Przejdź do treści

0111-KDWB.4014.190.2026.2.AW

Wydanie interpretacji indywidualnej dot. możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych umowy sprzedaży nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym gdy drugi kup. nie spełnia wymagań.

Sygnatura
0111-KDWB.4014.190.2026.2.AW
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 września 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – 7 października 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni pozostaje w związku małżeńskim, w którym obowiązuje ustawowa wspólność majątkowa małżeńska. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem planuje nabyć do majątku wspólnego budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z gruntem położony pod adresem: (…). Na dzień złożenia wniosku umowa sprzedaży nie została jeszcze zawarta. Sprzedający prowadzi obecnie czynności związane z zakończeniem budowy budynku oraz dopełnieniem wymaganych formalności związanych z zakończeniem budowy. Zawarcie umowy sprzedaży nastąpi po zakończeniu tych czynności. Na dzień złożenia wniosku odrębny numer księgi wieczystej, dla nieruchomości będącej przedmiotem sprzedaży, nie został jeszcze założony. Cena sprzedaży ustalona przez strony wynosi (…) zł. Zakup zostanie sfinansowany kredytem hipotecznym oraz środkami własnymi. Małżonkowie planują również uzyskać dodatkowe finansowanie w wysokości (…) zł przeznaczone na wykończenie domu. Kwota ta nie będzie stanowiła elementu ceny sprzedaży nieruchomości.

Wnioskodawczyni nigdy przed planowanym nabyciem nie była właścicielem ani współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego własnościowego prawa do domu jednorodzinnego ani udziału w tych prawach, z wyjątkiem przypadków, które zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie wyłączają prawa do zwolnienia.

Małżonek Wnioskodawczyni, (…), posiada prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowiącego składnik jego majątku osobistego, nabytego w drodze darowizny w dniu (…) r. Wnioskodawczyni i jej małżonek pozostają w ustawowym ustroju wspólności majątkowej. Planowane nabycie nieruchomości nastąpi do ich majątku wspólnego. Wnioskodawczyni będzie jednym z kupujących wskazanych w akcie notarialnym dokumentującym planowaną umowę sprzedaży. Wnioskodawczyni występuje z niniejszym wnioskiem przed dokonaniem planowanej czynności, w celu potwierdzenia skutków podatkowych wynikających z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz zapewnienia prawidłowego rozliczenia podatku przy zawarciu umowy sprzedaży.

Uzupełnienie wniosku

W odniesieniu do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który Wnioskodawczyni planuje nabyć wraz z mężem, zostało już złożone zawiadomienie o zakończeniu budowy. (…) r. wydano dokument potwierdzający zakończenie procedury związanej z zawiadomieniem o zakończeniu budowy.

W związku z powyższym, na dzień zawarcia umowy sprzedaży budynek będzie znajdował się w stanie po zakończeniu procedury związanej z zawiadomieniem o zakończeniu budowy, umożliwiającym jego użytkowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Pytanie

Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawczyni będzie uprawniona do zastosowania zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z nabyciem wraz z małżonkiem do majątku wspólnego prawa własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z gruntem, w sytuacji gdy Wnioskodawczyni nigdy wcześniej nie posiadała praw ani udziałów wskazanych w tym przepisie, natomiast jej małżonek posiada prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowiącego składnik jego majątku osobistego?

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni odpowiedź na przedstawione pytanie powinna być twierdząca. Wnioskodawczyni spełnia przesłanki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ przed planowanym nabyciem nie przysługiwało jej żadne z praw wskazanych w tym przepisie.

Zdaniem Wnioskodawczyni fakt, że jej małżonek posiada nieruchomość stanowiącą składnik jego majątku osobistego, nie oznacza, że pozbawia Wnioskodawczynię możliwości zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 9 pkt 17 ustawy, skoro Wnioskodawczyni sama spełnia przesłanki podmiotowe określone w tym przepisie. Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwolnienie przysługuje osobie fizycznej spełniającej ustawowe przesłanki określone w tym przepisie.

W ocenie Wnioskodawczyni okoliczność, że małżonek posiada nieruchomość stanowiącą jego majątek osobisty, nie powinna sama przez się wyłączać możliwości zastosowania zwolnienia wobec osoby, która spełnia warunki jego uzyskania.

W ocenie Wnioskodawczyni przedstawione stanowisko znajduje oparcie również w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym wykładni art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w szczególności w wyroku z 7 kwietnia 2026 r., sygn. III FSK 281/25, w którym wskazano, że zwolnienie może przysługiwać proporcjonalnie tej osobie spośród kupujących, która spełnia ustawowe warunki zwolnienia, oraz w wyroku z 23 czerwca 2026 r., sygn. III FSK 525/25, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na konieczność uwzględnienia celu zwolnienia oraz sytuacji prawnej nabywców przy wykładni art. 9 pkt 17 ustawy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:

Podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym.

W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.

Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:

Stawka podatku wynosi od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%.

Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym/kupujących. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Z treści tego przepisu wynika, że zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest m.in. budynek mieszkalny jednorodzinny. W przypadku, gdy prawo własności budynku nabywane jest na współwłasność, to każdy z kupujących (małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości mieszkaniowych czy też spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego/budynku mieszkalnego lub udziału w niej lub w ww. prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że planuje Pani wraz z małżonkiem nabyć do majątku wspólnego budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z gruntem. Na dzień zawarcia umowy sprzedaży budynek będzie znajdował się w stanie po zakończeniu procedury związanej z zawiadomieniem o zakończeniu budowy, umożliwiającym jego użytkowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Nigdy nie była Pani właścicielem ani współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego własnościowego prawa do domu jednorodzinnego ani udziału w tych prawach, z wyjątkiem przypadków, które zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie wyłączają prawa do zwolnienia.

Pani małżonek posiada prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowiącego składnik jego majątku osobistego, nabytego w drodze darowizny.

Pani zdaniem, będzie Pani uprawniona do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z Pani stanowiskiem nie można się zgodzić.

Analizowany przepis jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia:

·      w wyniku umowy sprzedaży nabyty musi być cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, cały budynek mieszkalny jednorodzinny czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu albo domu jednorodzinnego,

·      żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%.

W przypadku opisanym przez Panią, umowa sprzedaży obejmować będzie zakup budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z gruntem. Zatem pierwszy warunek zwolnienia będzie spełniony, bowiem planuje Pani zakupić budynek mieszkalny na współwłasność z drugim kupującym (Pani mężem), co oznacza, że przedmiotem opisanej umowy sprzedaży będzie całe prawo przysługujące do budynku mieszkalnego.

Drugi warunek nie zostanie jednak spełniony, ponieważ drugi kupujący (Pani mąż) posiada prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, nabyty w drodze innej niż dziedziczenie (w drodze darowizny).

Zatem, przy nabyciu budynku mieszkalnego - na współwłasność z Pani mężem - nie może Pani skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Pani mąż nie wypełnił bowiem warunków omawianego zwolnienia.

Podatek od czynności cywilnoprawnych, przy zawieraniu umowy sprzedaży, dotyczy całej czynności a nie tylko jej części. Omawiane zwolnienie dotyczy czynności a nie tylko podatnika.

Skoro zatem nie zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia do opisanej czynności sprzedaży, to żaden z kupujących (również Pani), nie może skorzystać z omawianego zwolnienia.

Tym samym Pani stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do przywołanych przez Panią wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnej sprawie i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Gdyby Pani mąż chciał uzyskać interpretację w zakresie zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to powinien się zwrócić z odrębnym wnioskiem.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.