0111-KDIB2-2.4015.180.2026.1.MM

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie określenia grupy podatkowej oraz możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, obywatelem polskim i polskim rezydentem podatkowym.

Wnioskodawca w 2024 r. zawarł związek małżeński w Niemczech z małżonkiem tej samej płci (dalej: „Małżonek”). Wnioskodawca dysponuje aktem małżeństwa wydanym przez odpowiedni organ stanu cywilnego w Niemczech, przed którym Wnioskodawca i Małżonek zawarli małżeństwo.

W dniu (…) 2025 r. Małżonek zmarł. Wcześniej, w ramach dziedziczenia testamentowego Małżonek ustanowił Wnioskodawcę swoim jedynym spadkobiercą.

Małżeństwo Wnioskodawcy i Małżonka trwało do chwili śmierci Małżonka.

Po przeprowadzeniu postępowania spadkowego Wnioskodawca otrzyma dokument potwierdzający nabycie spadku, którym w zależności od zastosowanej procedury może być postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku albo akt poświadczenia dziedziczenia.

Po otrzymaniu tych dokumentów Wnioskodawca zamierza zgłosić nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze spadku właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku albo jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych będzie akt poświadczenia dziedziczenia lub europejskie poświadczenie spadkowe – to w terminie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.

Po wejściu w życie Rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 22 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (Dz.U.2026.667 z dnia 2026.05.22) zagraniczny akt małżeństwa Wnioskodawcy i jego małżonka zostanie przeniesiony do polskich akt stanu cywilnego.

Pytania

1)  Czy w przypadku dziedziczenia przez Wnioskodawcę po jego Małżonku, Wnioskodawca będzie traktowany wraz z Małżonkiem jako osoba zaliczona do pierwszej grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 UPSD, a zatem będzie mógł – po spełnieniu warunków wskazanych w art. 4a ust. 1 pkt 1 albo ust. 1a tej ustawy - korzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a ust. 1 UPSD?

2)  Czy w przypadku dziedziczenia przez Wnioskodawcę po jego Małżonku, Wnioskodawca będzie traktowany wraz z Małżonkiem jako osoba zaliczona do pierwszej grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 UPSD, a zatem będzie mógł - w przypadku niespełnienia warunków wskazanych w art. 4a ust. 1 pkt 1 albo ust. 1a UPSD podlegać opodatkowaniu zgodnie z art. 4a ust. 3 UPSD na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej?

Pana stanowisko w sprawie

Ad 1 Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku dziedziczenia przez Wnioskodawcę po jego Małżonku, Wnioskodawca będzie traktowany wraz z Małżonkiem jako osoba zaliczona do pierwszej grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 UPSD, a zatem będzie mógł – po spełnieniu warunków wskazanych w art. 4a ust. 1 pkt 1 albo ust. 1a UPSD – korzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a ust. 1 UPSD.

Ad 2 Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku dziedziczenia przez Wnioskodawcę po jego Małżonku, Wnioskodawca będzie traktowany wraz z Małżonkiem jako osoba zaliczona do pierwszej grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 UPSD, a zatem będzie mógł - w przypadku niespełnienia warunków wskazanych w art. 4a ust. 1 pkt 1 albo ust. 1a UPSD podlegać opodatkowaniu zgodnie z art. 4a ust. 3 UPSD na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Przepisy prawa podatkowego

Zgodnie z art. 14 UPSD wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się: do grupy I – małżonka (…).

Zgodnie z art. 4a ust. 1 UPSD zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka (…), jeżeli małżonek zgłosi nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2 tej ustawy, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4 tej ustawy.

Zgodnie z art. 4a ust. 1a UPSD jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest akt poświadczenia dziedziczenia lub europejskie poświadczenie spadkowe, termin 6 miesięcy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, do zgłoszenia tego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Zgodnie z art. 4a ust. 3 UPSD w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa wyżej, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Zdaniem Wnioskodawcy – o ile dokona obowiązków przewidzianych w art. 4a ust. 1 pkt 1 albo w ust. 1a UPSD - spełni on przesłanki do zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 4a ust. 1 UPSD, ponieważ Wnioskodawca jest małżonkiem spadkodawcy, co potwierdza zagraniczny akt zawarcia związku małżeńskiego, który zostanie przeniesiony do polskich akt stanu cywilnego. W przypadku niespełnienia obowiązków przewidzianych w art. 4a ust. 1 pkt 1 albo w ust. 1a UPSD Wnioskodawca powinien podlegać opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Wnioskodawca dysponuje aktem małżeństwa wydanym przez odpowiedni organ stanu cywilnego w Niemczech, przed którym Wnioskodawca i Małżonek zawarli małżeństwo oraz po rozpatrzeniu wniosku o transkrypcję będzie dysponował aktem małżeństwa wydanym przez polski urząd stanu cywilnego.

Stanowisko Wnioskodawcy opiera się także na wyroku TSUE z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie Cupriak-Trojan i Trojan (sygn. C-713/23). W wyroku tym TSUE jednoznacznie wskazał, że państwo członkowskie nie może odmówić uznania, dla celów wykonywania praw wynikających z prawa Unii, małżeństwa zawartego zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego wyłącznie z tego względu, że małżeństwo zostało zawarte przez osoby tej samej płci. Trybunał podkreślił, że obowiązek poszanowania praw przyznanych przez prawo Unii wymaga uznania przez organy krajowe istnienia więzi małżeńskiej powstałej zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego. Państwo członkowskie zachowuje wprawdzie kompetencję do określania instytucji małżeństwa w swoim prawie wewnętrznym, jednak kompetencja ta nie może być wykonywana w sposób prowadzący do pozbawienia obywateli Unii skuteczności praw wynikających z prawa Unii Europejskiej.

Na tej podstawie Naczelny Sąd Administracyjny (którego pytanie prejudycjalne doprowadziło do wydania powyższego orzeczenia przez TSUE) wydał w dniu 20.03.2026 r. wyrok (sygn. II OSK 216/21) w przedmiocie transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa dwóch osób tej samej płci, wskazując, że transkrypcja takiego aktu do polskiego rejestru stanu cywilnego jest obligatoryjna. Mimo, że orzeczenie dotyczy samej instytucji transkrypcji, skład orzekający wskazał na istotne punkty, mające znaczenie dla wydania niniejszej interpretacji. NSA stanął bowiem na stanowisku, że „ciążący na Polsce obowiązek uznania tego małżeństwa [zawartego przez dwóch mężczyzn w Niemczech] w trakcie korzystania przez skarżących ze swobody przemieszczania i pobytu w Polsce, kraju którego są obywatelami, celem kontynuowania w nim życia rodzinnego nie ma wpływu na prawnie uregulowaną w ustawodawstwie polskim instytucję małżeństwa. Jak już zauważono, kompetencja wprowadzenia do ustawodawstwa krajowego instytucji małżeństwa osób tej samej płci należy do prawodawcy krajowego, a konieczność uznania takiego małżeństwa zawartego legalnie w innym państwie członkowskim, w którym ukształtowali i rozwinęli swoje życie rodzinne, tej kompetencji nie narusza. Czym innym jest możliwość zawarcia w Polsce małżeństwa jako związku mężczyzny i kobiety, przewidziana w art. 1 § 1 K.r.o., czym innym zaś uznanie (obowiązek uznania) małżeństwa zawartego przez osoby tej samej płci w trakcie wykonywania prawa przewidzianego w art. 21 ust. 1 TFUE”. NSA dostrzegł, że co prawda polskie ustawodawstwo nie przewiduje możliwości zawarcia w Polsce małżeństwa między osobami tej samej płci, lecz to nie oznacza, że takie małżeństwo jest nieistniejące. Wręcz przeciwnie, stwierdzono, że „powinnością prawodawcy polskiego w ramach przysługujących mu kompetencji legislacyjnych, celem zapewnienia w Polsce skuteczności (effet utile) prawa Unii, jest ustanowienie odpowiednich procedur uznania takiego związku, legalnie zawartego w innym państwie członkowskim, w trakcie korzystania przez obywateli Unii ze swobody przemieszczania się”.

Stanowisko to zostało wzmocnione przez kolejne wyroki NSA. W dniu 7 maja 2026 r. NSA wydając trzy orzeczenia w sprawach o sygn. akt II OSK 1075/23, II OSK 2070/23 i II OSK 2073/23) nakazał transkrypcje zagranicznych aktów małżeństwa, powołując się właśnie na konieczność poszanowania postanowień EKPC. Składy orzekające w uzasadnieniach wyroków odwołały się w dużej mierze do art. 8 EKPC, gwarantującego prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. NSA uznał, że wykładnia przepisów o transkrypcji nie może ograniczać się wyłącznie do prawa krajowego, lecz musi uwzględniać także zobowiązania międzynarodowe Polski. Odwołując się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) na gruncie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2, Dz.U.1993.61.284 z dnia 1993.07.10 ze zmianami („Konwencja” lub „EKPC”) wskazał, że odmowa transkrypcji może naruszać prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Jednocześnie nawiązał do zapadłego przeciwko Polsce orzecznictwa ETPC, które dotyczy bezpośrednio tematyki ochrony związków osób tej samej płci.

Stanowisko zaprezentowane przez NSA współgra z linią orzeczniczą ETPC dotyczącą obowiązku zapewnienia parom tej samej płci odpowiednich ram prawnych chroniących ich życie prywatne i rodzinne, obejmujących również sferę praw i obowiązków podatkowych.

Przykładowo:

1.  W sprawie Formela i inni przeciwko Polsce (skargi nr 58828/12 i 4 inne, wyrok z dnia 19 września 2024 r.) skarżące podniosły, że zostały potraktowane jako osoby bez powiązań rodzinnych z punktu widzenia opodatkowania i nie mogły skorzystać ze zwolnienia z podatku od darowizn przysługującego najbliższej rodzinie ani z prawa do złożenia wspólnej deklaracji podatkowej. Trybunał uznał to za naruszenie art. 8 Konwencji.

2.  W sprawie Przybyszewska i inni przeciwko Polsce (skargi nr 11454/17 i 9 innych, wyrok z dnia 12 grudnia 2023 r.) skarżący twierdzili, że doznali licznych uszczerbków z powodu braku możliwości odpowiedniej ochrony prawnej ich związku. Wskazali między innymi, że zakresie opodatkowania nie byli oni objęci zwolnieniem od podatku od spadków i darowizn, z którego korzystali małżonkowie pozostający w związku małżeńskim. Partnerom tej samej płci nie przysługiwały także inne prawa przyznawane małżeństwom, takie jak dziedziczenie ustawowe, prawo do złożenia wspólnej deklaracji podatkowej. Rozstrzygając sprawę Trybunał stwierdził, że partnerzy tej samej płci nie są w stanie regulować podstawowych aspektów swojego życia jako oficjalnie uznana para, np. dotyczących opodatkowania i w związku z tym stwierdził, że doszło do naruszenia art. 8 Konwencji.

W obu przywołanych wyżej sprawach, ETPC powoływał się także na swoje wcześniejsze orzecznictwo w podobnych sprawach przeciwko innym państwom, które wspiera opisaną wyżej argumentację Wnioskodawcy, w tym na wyroki w następujących sprawach:

1.  sprawa Fedotova i Inni przeciwko Rosji, sprawy nr 40792/10 i 2 inne,

2.  sprawa Schalk i Kopf przeciwko Austrii, skarga nr 30141/04,

3.  sprawa Oliari i Inni przeciwko Włochom, skarga nr 18766/11 oraz 36030/11.

Konwencja powinna być bezpośrednio stosowana wobec Wnioskodawcy w całej rozciągłości, ponieważ jest ona częścią polskiego prawa na mocy Konstytucji RP.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia.

Zgodnie z art. 9 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego.

Zgodnie z art. 91 Konstytucji RP ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy.

Umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową.

EKPC została ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie (art. 1 ustawy z dnia 2 października 1992 r. o ratyfikacji EKPC, Dz.U. Nr 85, poz. 427 oraz oświadczenie rządowe z dnia 7 kwietnia 1993 r., Dz.U. Nr 61, poz. 285). Rzeczpospolita Polska złożyła także oświadczenie o uznaniu jurysdykcji ETPC (oświadczenie rządowe z dnia 7 kwietnia 1993 r., Dz.U. Nr 61, poz. 286).

ETPC jest organem uprawnionym do dokonywania wykładni Konwencji, zaś wykładnia ta jest dla Polski wiążąca.

Zasadę legalizmu chroni także art. 120 Ordynacji podatkowej, która to ustawa za zasady ogólne uznaje także zaufanie obywateli do organów władzy (121 par. 1) i sprawność działania aparatu państwowego (art. 125), oraz możliwość korekty błędnych decyzji (art. 127 i art. 240 i następne).

Orzecznictwo ETPC rozwija się w sposób spójny i w pełni zgodny z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE, który nakłada na państwa członkowskie UE obowiązek uznawania skutków prawnych relacji rodzinnych ustanowionych zgodnie z prawem innych państw członkowskich UE , w szczególności gdy odmowa takiego uznania prowadzi do naruszenia praw podstawowych jednostki.

Z jednej strony, ETPC konsekwentnie podkreśla, że brak prawnego uznania relacji osób tej samej płci – lub odmowa przyznania im skutków prawnych porównywalnych do tych, jakie wiążą się z relacją małżeńską – prowadzi do naruszenia art. 8 EKPC, zwłaszcza gdy skutkuje realnymi konsekwencjami majątkowymi i podatkowymi (vide: przytoczone wyroki ETPC w sprawach polskich – Przybyszewska, Formela).

Z drugiej strony, TSUE w swoim orzecznictwie podkreśla obowiązek uznania stanu małżeńskiego powstałego zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego, jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia skuteczności praw wynikających z prawa Unii oraz ochrony praw podstawowych. Obowiązek ten nie sprowadza się do wprowadzenia nowej instytucji prawa rodzinnego do prawa krajowego (taką kompetencję posiadają wyłącznie państwa członkowskie UE i UE w nią nie ingeruje), lecz polega na uznaniu zmienionego stanu cywilnego (stanu małżeńskiego) w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ochrony praw jednostki.

Podsumowując dotychczasowe rozważania należy więc wskazać, że:

1.  zgodnie z orzecznictwem ETPC Polska ma pozytywny obowiązek wprowadzenia ochrony prawnej dla par tej samej płci, obejmującej m.in. obszar ochrony ich interesów majątkowych (a więc i podatkowych);

2.  zgodnie z orzecznictwem TSUE Polska ma obowiązek uznawania zmienionego statusu małżeńskiego osób tej samej płci, które sformalizowały swój związek w postaci małżeństwa w innym państwie członkowskim, a więc traktowania takich osób jako małżonków.

Przenosząc te obowiązki na grunt prawa krajowego należy wskazać, że pojęcie „małżonka”, użyte w art. 14 ust. 3 pkt 1 oraz art. 4a ust. 1 UPSD, nie zostało w tej ustawie zdefiniowane w sposób autonomiczny ani ograniczone wyłącznie do małżeństw zawartych według prawa polskiego. Przepisy podatkowe odwołują się do instytucji małżeństwa per se, a nie do „związku kobiety i mężczyzny”, „małżeństwa zawartego zgodnie z przepisami krajowymi” lub wreszcie „małżeństwa różnopłciowego”. W konsekwencji, właściwa wykładnia przepisów UPSD, uwzględniająca przede wszystkim aktualny dorobek orzecznictwa ETPC oraz prawo Unii Europejskiej, prowadzi do wniosku, że małżeństwo zawarte skutecznie zgodnie z prawem innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej może i powinno być uwzględnione przy określaniu grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Nie jest przy tym istotna płeć osób tworzących to małżeństwo, gdyż ustawodawca w przepisach podatkowych stosuje neutralne pojęcia „małżonek”.

Takie rozumienie nie stanowi wykładni rozszerzającej zwolnienia podatkowego, lecz jest wyrazem wykładni systemowej i funkcjonalnej, pozwalającej przepisom prawa podatkowego realizować standard ochrony praw jednostki wynikający z porządku konstytucyjnego, konwencyjnego i unijnego.

Znaczenie art. 18 Konstytucji RP w kontekście wykładni przepisów krajowego prawa podatkowego

Często podnoszony w praktyce argument, iż art. 18 Konstytucji RP stoi na przeszkodzie uwzględnianiu skutków prawnych małżeństw osób tej samej płci, nie znajduje uzasadnienia w konstytucyjnych zasadach wykładni prawa.

Art. 18 Konstytucji RP formułujący model małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny, nie ustanawia jednak żadnego zakazu uznawania skutków prawnych innych relacji rodzinnych, ani tym bardziej nie uzasadnia odmowy ochrony prawnej relacjom powstałym zgodnie z prawem innych państw. W innym przypadku przepisy ustawy zasadniczej w sposób nieuprawniony ingerowałyby choćby w stan cywilny osób korzystających ze swobody przemieszczenia się czy ich uprawnienia na gruncie prawa dyplomatycznego. Przepis ten nie może być wreszcie interpretowany w oderwaniu od pozostałych norm Konstytucji, w szczególności: art. 30 Konstytucji RP (zasada poszanowania godności człowieka), art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zasada proporcjonalności), art. 32 Konstytucji RP (zasada równości i zakaz dyskryminacji), art. 47 Konstytucji RP (prawo do ochrony życia prywatnego i rodzinnego).

W świetle tych przepisów art. 18 Konstytucji RP nie tylko nie wyklucza prokonwencyjnej wykładni przepisów prawa podatkowego, które odwołują się do kategorii małżeństwa, lecz wręcz wymaga, aby ochrona małżeństwa nie prowadziła do arbitralnego i nieproporcjonalnego ograniczania praw innych osób, w szczególności w sferze podatkowej.

Uznanie Wnioskodawcy za małżonka spadkodawcy w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 oraz art. 4a ust. 1 UPSD, lecz jedynie umożliwia zastosowanie już obowiązujących przepisów prawa podatkowego w sposób zgodny z zasadą równości, godności oraz ochrony życia rodzinnego. Innymi słowy, organ powinien zastosować prokonwencyjną wykładnię przepisów podatkowych mających zastosowanie w sprawie, będącej przedmiotem niniejszego wniosku.

Wreszcie należy zasygnalizować, że na skutek wydania przywołanego powyżej wyroku NSA z dnia 20.03.2026 r. wyrok (sygn. II OSK 216/21) Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Narodowy Fundusz Zdrowia zapowiedziały, że od tej pory będą traktować małżonków tej samej płci (w postępowaniach toczących się przed tymi instytucjami) tak samo jak dotychczas traktowali małżonków różnej płci.

Skoro Wnioskodawca pozostawał w chwili śmierci Małżonka w ważnie zawartym związku małżeńskim ze spadkodawcą, a małżeństwo to podlega uznaniu w polskim porządku prawnym, co potwierdza wyrok TSUE z dnia 25 listopada 2025 r. w sprawie Cupriak-Trojan i Trojan (C‑713/23) oraz wydane na jego podstawie orzecznictwo NSA dotyczące transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa, a dodatkowo Wnioskodawca dokonana transkrypcji tego małżeństwa do polskiego systemu aktów stanu cywilnego, to dla celów stosowania art. 4a ust. 1 oraz art. 14 ust. 3 pkt 1 UPSD Wnioskodawca powinien być traktowany jako małżonek spadkodawcy.

Podsumowując, w związku powyższą argumentacją, Wnioskodawca uważa za słuszne swoje przedstawione wyżej stanowisko w sprawie pytań zadanych w niniejszym wniosku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”. Z tego względu, celem ustalenia tej definicji, należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

W myśl art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 924 ww. ustawy:

Jak wynika z treści art. 925 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 1025 § 1 ww. ustawy:

Wobec powyższego, nabycie spadku ma miejsce z chwilą śmierci spadkodawcy. Prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku ma natomiast charakter deklaratoryjny i stwierdza jedynie nabycie spadku przez spadkobiercę. Tak samo jest w przypadku sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.

Należy zaznaczyć, że termin nabycia spadku nie jest tożsamy z datą powstania obowiązku podatkowego. Wynika to z poniższych uregulowań.

Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ww. ustawy

Stosownie do art. 14 ust. 3 ww. ustawy:

Należy zauważyć, że – co do zasady – nabycie tytułem dziedziczenia podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Podatek ustala się z uwzględnieniem tzw. kwoty wolnej od podatku. Na wysokość podatku ma wpływ przynależność do grupy podatkowej, do której zaliczany jest nabywca.

Z opisu sprawy wynika, że w 2024 r. zawarł Pan związek małżeński w Niemczech z małżonkiem tej samej płci. Dysponuje Pan aktem małżeństwa wydanym przez odpowiedni organ stanu cywilnego w Niemczech. W dniu (…) 2025 r. zmarł Pana małżonek, który wcześniej w testamencie ustanowił Pana swoim jedynym spadkobiercą. Postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze przeprowadzone. Po wejściu w życie Rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 22 maja 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 667) Pana zagraniczny akt małżeństwa zostanie przeniesiony do polskich akt stanu cywilnego. Po przeprowadzeniu postępowania spadkowego zamierza Pan w terminie 6 miesięcy zgłosić do urzędu skarbowego nabycie spadku i skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Dąży Pan do potwierdzenia, że Pana spadkodawca należy – w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn – do I grupy podatkowej, a tym samym, że będzie Pan mógł skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Dla oceny przynależności do grup podatkowych decydujące znaczenie ma treść interpretacji ogólnej Ministra Finansów i Gospodarki z 24 września 2026 r. Nr DTS6.8022.6.2026 (Dz. Urz. Min. Fin. i Gosp. poz. 88). Wynika z niej, że „Wpisanie do polskiego rejestru stanu cywilnego zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci, zawartego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE, stanowi podstawę uznania, że osoby te powinny być traktowane na gruncie prawa podatkowego tak jak osoby pozostające w związku małżeńskim w rozumieniu art. 1 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, nawet jeżeli związku tego nie można – przez wzgląd na różnice modelu małżeństwa pomiędzy państwami członkowskimi – nazwać „małżeństwem” w świetle przepisów tego Kodeksu. (…)

Konsekwentnie, transkrybowany akt małżeństwa osób tej samej płci, zawartego w innym państwie członkowskim UE, stanowi dla organu podatkowego urzędowe potwierdzenie zawarcia związku, który wywołuje skutki takie jak małżeństwo osób odmiennej płci. (…)

W konsekwencji, podatnicy posługujący się transkrybowanym aktem małżeństwa zawartego w innym państwie członkowskim UE przez osoby tej samej płci mają – zgodnie z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa – prawo do korzystania z ulg i preferencji podatkowych na takich samych warunkach, jakie muszą spełnić osoby pozostające w związku małżeńskim w rozumieniu prawa rodzinnego. Dotyczy to zarówno prawa do korzystania z ulgi, jak i ograniczeń w korzystaniu z niej. (…)

W momencie dokonania transkrypcji dochodzi zatem do uznania statusu tego związku jak małżeństwa w Rzeczypospolitej Polskiej na potrzeby stosowania przepisów prawa podatkowego. Ponadto nie ulega już wątpliwości, że klauzula porządku publicznego nie sprzeciwia się uznaniu istnienia tego małżeństwa. W konsekwencji, przy stosowaniu przepisów prawa podatkowego jako całości, tzn. w sposób konsekwentny na gruncie procedur, ograniczeń i obowiązków, jak i ulg i preferencji podatkowych, co do zasady, należy uwzględnić istnienie małżeństwa od momentu jego zawarcia.”

W związku ze stanowiskiem przedstawionym w ww. interpretacji ogólnej należy stwierdzić, że kryteria uznania Pana i spadkodawcy za osoby traktowane na gruncie prawa podatkowego tak jak osoby pozostające w związku małżeńskim, czyli zaliczone do tzw. „grupy zerowej”, o której mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn lub ewentualnie do I grupy podatkowej spełnione są pod warunkiem dokonania transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego.

Zgodnie z ww. art. 4a ust. 1 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 4a ust. 3 ww. ustawy:

Skoro – jak Pan wskazał we wniosku - dokona Pan transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskich akt stanu cywilnego, to na gruncie prawa podatkowego będzie Pan traktowany tak jak osoba, która zawarła związek małżeński. W konsekwencji, nabycie spadku po Pana zmarłym małżonku będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku spełnienia warunków określonych w tym przepisie.

W przypadku niespełnienia warunków zwolnienia, określonych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, nabycie podlegać będzie zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu tym podatkiem na zasadach ogólnych, określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.