Przejdź do treści

0112-KDIL2-1.4011.599.2026.4.KP

Opodatkowanie odsetek ustawowych za opóźnienie otrzymanych w wyniku zawarcia ugody z bankiem.

Sygnatura
0112-KDIL2-1.4011.599.2026.4.KP
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 18 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 7 lipca 2026 r. (wpływ 7 lipca 2026 r.), pismem z 23 sierpnia 2026 r. (wpływ 23 sierpnia 2026 r.) oraz pismem z 30 sierpnia 2026 r. (wpływ 30 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca w dniu (…) 2008 r. zawarł z bankiem (...) umowę kredytu mieszkaniowego waloryzowanego kursem waluty obcej (CHF). Kredyt został zaciągnięty wyłącznie w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawcy, tj. na sfinansowanie wydatków, na: nabycie i budowę domu jednorodzinnego położonego w (...). Kredyt od początku był zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomości.

Pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem powstał spór sądowy dotyczący ważności i skuteczności postanowień umowy kredytowej. W celu polubownego zakończenia sporu Wnioskodawca planuje zawrzeć z Bankiem pozasądową ugodę. Zgodnie z jej postanowieniami, kredyt zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia stanowił kredyt Złotowy oprocentowany stawką zmienną (WIBOR + marża).

W wyniku tak przeprowadzonego rozliczenia, Bank zwolni Wnioskodawcę z długu (umarzając pozostałe do spłaty saldo). Bank w projekcie ugody wskazał, że w związku z umorzeniem wierzytelności po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód (zgodnie z projektem dokumentu w wysokości ok. (...) PLN), a na Banku ciążyć będzie obowiązek wystawienia informacji PIT-11.

Wnioskodawca oświadcza, że zaciągnął przedmiotowy kredyt na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej i nie korzystał dotychczas z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w odniesieniu do kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego.

Wnioskodawca nie prowadzi również działalności gospodarczej w finansowanej nieruchomości.

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan co następuje.

Zawarcie ugody jest uzależnione od wydania interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie. W szczególności decyzja o podpisaniu ugody będzie uzależniona od potwierdzenia, że skutki podatkowe zawarcia ugody będą zgodne ze stanowiskiem przedstawionym we wniosku, tj. że po stronie Wnioskodawcy nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego w związku z zawarciem ugody; nawet jeśli bank wystawi informację PIT-11.

W związku z powyższym na obecnym etapie nie jest możliwe wskazanie planowanej daty zawarcia ugody. Ugoda zostanie zawarta dopiero po wydaniu interpretacji indywidualnej i po zapoznaniu się z jej treścią.

Zgodnie z umową kredytu Wnioskodawca nie jest jedynym kredytobiorcą. Kredyt został zaciągnięty wspólnie z żoną Wnioskodawcy, która jest współkredytobiorcą – (...), która jest również współwnioskodawcą tego wniosku o interpretację. Wnioskodawca jest zobowiązany solidarnie do spłaty kredytu mieszkaniowego.

Umorzenie zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu przez bank będzie dotyczyło wszystkich kredytobiorców.

Na pytanie co będzie składało się na kwotę zadłużenia, które umorzy bank, w szczególności czy będą to odsetki, kwota kapitału, kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), opłaty (jakie i czy ich poniesienie było niezbędne do zawarcia umowy kredytu), czy inne należności (jakie?) Wnioskodawca udzielił odpowiedzi Uzyskałem odpowiedź z banku czym jest ta kwota: Kwota (...) zł nie jest kwotą wynikającą z zwolnienia z długu (takie korzysta z zwolnienia podatkowego w myśl rozporządzenia). Jest to część roszczenia dochodzonego pozwem, która nie jest ratami kapitałowo-odsetkowymi oraz przekracza nadwyżkę uiszczoną ponad kapitał. W takim przypadku zgodnie z aktualnymi wytycznymi Bank obowiązany jest do wystawienia PIT-11. PIT-11 będzie wystawiony na kwotę (...) zł. pozostała część zwracanego roszczenia (w świetle pozyskanej w (…) 2024 r. interpretacji) nie podlega opodatkowraniu.".

Na pytanie czy pożyczka, o której mowa we wniosku, będąca przedmiotem ugody została udzielona przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów udzielił Pan odpowiedzi Tak instytucją to jest bank (...).

W kolejnych uzupełnieniach wniosku Wnioskodawca wskazał, że przedmiotem jego zapytania są skutki podatkowe otrzymania od banku kwoty pieniężnej przewidzianej w proponowanej ugodzie.

Ugoda z bankiem ma zostać zawarta do 31 grudnia 2026 r.

Kwota, którą bank zobowiązuje się wypłacić na podstawie ugody, nie stanowi zwrotu środków pieniężnych uprzednio wpłaconych przez Wnioskodawcę do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek ani innych opłat związanych z kredytem. Kwota ta stanowi równowartość odsetek, których Wnioskodawca dochodził od banku w postępowaniu sądowym. Jest to zatem świadczenie związane z roszczeniem odsetkowym dochodzonym przez Wnioskodawcę w procesie, a nie zwrot nadpłaconych rat kredytu ani zwrot kapitału lub odsetek uiszczonych wcześniej na podstawie umowy kredytowej.

Bank, proponując zawarcie ugody, zobowiązuje się do wypłaty wskazanej kwoty, przy czym poinformował Wnioskodawcę, że w związku z jej wypłatą wystawi informację PIT-11.

Przedmiotem pytania Wnioskodawcy do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej jest zatem wyłącznie ustalenie skutków podatkowych otrzymania tej kwoty odpowiadającej równowartości odsetek dochodzonych przez Wnioskodawcę w postępowaniu sądowym, w szczególności czy kwota ta będzie stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz czy w związku z jej otrzymaniem Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty podatku.

Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że kwota ta nie jest wynagrodzeniem za świadczenie usług, nie jest związana z prowadzoną działalnością gospodarczą i nie stanowi zwrotu wcześniej wpłaconych przez Wnioskodawcę rat kredytu.

Oprócz kwoty (...) zł Bank zwróci Wnioskodawcy (...) zł nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych. Kwota (...) zł to odsetki od całej kwoty kredytu. Kwoty zwrotu są ujęte w załączonej do wniosku ugodzie.

Pytanie (wynikające z wniosku i uzupełnienia)

Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym przychód Wnioskodawcy, który powstanie w wyniku podpisania ugody z Bankiem i zwolnienia z długu (udokumentowany informacją PIT-11 wystawioną przez Bank), będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?

Czy kwota odpowiadająca równowartości odsetek dochodzonych przez Wnioskodawcę w postępowaniu sądowym będzie stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz czy w związku z jej otrzymaniem Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty podatku?

Pana stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy, osiągnięty przez niego przychód z tytułu umorzenia długu wynikającego z zawarcia ugody z Bankiem (wykazany w informacji PIT-11) nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ze względu na zastosowanie zaniechania poboru tego podatku.

Zgodnie z obowiązującym Rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytów mieszkaniowych, pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek:

·    Kredyt został zaciągnięty przed 15 stycznia 2015 r. – kredyt Wnioskodawcy został zaciągnięty w 2008 r.

·    Kredyt był zabezpieczony hipoteką – kredyt Wnioskodawcy posiadał takie zabezpieczenie.

·    Kredyt został zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT (własne cele mieszkaniowe) – cel ten został przez Wnioskodawcę spełniony i zrealizowany.

·    Zaniechanie poboru podatku dotyczy realizacji jednej inwestycji mieszkaniowej – Wnioskodawca nie korzystał wcześniej z tego zwolnienia przy innej inwestycji.

Wobec całkowitego wyczerpania ustawowych przesłanek, wykazany przez Bank w formularzu PIT-11 przychód z innych źródeł (z tytułu umorzenia kwoty zadłużenia) podlega działaniu powołanego rozporządzenia. W konsekwencji na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od tej kwoty.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej – zgodnie z tym co wskazał Pan w uzupełnieniu wniosku – jest wyłącznie ustalenie skutków podatkowych otrzymania przez Pana kwoty odpowiadającej równowartości odsetek dochodzonych przez Pana w postępowaniu sądowym, w szczególności czy kwota ta będzie stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz czy w związku z jej otrzymaniem będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

•   pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

•   pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z opisu wynika, że 2008 r. zawarł Pan z bankiem umowę kredytu mieszkaniowego waloryzowanego kursem waluty obcej (CHF). Pomiędzy Panem a bankiem powstał spór sądowy dotyczący ważności i skuteczności postanowień umowy kredytowej. W celu polubownego zakończenia sporu planuje Pan zawrzeć z bankiem pozasądową ugodę. Zgodnie z jej postanowieniami, kredyt zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia stanowił kredyt złotowy oprocentowany stawką zmienną. W wyniku tak przeprowadzonego rozliczenia bank zwolni Pana z długu (umarzając pozostałe do spłaty saldo). Bank w projekcie ugody wskazał, że w związku z umorzeniem wierzytelności po Pana stronie powstanie przychód (zgodnie z projektem dokumentu w wysokości ok. (...) PLN), a na Banku ciążyć będzie obowiązek wystawienia informacji PIT-11. Wskazał Pan, że kwota (...) zł nie jest kwotą wynikającą z zwolnienia z długu. Jest to część roszczenia dochodzonego pozwem, która nie jest ratami kapitałowo-odsetkowymi oraz przekracza nadwyżkę uiszczoną ponad kapitał. Kwota ta stanowi równowartość odsetek, których dochodził Pan od banku w postępowaniu sądowym. Jest to zatem świadczenie związane z roszczeniem odsetkowym dochodzonym przez Pana w procesie. Oprócz kwoty (...) zł Bank zwróci Panu (...) zł nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych.

Wskazać zatem należy, że instytucja kredytu została uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Co do zasady odsetki stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jednak w niektórych sytuacjach i po spełnieniu określonych warunków mogą one podlegać zwolnieniu z opodatkowania.

Aby ustalić, czy odsetki, które wypłaci Panu bank podlegają zwolnieniu z opodatkowania, należy ustalić, czy świadczenia, od których te odsetki są naliczane, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Jak wskazał Pan we wniosku, zamierza Pan zawrzeć z bankiem ugodę. Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy Kodeks cywilny:

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Jak już wyżej wskazano, w związku z zawarciem ugody Bank zwróci Panu (...) zł nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych oraz kwotę (...) zł, która nie jest kwotą wynikającą z zwolnienia z długu. Jest to część roszczenia dochodzonego pozwem, która nie jest ratami kapitałowo-odsetkowymi oraz przekracza nadwyżkę uiszczoną ponad kapitał. Kwota ta stanowi równowartość odsetek, których dochodził Pan od banku w postępowaniu sądowym. Jest to zatem świadczenie związane z roszczeniem odsetkowym dochodzonym przez Pana w procesie. Kwota (...) zł to odsetki od całej kwoty kredytu.

Nadpłacone raty kapitałowo-odsetkowe w wysokości (...) zł, które bank zwróci Panu w ramach wykonania postanowień ugody, nie będą stanowiły dla Pana przysporzenia majątkowego i tym samym nie będą stanowiły przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pod pojęciem odsetek rozumie się tradycyjnie wynagrodzenie za korzystanie przez pewien czas z cudzego kapitału lub też za opóźnienie w zapłacie wymagalnej już sumy pieniężnej (por. T. Dybowski, A. Pyrzyńska, [w:] System Prawa Prywatnego, t. 5, 2013 r., s. 273).

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy Kodeks cywilny, zgodnie z którym:

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy.

Stosownie zaś do art. 455 tego Kodeksu:

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.

Wskazuję, że nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z ww. przepisem:

Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które spełniają równocześnie dwa warunki:

1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,

2) świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.

Z opisu sprawy wynika, że kwota (...) zł stanowiąca równowartość odsetek, których dochodził Pan od banku w postępowaniu sądowym będzie naliczana od roszczenia wynikającego z całości spełnionego świadczenia, oznaczonego w pozwie (kwota ta obejmuje całą kwotę kredytu).

Co za tym idzie, ww. odsetki nie będą wypłacone od kwoty, którą faktycznie bank Panu wypłaci, tj. od kwoty (...) zł nadpłaconych przez Pana rat kapitałowo-odsetkowych ale od całej kwoty, jakiej domaga się Pan od banku w ramach toczącego się postępowania sądowego.

Biorąc pod uwagę powyższe, skoro odsetki naliczone zostaną od całej kwoty, jakiej domaga się Pan w toku postępowania sądowego, a nie od neutralnego podatkowo zwrotu nadpłaty ponad wypłacony kapitał kredytu, który faktycznie bank Panu zwróci, to nie można uznać że bank wypłaci Panu odsetki od kwoty świadczenia nienależnego. Zatem ustalone w ugodzie „odsetki” nie są odsetkami z tytułu nieterminowej wypłaty należności. Nie są to odsetki ustawowe od kwoty stanowiącej faktyczną wypłatę. Wartość ta została przez strony ugody ustalona w oparciu o zawarte w pozwach żądania w zakresie odsetek ustawowych od całej kwoty roszczenia dochodzonego przez Pana przed sądem.

W przypadku wypłaty ustawowych odsetek za opóźnienie, liczonych od wartości dochodzonego roszczenia, które otrzymałby Pan w przypadku uznania pozwu przez sąd – ze zwolnienia skorzystają odsetki za opóźnienie wyłącznie w części, w której dotyczą nieterminowej wypłaty należności z tytułu niepodlegającej opodatkowaniu zwracanej przez Bank kwoty nadpłaty ponad wypłacony kapitał (nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych). Natomiast w pozostałej części, tj. liczonej od roszczenia, którego domaga się Pan w pozwie, a którego faktycznie bank Panu nie wypłaci, odsetki będą stanowić przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu.

Rozpatrując zatem całościowo Pana stanowisko należało je uznać za nieprawidłowe, bowiem skoro wypłacana kwota nadpłaty ponad wypłacony kapitał jest niższa niż Pana roszczenie dochodzone pozwem, to tym samym nie sposób uznać, że odsetki liczone od całego Pana roszczenia (kapitału i nadpłaty) dochodzonego pozwem są odsetkami z tytułu nieterminowej wypłaty należności, skoro nie cała należność wynikająca z pozwu zostaje w efekcie faktycznie wypłacona.

W konsekwencji, odsetki w tej części, w której zostały naliczone i wypłacone od nadpłaty ponad wypłacony kapitał (tj. kwoty faktycznie zwróconej), będą korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast odsetki naliczone i wypłacone od roszczenia, którego domaga się Pan w pozwie, a którego faktycznie bank Panu nie wypłaci, będą stanowić przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wskazuję, że z punktu widzenia konsekwencji podatkowych kluczowe znaczenie ma faktyczny charakter wypłacanych środków a nie jego nazwa, zatem bez znaczenia dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozostaje wskazanie w ugodzie, że wypłacane świadczenie stanowi odsetki ustawowe za opóźnienie lub ich równowartość, gdyż jak już wyżej wskazano, ze zwolnienia będą korzystać wyłącznie odsetki od naliczone i wypłacone od kwoty faktycznie zwróconej.

Ponadto, wskazał Pan, że przedmiotem Pana wątpliwości jest wyłącznie ustalenie skutków podatkowych otrzymania kwoty odpowiadającej równowartości odsetek dochodzonych przez Pana w postępowaniu sądowym, w szczególności czy kwota ta będzie stanowiła przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz czy w związku z jej otrzymaniem będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku. W tym zakresie w Pana sprawie nie znajdzie zastosowania rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Rozporządzenie to dotyczy bowiem wyłącznie dochodów powstałych w związku z umorzeniem przez bank określonych zobowiązań kredytowych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ponadto zwracam uwagę, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydaje interpretację indywidualną na wniosek podmiotu, który chce się dowiedzieć, czy w jego indywidualnej sprawie mają zastosowanie określone przepisy prawa podatkowego (podmiot taki jest nazywany „zainteresowanym”). Interpretacja wyjaśnia, czy w danej sytuacji dla wnioskodawcy powstają określone prawa lub obowiązki podatkowe.

Z uwagi na to, że wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej stosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, został złożony przez Pana jako jednego ze współkredytobiorców, niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla drugiego współkredytobiorcy (Pana żony).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·    w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.