0111-KDIB2-3.4014.451.2026.4.BZ
Skutki podatkowe zawarcia umowy pożyczki.
- Sygnatura
- 0111-KDIB2-3.4014.451.2026.4.BZ
- Rodzaj dokumentu
- Interpretacja indywidualna
- Data wydania
- Organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status
- Aktualna
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
31 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 29 września 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Jest Pan obywatelem Białorusi. Przyjechał Pan do Polski w (…) 2022 r.
(…) 2023 r. Wojewoda (…) wydał Panu zezwolenie na pobyt czasowy w formie tzw. niebieskiej karty Unii Europejskiej. Wcześniej przebywał Pan w Polsce na podstawie wizy (…) udzielanej (…) z Białorusi, w związku z protestami politycznymi, które wybuchły w tym kraju w 2020 r.
(…) czerwca 2022 r. zawarł Pan na Białorusi z mężem swojej siostry umowę pożyczki. Zgodnie z tą umową pożyczył Pan 50.000 dolarów amerykańskich. Pożyczka została wydana w gotówce. Przed przekazaniem pożyczki w gotówce środki pieniężne przeznaczone na jej udzielenie znajdowały się na Pana rachunku bankowym prowadzonym w banku w Republice Białorusi. Strony ustaliły, że pożyczka zostanie zwrócona do końca sierpnia 2026 r., z tym, że zwrot pożyczki mógł nastąpić od (…) stycznia 2025 r. bez konieczności uprzedniego kierowania przez Pana odrębnego wezwania do jej zwrotu.
Pożyczka miała charakter nieoprocentowany, co wynikało ze względu na bliską relację rodzinną między stronami umowy.
Na moment zawarcia umowy pożyczki środki pieniężne znajdowały się na Pana rachunku bankowym prowadzonym przez białoruski bank.
Środki na udzielenie pożyczki pochodziły z wynagrodzenia o pracę, które otrzymał Pan na Białorusi przed przyjazdem do Polski.
(…) czerwca 2025 r. strony umowy pożyczki zawarły umowę przekazu, zgodnie z którą Pożyczkobiorca (przekazany) miał wpłacać środki odbiorcy przekazu (deweloperowi) na poczet ceny zakupu przez Pana – Pożyczkodawcę (przekazującego) mieszkania.
Umowa pożyczki oraz umowa przekazu zostały zawarte w formie ustnej, a następnie potwierdzone (…) sierpnia 2026 r. przez strony przed polskim notariuszem w formie pisemnej – na odpowiednich dokumentach podpisy poświadczył notariusz (tj. strony na piśmie potwierdziły swoje wcześniejsze ustne ustalenia).
Pożyczka nie została udzielona w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W ramach rozliczenia pożyczki nie powstały przychody z tytułu różnic kursowych (Strony dostosowały odpowiednio swoje rozliczenie końcowe w ten sposób, aby nie powstały różnice kursowe).
Opis umowy przekazu
Na podstawie tego przekazu Przekazujący upoważnił Odbiorcę przekazu do przyjmowania od Przekazanego świadczeń pieniężnych, a Przekazanego do spełniania tych świadczeń na rachunek Przekazującego.
Podstawę stosunku pomiędzy Przekazującym a Przekazanym stanowi umowa pożyczki z (…) czerwca 2022 r. na kwotę 50 000,00 USD. W zakresie obowiązku zwrotu pożyczki Przekazany jest dłużnikiem Przekazującego, co odpowiada sytuacji określonej w art. 9214 Kodeksu cywilnego.
Przekazujący posiada zobowiązanie pieniężne wobec Dewelopera, wynikające z umowy zakupu mieszkania nr (…). W relacji pomiędzy Przekazującym a Odbiorcą przekazu zastosowanie znajduje art. 9215 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym umorzenie długu Przekazującego następuje przez spełnienie świadczenia przez Przekazanego, chyba że z Odbiorcą przekazu uzgodniono inaczej.
Płatności były dokonywane na rachunek bankowy Dewelopera w tytule przelewu było każdorazowe wskazywane „(…)”. Każda kwota faktycznie zaksięgowana na rachunku bankowym Dewelopera w wykonaniu przekazu potwierdzonego dokumentem jest w stosunkach pomiędzy Stronami traktowana jako zwrot przez Przekazanego na rzecz Przekazującego odpowiedniej części pożyczki. Zgodnie z gospodarczym i prawnym skutkiem przekazu wynikającym z art. 9211, art. 921⁴ i art. 921⁵ Kodeksu cywilnego, ta sama płatność jednocześnie pomniejsza zadłużenie Przekazanego wobec Przekazującego z tytułu umowy pożyczki oraz – w wysokości faktycznie przyjętej płatności – prowadzi do wykonania zobowiązania Przekazującego wobec Odbiorcy przekazu.
Przekazany (Pożyczkobiorca) dokonywał płatności w następujący sposób (data przelewu i przelana kwota):
1. (…) lipca 2025 r. — 5 000,00 zł
2. (…) lipca 2025 r. — 5 000,00 zł
3. (…) lipca 2025 r. — 5 000,00 zł
4. (…) lipca 2025 r. — 5 000,00 zł
5. (…) sierpnia 2025 r. — 3 268,00 zł
6. (…) sierpnia 2025 r. — 5 000,00 zł
7. Razem za 2025 r.: 28 268,00 zł.
8. Płatności dokonane w 2026 r.:
9. (…) stycznia 2026 r. — 10 000,00 zł
10. (…) stycznia 2026 r. — 5 000,00 zł
11. (…) stycznia 2026 r. — 10 000,00 zł
12. (…) stycznia 2026 r. — 5 000,00 zł
13. (…) stycznia 2026 r. — 10 000,00 zł
14. (…) stycznia 2026 r. — 5 000,00 zł
15. (…) stycznia 2026 r. — 9 078,50 zł
16. (…) lutego 2026 r. — 10 000,00 zł
17. (…) lutego 2026 r. — 5 000,00 zł
18. (…) lutego 2026 r. — 5 000,00 zł
19. (…) lutego 2026 r. — 10 000,00 zł
20. (…) czerwca 2026 r. — 10 000,00 zł
21. (…) czerwca 2026 r. — 3 000,00 zł
22. (…) czerwca 2026 r. — 2 262,00 zł
23. (…) czerwca 2026 r. — 10 000,00 zł
24. (…) czerwca 2026 r. — 3 000,00 zł
25. (…) czerwca 2026 r. — 10 000,00 zł
26. (…) czerwca 2026 r. — 3 000,00 zł
27. (…) czerwca 2026 r. — 3 000,00 zł
28. (…) czerwca 2026 r. — 10 000,00 zł
29. (…) czerwca 2026 r. — 9 554,00 zł
30. (…) czerwca 2026 r. — 3 000,00 zł
31. Razem za 2026 r.: 150 894,50 zł.
Łącznie w drodze przekazu zostało rozliczone: 179 162,50 zł.
Pozostała część pożyczki została Panu zwrócona (…) sierpnia 2026 r.
Zaznaczam, że przywołując za Panem treść opisu stanu faktycznego pominąłem tę jego część, która znajduje się w treści uzupełnienia i odnosi się wyłącznie do zagadnień dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych.
Pytanie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych
Czy pożyczka udzielona przez Pana (…) czerwca 2022 r. podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych po Pana stronie ? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)
Pana stanowisko w sprawie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych
W Pana ocenie pożyczka udzielona przez Pana (…) czerwca 2022 r. nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych po Pana stronie.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295) podatkowi podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.
Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2 powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Zgodnie z art. 4 pkt 7 omawianej ustawy obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym pożyczkę lub przechowawcy.
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 7 cytowanej ustawy podstawę opodatkowania przy umowie pożyczki – stanowi kwota lub wartość pożyczki, a w przypadku umowy określającej, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy – kwota każdorazowej wypłaty środków pieniężnych.
Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy stawka podatku od umowy pożyczki wynosi – 0,5%, z zastrzeżeniem ust. 5.
W związku z powyższymi regulacjami prawnymi należy stwierdzić, że umowa pożyczki podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na biorącym pożyczkę.
Zgodnie z art. 1 ust. 4 cytowanej ustawy czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są:
1) rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku, gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z treści powołanego przepisu wynika, że umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.
Pożyczka podlega również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą, ale nabywca – pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że umowa pożyczki została zawarta poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, tj. na Białorusi. Środki pieniężne będące przedmiotem umowy pożyczki, w momencie zawarcia umowy pożyczki również znajdowały się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zatem, zawarta umowa pożyczki nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Wskazał Pan na interpretacje indywidualną, która – Pana zdaniem – potwierdza Pana stanowisko.
Z uwagi na zakres tej interpretacji, przywołałem powyżej tylko tę część Pana stanowiska, która odnosi się do zagadnienia dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 111 ze zm.):
Podatkowi podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.
Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
W myśl art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Obowiązek podatkowy – przy umowie pożyczki – ciąży na biorącym pożyczkę.
W związku z powyższymi regulacjami prawnymi należy stwierdzić, że umowa pożyczki podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na biorącym pożyczkę.
Zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy:
Czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są:
1) rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z opisu wniosku wynika, że (…) czerwca 2022 r. zawarł Pan na Białorusi z mężem swojej siostry umowę pożyczki. Zgodnie z tą umową pożyczył Pan Pożyczkobiorcy (szwagrowi) 50.000 dolarów amerykańskich. Przed przekazaniem pożyczki w gotówce, środki pieniężne przeznaczone na jej udzielenie, znajdowały się na Pana rachunku bankowym prowadzonym w banku w Republice Białorusi. Ze względu na bliską relację rodzinną, pożyczka miała charakter nieoprocentowany.
Z powołanego wyżej art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jasno wynika, że przy umowie pożyczki, obowiązek podatkowy ciąży na biorącym pożyczkę. Zatem Pan jako pożyczkodawca, nie jest w opisanej sytuacji podatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ jak wynika z przedstawionego we wniosku zdarzenia, to Pan jest stroną udzielającą pożyczki.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy zgodzić się z Pana stanowiskiem, że opisana we wniosku pożyczka nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych po Pana stronie.
Tym samym w opisanym zdarzeniu bezzasadna jest analiza art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Rozważania na temat możliwości zastosowania tego przepisu byłyby zasadne tylko wówczas, gdyby był Pan podatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawartej umowy pożyczki.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Ta interpretacja stanowi ocenę Pana stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i musi się Pan zastosować do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy Ordynacja podatkowa.
Interpretacja a sytuacja podatnika
Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.