przeniesienie własności działki nr 8 w (…) w zamian za zapłatę odszkodowania, korzystać będzie ze zwolnienia z podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 9 ustawy o podatku od towarów i usług? (pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu do wniosku)

Państwa stanowisko w sprawie

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6. ustawy, zgodnie z którym przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Z kolei przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Zatem, zgodnie z przedstawionymi przepisami, grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego przekazanie jest traktowane jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Należy zauważyć, iż dostawa towarów rozumiana jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel obejmuje każdą czynność polegającą na przeniesieniu dobra materialnego przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nim, jakby była właścicielem tego dobra, a ponadto musi to być czynność odpłatna.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. Wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie.

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, przeniesienie prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie – przy wywłaszczeniu – stanowi tzw. dostawę towarów. Podlega więc opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT).

Należy zaznaczyć, że samo odszkodowanie nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Opodatkowaniu może podlegać samo przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Podkreślić jednak należy, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana podatkiem VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT – zwalnia się z podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Przez tereny budowlane w myśl art. 2 pkt 33 ustawy o VAT rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W omawianym przypadku względem działki nr 1 w (…) oraz działki nr 4 w (…), z których wydzielone zostały działki nr 2 (obręb (…)) i 5 (obręb (…)) i przejęte na własność Powiatu (…), Gmina (…) nie posiada obowiązującego plan zagospodarowania przestrzennego, jak również nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W związku z powyższym, w ocenie Gminy, nie będzie ona zobowiązana do ustalenia i pobrania podatku VAT, albowiem dostawa dotyczy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane i korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

Dodatkowo w uzupełnieniu ostatecznie sformułowali Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 oraz pytania nr 3.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy, zgodnie z którym przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Z kolei przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Zatem, zgodnie z przedstawionymi przepisami, grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego przekazanie jest traktowane jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Należy zauważyć, iż dostawa towarów rozumiana jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel obejmuje każdą czynność polegającą na przeniesieniu dobra materialnego przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nim, jakby była właścicielem tego dobra, a ponadto musi to być czynność odpłatna.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. Wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie.

Zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, przeniesienie prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie – przy wywłaszczeniu – stanowi tzw. dostawę towarów. Podlega więc opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT).

Należy zaznaczyć, że samo odszkodowanie nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Opodatkowaniu może podlegać samo przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenia przyjmujące formę odszkodowania.

Podkreślić jednak należy, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana podatkiem VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT – zwalnia się z podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Przez tereny budowlane w myśl art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W omawianym przypadku względem działki nr 2 w (…) oraz działki 8 w (…) Gmina (…) nie posiada obowiązującego plan zagospodarowania przestrzennego, jak również nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W związku z powyższym, Gmina nie będzie zobowiązana do ustalenia i pobrania podatku VAT, albowiem dostawa dotyczy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane i korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:

·     prawidłowe w zakresie wskazania czy przeniesienie własności działki nr 2 w (…) oraz działki nr 5 w (…), w zamian za zapłatę odszkodowania, korzystać będzie ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 9 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1 i 2) oraz

·     nieprawidłowe w zakresie wskazania czy przeniesienie własności działki nr 8 w (…) w zamian za zapłatę odszkodowania, korzystać będzie ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 9 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 3).

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Co do zasady dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika wprost z powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Z przywołanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że czynność polegająca na przeniesieniu z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie stanowi dostawę towarów. W tej sytuacji bez znaczenia jest fakt, że dostawa nie jest de facto następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa. Odszkodowanie w tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.

W konsekwencji należy stwierdzić, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (w tym np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Wynagrodzenie musi mieć zatem konkretny wymiar, a więc być konkretną wielkością wyrażalną w pieniądzu. Dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie, dopiero gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru. Aby doszło do odpłatnej dostawy towarów z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, muszą wystąpić wszystkie elementy składające się na tę czynność, tj. przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel oraz otrzymanie zapłaty odszkodowania z tego tytułu. Oznacza to, że przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie otrzymania przez stronę wywłaszczoną zapłaty odszkodowania z tego tytułu.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Z art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Natomiast, w myśl art. 15 ust. 6 ustawy:

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 11 grudnia 2006, str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zasady nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie dróg publicznych, a także organy właściwe w tych sprawach, reguluje ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311).

Należy wskazać, że na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Przepis artykułu 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wskazuje, że:

Według art. 11i ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W myśl art. 11i ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Fakt, że w przypadku wydawania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej zostały w całości wyłączone przepisy określone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oznacza w szczególności, że ustalenie lokalizacji drogi w ramach zezwolenia na realizację inwestycji drogowej może nastąpić niezależnie od tego, czy dla terenu, przez który ma przebiegać ta inwestycja, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od treści postanowień takiego planu.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Jak stanowi art. 12 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Według regulacji art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Analiza przywołanych regulacji prowadzi do wniosku, że w przypadku realizacji inwestycji drogowych w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zastępuje decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W myśl art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na mocy art. 12 ust. 4f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Zgodnie z art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Według art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Zgodnie z art. 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399 ze zm.):

Z kolei, w myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Z powołanych przepisów wynika zatem, że istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. Z tak określonych zapisów ustawowych wynika jasno, że podmiotem podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.

Zatem, biorąc pod uwagę szczególny rodzaj dostawy towarów jakim jest przeniesienie prawa własności towarów z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa należy uznać, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za odszkodowanie, natomiast odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną – objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług.

W niniejszej sprawie należy wskazać, iż:

·   dla działki nr 1 wydana została decyzja Starosty (…) z dnia (…) 2024 r. nr (…) znak AB.6740.584.2023 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „(…)” wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

·   dla działka nr 4 wydana została decyzja Starosty (…) z dnia (…) 2024 r. nr (…) znak (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „(…)” wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

·   dla działki nr 7 wydana została decyzja Starosty (...) z dnia (...) 2024 r. nr (…) znak (…) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „(…)” wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

W drodze ww. Decyzji o wywłaszczeniach działki, stanowiące dotychczas własność Państwa Gminy, zostały przejęte przez Skarb Państwa na własność (tj. Skarb Państwa nabył na tej podstawie prawo własności ww. nieruchomości). W związku z ww. wywłaszczeniami, właściwymi decyzjami Wojewoda ustalił kolejno na rzecz Państwa Gminy odszkodowania z tytułu utraty przez Państwa Gminę prawa własności przejętych z mocy prawa nieruchomości.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że ani organ władzy publicznej ani urząd obsługujący ten organ wydając nieruchomość za odszkodowaniem nie może skorzystać z wyłączenia od opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. W przypadku wywłaszczenia nieruchomości za odszkodowaniem nie są realizowane zadania, dla realizacji których organy te zostały powołane. Jednocześnie w tym zakresie nie występują Państwo jako podmiot prawa publicznego, lecz jako właściciel. Państwa sytuacja w odniesieniu do kwestii własności nieruchomości jest taka sama jak innych podmiotów, których dotknąć może decyzja o wywłaszczeniu.

Zatem, wydając działki nr 2, 5, oraz 8 za odszkodowaniem nie będą mogli Państwo skorzystać z wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Tym samym, stwierdzić należy, że w analizowanym przypadku wydając ww. nieruchomości w zamian za odszkodowanie, będą działali Państwo jako podatnik, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzący działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Przekazanie ww. nieruchomości w zamian za odszkodowanie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowiąc odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W rozpatrywanej sprawie odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.

Wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają opodatkowaniu stawką podatku VAT właściwą dla przedmiotu świadczenia albo korzystają ze zwolnienia od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy niezabudowanych gruntów zostały określone w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, zgodnie z którym:

Stosownie do treści art. 2 pkt 33 ustawy:

Zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) wyłącznie w sytuacji, gdy nie są one przeznaczone pod zabudowę. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania z ww. zwolnienia od podatku VAT przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane. Przy czym o tym, że dany teren jest terenem budowlanym przesądzają zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.):

Stosownie do art. 4 ust. 2 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Z zapisów wyżej cytowanego przepisu wynika, że przez decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu należy rozumieć zarówno decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzję o warunkach zabudowy.

W świetle art. 2 pkt 5 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości z terenu, niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę, na teren przeznaczony pod zabudowę, odbywa się w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia.

Z okoliczności sprawy wynika, że w związku z ww. wywłaszczeniami, właściwymi decyzjami Wojewoda ustalił kolejno na rzecz Gminy odszkodowania z tytułu utraty przez Gminę prawa własności przejętych z mocy prawa nieruchomości – Decyzje o odszkodowaniu. Wskazane powyżej decyzje objęły m.in. grunty, które na moment wywłaszczenia stanowiły m.in. grunty nieobjęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wobec których nie zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na których brak było naniesień w postaci budynków, budowli lub ich części, tj. działki o nr: 2, 5.

Wymienione powyżej działki stanowiły grunty pozbawione jakichkolwiek naniesień. Wskazane powyżej działki od momentu nabycia do momentu wywłaszczenia nie były przez Państwa Gminę w żadnym momencie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, opodatkowanej VAT – a więc zarówno działalności, która generuje obowiązek zapłaty podatku, jak i działalności zwolnionej od opodatkowania. Przedmiotowe działki nie stanowiły przedmiotu najmu/dzierżawy lub innych czynności opodatkowanych VAT po stronie Państwa Gminy. Państwa Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia wskazanych we wniosku działek.

W pierwszej kolejności, Państwa wątpliwości dotyczą zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, dostawy nieruchomości (działki nr 2 oraz 5) w zamian za odszkodowanie.

Należy podkreślić, że zmiana przeznaczenia ww. wywłaszczonych działek o nr 2, 5, nastąpi w tym samym momencie, w którym nieruchomości te staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Zmiana ta, nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia. Należy zatem stwierdzić, że najpierw dochodzi do czynności wywłaszczenia, a dopiero następnie do dokonania zmiany przeznaczenia nieruchomości. Tym samym, wywłaszczone ww. działek powinno zostać opodatkowane zgodnie z obowiązującą kwalifikacją nieruchomości w momencie wywłaszczenia.

Z uwagi na fakt, że w momencie dostawy (wywłaszczenia) Działek nr 2, 5 – które na moment wywłaszczenia stanowiły m.in. grunty nieobjęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz wobec których nie zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na których brak było naniesień w postaci budynków, budowli lub ich części, to ich dostawa korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Podsumowując, stwierdzam że, przeniesienie własności działki nr 2 w (…), działki nr 5 w (…), w zamian za zapłatę odszkodowania korzysta ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 9 ustawy.

W związku z powyższym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1, 2 uznałem za prawidłowe.

Państwa wątpliwość dotyczy również wskazania, czy przeniesienie własności działki nr 8 w (…) w zamian za zapłatę odszkodowania, korzystać będzie ze zwolnienia z podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 9 ustawy.

W tym przypadku, jak Państwo wskazali, nieruchomość oznaczoną nr 7 Gmina nabyła w drodze komunalizacji. Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia nieruchomości. Działka nr 7 nie była objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dla przedmiotowej działki nr 7 została wydana w 2008 r. decyzja o warunkach zabudowy ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz zbiornika bezodpływowego. W roku 2018 Gmina wybudowała kanalizację sanitarną, a na działce nr 7 wybudowana została przepompownia ścieków. Przedmiotowa działka nr 7 objęta została decyzją Starosty w 2024 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „(…)”. Zgodnie z ww. decyzją, działka nr 7 została podzielona na działki nr: 8 i 9. Działka nr 8 o pow. (…) ha przeznaczona pod rozbudowę drogi powiatowej, na mocy ostatecznej decyzji, przeszła na własność Powiatu. Decyzją z 2026 r. Starosta ustalił odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną działką nr 8, która stała się własnością Powiatu. Na działce nr 8 w momencie przeniesienia własności za odszkodowaniem nie znajdowały się naniesienia. Działka była niezabudowana. Wybudowana w 2018 r. przepompownia ścieków na działce nr 7 znajduje się na aktualnej działce ewidencyjnej oznaczonej nr 9 (po podziale geodezyjnym działki 7 na działki: 8 i 9) stanowiącej własność Gminy.
Ponadto, wskazali Państwo, iż decyzja Wójta Gminy z dnia 2008 r. o warunkach zabudowy została wydana dla działki oznaczonej nr 7. Przedmiotowa decyzja obowiązuje dla działki, dla której została wydana. Po wydaniu przez Starostę w dniu (…) 2024 r. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i wywłaszczeniu gruntu, stanowiącego działkę nr 8, nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy, ani decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, działka nie była objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Analiza powołanych wyżej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wskazuje jednoznacznie, że zwolnienie od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) wyłącznie w sytuacji, gdy nie są one przeznaczone pod zabudowę. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania z ww. zwolnienia od podatku VAT, przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane.

W przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2018 r. sygn. akt I FSK 1396/16, w którym Sąd stwierdził, że:

Natomiast, w wyroku z 17 maja 2018 r. sygn. akt I FSK 1600/16 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł:

Istotną okolicznością jest to, że przed podziałem geodezyjnym działki nr 7, z której wydzielono działki nr 8 oraz 9, wydano decyzję o warunkach zabudowy.

Artykuł 59 ust. 1 i ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wskazuje, że:

Zatem, decyzje o warunkach zabudowy, dotyczące konkretnego terenu – w tym przypadku działki przed podziałem, dokonanym na skutek decyzji o wywłaszczeniu – umożliwiają zabudowanie poprzez wybudowanie na nich obiektu(ów) i tym samym przesądziły o ich budowlanym charakterze.

Podział działki i wyodrębnienie z niej działki nr 8, będącej przedmiotem dostawy, nie niweczy ustalonego w decyzji o warunkach zabudowy, budowlanego przeznaczenia terenu tej działki i tym samym nie może zmienić charakteru budowlanego terenu na teren niebudowlany. Tym samym, należy stwierdzić, że działka nr 8 nie straciła statusu gruntu budowlanego z uwagi na podział geodezyjny. Charakter budowlany działek nr 8 i 9 został bowiem „przesądzony” decyzją o warunkach zabudowy.

Tym samym, działka nr 8 na dzień wywłaszczenia stanowiła grunt, przeznaczony pod zabudowę, gdyż ww. działka stanowiła część działki, dla której została wydana decyzja o warunkach zabudowy. W konsekwencji, działka nr 8 na dzień wywłaszczenia stanowiła grunt budowlany, o którym mowa w art. 2 pkt 33 ustawy.

W związku z powyższym, dostawa działki 8, stanowiącej teren budowlany, w myśl art. 2 pkt 33 ustawy, nie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Podsumowując, z uwagi na powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że w omawianej sprawie, działka nr 8 (powstała w ramach podziału geodezyjnego działki nr 7), na moment dostawy nie korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

W związku z powyższym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem/pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. W szczególności dotyczy to zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.