0112-KDIL1-3.4012.502.2026.2.TK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 29 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku zbycia przez Gminę zabudowanej działki nr 1 w (…) w drodze umowy zamiany. Uzupełnili go Państwo pismem z 29 września 2026 r. (wpływ 29 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Gmina zamierza zbyć na rzecz osób fizycznych prawo własności zabudowanej działki nr 1 położonej w (…) w drodze zamiany.

W ramach dokonywanej zamiany nastąpi dopłata pieniężna wynikająca z różnicy zamienianych nieruchomości, tj. osoby fizyczne dokonają dopłaty na rzecz Gminy. Różnica wartości zamienianych nieruchomości została ustalona w oparciu o operaty szacunkowe dotyczące wyceny tych nieruchomości.

Działkę nr 1 położoną w (…) Gmina nabyła na własność na mocy decyzji Wojewody z października 1996 r. wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Zgodnie z informacją Starosty z marca 2026 r. nieruchomość ta przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z maja 1966 r. Z przekazanego ze Starostwa skanu decyzji z 1966 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość wraz z zabudowaniami przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa, natomiast dotychczasowy właściciel na powyższą nieruchomość otrzymał akt nadania z dnia 16 listopada 1947 r., a Powiatowa Komisja Ziemska na podstawie dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych nadała mu gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami, tj. 1/2 domu mieszkalnego, 1/2 stodoły i chlewem. Ww. gospodarstwo zostało przez niego opuszczone w 1954 r., a budynki na dzień wydania powołanej decyzji z 1966 r. dzierżawiło Kółko Rolnicze (…).

Działka nie jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Do działki nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy oraz nie toczy się postępowanie w celu jej wydania.

W ewidencji gruntów i budynków działka stanowi użytek Br-RIVb o powierzchni (…) ha. Na przedmiotowej działce znajdują się dwa budynki gospodarcze – zgodnie z ewidencją gruntów i budynków oraz mapą ewidencyjną budynki oznaczone jako budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. Budynki są trwale związane z gruntem.

Zgodnie z opinią dotyczącą stanu technicznego sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego są to budynki przedwojenne, wzniesione przypuszczalnie na przełomie XIX i XX wieku, brak jest pierwotnej dokumentacji technicznej budynków, budynki w złym stanie technicznym.

Ponadto na dz. gminnej nr 1 zlokalizowana jest część budynku mieszkalnego stanowiącego własność prywatną i znajdującego się w przeważającej części na sąsiedniej działce nr 2/1 – fragment budynku mieszkalnego znajdujący się na działce gminnej nr 1 przynależy do rozporządzającego budynkiem znajdującym się na działce sąsiedniej nr 2/1.

W związku z tym zamiana dokonywana będzie wz. z uregulowaniem stanu prawnego.

Przez działkę nie przebiegają sieci infrastruktury technicznej.

Budynki do dnia zamiany nie będą wykorzystywane przez Gminę.

Gmina nie zamierza wystąpić o pozwolenie na rozbiórkę budynków na dz. nr 1 oraz nie zamierza dokonać ich rozbiórki przed zamianą.

Doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

W piśmie z 29 września 2026 r.:

W odpowiedzi na pytanie: „1. Czy znajdujące się na działce nr 1: 1/2 domu mieszkalnego, 1/2 stodoły i chlew stanowią budynki w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 2, czy budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.)?”,

Wskazali Państwo:

W odpowiedzi na pytanie: „2. Czy poszczególne budynki/budowle są trwale związane z gruntem?”,

wskazali Państwo:

W odpowiedzi na pytanie: „3. Czy nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynków/budowli położonych na działce nr 1, w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)? Jeżeli tak, to proszę wskazać, czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. budynków a ich dostawą upłynął okres dłuższy niż 2 lata?”,

wskazali Państwo:

W odpowiedzi na pytanie: „4.Czy ponosili Państwo wydatki na ulepszenie lub przebudowę ww. budynków/budowli położonych na działce nr 1 w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej danego obiektu? Jeżeli tak, to proszę wskazać:

a)  kiedy takie wydatki były ponoszone?

b)  czy ulepszenie wskazanych budynków/budowli prowadziło do ich przebudowy, tj. dokonania istotnych zmian przeprowadzonych w celu zmiany ich wykorzystania lub w celu znaczącej zmiany warunków ich zasiedlenia?

c)  czy od wydatków na ulepszenie ww. budynków/budowli przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego?

d)  czy po dokonaniu tych ulepszeń wskazane budynki/budowle były oddane do użytkowania, w tym również na potrzeby własnej działalności gospodarczej oraz czy w momencie ich dostawy minie okres dłuższy niż dwa lata licząc od momentu oddania tych budynków/budowli do użytkowania po dokonaniu ulepszeń?”,

wskazali Państwo:

Pytanie

Czy zbycie przez Gminę zabudowanej działki nr 1 w (...) w drodze umowy zamiany należy potraktować dla celów podatku VAT jako dostawę terenu zwolnionego od podatku VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Państwa zdaniem, zbycie zabudowanej działki gminnej nr 1 położonej w (…) w formie umowy zamiany na działkę stanowiącą własność osób fizycznych będzie korzystało ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10) ustawy o podatku VAT.

Dostawa budynków znajdujących się na przedmiotowej działce nie jest dokonywania w ramach pierwszego zasiedlenia, a pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynków upłynie okres dłuższy niż 2 lata.

Pierwsze zasiedlenie ww. budynków potwierdzają informacje zawarte w powołanej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z maja 1966 r., której skan Gmina otrzymała ze Starostwa Powiatowego.

Z przekazanego ze Starostwa skanu decyzji z 1966 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość wraz z zabudowaniami przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa, natomiast dotychczasowy właściciel na powyższą nieruchomość otrzymał akt nadania z dnia 16 listopada 1947 r., a Powiatowa Komisja Ziemska na podstawie dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych nadała mu gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami, tj. 1/2 domu mieszkalnego, 1/2 stodoły i chlewem.

Ww. gospodarstwo zostało opuszczone przez dotychczasowego właściciela w 1954 r., a budynki na dzień wydania powołanej decyzji z 1966 r. dzierżawiło Kółko Rolnicze (…).

Zgodnie z art. 2 pkt 14) ustawy o podatku VAT, przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)  wybudowaniu lub

b)  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powołanego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie budynku, budowli lub ich części do użytkowania.

W ocenie Gminy, pierwsze zasiedlenie w odniesieniu do przedmiotowych budynków miało miejsce na długo przed nabyciem ich przez Gminę, co potwierdzają informacje zawarte w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 05.1966 r., jak również zużycie budynków i czasookres ich istnienia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z przedstawionymi przepisami, budynki, budowle i grunty spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zatem w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Na podstawie art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795), zwanej dalej Kodeksem cywilnym:

Według art. 604 Kodeksu cywilnego:

Zatem w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując zarówno w charakterze dostawcy, jak i w charakterze nabywcy. Przepis art. 604 Kodeksu cywilnego daje dyspozycję odpowiedniego stosowania do zamiany przepisów o sprzedaży. Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna. Zamiana nieruchomości skutkuje przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi nieruchomościami jak właściciel.

Natomiast zgodnie z art. 158 Kodeksu cywilnego:

Wobec powyższego, umowa przeniesienia własności nieruchomości jest czynnością cywilnoprawną. Z uwagi na powyższe przepisy należy stwierdzić, że umowa zamiany towarów na gruncie podatku od towarów i usług jest niczym innym jak dwiema odpłatnymi dostawami towarów. W konsekwencji, przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy zamiany stanowi odpłatną dostawę towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy:

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:

-     podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa oraz

-     podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp. umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):

Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Stosownie do art. 7 ustawy o samorządzie gminnym:

Z opisu sprawy wynika Gmina jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Gmina zamierza zbyć na rzecz osób fizycznych prawo własności zabudowanej działki nr 1 położonej w (…) Gmina w drodze zamiany.

W ramach dokonywanej zamiany nastąpi dopłata pieniężna wynikająca z różnicy zamienianych nieruchomości, tj. osoby fizyczne dokonają dopłaty na rzecz Gminy. Różnica wartości zamienianych nieruchomości została ustalona w oparciu o operaty szacunkowe dotyczące wyceny tych nieruchomości.

Działkę nr 1 położoną w (…) Gmina nabyła na własność na mocy decyzji Wojewody z października 1996 r. wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Zgodnie z informacją Starosty z marca 2026 r. nieruchomość ta przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z maja 1966 r. Z przekazanego ze Starostwa skanu decyzji z 1966 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość wraz z zabudowaniami przeszła z mocy prawa na własność Skarbu Państwa, natomiast dotychczasowy właściciel na powyższą nieruchomość otrzymał akt nadania z dnia 16 listopada 1947 r., a Powiatowa Komisja Ziemska na podstawie dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych nadała mu gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami, tj. 1/2 domu mieszkalnego, 1/2 stodoły i chlewem. Ww. gospodarstwo zostało przez niego opuszczone w 1954 r., a budynki na dzień wydania powołanej decyzji z 1966 r. dzierżawiło Kółko Rolnicze (…).

Działka nie jest objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Do działki nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy oraz nie toczy się postępowanie w celu jej wydania.

W ewidencji gruntów i budynków działka stanowi użytek Br-RIVb o powierzchni (…) ha. Na przedmiotowej działce znajdują się dwa budynki gospodarcze – zgodnie z ewidencją gruntów i budynków oraz mapą ewidencyjną budynki oznaczone jako budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. Budynki są trwale związane z gruntem.

Zgodnie z opinią dotyczącą stanu technicznego sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego są to budynki przedwojenne, wzniesione przypuszczalnie na przełomie XIX i XX wieku, brak jest pierwotnej dokumentacji technicznej budynków, budynki w złym stanie technicznym.

Ponadto na dz. gminnej nr 1 zlokalizowana jest część budynku mieszkalnego stanowiącego własność prywatną i znajdującego się w przeważającej części na sąsiedniej działce nr 2/1 – fragment budynku mieszkalnego znajdujący się na działce gminnej nr 1 przynależy do rozporządzającego budynkiem znajdującym się na działce sąsiedniej nr 2/1.

W związku z tym zamiana dokonywana będzie wz. z uregulowaniem stanu prawnego.

Przez działkę nie przebiegają sieci infrastruktury technicznej.

Budynki do dnia zamiany nie będą wykorzystywane przez Gminę.

Gmina nie zamierza wystąpić o pozwolenie na rozbiórkę budynków na dz. nr 1 oraz nie zamierza dokonać ich rozbiórki przed zamianą.

Znajdujące się na dz. nr 1 (…) obiekty budowlane lub ich części, tj. część domu mieszkalnego, chlew i stodoła (w ewidencji gruntów i budynków odpowiednio: budynek mieszkalny o nr ewid. 3 znajdujący się zgodnie z mapą ewidencyjną częściowo na dz. nr 1 i częściowo na dz. 2/1 w (…), 2 budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa oznaczone nr ewid. 4 i nr ewid. 5) stanowią budynki w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Ww. budynki są trwale związane z gruntem.

Pierwsze zasiedlenie budynków położonych na działce nr 1 (…) w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług nastąpiło w 1947 r., w związku z czym pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. budynków a przyszłą dostawą, tj. planowaną przez Gminę zamianą nieruchomości upłynął okres dłuższy niż dwa lata.

Gmina nie ponosiła wydatków na ulepszenie ani na przebudowę ww. budynków położonych na dz. nr 1 (…) w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, które stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej ww. obiektów.

Państwa wątpliwości w analizowanej sprawie dotyczą ustalenia, czy zbycie przez Gminę zabudowanej działki nr 1 w (…) w drodze umowy zamiany należy potraktować jako dostawę terenu zwolnionego od podatku VAT.

Z analizy opisu sprawy oraz powołanych regulacji wynika, że zbycie przez Gminę zabudowanej działki nr 1 w (…) w drodze umowy zamiany, będzie niewątpliwie czynnością cywilnoprawną (nie publicznoprawną), nie będzie wykonywana w ramach zadań publicznych. W odniesieniu do dostawy ww. nieruchomości nie będą działali Państwo jako organ władzy publicznej, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. Dokonując zbycia w drodze umowy zamiany ww. nieruchomości objętej wnioskiem, będą działali Państwo jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzący działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy.

Zatem transakcja zbycia przez Gminę zabudowanej działki nr 1 w (…) w drodze umowy zamiany, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może być albo opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie budynku, budowli lub ich części do użytkowania. Zatem aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do zajęcia budynku, budowli lub ich części, ich używania, w tym na potrzeby własne. Pierwsze zasiedlenie budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynek, budowlę lub ich część oddano w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika czy też potrzeby własne osoby fizycznej – bowiem w obydwu przypadkach dochodzi do korzystania z budynku, budowli lub ich części.

Zatem, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków lub budowli, jeżeli w stosunku do nich miało miejsce pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.

W tym miejscu należy zauważyć, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Jak wynika z powyższego prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Tak więc, aby dostawa budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, muszą być spełnione łącznie dwa warunki występujące w tym artykule.

Natomiast gdy nie zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Dla zastosowania powyższego zwolnienia muszą być spełnione łącznie dwa warunki, tj.:

·      towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

·      przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie może przysługiwać dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie choćby jednego z powyższych warunków wyklucza zastosowanie zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy oraz art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy stanie się bezzasadne.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do konkluzji, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z kilku podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie ww. obiektów. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter świadczonych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Ponadto, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy:

W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w odniesieniu do 1/2 domu mieszkalnego, 1/2 stodoły i chlewu doszło już do pierwszego zasiedlenia. Pierwsze zasiedlenie budynków położonych na działce nr 1 (…) w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług nastąpiło w 1947 r., w związku z czym pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. budynków a przyszłą dostawą, tj. planowaną przez Gminę zamianą nieruchomości upłynął okres dłuższy niż dwa lata. Jednocześnie Gmina nie ponosiła wydatków na ulepszenie ani na przebudowę ww. budynków położonych na dz. nr 1.

W konsekwencji, spełnione zostaną przesłanki do zastosowania dla dostawy 1/2 domu mieszkalnego, 1/2 stodoły i chlewu zwolnienia od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. Zatem sprzedaż tych budynków, będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W tej sytuacji – uwzględniając zapis art. 29a ust. 8 ustawy – dostawa gruntu, na którym znajdują się ww. budynki, również będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT.

W związku z zastosowaniem do dostawy ww. budynków zwolnienia od podatku od towarów i usług wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, bezzasadne jest badanie możliwości zastosowania dla tej dostawy zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10a i art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż zwolnienia te mają zastosowanie do dostawy budynków, budowli lub ich części nieobjętej zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Podsumowując, stwierdzić należy, że zbycie przez Gminę zabudowanej działki nr 1 w (…) w drodze umowy zamiany będzie korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy.

Zatem, Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.