0111-KDIB2-3.4014.423.2026.1.MD

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych:

-  w części dotyczącej powstania obowiązku podatkowego z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu – jest prawidłowe,

-  w części dotyczącej możliwości złożenia PCC-3 w terminie 14 dni od otrzymania postanowienia sądu z klauzulą prawomocności – jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 10 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

Nabywa Pan nieruchomości podczas licytacji komorniczych na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności. Poniżej przedstawia Pan kilka przykładów od dnia licytacji do dnia złożenia PPC-3.

Przykład 1 – os. (…):

Licytacja odbyła się (…) 2023 r., (…) 2023 r. zostało wystawione postanowienie o przybiciu własności nieruchomości (nie otrzymał Pan listownie dokumentu), na które służy zażalenie w terminie w terminie tygodnia od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Na postanowienie inny licytant złożył skargę. (…) 2025 r. otrzymał Pan wezwanie z Sądu o uiszczenie pozostałej ceny nabycia (pismo z (…) 2025 r.). (…) 2025 r. dokonał Pan zapłaty. (…) 2025 r. otrzymał Pan postanowienie o przysądzeniu własności (data postanowienia (…) 2025 r.), na które służy zażalenie w terminie tygodnia od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. (…) 2025 r. złożył Pan wniosek o odpis postanowienia wraz z klauzulą prawomocności (wniosek o prawomocne postanowienie składa Pan po około miesiącu od otrzymania postanowienia, od którego służy zażalenie, gdyż dłużnik, wierzyciele mają na odebranie awizowanego listu z Urzędu Pocztowego 14 dni i 7 dni na złożenie zażalenia). (…) 2025 r. otrzymał Pan prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności z klauzulą prawomocności z (...) 2025 r. PCC-3 złożył Pan (…) 2025 r. wraz z należnymi odsetkami.

Przykład 2 – (…):

Licytacja odbyła się (…) 2023 r., (…) 2023 r. zostało wystawione postanowienie o przybiciu własności nieruchomości (nie otrzymał Pan listownie dokumentu), na które służy zażalenie w terminie tygodnia od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. (…) 2023 r. otrzymał Pan wezwanie od Komornika Sądowego o uiszczenie pozostałej ceny nabycia (pismo z (…) 2023 r.). (…) 2023 r. dokonał Pan zapłaty. (…) 2023 r. otrzymał Pan postanowienie o przysądzeniu własności (data postanowienia (…) 2023 r.), na które służy zażalenie w terminie tygodnia od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. (…) 2023 r. złożył Pan wniosek o odpis postanowienia wraz z klauzulą prawomocności (wniosek o prawomocne postanowienie składa Pan po około miesiącu od otrzymania postanowienia, od którego służy zażalenie, gdyż dłużnik, wierzyciele mają na odebranie awizowanego listu z Urzędu Pocztowego 14 dni i 7 dni na złożenie zażalenia). (…) 2024 r. otrzymał Pan prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności z klauzulą prawomocności z (…) 2023 r. PCC-3 złożył Pan (…) 2024 r. wraz z należnymi odsetkami.

Przykład 3 – (…):

Licytacja odbyła się (…) 2024 r., (…) 2025 r. otrzymał Pan postanowienie o przybiciu własności nieruchomości (data postanowienia (…) 2025 r.), na które służy zażalenie w terminie tygodnia od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. (…) 2025 r. otrzymał Pan wezwanie od Komornika Sądowego o uiszczenie pozostałej ceny nabycia (pismo z (…) 2025 r.). (…) 2025 r. dokonał Pan zapłaty. (…) 2025 r. otrzymał Pan postanowienie o przysądzeniu własności (data postanowienia (…) 2025 r.), na które służy zażalenie w terminie tygodnia od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. (…) 2025 r. złożył Pan wniosek o odpis postanowienia wraz z klauzulą prawomocności (wniosek o prawomocne postanowienie składa Pan po około miesiącu od otrzymania postanowienia, od którego służy zażalenie, gdyż dłużnik, wierzyciele mają na odebranie awizowanego listu z Urzędu Pocztowego 14 dni i 7 dni na złożenie zażalenia). (…) 2026 r. otrzymał Pan prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności z klauzulą prawomocności z (…) 2025 r. PCC-3 złożył Pan (…) 2026 r. wraz z należnymi odsetkami.

Przypadek 4 – (…):

Licytacja odbyła się (…) 2021 r., (…) 2023 r. otrzymał Pan postanowienie o przybiciu własności nieruchomości (data postanowienia (…) 2023 r.), na które służy zażalenie w terminie tygodnia od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Dłużnicy skarżyli postanowienie o przybiciu i ostatecznie prawomocne postanowienie o przybiciu uprawomocniło się (…) 2023 r. (…) 2024 r. odebrał Pan wezwanie (data wezwania (…) 2024 r.) z Sądu do złożenia na rachunek depozytowy Sądu pozostałej ceny nabycia. (…) 2024 r. dokonał Pan zapłaty. (…) 2024 r. otrzymał Pan postanowienie o przysądzeniu własności (data postanowienia (…) 2024 r.), na które służy zażalenie w terminie tygodnia od daty doręczenia orzeczenia wraz z uzasadnieniem. (…) r. złożył Pan wniosek o odpis postanowienia wraz z klauzulą prawomocności (wniosek o prawomocne postanowienie składa Pan po około miesiącu od otrzymania postanowienia, od którego służy zażalenie, gdyż dłużnik, wierzyciele mają na odebranie awizowanego listu z Urzędu Pocztowego 14 dni i 7 dni na złożenie zażalenia). (…) 2025 r. otrzymał Pan postanowienie (data postanowienia (…) 2025 r.) o uchyleniu postanowienia z (…) 2024 r. w związku ze śmiercią jednego z dłużników (data śmierci (…) 2023 r.), o której drugi dłużnik nie poinformował Sądu. Na chwilę obecną toczy się postępowanie spadkowe i prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności nie wiadomo w jakim czasie zostanie wydane.

Po otrzymaniu prawomocnego postanowienia niezwłocznie składa Pan PCC-3 z naliczonymi odsetkami od dnia prawomocności do dnia zapłaty. Nie jest Pan w stanie składać deklaracji w terminie 14 dni od powstania obowiązku podatkowego. Jak widać na podstawie powyższych przykładów, prawomocność nie jest nadawana w terminie 14 dni od wydania postanowienia o przysądzeniu własności, na które służy zażalenie.

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie, w przedstawionym stanie faktycznym obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o przysądzeniu własności nieruchomości, a nie z chwilą jego wydania lub doręczenia.

Stanowisko to opiera Pan na treści art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu - w odniesieniu do przedmiotów opodatkowania określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy.

W Pana ocenie przepis ten jednoznacznie wskazuje moment powstania obowiązku podatkowego i nie uzależnia go od daty wydania postanowienia ani od daty jego doręczenia uczestnikom postępowania.

W praktyce postępowań egzekucyjnych nie ma Pan możliwości ustalenia daty uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności przed otrzymaniem odpisu tego postanowienia wraz z klauzulą prawomocności. Nie posiada Pan również wiedzy, czy którykolwiek z uczestników postępowania, w szczególności dłużnik, wierzyciel lub inny licytant, wniósł środek zaskarżenia. Okoliczności te pozostają całkowicie poza Pana wpływem.

Jak wynika z przedstawionych przez Pana przykładów, pomiędzy wydaniem postanowienia o przysądzeniu własności a jego uprawomocnieniem często upływa okres znacznie przekraczający 14 dni, a w niektórych przypadkach postanowienie zostaje uchylone pomimo wcześniejszego wydania. Zdarzają się również sytuacje, w których odpis prawomocnego postanowienia wraz z klauzulą prawomocności otrzymuje Pan dopiero po kilku tygodniach lub nawet kilku miesiącach od daty jego uprawomocnienia.

W związku z powyższym uważa Pan, że nie jest możliwe prawidłowe złożenie deklaracji PCC-3 w terminie liczonym od dnia wydania postanowienia o przysądzeniu własności, ponieważ w tym momencie nie zna Pan daty powstania obowiązku podatkowego. Złożenie deklaracji wymagałoby przyjęcia jedynie hipotetycznej daty uprawomocnienia się orzeczenia, a następnie składania korekt po ustaleniu rzeczywistej daty prawomocności. Taki sposób postępowania nie znajduje, w Pana ocenie, podstawy w przepisach ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Uważa Pan zatem, że prawidłowym postępowaniem jest złożenie deklaracji PCC-3 po otrzymaniu odpisu prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności wraz z klauzulą prawomocności, gdy możliwe jest jednoznaczne ustalenie daty powstania obowiązku podatkowego oraz prawidłowe wypełnienie deklaracji.

Wnosi Pan zatem o potwierdzenie, czy przedstawione przez Pana stanowisko jest prawidłowe i czy w opisanych okolicznościach deklaracja PCC-3 powinna zostać złożona po otrzymaniu prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności wraz z klauzulą prawomocności, czy też istnieje obowiązek składania deklaracji przed ustaleniem daty prawomocności oraz dokonywania jej późniejszych korekt.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191):

Stosownie do pkt 2 i 3 ww. przepisu:

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 ww. ustawy :

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiuje pojęcia sprzedaży, należy więc odwołać się do przepisów Kodeksu cywilnego i dalej do Kodeksu postępowania cywilnego.

Na podstawie art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz.795):

W myśl art. 952 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

Stosownie do art. 987 Kodeksu postępowania cywilnego:

Zgodnie z art. 998 § 1 ww. ustawy:

Jak wynika z art. 999 § 1 zdanie pierwsze ww. ustawy:

Tym samym uprawomocnienie się postanowienia o przysądzeniu własności powoduje przejście własności w zamian za wcześniej uiszczoną cenę.

Jak wskazano powyżej, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają orzeczenia sądowe, które wywołują takie same skutki jak czynności cywilnoprawne, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z cytowanych powyżej przepisów Kodeksu postępowania cywilnego – które regulują zasady związane z udzieleniem przybicia i przysądzeniem własności nieruchomości nabytej w drodze licytacji publicznej – wynika, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu tego prawa wywołuje takie same skutki jak umowa sprzedaży. Z cyt. powyżej art. 952 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego wynika wprost, że zajęta nieruchomość ulega sprzedaży. Jednakże sprzedaż ta dokonywana jest nie w formie umowy, tylko licytacji. Skutek jest taki sam – za określoną cenę następuje nabycie nieruchomości; zmienia się jej właściciel. Różnica jest tylko taka, że własność nie wynika z umowy zawartej przez strony, ale z orzeczenia sądowego (postanowienia o przysądzeniu). Orzeczenie to, jak wynika z przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podlega podatkowi. Prawomocne postanowienie sądu o przysądzeniu własności przenosi bowiem własność na nabywcę w zamian za wcześniej uiszczoną cenę.

Zatem z tytułu ww. czynności – stosownie do regulacji art. 3 ust. 1 pkt 3 i art. 4 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu i ciąży na nabywcy tego prawa.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że nabywa Pan nieruchomości w drodze licytacji komorniczych, prowadzonej w ramach postępowania egzekucyjnego. Z opisanych sytuacji wynika także, że w terminie przewidzianym na złożenie deklaracji PCC-3 nie ma Pan nawet informacji o prawomocności postanowienia, dlatego ma Pan trudności ze złożeniem deklaracji w ustawowym terminie.

Pana zdaniem, obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o przysądzeniu własności nieruchomości, a nie z chwilą jego wydania lub doręczenia.

Przepisy ustawy określają w sposób niebudzący wątpliwości jaki jest moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu w drodze postanowienia sądu odpowiadającego w swej treści umowie sprzedaży.

Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że obowiązek podatkowy w takiej sytuacji powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu. Zatem w opisanych przez Pana sytuacjach obowiązek ten powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o przysądzeniu własności nieruchomości.

W tej części Pana stanowisko jest zatem prawidłowe.

Jednakże nie mogę podzielić Pana stanowiska w zakresie składania deklaracji.

Termin na złożenie deklaracji jest wprost określony w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych; jest to 14 dni od daty powstania obowiązku podatkowego.

Skoro według przepisów ustawy momentem powstania obowiązku podatkowego jest chwila uprawomocnienia się orzeczenia, to z tym właśnie momentem art. 10 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wiąże termin 14 dni na złożenie deklaracji.

Aby złożyć więc deklarację w sposób prawidłowy, powinna ona być złożona w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego przysądzenie własności nieruchomości.

Według Pana, prawidłowym postępowaniem jest złożenie deklaracji PCC-3 po otrzymaniu odpisu postanowienia o przysądzeniu własności wraz z klauzulą prawomocności, gdy możliwe jest jednoznaczne ustalenie daty powstania obowiązku podatkowego oraz prawidłowe wypełnienie deklaracji.

Nie mogę zgodzić się z takim stanowiskiem.

Deklaracja powinna być złożona w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o przysądzeniu własności. Przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie przewidują ustępstw ani alternatywnych możliwości w kwestii złożenia deklaracji PCC-3 i wpłacenia podatku. To z chwilą uprawomocnienia się, a nie jego wydania lub doręczenia, ustawa określa moment powstania obowiązku podatkowego i od tej daty wyznacza podatnikowi 14 dniowy termin na złożenie deklaracji i wpłacenie podatku.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja dotyczy również zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz.622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art.54§ 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.57aPPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.