0111-KDIB3-2.4012.683.2026.1.SR
Brak obowiązku wystawienia faktury na rzecz strony postępowania o rozgraniczenie nieruchomości z tytułu ustalonych kosztów tego postępowania.
- Sygnatura
- 0111-KDIB3-2.4012.683.2026.1.SR
- Rodzaj dokumentu
- Interpretacja indywidualna
- Data wydania
- Organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status
- Aktualna
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
17 września 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 17 września 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Gmina (dalej: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest zarejestrowana na potrzeby podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”) jako podatnik VAT czynny. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: „u.s.g.”), Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Stosownie do art. 6 ust. 1 u.s.g. do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów, a zgodnie z art. 7 ust. 1 u.s.g. do zadań własnych Gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty.
Wnioskiem z dnia (…) 2023 r. mieszkaniec Gminy wystąpił o rozgraniczenie nieruchomości, których granice stały się sporne wskutek niezgodności co do ich przebiegu. Wójt Gminy (dalej: „Wójt”), działając jako organ prowadzący postępowanie, upoważnił do przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic uprawnionego geodetę. Wnioskodawca nie zgłosił zastrzeżeń co do wyboru oraz wynagrodzenia geodety dokonującego czynności ustalenia przebiegu granic, w związku z czym wydane zostało postanowienie wzywające wnioskodawcę do wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów wykonania czynności rozgraniczeniowych.
W dniu (…) 2025 r. wydana została decyzja zatwierdzająca granice nieruchomości ustalone w toku przeprowadzonego postępowania. Koszty postępowania rozgraniczeniowego, które nie stanowią ustawowego obowiązku organu, obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości. Wójt wydał postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 oraz art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: „k.p.a.”) w zw. z art. 152 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: „k.c.”).
Postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące spornej granicy między nieruchomościami prowadzone jest przez Wójta na wniosek jednej ze stron; Gmina jest jednocześnie jedną ze stron tego postępowania. Na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej: „p.g.k.”), Wójt działa wyłącznie jako organ prowadzący postępowanie administracyjne, w ramach którego wyłania geodetę wykonującego czynności techniczne. W związku z powyższym Gmina zawarła z geodetą umowę na wykonanie czynności geodezyjnych oraz sporządzenie dokumentacji, a za wykonane prace Gmina dokonuje zapłaty na rzecz geodety na podstawie wystawionej faktury VAT.
Wójt postanowieniem z dnia (…) 2026 r. ustalił wysokość kosztów postępowania, po czym obciążył nimi strony postępowania w sprawie ustalenia kosztów. Kosztem postępowania jest wynagrodzenie uprawnionego geodety przeprowadzającego czynności techniczne ustalenia granic.
Mieszkaniec Gminy w połowie sierpnia 2026 r. poinformował ustnie, że do wystawionego postanowienia chce otrzymać od Gminy fakturę VAT, ponieważ jest podatnikiem VAT i może ją odliczyć.
Pytanie
Czy Gmina jest zobowiązana do wystawienia faktury VAT na rzecz strony postępowania o rozgraniczenie nieruchomości z tytułu ustalonych kosztów tego postępowania?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Gminy, obciążając strony postępowania kosztami administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego, Gmina nie działa w charakterze podatnika VAT, a co za tym idzie – nie jest zobowiązana do wystawienia z tego tytułu faktury VAT.
Uzasadnienie stanowiska Gminy
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.; dalej: „ustawa o VAT”), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, przy czym w myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.
Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług, musi istnieć bezpośredni i wyraźny związek pomiędzy świadczeniem a otrzymanym w zamian wynagrodzeniem.
Czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach stosunku zobowiązaniowego, w którym jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, a otrzymana płatność stanowi rzeczywisty ekwiwalent świadczenia spełnionego na jego rzecz.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.
Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Wyłączenie to ma charakter podmiotowo-przedmiotowy i znajduje zastosowanie po łącznym spełnieniu dwóch warunków:
1. podmiotem czynności jest organ władzy publicznej lub urząd obsługujący ten organ;
2. czynność dotyczy realizacji zadań nałożonych przepisami prawa, dla których organy te zostały powołane, z wyłączeniem czynności realizowanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Kryterium rozgraniczającym stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają dany podmiot z kręgu podatników VAT, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tego podmiotu za podatnika VAT. Organy władzy publicznej nie są zatem podatnikami VAT w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeżeli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki.
Jednostki samorządu terytorialnego, w tym gminy, są organami władzy publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, co potwierdza utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 25 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 852/09 oraz z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt I FSK 965/11). W konsekwencji Gmina występuje na gruncie VAT w dwojakim charakterze: jako podmiot wyłączony z opodatkowania gdy realizuje zadania w reżimie publicznoprawnym, oraz jako podatnik VAT – gdy wykonuje czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego, należy wskazać, że problematykę rozgraniczenia nieruchomości w postępowaniu administracyjnym reguluje u.g.k. Zgodnie z art. 29 ust. 1-3 u.g.k, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów; rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz – w wypadkach określonych w ustawie – sądy.
Stosownie do art. 30 ust. 1 u.g.k, wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. W myśl art. 31 ust. 1 i 2 u.g.k, czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 u.g.k, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.
Powyższa ustawa nie określa zasad ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Zasady rozdziału tych kosztów pomiędzy stronę a organ regulują przepisy art. 262 § 1 pkt 2 oraz art. 264 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Stosownie do art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.
Przy rozdziale kosztów postępowania rozgraniczeniowego zastosowanie znajduje ponadto norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c., zgodnie z którą właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów, a koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie. Jak jednoznacznie wskazał NSA w uchwale (7) z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Stanowisko to potwierdza aktualne orzecznictwo (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2025 r., sygn. akt I OSK 1501/23).
Biorąc pod uwagę powyższe regulacje, należy stwierdzić, że skoro przepisy u.g.k. nakładają na Wójta, jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, obowiązek przeprowadzenia rozgraniczenia nieruchomości, to czynności wykonywane w toku tego postępowania – w tym czynności powierzone upoważnionemu geodecie – pozostają w bezpośrednim związku z realizacją zadania publicznego wszczętego na wniosek strony. Gmina, zlecając upoważnionemu geodecie wykonanie czynności ustalenia przebiegu granic, wykonuje nałożony na nią przepisami prawa obowiązek, a nie świadczy usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.
Czynności Gminy polegające na rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie art. 30 ust. 1 u.g.k. mieszczą się zatem w zakresie zadań z zakresu administracji publicznej. Obciążenie strony kosztami tego postępowania w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1 k.p.a. następuje w ramach władztwa publicznego, a nie na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Pomiędzy Gminą a stroną obciążoną kosztami nie zachodzi stosunek zobowiązaniowy o charakterze cywilnoprawnym, w którym strona byłaby bezpośrednim beneficjentem świadczenia Gminy w zamian za wynagrodzenie; ustalone koszty stanowią należność o charakterze publicznoprawnym.
W konsekwencji, obciążając strony kosztami administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego, Gmina działa jako organ władzy publicznej, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, a nie jako podatnik VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, wobec czego Gmina nie jest zobowiązana do udokumentowania jej fakturą VAT. Obowiązek wystawienia faktury, zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy o VAT, dotyczy bowiem sprzedaży dokonywanej przez podatnika działającego w takim charakterze, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca.
Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 27 października 2021 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.457.2021.1.NF, w której organ wskazał, że: „Gmina, która zleciła upoważnionemu geodecie wykonanie czynności ustalenia przebiegu granic, będzie odbiorcą świadczenia, wykonując jednocześnie nałożony na nią przepisami prawa obowiązek. Zatem należy uznać, że czynności Gminy, polegające na rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, mieszczą się w zadaniach z zakresu administracji publicznej. (…) Podsumowując, Gmina, obciążając strony kosztami administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego, nie działa w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, lecz na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy jest wyłączona z kategorii podatników”.
Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
W myśl art. 8 ust. 2a ustawy:
W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
Pojęcie świadczenia usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego podmiotu.
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
Nie każda jednak czynność, stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonana przez podatnika.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:
- podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
- podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej i urzędów obsługujących te organy z kategorii podatników ma charakter podmiotowo-przedmiotowy. Aby ww. podmioty mogły korzystać z wyłączenia z kategorii podatników podatku od towarów i usług na mocy art. 15 ust. 6 ustawy, konieczne jest łączne spełnienie dwóch warunków:
- czynności – co do zasady podlegające opodatkowaniu VAT – muszą być wykonane przez ściśle określone podmioty,
- ponadto czynności te muszą być wykonywane w ramach sprawowanego przez te podmioty władztwa publicznego.
Zgodnie z
przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
(t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Natomiast według art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. (…)
Z opisu sprawy wynika, że mieszkaniec Gminy wystąpił z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości, których granice stały się sporne wskutek niezgodności co do ich przebiegu. Wójt Gminy, działając jako organ prowadzący postępowanie, upoważnił do przeprowadzenia czynności ustalenia przebiegu granic uprawnionego geodetę. Wnioskodawca nie zgłosił zastrzeżeń co do wyboru oraz wynagrodzenia geodety dokonującego czynności ustalenia przebiegu granic, w związku z czym wydane zostało postanowienie wzywające wnioskodawcę do wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów wykonania czynności rozgraniczeniowych. (…) 2025 r. wydana została decyzja zatwierdzająca granice nieruchomości ustalone w toku przeprowadzonego postępowania. Koszty postępowania rozgraniczeniowego, które nie stanowią ustawowego obowiązku organu, obciążają strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości. Wójt wydał postanowienie o ustaleniu kosztów postępowania na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 oraz art. 264 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 152 ustawy Kodeks cywilny. Postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące spornej granicy między nieruchomościami prowadzone jest przez Wójta na wniosek jednej ze stron; Państwo są jednocześnie jedną ze stron tego postępowania. Wójt postanowieniem z (...) 2026 r. ustalił wysokość kosztów postępowania, po czym obciążył nimi strony postępowania w sprawie ustalenia kosztów. Kosztem postępowania jest wynagrodzenie uprawnionego geodety przeprowadzającego czynności techniczne ustalenia granic. Mieszkaniec Gminy w połowie sierpnia 2026 r. poinformował ustnie, że do wystawionego postanowienia chce otrzymać od Państwa fakturę VAT.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia czy są Państwo zobowiązani do wystawienia faktury VAT na rzecz strony postępowania o rozgraniczenie nieruchomości z tytułu ustalonych kosztów tego postępowania.
Termin „rozgraniczenie” występuje w dwóch znaczeniach – oznacza zarówno wytyczenie granicy na gruncie mimo jej bezsporności, jak też sytuację, gdy granica jest kwestią sporną, bądź też nie została dokładnie wytyczona lub ustalona.
Za podstawowe przepisy materialnoprawne, dotyczące obowiązków właścicieli gruntów sąsiadujących, uznaje się art. 152 i art. 153 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Regulują one współdziałanie przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych i rozgraniczeniu, a także określają kryteria, według których należy przeprowadzić postępowanie rozgraniczające w przypadku sytuacji spornych.
Art. 152 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie.
Pomimo istnienia zapisu art. 152 Kodeksu cywilnego, mają miejsce spory o granice pomiędzy nieruchomościami sąsiadującymi, których właściciele nie dopełniają wcześniej wymienionych obowiązków. W takich sytuacjach istnieje potrzeba wszczęcia postępowania administracyjnego, mającego na celu rozstrzygnięcie sporu.
Z treści art. 153 Kodeksu cywilnego wynika, że:
Jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić, ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między interesowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną.
Osoby zainteresowane rozgraniczeniem nieruchomości nie mają możliwości wyboru trybu postępowania. Rozgraniczenie nieruchomości może nastąpić w trybie postępowania administracyjnego lub też w postępowaniu sądowym. Zgodnie z przepisami prawa, pierwszeństwo ma postępowanie rozgraniczeniowe przed organami administracji samorządowej, a sąd powszechny staje się właściwy tylko wtedy, kiedy przewidują taką możliwość odpowiednie przepisy.
Problematykę rozgraniczenia nieruchomości w postępowaniu administracyjnym reguluje ustawa z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm.).
W myśl art. 29 ust. 1-3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne:
1. Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów.
2. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami.
3. Rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy.
Zgodnie z art. 30 ust. 1-4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne:
1. Wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony.
2. Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia.
3. Postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia gruntów zastępuje postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.
4. Na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie.
Z art. 31 ust. 1-2 i ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że:
1. Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
2. Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej.
4. W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej.
Z kolei art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi, że:
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron.
Zgodnie z przepisem art. 33 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne:
Wydanie decyzji poprzedza:
1) dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w wypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia;
2) włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi natomiast, że:
Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi.
Jak stanowi art. 34 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne:
Jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta).
Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne:
Organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi.
Natomiast zasady wystawiania faktur regulują przepisy art. 106a-106q ustawy.
Stosownie do art. 106a ustawy:
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do:
1) sprzedaży, z wyjątkiem:
a) przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a, w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów,
b) czynności rozliczanych w procedurach szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tych rozdziałów jest państwo członkowskie inne niż Rzeczpospolita Polska;
2) dostawy towarów i świadczenia usług dokonywanych przez podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonywane są te czynności, a w przypadku braku na terytorium kraju siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej –posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, z którego dokonywane są te czynności, w przypadku gdy miejscem świadczenia jest terytorium:
a) państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, a osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest nabywca towaru lub usługobiorca i faktura dokumentująca te czynności nie jest wystawiana przez tego nabywcę lub usługobiorcę w imieniu i na rzecz podatnika,
b) państwa trzeciego;
3) dostawy towarów i świadczenia usług rozliczanych w procedurach szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a i 7, przez podatników zidentyfikowanych na potrzeby tych procedur, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tych rozdziałów jest Rzeczpospolita Polska;
4) sprzedaży na odległość towarów importowanych, rozliczanej w procedurze szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 9, przez podatników zidentyfikowanych na potrzeby tej procedury, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tego rozdziału jest Rzeczpospolita Polska.
Ponadto jak wynika z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że faktura dokumentuje dokonanie przez podatnika sprzedaży, przez którą rozumie się odpłatne wydanie towaru lub odpłatne świadczenie usług, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
Fakturę wystawia się tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem podatnik nie może wystawić faktury z tytułu wykonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej regulacje prawne należy stwierdzić, że skoro przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nakładają na wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego obowiązek rozgraniczenia nieruchomości, to w okolicznościach niniejszej sprawy czynności wykonywane przez upoważnionego geodetę będą miały bezpośredni związek z ustaleniem stanu faktycznego (przebiegu granicy) w toku postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek stron przez wójta gminy. Gmina, która zleciła upoważnionemu geodecie wykonanie czynności ustalenia przebiegu granic będzie odbiorcą świadczenia wykonując jednocześnie nałożony na nią przepisami prawa obowiązek.
Zatem należy uznać, że czynności polegające na rozgraniczeniu nieruchomości na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, mieszczą się w zadaniach z zakresu administracji publicznej.
W związku z tym, w zakresie w jakim realizują Państwo jako organ władzy publicznej, zadania z zakresu administracji publicznej, nałożone odrębnymi przepisami prawa, są Państwo objęci regulacją przepisu art. 15 ust. 6 ustawy.
W konsekwencji, obciążając strony kosztami administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego, nie działają Państwo w charakterze podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, lecz na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy są Państwo wyłączeni z kategorii podatników, a zatem ww. czynności nie podlegają przepisom ustawy.
Tym samym nie są Państwo zobowiązani do wystawienia faktury na rzecz strony postępowania o rozgraniczenie nieruchomości z tytułu ustalonych kosztów tego postępowania.
Zatem Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Interpretacja a sytuacja podatnika
Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.