0112-KDIL2-1.4011.642.2026.4.TR 0111-KDIB2-2.4015.160.2026.5.MM

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe, natomiast w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe w odniesieniu do pytania nr 1 oraz prawidłowe w odniesieniu do pytania nr 3.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

10 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 7 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania środków pieniężnych w związku z realizacją projektu. Uzupełnili go Państwo pismem z 21 września 2026 r. (wpływ 25 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1. Zainteresowany będący stroną postępowania:

X;

2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

Y.

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawcy są osobami fizycznymi mającymi miejsce zamieszkania i rezydencję podatkową w Polsce: X oraz Y. Projekt ma również trzeciego uczestnika, mającego miejsce zamieszkania na Węgrzech: Z.

Niniejszy wniosek dotyczy wyłącznie skutków podatkowych po stronie dwóch polskich Wnioskodawców.

Wnioskodawcy uczestniczą w projekcie "(…)" na podstawie A, (...) Holandia. Z A wynika, że B zarządza funduszem, ustanowionym przy finansowym wsparciu Komisji Europejskiej w ramach programu.

Celem projektu jest (...). Rezultaty mają zostać publicznie udostępnione jako wolne i otwarte oprogramowanie (...). B ani inne organizacje nie otrzymują od wnioskodawców towarów, usług, dzieła, praw autorskich ani licencji wyłącznej, a rezultat nie jest przekazywany B na wyłączność.

Łączna rezerwacja projektowa wynosi (...) EUR. Wnioskodawcy zakładają równy podział między trzech uczestników: po (...) EUR. Każdy uczestnik złoży osobny wniosek o wypłatę ("request for payment"), dotyczący własnej części i otrzyma osobny przelew bezpośrednio od B.

Polscy wnioskodawcy nie otrzymają części przypadającej uczestnikowi węgierskiemu i nie będą jej przekazywać dalej.

Płatności są uruchamiane po potwierdzeniu realizacji etapów projektu. Weryfikacja kamieni milowych jest mechanizmem kontroli grantowej, tj. sprawdzenia realizacji celu programu i publicznego udostępnienia rezultatów społeczności open-source, a nie odbiorem usługi na rzecz B.

A wskazuje, że nie jest umową o pracę ani kontraktem biznesowym, a płatności mają charakter darowizn na cele charytatywne ("charitable donations"). Wnioskodawcy nie prowadzą działalności gospodarczych i nie będą wystawiać faktur ani rachunków.

W uzupełnieniu wniosku podano co następuje.

Uzupełnienie dotyczy projektu „(…)”, realizowanego na podstawie porozumienia (ang. dalej: A). Odpowiedzi dotyczą dwóch Zainteresowanych będących polskimi rezydentami podatkowymi.

Przedmiotowe świadczenia pochodzą ze środków bezzwrotnej pomocy. Środki mają charakter bezzwrotnego wsparcia po spełnieniu warunków projektu i płatności. (…) przeznaczyła na projekt łącznie (...) EUR. Zgodnie z punktem 9 A płatności stają się ostateczne po zweryfikowaniu realizacji uzgodnionych kamieni milowych lub rezultatów częściowych. Dział finansowy potwierdził pisemnie, że wsparcie przyznane uczestnikom na podstawie A jest bezzwrotne po spełnieniu odpowiednich warunków projektu i płatności. Środki nie są pożyczką.

Wsparcie Zainteresowanym przyznała fundacja z siedzibą w Niderlandach, na podstawie A. Zainteresowani nie zawierali umowy o przyznanie tych środków bezpośrednio z Komisją Europejską.

Źródłem finansowania wypłat jest wkład Unii Europejskiej do nadrzędnego projektu, realizowanego w ramach unijnej umowy o grant (ang. „Grant Agreement”). Preambuła A wskazuje, że (…) zarządza B, wspieranym przez Komisję Europejską w ramach programu „(...)”). Dział finansowy potwierdził pisemnie, że całość środków wypłaconych uczestnikom projektu została sfinansowana z wkładu UE w ramach tej umowy.

Zgodnie z oficjalną kartą projektu w bazie projekt jest finansowany w ramach programu ramowego Unii Europejskiej w zakresie badań naukowych i innowacji „(…)”, w obszarze „(…)”, w temacie i w rodzaju działania. Komisja Europejska podpisała umowę o grant 16 listopada 2022 r., a koordynatorem jest A. Opis projektu przewiduje finansowanie licznych podmiotów trzecich pracujących nad otwartą architekturą Internetu. Potwierdzone wypłaty dla Zainteresowanych pochodzą w całości z wkładu UE do tego projektu.

Według wiedzy Zainteresowanych i na podstawie dostępnych im dokumentów środki nie zostały im przyznane na podstawie jednostronnej deklaracji ani umowy zawartej z zagranicznym podmiotem finansującym przez Radę Ministrów RP, właściwego polskiego ministra, polską agencję rządową lub polską agencję wykonawczą. Zainteresowani nie znają takiej deklaracji ani umowy i nie mogą wskazać polskiego podmiotu, który byłby jej stroną. Jest to ocena stanu faktycznego na podstawie opisanych poniżej ustaleń, nie zaś potwierdzenie nieistnienia jakiegokolwiek nieudostępnionego dokumentu.

Bezpośrednią podstawą przyznania Zainteresowanym wsparcia jest (…) zawarte (…) po procedurze wyboru projektów. Żaden ze wskazanych wyżej polskich organów nie był stroną tego (…). Dział finansowy potwierdził ponadto, że całe wypłacone uczestnikom wsparcie pochodzi z wkładu UE w ramach umowy o grant.

Zainteresowani zweryfikowali również publiczną kartę w bazie prowadzonej przez Komisję Europejską (https://cordis.europa.eu.pl; dostęp: 18 września 2026 r.). Karta wskazuje Komisję Europejską jako stronę podpisującą umowę grantową 16 listopada 2022 r. oraz (…) jako koordynatora. W opublikowanym wykazie dziesięciu uczestników konsorcjum nie wymieniono polskiego podmiotu. Sama karta nie stanowi jednak pełnego tekstu umowy ani wyczerpującego wykazu ewentualnych innych porozumień.

Zainteresowani dwukrotnie zwrócili się pisemnie do działu finansowego o wyjaśnienie, czy w prawnej podstawie przyznania środków uczestniczył którykolwiek ze wskazanych polskich organów. W odpowiedzi przedstawicielka działu finansowego poinformowała, że nie posiada informacji wskazujących na taki udział, lecz nie ma dostępu do wszystkich dokumentów źródłowych i nie może go z całą pewnością wykluczyć. Z tego powodu Zainteresowani przedstawiają powyższą ocenę zgodnie z najlepszą posiadaną wiedzą, nie przypisując (…) kategorycznego potwierdzenia braku innych umów lub deklaracji.

Projekt w sensie ekonomicznym i technicznym dobrowolnie podjęły i realizowały trzy osoby fizyczne: X, Y oraz Z. Dwie pierwsze osoby są Zainteresowanymi objętymi wnioskiem wspólnym. Zgodnie z punktem uczestnicy samodzielnie odpowiadali za planowanie, koordynację i wykonanie przedsięwzięcia. Dział finansowy potwierdził pisemnie, że to uczestnicy realizują projekt i odpowiadają za jego wykonanie.

Zgodnie z punktem (…) nie uczestniczy operacyjnie w realizacji projektu, a jej interesem jest korzyść publiczna wynikająca z osiągnięcia jego celów. Pkt (...) przewiduje, że w przypadku niezrealizowania celów projektu w całości lub części jedyną wskazaną w porozumieniu konsekwencją jest jego zakończenie. Pkt (...) określa odrębnie warunki uznania płatności za ostateczne. Wskazanie jednego z uczestników jako sygnatariusza i punktu kontaktowego grupy (pkt (...)) nie oznacza powierzenia mu wyłącznej realizacji przedsięwzięcia.

Pytania (po przeformułowaniu)

1)  Czy środki pieniężne, które każdy z dwóch polskich Wnioskodawców otrzyma bezpośrednio od (…) w związku z realizacją projektu "(…)", będą korzystać ze zwolnienia z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT?

2)  Czy środki pieniężne otrzymane przez każdego z Zainteresowanych od (…), w okolicznościach opisanych we wniosku i niniejszym uzupełnieniu, stanowią nabycie tytułem darowizny podlegające przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn?

3)  Jeżeli stanowiska do pytań 1 i 2 są nieprawidłowe, czy środki należy kwalifikować jako przychód z innych źródeł, a nie jako przychód ze stosunku pracy, zlecenia, dzieła albo praw autorskich?

Państwa stanowisko w sprawie (po przeformułowaniu)

W Państwa ocenie:

Ad. 1.

Środki będą korzystać ze zwolnienia z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT. Środki pochodzą z programu finansowanego przez Komisję Europejską, a (…) działa jako podmiot zarządzający i pośredniczący w przekazaniu wsparcia w ramach (…). Wnioskodawcy bezpośrednio realizują cel programu przez rozwój i publiczne udostępnienie otwartego oprogramowania. Wsparcie jest bezzwrotne, a (…) nie jest odbiorcą świadczenia wzajemnego.

Weryfikacja kamieni milowych nie zmienia tego charakteru. Służy wyłącznie potwierdzeniu, że projekt osiąga cele, na których przyznano wsparcie, a nie odbiorowi usługi, dzieła lub praw na rzecz (…). Beneficjentem rezultatów jest społeczność użytkowników i deweloperów oraz szerzej rozumiana społeczność open-source.

Zainteresowani podtrzymują stanowisko do pytania nr 1 na wypadek uznania przez Organ, że otrzymane środki nie stanowią nabycia podlegającego przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wówczas, w ocenie Zainteresowanych, środki mają charakter bezzwrotnej pomocy pochodzącej z programu ramowego Unii Europejskiej „(…)”, przekazanej za pośrednictwem (…) jako podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a ustawy o PIT. Zainteresowani bezpośrednio zrealizowali cele projektu, a nie wykonywali określonych czynności powierzonych im przez innego beneficjenta w charakterze jego podwykonawców (art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b ustawy o PIT).

Ad. 2.

Środki otrzymane przez każdego z Zainteresowanych stanowią nabycie tytułem darowizny w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn i podlegają przepisom tej ustawy. Stanowisko to jest samodzielne i nie zależy od rozstrzygnięcia dotyczącego zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Stosownie do art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego darowizna polega na bezpłatnym świadczeniu darczyńcy na rzecz obdarowanego kosztem jego majątku. Z punktu (...) wynika, że (…) określa płatności jako „darowizny na cele dobroczynne” (ang. „charitable donations”) dokonywane w związku z dobrowolnym wkładem uczestników w dobro publiczne zgodne z misją fundacji. Sama angielska nazwa płatności nie przesądza ich kwalifikacji według prawa polskiego, lecz jest zgodna z wyrażonym w porozumieniu zamiarem wspierania przedsięwzięcia o charakterze publicznym.

Fundacja nie uzyskuje od Zainteresowanych towarów ani usług: pkt (...) stanowi wprost, że ani (…), ani żadna organizacja zaangażowana w (…) nie otrzymuje ich na podstawie porozumienia. Pkt (...) wymaga publicznego udostępnienia kodu źródłowego, dokumentacji i pozostałych wyników na wolnej i otwartej licencji, a (…) do (…), stanowiący zgodnie z punktem 1 jego integralną część, wskazuje w tym zakresie licencję. (…) nie przewiduje przeniesienia praw do rezultatów na (…) ani ich wyłącznego przekazania fundacji, lecz ich publiczne udostępnienie, z którego korzyść może odnieść nieoznaczony krąg użytkowników. W ocenie Zainteresowanych nie powstaje w ten sposób świadczenie wzajemne na rzecz fundacji odpowiadające otrzymanym środkom.

Osiągnięcie i weryfikacja kamieni milowych stanowią uzgodniony sposób określenia celu wsparcia i momentu, w którym płatności stają się ostateczne (pkt (...)). Zdaniem Zainteresowanych warunki tego rodzaju nie przesądzają o istnieniu odpłatnego świadczenia na rzecz fundacji. Służą one kontroli przeznaczenia środków na cel publiczny, podobnie jak polecenie przy darowiźnie (art. 893 Kodeksu cywilnego), które nie odbiera darowiźnie jej charakteru.

Zgodnie z pkt (...) nieosiągnięcie celów projektu w całości lub w części nie powoduje innych konsekwencji przewidzianych w tym porozumieniu niż jego zakończenie. Pkt (...) dopuszcza wypłaty po weryfikacji odpowiednich kamieni milowych lub uzgodnionych rezultatów częściowych i stanowi, że płatności te stają się ostateczne. (…) nie przewiduje automatycznego obowiązku zwrotu płatności uznanych za ostateczne wyłącznie z powodu późniejszego zakończenia porozumienia. W ocenie Zainteresowanych zasady te przemawiają za nieodpłatnym charakterem przysporzenia.

Pkt (...) opisuje zarezerwowanie środków na wsparcie przedsięwzięcia, a pkt (...) wyraźnie stwierdza, że (…) nie jest umową o pracę ani kontraktem biznesowym. Żaden z Zainteresowanych nie prowadzi działalności gospodarczej – obaj uczestniczyli w realizacji projektu jako osoby fizyczne.

Przedstawione okoliczności, rozpatrywane łącznie, przemawiają ich zdaniem za nieodpłatnym charakterem przysporzenia.

Każdy z Zainteresowanych jest obywatelem polskim i ma miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Zainteresowanych nabycie podlega zatem ustawie o podatku od spadków i darowizn niezależnie od tego, czy otrzymane środki pieniężne w chwili nabycia uznać za znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 1 pkt 2 tej ustawy), czy za granicą (art. 2 tej ustawy). (…) nie należy do osób wymienionych w I ani II grupie podatkowej, zatem zastosowanie znajdują zasady właściwe dla III grupy podatkowej. Obowiązek podatkowy powstał z chwilą spełnienia świadczenia, tj. 7 września 2026 r. (art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy).

W konsekwencji, jeśli środki stanowią nabycie podlegające przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłącza zastosowanie przepisów tej drugiej ustawy do tego przysporzenia. Stanowiska do pytań nr 1 i 3 Zainteresowani podtrzymują jedynie na wypadek uznania, że otrzymane środki nie podlegają przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Ad. 3.

W razie nieuwzględnienia stanowisk z pytań 1 i 2, środki powinny być zakwalifikowane co najwyżej jako przychód z innych źródeł. Nie istnieje stosunek pracy, umowa zlecenia, umowa o dzieło, kontrakt B2B, faktura, świadczenie usług ani odpłatne przeniesienie praw autorskich.

Każdy polski Wnioskodawca powinien rozliczać wyłącznie własną część, faktycznie otrzymaną bezpośrednio od (…), a nie całą kwotę projektową czy część należną uczestnikowi z Węgier.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1)  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;

2)  darowizny, polecenia darczyńcy;

3)  zasiedzenia;

4)  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;

5)  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;

6)  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:

Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Zgodnie natomiast z art. 2 ww. ustawy:

Nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że ustawa o podatku od spadków i darowizn ściśle określa granice przedmiotu opodatkowania, tj. nabycie według określonych tytułów, wyczerpująco wymieniając tytuły, na podstawie których nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Powyższy katalog czynności ujęty w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn ma charakter zamknięty. Zatem, opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega tylko takie nabycie, które zostało w nim wymienione w sposób wyraźny.

Jednym z tytułów nabycia podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn jest darowizna.

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Z opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że uczestniczą Państwo w projekcie „(…)” zawartego (…). Celem projektu jest (...). Za realizację projektu i jego wykonanie odpowiadają uczestnicy. Do podziału między trzech uczestników projektu (…) przeznaczyła (...) EURO. Każdy uczestnik złoży osobny wniosek o wypłatę dotyczącą własnej części i otrzyma osobny przelew. Płatności są uruchamiane po potwierdzeniu realizacji uzgodnionych etapów projektu (kamieni milowych). W dniu 7 września 2026 r. otrzymali Państwo od (…) po (...) EURO

Państwa wątpliwość budzi to, czy otrzymane środki pieniężne stanowią nabycie tytułem darowizny podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Jak już wskazano na wstępie, opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn może podlegać jedynie nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych na podstawie tytułów wymienionych w ww. art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Z przedstawionego przez Państwa opisu zdarzenia wynika, że otrzymanie przelewu uzależnione jest od realizacji etapów projektu/kamieni milowych. Nie można więc zgodzić się z Państwem, że środki pieniężne zostały nabyte tytułem darowizny. Otrzymanie środków pieniężnych nie jest bezpłatnym świadczeniem na Państwa rzecz ale efektem zrealizowania określonego etapu projektu. Środki należne są uczestnikom projektu, którzy odpowiadają za jego wykonanie. Natomiast samo otrzymanie środków pieniężnych zależy od spełnienia odpowiednich warunków projektu.

Tym samym, należy stwierdzić, że otrzymanie środków pieniężnych w związku z realizacją projektu, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, ponieważ nie miało miejsca żadne z nabyć określonych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn; w szczególności nie doszło do nabycia tytułem umowy darowizny.

Państwa stanowisko w zakresie podatku od spadków i darowizn uznano za nieprawidłowe.

Przechodząc natomiast na grunt przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskazuję, co następuje.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

Jak wskazałem natomiast wyżej,

Otrzymanie środków pieniężnych w związku z realizacją projektu, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn (…).

W związku z tym w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania wyłączenie z opodatkowania podatkiem dochodowym, o którym mowa w cyt. wyżej art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Na podstawie art. 3 ust. 1a ww. ustawy:

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1)  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2)  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

W myśl art. 4a ww. ustawy:

Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z kolei na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Wątpliwość dotyczy kwestii, czy przedmiotowe środki pieniężne są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie zwolnienia uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym to przepisem:

Wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:

a)  pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze, w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz

b)  podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.

Na podstawie art. 21 ust. 24 ww. ustawy:

Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 46, nie ma zastosowania do otrzymanych dochodów z tytułu realizacji projektu w ramach umowy o współpracy bliźniaczej (umowy twinningowej), zawartej na podstawie prawa wspólnotowego, zgodnie z którą instytucją wdrażającą jest instytucja polskiej administracji publicznej.

Zastosowanie przedmiotowego zwolnienia wymaga zatem łącznego spełnienia przesłanek określonych w lit. a i lit. b przytoczonego przepisu art. 21 ust. 1 pkt 46.

Pierwsza z nich dotyczy rodzaju środków, z których finansowane są dochody osoby fizycznej. Istotne jest nie tylko z jakich środków realizowane są dochody podatnika, ale również, aby dochody te pochodziły ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanej przez wskazane w nim podmioty, tj. rządy państw obcych, organizacje międzynarodowe lub międzynarodowe instytucje finansowe.

Niezbędne jest także, aby środki te zostały przyznane na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi podmiotami przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze.

Przy tym, użyte w ww. art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a pojęcie Rady Ministrów, właściwego ministra lub agencji rządowej nie oznacza Rady Ministrów, właściwego ministra lub agencji rządowej jakiegokolwiek państwa na świecie, lecz wyłącznie Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle powyższego, aby zostały spełnione przesłanki z lit. a w art. 21 ust. 1 pkt 46 ww. ustawy, środki pomocowe powinny być przyznane, m.in. na podstawie umów zawartych z Radą Ministrów, właściwym ministrem lub agencjami rządowymi Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym beneficjentem tych środków, tj. adresatem przyznanej na takiej podstawie bezzwrotnej pomocy, musi być podmiot polskiego prawa publicznego bądź prywatnego.

Powyższe potwierdzają wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 października 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 360/19, potwierdzony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 listopada 2022 r., sygn. akt II FSK 650/20 oraz prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 416/23.

Druga z przesłanek natomiast określa warunek dotyczący bezpośredniej realizacji przez osobę fizyczną celów programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy i nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca – bez względu na rodzaj umowy – wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.

W orzecznictwie ugruntował się pogląd, że treść użytego w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b ustawy, wyrazu „bezpośrednio” należy odczytywać w związku z dalszą częścią tego przepisu, z której wynika, że bezpośrednio nie realizują programu pomocowego podwykonawcy, oraz z treścią lit. a tego unormowania, która wskazuje podmioty uprawnione do przekazywania środków. Podkreśla się również, że „nie do przyjęcia jest taka wykładnia omawianego przepisu, że do zakresu podmiotów objętych zwolnieniem podatkowym – zaliczają się również osoby będące pracownikami czy wykonawcami dzieła dla bezpośredniego wykonawcy zadań, dla realizacji których objęte zwolnieniem środki zostały przyznane, o ile zatrudnione są przy wykonywaniu prac związanych z realizacją tych zadań” (prawomocny wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 230/09). Ten sposób rozumienia warunku „bezpośredniości” znajduje odzwierciedlenie również w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, przykładowo w wyrokach: z 15 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FSK 58/08; z 17 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1265/09; z 13 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 48/10; z 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1425/10; z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2487/10; z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2608/10; z 4 września 2012 r., sygn. akt II FSK 198/11; z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1581/11; z 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1645/11 oraz z 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 445/12.

Uwzględniając orzecznictwo sądów administracyjnych uznać zatem należy, że w sytuacji gdy podatnik bezpośrednio realizujący program zleca osobie fizycznej (bez względu na rodzaj umowy) wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem, dochody tej osoby otrzymane w związku z wykonaniem czynności zleconych nie korzystają ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy, gdyż nie została spełniona przesłanka określona w lit. b tej regulacji.

Przy tym, podatnikiem bezpośrednio realizującym cel programu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a ustawy może być jedynie ten podmiot, któremu powierzono w sensie ekonomicznym i technicznym realizację konkretnego projektu/programu i który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe jego wykonanie, niezależnie od faktu, że bezpośrednia realizacja nie jest równoznaczna z obowiązkiem osobistego wykonania przez tego podatnika czynności w ramach programu. Może on powierzyć wykonanie poszczególnych czynności, składających się na całość programu, innym podmiotom, w tym pracownikom, zleceniobiorcom lub wykonawcom dzieła. Niemniej osoby te (wykonujące tylko pewne czynności, chociażby o charakterze merytorycznym i ściśle związane z realizacją celów programu), nie mogą być uznane za podatników realizujących bezpośrednio cel programu. Zatrudnione osoby nie ponoszą bowiem odpowiedzialności za realizację projektu (nie są stroną umowy o dofinasowanie projektu określającej prawa i obowiązki stron). Wykonują jedynie zadania wynikające z umów zawartych z podatnikiem bezpośrednio realizującym cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy.

W przedstawionej w opisie zdarzenia sytuacji nie jest spełniony warunek dotyczący przyznania wskazanych we wniosku środków stanowiących pomoc bezzwrotną podmiotom prawa polskiego na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z Radą Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, czy właściwego ministra polskiego rządu lub polskiej agencji rządowej, agencji wykonawczej, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z doprecyzowania opisu zdarzenia bowiem wynika, że:

• Według wiedzy Zainteresowanych i na podstawie dostępnych im dokumentów środki nie zostały im przyznane na podstawie jednostronnej deklaracji ani umowy zawartej z zagranicznym podmiotem finansującym przez Radę Ministrów RP, właściwego polskiego ministra, polską agencję rządową lub polską agencję wykonawczą. Zainteresowani nie znają takiej deklaracji ani umowy i nie mogą wskazać polskiego podmiotu, który byłby jej stroną.
• Bezpośrednią podstawą przyznania Zainteresowanym wsparcia jest (…) zawarte (…) po procedurze wyboru projektów (…). Żaden ze wskazanych wyżej polskich organów nie był stroną tego (…). Dział finansowy (…) potwierdził ponadto, że całe wypłacone uczestnikom wsparcie pochodzi z wkładu UE w ramach umowy o grant nr (...).

Dodatkowo – w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego – uznać należy, że w przedstawionej sytuacji nie jest również spełniona przesłanka określona w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b ustawy, gdyż w istocie zainteresowani nie są podmiotami, którym powierzono w sensie ekonomicznym i technicznym realizację tego konkretnego projektu i który ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe jego wykonanie, ponieważ jak wskazano:

• Wnioskodawcy uczestniczą w projekcie "(…)" na podstawie (…) zawartego (…), Holandia.
• Z (…) wynika, że (…) zarządza funduszem (…), ustanowionym przy finansowym wsparciu Komisji Europejskiej w ramach programu (…).
• Preambuła (…) wskazuje, że (…) zarządza (…), wspieranym przez Komisję Europejską w ramach programu „(…)”. Dział finansowy (…) potwierdził pisemnie, że całość środków wypłaconych uczestnikom projektu (…) została sfinansowana z wkładu UE do (…) w ramach tej umowy.

Innymi słowy, wprawdzie Zainteresowani realizują cel projektu, jednak w istocie nie realizują go bezpośrednio, ale pośrednio, bo poprzez wykonywanie zadań zleconych w ramach stosunku prawnego z (…).

W konsekwencji, na gruncie zdarzenia opisanego we wniosku i jego uzupełnieniu stwierdzam, że wskazane środki pieniężne (grant) nie korzystają ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie zostały spełnione warunki tegoż zwolnienia, i to zarówno w zakresie lit. a, jak i lit. b, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z uwagi natomiast na brak możliwości skorzystania z analizowanego zwolnienia, kwota przedmiotowych środków pieniężnych stanowi dla Zainteresowanych przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a dochód z rzeczonego tytułu podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, tj. według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ww. ustawy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy  z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan X (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną  (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.