0111-KDIB3-1.4012.640.2026.2.MSO
Interpretacja indywidualna w zakresie skutków podatkowych aportu nieruchomości i rzeczy ruchomych.
- Sygnatura
- 0111-KDIB3-1.4012.640.2026.2.MSO
- Rodzaj dokumentu
- Interpretacja indywidualna
- Data wydania
- Organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status
- Aktualna
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 20 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina X(dalej: Gmina lub Wnioskodawca) jest czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: podatek lub VAT).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.; dalej: ustawa o samorządzie gminnym), Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 1 tej ustawy do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3 powołanej ustawy do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, obejmujących sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
W latach (…) usługi (…)na terenie (…) świadczyło przedsiębiorstwo (…) (dalej: …). Na terenie każdej z ww. miejscowości znajdował się wyodrębniony organizacyjnie i finansowo zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do (…) tzw. (…). W latach (…) (…) wieku, na terenie Gminy powstał (…) (dalej: (…)), w ramach którego powstała (…) (…). (…) i dostarczał je wyłącznie do mieszkańców Gminy.
Przedsiębiorstwo (…) przekształciło się w (…) r. w (…), której jednym ze wspólników została Gmina. W (…) r. doszło do umorzenia wszystkich udziałów Gminy w spółce (…) sp. z o.o., a następnie aktem notarialnym z dnia (…) r. prawo własności (…) przeniesione zostało na Gminę (…), jako zorganizowana część przedsiębiorstwa (…) sp. z o.o. W związku z tym, że spółka (…) sp. z o.o. była wtedy właścicielem trzech odrębnych (…) znajdujących się w (…) wyodrębnienie (…) na tamtym etapie stanowiło zorganizowaną część przedsiębiorstwa (…) sp. z o.o. zdolną do prowadzenia niezależnej (samodzielnej) działalności gospodarczej.
W skład przejętego przez Gminę majątku (…) wchodził cały majątek niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie (…) tj. grunty, budynki, budowle (w tym (…)), ruchomości (w tym (…), a także wszyscy pracownicy zatrudnieni dotychczas w (…). Ponadto przejęte zostały wszelkie umowy i zobowiązania wobec dotychczasowych odbiorców usług (…). Nabycie (…) zostało dokonane z zamiarem dalszego prowadzenia przez Gminę działalności (…) na terenie (…). Działalność w tym zakresie była prowadzona przez Gminę nieprzerwanie od (…) r.
W (…) r. Gmina utworzyła spółkę (…) sp. z o.o. (dalej: Spółka), w której posiada 100% udziałów. Przedmiotem działalności Spółki jest (…) na potrzeby mieszkańców Gminy.
Od dnia (…) r. Spółka wykonuje zadania związane z zaopatrzeniem mieszkańców w (…) przy wykorzystaniu majątku przedsiębiorstwa (…) należącego do Gminy (…). W tym celu Gmina zawarła ze Spółką umowę cywilnoprawną, na podstawie której przekazała Spółce do korzystania majątek trwały i ruchomy wykorzystywany w działalności (…).
Jednocześnie Spółka przejęła pracowników (…) w trybie art. 23(1) Kodeksu pracy. Spółka zawiera umowy z odbiorcami (…) we własnym imieniu i na własny rachunek oraz prowadzi działalność gospodarczą przy wykorzystaniu majątku przekazanego jej przez Gminę w drodze umowy dzierżawy. Z tytułu korzystania z tego majątku Spółka uiszcza na rzecz Gminy czynsz dzierżawny.
Gmina planuje wnieść aportem do Spółki składniki majątkowe, stanowiące własność Gminy, wykorzystywane obecnie przez Spółkę do prowadzenia działalności w zakresie (…) na terenie Gminy. Aport zostanie wniesiony w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki. Przekazanie przez Gminę ww. składników majątkowych zostanie udokumentowane aktem notarialnym.
Wartość składników majątkowych będących przedmiotem aportu została określona na (…) zł. Gmina w zamian za wniesienie przedmiotu aportu do Spółki obejmie nowo utworzone udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki. Może powstać nieznaczna różnica pomiędzy wartością wnoszonego wkładu niepieniężnego a wartością nominalną obejmowanych udziałów, wynikająca z podziału wartości aportu przez nominalną wartość jednego udziału. Różnica ta zostanie przekazana na kapitał zapasowy Spółki.
Przedmiotem planowanego aportu będą składniki majątkowe (…) obejmujące nieruchomości, budynki, budowle, (…) urządzenia, (…), maszyny, środki transportu oraz pozostałe ruchomości wykorzystywane do prowadzenia działalności (…).
Mając na uwadze powyższe, przedmiotem planowanego aportu będą w szczególności następujące składniki majątkowe:
1) nieruchomość gruntowa zabudowana budynkami, zlokalizowana przy ul. (…), działka numer (…) o powierzchni (…) ha, dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego (…) prowadzi księgę wieczystą numer (…). Wartość prawa własności nieruchomości gruntowej: (…) zł. Nieruchomość zabudowana jest następującymi budynkami:
a. (…) – budynek przemysłowy o pow. użytkowej (…) m2. Wartość budynku: (…) zł
b. Budynek (…) – budynek jednokondygnacyjny o pow. użytkowej (…) m2. Wartość budynku: (…) zł.
c. Garaż (…) – budynek garażowy o pow. użytkowej (…) m2. Wartość budynku: (…) zł.
d. Wiata magazynowa – budynek magazynowo-garażowy o pow. użytkowej (…) m2. Wartość budynku: (…) zł.
e. Budynek (…) – budynek murowany o pow. użytkowej (…) m2. Wartość budynku: (…) zł,
dalej: Nieruchomość 1.
2) nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem (…), położona przy ul. (…), obejmująca działkę nr (…), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (…). Wartość prawa własności nieruchomości gruntowej: (…) zł. Nieruchomość zabudowana jest budynkiem (…). Budynek jednokondygnacyjny o pow. użytkowej (…) m2. Rok ukończenia budowy lata (…) (…) w. Wartość składnika budowlanego: (…) zł (dalej: Nieruchomość 2).
3) nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem (…), położona przy ul. (…) w (…), obejmująca działkę nr (…), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (…). Wartość prawa własności nieruchomości gruntowej: (…) zł Nieruchomość zabudowana jest budynkiem (…). Budynek dwukondygnacyjny o pow. użytkowej (…)m2. Rok ukończenia budowy lata (…) (…) w. Wartość składnika budowlanego: (…) zł (dalej: Nieruchomość 3).
4) nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem (…), położona przy ul. (…), obejmująca działkę nr (…), dla której prowadzona jest księga wieczysta nr (…). Wartość prawa własności nieruchomości gruntowej: (…) zł Nieruchomość zabudowana jest budynkiem (…). Budynek dwukondygnacyjny o pow. użytkowej (…) m2. Rok ukończenia budowy lata (…) (…) w. Wartość składnika budowlanego: (…) zł (dalej: Nieruchomość 4).
Na potrzeby niniejszego wniosku ww. nieruchomości mogą być również nazywane łącznie Nieruchomościami.
Łączna wartość Nieruchomości gruntowych zabudowanych budynkami wynosi (…) zł.
Ponadto przedmiot aportu obejmować będzie następujące budowle (dalej łącznie: Budowle):
1. (…) zlokalizowany na terenie (…) przy ul. (…), obejmujący płyty betonowe na posadzce, ogrodzony płytami żelbetowymi typu „L”, o powierzchni (…) m², którego wartość została określona na (…) zł;
2. (…) zlokalizowany na terenie (…) przy ul. (…), o powierzchni (…) m², którego wartość została określona na (…) zł;
3. zbiornik (…) zlokalizowany na terenie (…) przy ul. (…), którego wartość została określona na (…) zł;
4. zbiornik (…) zlokalizowany na terenie (…) przy ul. (…), którego wartość została określona na (…) zł;
5. sieć wodociągowa zlokalizowana na terenie (…) przy ul. (…), o długości (…), której wartość została określona na (…) zł;
6. sieć kanalizacji deszczowej zlokalizowana na terenie (…) przy ul. (…), obejmująca odcinki o średnicy (…) m i długości (…) mb, o średnicy (…) m i długości (…) mb oraz o średnicy (…) m i długości (…) mb, której wartość została określona na (…) zł;
7. sieć kanalizacji sanitarnej zlokalizowana na terenie (…) przy ul. (…), o długości (…) mb, której wartość została określona na (…) zł;
8. drogi i chodniki zlokalizowane na terenie (…) przy ul. (…) , o powierzchni (…) m², których wartość została określona na (…) zł;
9. infrastruktura (…) zlokalizowana na terenie (…) przy ul. (…), obejmująca (…), tj. (…), której wartość została określona na (…) zł;
10. infrastruktura oświetleniowa terenu (…) przy ul. (…), obejmująca (…), której wartość została określona na (…) zł;
11. ogrodzenie terenu (…) przy ul. (…), o długości (…) mb, którego wartość została określona na (…) zł;
12. (…), której wartość została określona na (…) zł;
13. (…), którego wartość została określona na (…) zł;
14. (…), której wartość została określona na (…) zł;
15. (…), której wartość została określona na (…) zł;
16. (…) której wartość została określona na (…) zł;
17. (…), której wartość została określona na (…) zł;
18. (…) o wysokości (…) m, którego wartość została określona na (…) zł;
19. (…), rok budowy (…), obejmujące (…) przy ul. (…), których wartość została określona na (…) zł;
20. (…) przy ul. (…), wykonane z (…), rok budowy (…) o średnicy (…), którego wartość została określona na (…) zł;
21. (…) do budynku przy ul. (…), wykonane z (…), rok budowy (…), obejmujące (…) którego wartość została określona na (…) zł;
22. (…) przy ul. (…) (…), wykonane z (…), rok budowy (…), o średnicy (…) którego wartość została określona na (…) zł;
23. (…) którego wartość została określona na (…) zł.
Gmina pragnie wskazać, iż wszystkie budynki znajdujące się na Nieruchomościach oraz Budowle będące przedmiotem planowanego aportu zostały wybudowane i oddane do użytkowania wcześniej niż 2 lata przed planowaną datą aportu, a od momentu ich pierwszego zasiedlenia – rozumianego jako rozpoczęcie użytkowania po ich wybudowaniu – upłynął okres dłuższy niż 2 lata.
Przedmiot aportu obejmować będzie również urządzenia techniczne, maszyny (…) oraz pozostałe ruchomości związane z funkcjonowaniem (…), w tym w szczególności (…) (dalej łącznie: Ruchomości).
W konsekwencji, Gmina pragnie wskazać, iż łączna wartość majątku, który będzie wnoszony aportem do Spółki wynosi (…) zł.
Gmina wskazuje, że wszystkie budynki będące przedmiotem aportu spełniają definicję budynku w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.; dalej: Prawo budowlane). Budynki te są wykorzystywane na potrzeby działalności (…) prowadzonej obecnie przez Spółkę na podstawie umów dzierżawy – pierwszej obowiązującej od dnia (…) 2022 r. do (…) 2025 r. oraz aktualnie obowiązującej od (…) 2025 r.
Jednocześnie składniki infrastruktury technicznej, (…) stanowią budowle w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
Gmina i Spółka nie ponosiły w ostatnich 2 latach wydatków na ulepszenie budynków i budowli będących przedmiotem aportu, które stanowiłyby co najmniej 30% ich wartości początkowej.
Ruchomości będące przedmiotem aportu stanowią środki trwałe i wyposażenie Gminy i są obecnie udostępnione Spółce zarówno odpłatnie na podstawie umowy dzierżawy oraz nieodpłatnie, na podstawie stosownych porozumień o przekazaniu majątku Gminy do nieodpłatnego użytkowania przez Spółkę. Ruchomości są wykorzystywane przez Spółkę w prowadzonej przez nią działalności (…).
Gmina wskazuje, że składniki majątkowe będące przedmiotem aportu nie były wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych z opodatkowania VAT.
Przekazanie przez Gminę ww. składników majątkowych zostanie udokumentowane aktem notarialnym. W zamian za aport Gmina obejmie udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki.
W ramach aportu na Spółkę zostanie przeniesiona jedynie własność majątku objętego niniejszym wnioskiem.
Rozważana transakcja wniesienia aportu nie obejmie zatem przeniesienia żadnych należności Gminy, rachunków bankowych ani środków pieniężnych zdeponowanych na rachunkach Gminy.
Spółka nie przejmie również żadnych zobowiązań Gminy (w szczególności zobowiązań z tytułu pożyczek lub kredytów) i nie dojdzie do przeniesienia umów o pracę osób zatrudnionych w Gminie (tj. nie dojdzie do przeniesienia zakładu pracy). Gmina podkreśla, że Spółka dysponuje obecnie wszelkimi zasobami organizacyjnymi i ludzkimi niezbędnymi do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na dostarczaniu (…) odbiorcom i nie będą one przedmiotem planowanej transakcji. Spółka prowadzi działalność gospodarczą w imieniu własnym i na własną rzecz, w tym zawiera samodzielnie wszelkie umowy związane z przedmiotową działalnością (w tym umowy z odbiorcami usług).
Gmina wskazuje, że przy wykorzystaniu wyłącznie majątku będącego przedmiotem planowanego aportu nie będzie możliwe samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej. Niezbędne ku temu są także inne zasoby techniczne, osobowe, organizacyjne i finansowe, którymi dysponuje Spółka, a które jednocześnie nie są przedmiotem aportu.
Doprecyzowanie opisu stanu faktycznego pismem z 24 września 2026 r.
1. Czy na moment wniesienia aportem zespół składników materialnych i niematerialnych składających się na (…), będzie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie na płaszczyźnie: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej?
Odpowiedź Gminy na pytanie nr 1:
Gmina pragnie wskazać, iż przedmiotem planowanego aportu nie będzie (…) jako całość ani zespół składników pozwalający na samodzielne prowadzenie działalności (…). Zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego zawartym we wniosku Gmina przeniesie na Spółkę wyłącznie prawo własności wskazanych w nim składników majątkowych, tj. Nieruchomości 1-4 wraz z posadowionymi na nich budynkami, Budowli oraz Ruchomości obejmujących urządzenia techniczne, (…), środki transportu i wyposażenie pomocnicze.
Aport nie obejmie natomiast należności Gminy, rachunków bankowych ani środków pieniężnych, jak również zobowiązań Gminy, w szczególności zobowiązań z tytułu pożyczek lub kredytów. Na Spółkę nie zostaną przeniesione umowy o pracę osób zatrudnionych w Gminie ani zakład pracy.
Planowana transakcja nie obejmie także zaplecza organizacyjnego, osobowego i finansowego potrzebnego do prowadzenia działalności (…) ani umów z odbiorcami (…). Zasobami tymi dysponuje już Spółka, która prowadzi działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek, samodzielnie zawiera umowy z odbiorcami oraz wykorzystuje wskazane składniki majątkowe na podstawie zawartych z Gminą umów cywilnoprawnych.
W konsekwencji przedmiot aportu nie jest i na moment jego wniesienia nie będzie wyodrębniony w przedsiębiorstwie Gminy na płaszczyźnie organizacyjnej, finansowej ani funkcjonalnej. Wnoszone składniki nie są zdolne do samodzielnej realizacji zadań gospodarczych bez wykorzystania zasobów pozostających poza zakresem aportu. Przedmiotem aportu jest zbiór konkretnie wskazanych we wniosku składników majątkowych.
2. Czy użyte przez Państwa we wniosku pojęcie „składniki infrastruktury technicznej, sieci (…) oraz pozostałe obiekty inżynierii lądowej i wodnej” obejmuje wszystkie Budowle będące przedmiotem planowanego aportu? Jeżeli nie, proszę wskazać, czy wszystkie Budowle stanowią budowle w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 524)?
Odpowiedź Gminy na pytanie nr 2:
Użyte we wniosku pojęcie „składniki infrastruktury technicznej, (…) oraz pozostałe obiekty inżynierii lądowej i wodnej” obejmuje wszystkie Budowle wskazane w opisie zdarzenia przyszłego jako przedmiot planowanego aportu.
W konsekwencji Gmina potwierdza, że wszystkie obiekty wymienione we wniosku w ramach kategorii Budowli, tj. pozycje 1–23, stanowią budowle w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
3. Czy użyte przez Państwa we wniosku pojęcie „składniki majątkowe będące przedmiotem aportu” obejmuje zarówno Nieruchomość (obejmującą Nieruchomość 1, Nieruchomość 2, Nieruchomość 3 i Nieruchomość 4), Budowle i Ruchomości? Jeżeli nie, proszę wskazać odrębnie do Nieruchomości, Budowli i Ruchomości, czy były wykorzystywane wyłącznie do czynności zwolnionych z podatku VAT?
Odpowiedź Gminy na pytanie nr 3:
Użyte we wniosku pojęcie „składniki majątkowe będące przedmiotem aportu” obejmuje łącznie Nieruchomości, tj. Nieruchomość 1, Nieruchomość 2, Nieruchomość 3 i Nieruchomość 4, Budowle oraz Ruchomości.
Żadna z powyższych kategorii składników majątkowych nie była / nie jest wykorzystywana wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych z opodatkowania VAT.
Gmina jednocześnie wyjaśnia, że zawarta we wniosku informacja o częściowo nieodpłatnym udostępnianiu składników Spółce była błędna. Budynki, Budowle i Ruchomości były wykorzystywane do prowadzenia działalności (…), a następnie wszystkie zostały odpłatnie udostępnione Spółce na podstawie umów cywilnoprawnych.
4. Czy przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z nabycie/wytworzeniem Budynków, Budowli, Ruchomości?
Odpowiedź Gminy na pytanie nr 4:
Zakres prawa Gminy do odliczenia podatku naliczonego przedstawia się odmiennie w zależności od sposobu nabycia lub wytworzenia poszczególnych składników majątkowych będących przedmiotem planowanego aportu.
1) Składniki nabyte w ramach zorganizowanej części przedsiębiorstwa
W odniesieniu do składników nabytych przez Gminę (…) r. w ramach zorganizowanej części przedsiębiorstwa Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ transakcja pozostawała poza zakresem opodatkowania VAT. Do tej grupy należą następujące Budynki: (…), Budynek (…), Garaż (…), Wiata magazynowa, Budynek (…) oraz budynki (…).
Do składników nabytych (…) 2000 r. należą także następujące Budowle: (…), (…), zbiornik (…), zbiornik wody (…), sieć wodociągowa, sieć kanalizacji deszczowej, sieć kanalizacji sanitarnej, drogi i chodniki, infrastruktura (…), infrastruktura oświetleniowa terenu (…), ogrodzenie terenu (…), (…).
Do tej grupy należą również następujące Ruchomości: (…).
2) Składniki nabyte na podstawie ugody sądowej
Wśród składników nabytych przez Gminę w 2024 r. na podstawie (…) ugody sądowej są Budowle: sieci (…) z (…) r., przyłącze (…), przyłącze (…) oraz przyłącze (…).
Do nabytych na podstawie ugody Ruchomości należą natomiast: (…).
Na podstawie ugody Gmina uzyskała własność wskazanych składników, jednak koszty ich nabycia poniosła Spółka, na rzecz której planowane jest wniesienie aportu. Gmina nie była zobowiązana do poniesienia żadnych kosztów związanych z nabyciem tych składników i nie otrzymała faktur dokumentujących ich nabycie z wykazanym podatkiem VAT. W konsekwencji po stronie Gminy nie wystąpił podatek naliczony podlegający odliczeniu, a zatem Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego w związku z nabyciem tych składników.
3) Pozostałe składniki
Do pozostałych składników należą składniki nabyte, wytworzone przez Gminę oraz przebudowane fragmenty magistrali przekazane Gminie przez podmioty zewnętrzne.
Do pozostałych Budowli należy (…) o wysokości (…) m, nabyty (…) 2022 r. Gminie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatku na jego nabycie, ponieważ komin był wykorzystywany przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w ramach działalności (…), a następnie został odpłatnie udostępniony Spółce na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Do tej kategorii należą także przebudowana część (…), przekazany Gminie w 2022 r. Gmina nie ponosiła wydatków na ich przebudowę udokumentowanych fakturami z wykazanym podatkiem VAT, ponieważ prace zostały wykonane przez podmioty zewnętrzne, a następnie nieodpłatnie przekazane Gminie. W konsekwencji w tym zakresie po stronie Gminy nie powstał podatek naliczony podlegający odliczeniu.
Do pozostałych Ruchomości nabytych (…) 2022 r. należą: (…). Gminie co do zasady przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na nabycie tych Ruchomości, ponieważ były one wykorzystywane przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w ramach działalności (…) a następnie zostały odpłatnie udostępnione Spółce na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Do pozostałych Ruchomości wytworzonych przez Gminę w latach 2021–2022 należą: (…). Gminie co do zasady przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na wytworzenie tych Ruchomości, ponieważ były one wykorzystywane przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w ramach działalności (…), a następnie zostały odpłatnie udostępnione Spółce na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Podsumowując, Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do Budynków, Budowli i Ruchomości nabytych (…) 2000 r. w ramach zorganizowanej części przedsiębiorstwa, ponieważ transakcja pozostawała poza zakresem opodatkowania VAT.
Gminie nie przysługiwało również prawo do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do Budowli i Ruchomości nabytych na podstawie (…) ugody sądowej, ponieważ koszty ich nabycia poniosła Spółka, Gmina nie była zobowiązana do poniesienia żadnych kosztów i po jej stronie nie wystąpił podatek naliczony podlegający odliczeniu.
Gminie przysługiwało natomiast prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na nabycie (…) i pozostałych Ruchomości nabytych (…) 2022 r. oraz na wytworzenie Ruchomości w latach 2021–2022, ponieważ składniki te były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w ramach działalności (…), a następnie zostały odpłatnie udostępnione Spółce.
W odniesieniu do przebudowanych fragmentów magistrali przekazanych Gminie przez podmioty zewnętrzne po stronie Gminy nie wystąpił podatek naliczony podlegający odliczeniu, ponieważ Gmina nie ponosiła wydatków na ich przebudowę udokumentowanych fakturami z wykazanym podatkiem VAT.
Pytania
1. Czy wniesienie przez Gminę aportem do Spółki składników majątkowych opisanych w zdarzeniu przyszłym, będzie stanowiło transakcję zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, a tym samym będzie pozostawało poza zakresem opodatkowania VAT?
2. Czy dostawa Nieruchomości w drodze aportu do Spółki będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT, korzystającą ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?
3. Czy dostawa Budowli w drodze aportu do Spółki będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT, korzystającą ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?
4. Czy dostawa Ruchomości w drodze aportu do Spółki będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT, niekorzystającą ze zwolnienia od VAT?
Pytanie 1 dotyczy pierwszego zdarzenia przyszłego.
Pytanie 2 dotyczy drugiego zdarzenia przyszłego.
Pytanie 3 dotyczy trzeciego zdarzenia przyszłego.
Pytanie 4 dotyczy czwartego zdarzenia przyszłego.
Państwa stanowisko w sprawie
1. Wniesienie przez Gminę aportem do Spółki składników majątkowych opisanych w zdarzeniu przyszłym, nie będzie stanowiło transakcji zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
2. Dostawa Nieruchomości w drodze aportu do Spółki będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT, korzystającą ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
3. Dostawa Budowli w drodze aportu do Spółki będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT, korzystającą ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
4. Dostawa Ruchomości w drodze aportu do Spółki będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT, niekorzystającą ze zwolnienia od VAT.
Uzasadnienie stanowiska Gminy
Ad 1
Planowane wniesienie aportem do Spółki składników majątkowych opisanych w
zdarzeniu przyszłym stanowić będzie w ocenie Gminy czynność cywilnoprawną. W
rezultacie, Gmina działać będzie w przypadku tej czynności jako podatnik
VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.
Transakcja wniesienia przedmiotowego majątku do Spółki nie powinna być, w ocenie Gminy, uznana przy tym za czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT na mocy art. 6 pkt 1 ustawy o VAT. Przepis ten przewiduje, że z zakresu opodatkowania VAT wyłączone są transakcje zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części. Zgodnie z art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026 r. poz. 795, dalej: Kodeks Cywilny), przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Co prawda ww. pojęcie nie zostało zdefiniowane w ustawie o VAT, niemniej jednak, skoro ustawodawca zdefiniował dane pojęcie w systemie prawnym (tutaj: Kodeksie Cywilnym) to nie ma podstaw do tego, aby odrzucać istniejącą definicję i tworzyć nową.
Natomiast pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa zostało zdefiniowane bezpośrednio w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zgodnie z którym zorganizowana część przedsiębiorstwa to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Zdaniem Gminy, składniki majątkowe, które będą przedmiotem aportu, nie będą stanowić ani przedsiębiorstwa, ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przedmiotem aportu będzie bowiem wyłącznie majątek opisany w treści zdarzenia przyszłego, tj. Nieruchomość 1, Nieruchomość 2, Nieruchomość 3, Nieruchomość 4, Budowle oraz Ruchomości. W ramach planowanej transakcji nie dojdzie natomiast do przeniesienia na Spółkę innych elementów, które są charakterystyczne dla przedsiębiorstwa jako zorganizowanego zespołu składników materialnych i niematerialnych.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, rozważana transakcja wniesienia aportu nie obejmie przeniesienia żadnych należności Gminy, rachunków bankowych ani środków pieniężnych zdeponowanych na rachunkach Gminy. Spółka nie przejmie również żadnych zobowiązań Gminy, w szczególności zobowiązań z tytułu pożyczek lub kredytów. W ramach aportu nie dojdzie także do przeniesienia umów o pracę osób zatrudnionych w Gminie, tj. nie dojdzie do przejścia zakładu pracy.
Co istotne, przy wykorzystaniu wyłącznie majątku będącego przedmiotem planowanego aportu nie będzie możliwe samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej. Do prowadzenia działalności w zakresie (…) niezbędne są bowiem także inne zasoby techniczne, osobowe, organizacyjne i finansowe, którymi dysponuje Spółka, a które nie będą przedmiotem aportu.
Spółka prowadzi działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek, zawiera umowy z (…) oraz dysponuje własnym zapleczem organizacyjnym koniecznym do prowadzenia działalności (…).
Tym samym nie można uznać, że wnoszony przez Gminę aportem majątek będzie stanowić przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego. Gmina w ramach aportu przeniesie bowiem wyłącznie określone składniki majątkowe, którym nie będą towarzyszyć inne elementy pozwalające na uznanie przedmiotu aportu za samodzielnie funkcjonujące przedsiębiorstwo.
Przedmiotem aportu nie będzie też zorganizowana część przedsiębiorstwa, gdyż przedmiotowy majątek nie będzie organizacyjnie i finansowo wyodrębnionym w istniejącym przedsiębiorstwie zespołem składników materialnych i niematerialnych, nie obejmuje zobowiązań i nie mógłby, w ocenie Gminy, stanowić niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze.
Czynność aportu stanowić będzie zatem podlegającą VAT odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. W jej przypadku dojdzie do przeniesienia na Spółkę prawa do rozporządzania majątkiem jak właściciel, w zamian za uzyskane przez Gminę wynagrodzenie w postaci udziałów w Spółce.
Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych, przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 3 lutego 2022 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.788.2021.2.KT, w której Organ wskazał, że: „(...) wniesienie aportem do Spółki Infrastruktury powstałej w ramach realizowanej Inwestycji nie będzie stanowiło zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a w konsekwencji przedmiotowa czynność nie stanowi/nie będzie stanowiła transakcji wyłączonej z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.”
Uwzględniając przedstawione powyżej uwagi, należy stwierdzić, że wniesienie przez Gminę aportem do Spółki składników majątkowych opisanych w zdarzeniu przyszłym nie będzie stanowiło transakcji zbycia przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W konsekwencji w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Ad 2-4
Uwagi ogólne
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, zgodnie z którym przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Natomiast, przepis art. 7 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się wszelkie czynności, polegające na przeniesieniu prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.
Ponadto w myśl przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w niniejszej ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano tej czynności.
O opodatkowaniu VAT danej czynności można mówić wówczas, gdy spełnione są następujące przesłanki:
- wchodzi ona w przedmiotowy zakres ustawy o VAT (kryterium przedmiotowe) oraz
- jest wykonywana przez podatnika VAT działającego w takim charakterze (kryterium podmiotowe).
Stosownie natomiast do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT za podatników uznaje się osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza – jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z kolei, zgodnie z ust. 6 przedmiotowej regulacji, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Gmina występuje w charakterze podatnika VAT w zakresie, w jakim działa w ramach czynności o charakterze cywilnoprawnym. Aport niewątpliwie należy do takich czynności. Jest on dokonywany w ramach stosunku wzajemnie zobowiązującego – Gmina zobowiązuje się przenieść na Spółkę własność określonych składników majątkowych, natomiast w zamian obejmie udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki. Transakcja ta ma zatem charakter odpłatny, przy czym odpłatność przybierze formę udziałów w Spółce.
W konsekwencji, skoro przedmiotem aportu będą towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, a czynność ta będzie prowadziła do przeniesienia prawa do rozporządzania nimi jak właściciel, planowany aport będzie stanowił odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.
Dostawa Nieruchomości nr 1, 2, 3 i 4 oraz Budowli
Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem, gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, ilekroć w przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu, rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części po ich wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale związanych z gruntem albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
Wobec powyższego, przy dostawie budynków lub budowli dokonywanej wraz z gruntem, na którym zostały one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków lub budowli w zakresie opodatkowania VAT. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczne zasady opodatkowania jak do dostawy budynków lub budowli trwale z nim związanych.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Jednocześnie, stosownie do art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, w szczególności obiekty liniowe, sieci techniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, sieci uzbrojenia terenu oraz inne obiekty wskazane w tym przepisie.
Mając na uwadze powyższe przepisy należy uznać, że Nieruchomości obejmują budynki w rozumieniu Prawa budowlanego, natomiast Budowle opisane w zdarzeniu przyszłym, obejmujące m.in. (…) stanowią budowle w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, budynki znajdujące się na Nieruchomościach oraz Budowle zostały wybudowane i oddane do użytkowania wcześniej niż 2 lata przed planowaną datą aportu, a od momentu ich pierwszego zasiedlenia – rozumianego jako rozpoczęcie użytkowania po ich wybudowaniu – upłynął okres dłuższy niż 2 lata. Ponadto od dnia (…) 2022 r. zarówno budynki, jak i Budowle są wykorzystywane przez Spółkę na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z Gminą.
W konsekwencji doszło już do pierwszego zasiedlenia zarówno budynków, jak i Budowli, a pomiędzy pierwszym zasiedleniem a planowaną dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata.
Jednocześnie, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, ani Gmina ani Spółka nie ponosiły w ostatnich dwóch latach wydatków na ulepszenie budynków ani Budowli, które przekraczałyby 30% ich wartości początkowej.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Gminy w odniesieniu do Nieruchomości 1, Nieruchomości 2, Nieruchomości 3, Nieruchomości 4 oraz Budowli zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Jednocześnie, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, dostawa gruntów wchodzących w skład Nieruchomości 1, Nieruchomości 2, Nieruchomości 3 oraz Nieruchomości 4 będzie podlegała opodatkowaniu według tych samych zasad jak budynki posadowione na tych nieruchomościach. W konsekwencji również dostawa tych gruntów będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT.
Dostawa Ruchomości
W ocenie Gminy dostawa Ruchomości w drodze aportu do Spółki będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT, niekorzystającą ze zwolnienia od VAT.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Ruchomości obejmują urządzenia techniczne, maszyny (…), w tym w szczególności (…).
Dostawa Ruchomości nie będzie mogła korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ponieważ przepis ten odnosi się wyłącznie do dostawy budynków, budowli lub ich części. Ruchomości będące przedmiotem aportu nie stanowią natomiast budynków ani budowli w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
W ocenie Gminy dostawa Ruchomości nie będzie mogła również korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Zgodnie bowiem z tym przepisem zwolnieniu podlega dostawa towarów wykorzystywanych wyłącznie do działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu ich nabycia, importu lub wytworzenia dokonującemu dostawy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.
W konsekwencji zastosowanie zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT wymaga łącznego spełnienia dwóch warunków, tj.:
- towary muszą być wykorzystywane wyłącznie na cele działalności zwolnionej od VAT,
- przy ich nabyciu, imporcie lub wytworzeniu podatnikowi nie mogło przysługiwać prawo do odliczenia VAT.
Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, składniki majątkowe będące przedmiotem aportu nie były wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych z VAT. Tym samym nie zostanie spełniona jedna z podstawowych przesłanek warunkujących zastosowanie zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
W rezultacie w ocenie Gminy planowana dostawa (aport) Ruchomości nie będzie korzystać ze zwolnienia z VAT. Oznacza to, że aport Ruchomości do Spółki będzie stanowił czynność opodatkowaną VAT według właściwej stawki podatku i nie będzie korzystał ze zwolnienia od VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług zostały określone w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”.
Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy o VAT:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów;
Art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 , rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego. Stronami tego stosunku są:
- odbiorca (nabywca) usługi, oraz
- podmiot świadczący usługę.
Świadczenie jest odpłatne, gdy istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi wypłacane jest wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że ze stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
O czynności dokonanej za wynagrodzeniem można mówić w sytuacji, gdy:
- istnieje ścisły związek pomiędzy wykonanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty na relacjach cywilnoprawnych pomiędzy podmiotami,
- wynagrodzenie może być wyrażone w pieniądzu,
- związek, o którym mowa powyżej, ma charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że odpłatność następuje za dane świadczenie.
Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wyłączają określone czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Termin „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.
Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji przedsiębiorstwa, zatem dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795, dalej: Kodeks cywilny):
Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Art. 552 Kodeksu cywilnego:
Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.
Przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym. Najistotniejsze jest, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Przedsiębiorstwo, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze.
Przedsiębiorstwo jest nie tylko sumą składników materialnych i niematerialnych, lecz ich zorganizowanym zespołem. To oznacza, że składniki te powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie tylko o zbiorze pewnych elementów. Pojęcie zespół (a nie zbiór) zakłada istnienie pewnego poziomu powiązań organizacyjnych pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 stycznia 2017 r. (sygn. akt I FSK 1969/16):
„Czynnikiem „konstytuującym” przedsiębiorstwo lub jego część w znaczeniu przedmiotowym jest występowanie elementu organizacji oraz funkcjonalnego powiązania różnorodnych jego składników umożliwiających traktowanie przedsiębiorstwa, jako pewną całość (zespół)”.
Zatem przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym, finansowym i funkcjonalnym.
Art. 2 pkt 27e ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa – rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa, jako przedmiot zbycia, musi zatem również stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla tego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.
Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Podsumowując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
- istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;
- zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
- składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
- zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Gdy którakolwiek z przesłanek nie zaistnieje, wówczas nie można uznać zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Ponadto, przy ocenie, czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy, uwzględnić należy następujące okoliczności:
- zamiar prowadzenia przez nabywcę działalności przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
- faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl, stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że:
„jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów”.
TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji.
W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.
Kwestia zbycia przedsiębiorstwa była również przedmiotem wyroku z 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever.
TSUE wywiódł w nim, że regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje natomiast samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów.
Jak wskazał Trybunał:
„stwierdzenie, iż nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 5 ust. 8 szóstej dyrektywy, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej”.
W wyroku tym Trybunał wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy.
Z wyłączenia stosowania przepisów ustawy korzysta więc przekazanie przedsiębiorstwa (lub jego niezależnej części), w tym dóbr materialnych oraz ewentualnie elementów niematerialnych, które razem tworzą przedsiębiorstwo (lub jego część) zdolne do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Nabywca musi mieć jednak na celu prowadzenie przekazanego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jedynie natychmiastową likwidację danej działalności lub sprzedanie zapasów, zasobów, jeśli istnieją.
Sformułowanie zawarte w art. 6 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, należy rozumieć w sposób funkcjonalny. Należy więc przeanalizować, czy zespół aktywów, który jest przedmiotem zbycia, pozwala na prowadzenie i służy w sposób trwały prowadzeniu samodzielnej działalności gospodarczej nabywcy, realizowanej uprzednio przez zbywcę.
O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa (sprzedaż, darowizna itp.) lub jego zorganizowanej części decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Aby uznać, że zbywana część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa trzeba ocenić, czy ta zbywana część jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że zespół składników materialnych i niematerialnych pozwala z uwagi na swoje zorganizowanie, infrastrukturę, itp., na prowadzenie określonej działalności gospodarczej. Możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Oznacza to, że majątek ten powinien stanowić już u zbywcy zorganizowany zespół składników gotowy realizować określone zadania gospodarcze jako samodzielne przedsiębiorstwo, a po przeniesieniu powinno być możliwe prowadzenie działalności gospodarczej przez nabywcę, w oparciu o nabyte składniki.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. W latach 1974-2000 usługi (…) na terenie miejscowości (…) świadczyło przedsiębiorstwo (…) (dalej: (…)). Przedsiębiorstwo (…) przekształciło się w (…) r. w spółkę (…) sp. z o.o., której jednym ze wspólników została Gmina. W 2022 r. Gmina utworzyła spółkę (…) sp. z o.o. (dalej: Spółka), w której posiada 100% udziałów. Przedmiotem działalności Spółki jest (…) na potrzeby mieszkańców Gminy. Od dnia (…) 2022 r. Spółka wykonuje zadania związane z (…) przy wykorzystaniu majątku (…) należącego do Gminy (…). W tym celu Gmina zawarła ze Spółką umowę cywilnoprawną, na podstawie której przekazała Spółce do korzystania majątek trwały i ruchomy wykorzystywany w działalności (…). Spółka zawiera umowy z (…) we własnym imieniu i na własny rachunek oraz prowadzi działalność gospodarczą przy wykorzystaniu majątku przekazanego jej przez Gminę w drodze umowy dzierżawy. Z tytułu korzystania z tego majątku Spółka uiszcza na rzecz Gminy czynsz dzierżawny.
Planują Państwo wnieść aportem do Spółki składniki majątkowe, stanowiące Państwa własność, wykorzystywane obecnie przez Spółkę do prowadzenia działalności w zakresie (…) na terenie Gminy. Aport zostanie wniesiony w zamian za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki. Przedmiotem planowanego aportu będą:
- nieruchomość gruntowa zabudowana budynkami, działka numer (…) na której znajdują się: (…), Budynek (…), Garaż (…), Wiata magazynowa, Budynek (…) (dalej: Nieruchomość 1)
- nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem (…), obejmująca działkę nr (…) (dalej: Nieruchomość 2).
- nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem (…), obejmująca działkę nr (…) (dalej: Nieruchomość 3).
- nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem (…), obejmująca działkę nr (…), (dalej: Nieruchomość 4),
łącznie Nieruchomość.
- budowle (łącznie: Budowle):
- (…),
- (…) (łącznie: Ruchomości).
Wskazali Państwo, że przedmiotem planowanego aportu nie będzie (…) jako całość ani zespół składników pozwalający na samodzielne prowadzenie działalności (…). Zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego zawartym we wniosku Gmina przeniesie na Spółkę wyłącznie prawo własności wskazanych w nim składników majątkowych, tj. Nieruchomości 1-4 wraz z posadowionymi na nich budynkami, Budowli oraz Ruchomości obejmujących (…).
Aport nie obejmie natomiast należności Gminy, rachunków bankowych ani środków pieniężnych, jak również zobowiązań Gminy, w szczególności zobowiązań z tytułu pożyczek lub kredytów. Na Spółkę nie zostaną przeniesione umowy o pracę osób zatrudnionych w Gminie ani zakład pracy.
Planowana transakcja nie obejmie także zaplecza organizacyjnego, osobowego i finansowego potrzebnego do prowadzenia działalności (…) ani umów z odbiorcami (…). Zasobami tymi dysponuje już Spółka, która prowadzi działalność gospodarczą we własnym imieniu i na własny rachunek, samodzielnie zawiera umowy z odbiorcami oraz wykorzystuje wskazane składniki majątkowe na podstawie zawartych z Gminą umów cywilnoprawnych.
W pierwszej kolejności sformułowali Państwo pytanie, wniesienie przez Gminę aportem do Spółki składników majątkowych opisanych w zdarzeniu przyszłym, będzie stanowiło transakcję zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, a tym samym będzie pozostawało poza zakresem opodatkowania VAT.
Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że opisany przedmiot aportu nie będzie stanowił przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, ponieważ zbyciu (aportowi) nie będzie towarzyszył transfer kluczowych składników, wchodzących w skład definicji przedsiębiorstwa i determinujących funkcjonowanie przedsiębiorstwa.
Zatem nie można uznać, że przedmiotem aportu będzie przedsiębiorstwo.
Przedmiot planowanego aportu nie będzie stanowił również zorganizowanej części przedsiębiorstwa ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy.
Podkreślili Państwo, że samo nabycie przez Spółkę (w drodze aportu) omawianych składników majątkowych nie jest wystarczające do prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej z ich wykorzystaniem. Jak Państwo wskazali planowana transakcja nie obejmie zaplecza organizacyjnego, osobowego i finansowego potrzebnego do prowadzenia działalności (…). Zatem bez ustanowienia stosunków prawnych z odbiorcami, Spółka nie będzie w stanie wykorzystywać aportowanej infrastruktury do działalności gospodarczej.
Zatem w rozpatrywanej sprawie przedmiot aportu, który przekażą Państwo Spółce, nie będzie stanowił ani przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, jak również zorganizowanej części przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy.
W konsekwencji wniesienie przez Państwa w drodze aportu opisanych we wniosku składników majątkowych obejmujących Nieruchomość, w skład której wchodzą: Nieruchomość 1, Nieruchomość 2, Nieruchomość 3 i Nieruchomość 4, Budowle oraz Ruchomości będzie stanowiło transakcję podlegającą opodatkowaniu VAT, tj. nie będzie stanowiło wyłączonej z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 jest prawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy dostawa Nieruchomości w drodze aportu do Spółki będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT, korzystającą ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT (pytanie oznaczone we wniosku nr 2) oraz ustalenia, czy dostawa Budowli w drodze aportu do Spółki będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT, korzystającą ze zwolnienia od VAT na podstawie ww. artykułu (pytanie oznaczone we wniosku nr 3).
Aport to wkład na utworzenie lub powiększenie majątku spółki, który co do zasady daje prawo do udziału w jej zyskach. Przedmiotem aportu mogą być pieniądze (aporty pieniężne), rzeczy lub prawa (aporty rzeczowe) oraz umiejętności, kompetencje techniczne czy zawodowe. W związku z wniesieniem wkładu do spółki realizują się dwa rodzaje świadczeń ekonomicznych:
- wnoszący wkład (aport) przenosi na spółkę, do której dokonuje wkładu, prawo do rozporządzania określonymi składnikami majątku,
- w zamian za aport wnoszący otrzymuje pewne uprawnienia (udziały) mające określoną wartość.
Taka transakcja bez wątpienia ma charakter odpłatny. Odpłatność może przybierać różne formy – nie jest konieczne, aby została ustalona lub dokonana w pieniądzu. Odpłatnością jest więc także np. otrzymanie udziałów spółki, w związku z którym wnoszący aport uzyskuje pewną wymierną korzyść.
Wniesienie aportu do spółki prawa handlowego lub cywilnego – w zależności od tego co jest jego przedmiotem – spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług. Tym samym uznawane jest za sprzedaż w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy, ponieważ odbywa się za wynagrodzeniem – istnieje bowiem bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem w formie wyrażonych pieniężnie udziałów.
Zatem, gdy przedmiotem aportu są towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z odpłatną dostawą towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy. W konsekwencji, wniesienie aportem składników majątku w zamian za udziały należy uznać za odpłatną dostawę towarów na terytorium kraju.
Aby czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonana przez podatnika.
Art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Organy władzy publicznej mają na gruncie podatku od towarów i usług szczególny status. Są uznawane za podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności:
- inne niż te, które mieszczą się w ramach ich zadań, oraz
- mieszczące się w ramach ich zadań, ale wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jeśli zaś organ władzy publicznej podejmuje realizację zadań jako podmiot prawa publicznego, wówczas nie jest podatnikiem VAT, nawet jeśli pobiera należności, opłaty lub składki. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności – czy są to czynności publicznoprawne czy cywilnoprawne.
Rolę gminy szczegółowo określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662 ze zm.).
Art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:
pkt 1 ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej;
pkt 3 wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.
Art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.
Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy oraz przedstawione przepisy prawa należy uznać, że wnosząc aportem do Spółki opisanych we wniosku składników majątkowych nie będą działali Państwo w roli organu władzy publicznej, lecz w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako dostawa towarów dokonywana za wynagrodzeniem (w formie wyrażonych pieniężnie udziałów) zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy.
Przepisy ustawy oraz rozporządzeń wykonawczych do niej przewidują dla niektórych czynności zwolnienie od podatku i określają warunki stosowania zwolnień.
Czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, może korzystać ze zwolnienia od podatku.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata;
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków, budowli, jeżeli w stosunku do nich doszło do pierwszego zasiedlenia, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania, w tym używania na potrzeby własnej działalności, jak również dostawa nieruchomości na rzecz pierwszego nabywcy.
Według art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.
Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, w myśl którego:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Aby zastosować zwolnienie od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dostawa towarów, musi spełniać łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
- towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania, oraz
- przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie może przysługiwać dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie choćby jednego ze wskazanych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga natomiast art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki/budowle na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku.
Dodatkowo należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku” oraz „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.), zwanej dalej ustawą „Prawo budowlane”.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku – należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
W myśl art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, biogazowni, biogazowni rolniczej, biometanowni i innych urządzeń), oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, w tym pod morskie turbiny wiatrowe oraz stacje elektroenergetyczne zlokalizowane na morzu, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Jak wskazali Państwo we wniosku wszystkie budynki znajdujące się na Nieruchomościach oraz Budowle będące przedmiotem planowanego aportu zostały wybudowane i oddane do użytkowania wcześniej niż 2 lata przed planowaną datą aportu, a od momentu ich pierwszego zasiedlenia – rozumianego jako rozpoczęcie użytkowania po ich wybudowaniu – upłynął okres dłuższy niż 2 lata. Nie zostały również poniesione w ostatnich 2 latach wydatki na ulepszenie budynków i budowli będących przedmiotem aportu, które stanowiłyby co najmniej 30% ich wartości początkowej.
W związku z tym, że planowana dostawa budynków znajdujących się na Nieruchomości i Budowli będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, dalsza analiza zwolnień ww. dostawy – wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a lub pkt 2 ustawy – jest bezzasadna.
Jednocześnie, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, dostawa gruntów wchodzących w skład Nieruchomości 1, Nieruchomości 2, Nieruchomości 3 oraz Nieruchomości 4 będzie podlegała opodatkowaniu według tych samych zasad jak budynki posadowione na tych nieruchomościach. W konsekwencji również dostawa tych gruntów będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 2 i nr 3 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości przedstawione w pytaniu oznaczonym we wniosku nr 4 dotyczą ustalenia, czy dostawa Ruchomości w drodze aportu do Spółki będzie stanowić czynność opodatkowaną VAT, niekorzystającą ze zwolnienia od VAT.
Jak już wcześniej ustalono, wnosząc aportem do Spółki opisanych we wniosku składników majątkowych będą Państwo działali w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
W przypadku opisanych we wniosku Ruchomości należy zatem ustalić, czy zastosowanie znajdzie zwolnienie od podatku, o którym mowa w powołanym wcześniej art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W tym miejscu należy jeszcze raz przypomnieć, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy jest konieczność wykorzystywania towarów, w tym również nieruchomości, będących przedmiotem dostawy wyłącznie do działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług oraz brak prawa do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy ich nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów. Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT, przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W świetle powyższych regulacji prawnych oraz odnosząc się do opisu sprawy należy stwierdzić, że aport opisanych we wniosku Ruchomości do Spółki nie będzie korzystał ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ jak Państwo wskazali, składniki majątkowe będące przedmiotem aportu, w skład których wchodzą m.in. Ruchomości nie były wykorzystywane wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT.
Tym samym nie zostanie spełniona jedna z przesłanek warunkujących zastosowanie zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Ponadto od wydatków na nabycie komina stalowego i pozostałych Ruchomości nabytych (…) 2022 r. oraz na wytworzenie Ruchomości w latach 2021–2022, przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego. Zatem w stosunku do tych Ruchomości nie została spełniona żadna z przesłanek z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W konsekwencji ze względu na fakt, że ani ustawa, ani przepisy wykonawcze nie przewidują dla przedmiotowych Ruchomości obniżonej stawki, ani zwolnienia od podatku, należy stwierdzić, że ich aport będzie czynnością podlegającą przepisom ustawy i opodatkowaną według właściwej stawki podatku od towarów i usług.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 4 jest prawidłowe.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Pełna weryfikacja przedstawionych we wniosku okoliczności możliwa jest jedynie w toku postępowania podatkowego lub kontrolnego, prowadzonego przez uprawnione do tego organy, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej. Postępowanie w sprawie dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym, mającym charakter uproszczony, odrębny od postępowania podatkowego, uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Wydając bowiem interpretację indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przedstawia jedynie swój pogląd dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego (którego elementy przyjmuje, jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622, ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Interpretacja a sytuacja podatnika
Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.