0111-KDIB2-2.4015.166.2026.1.KK
W przypadku nabycia m.in. własności budynku mieszkalnego przez osobę zaliczoną do III grupy podatkowej sprawującą opiekę, nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, przez okres wskazany w treści art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, na podstawie sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy o dożywocie, zostają spełnione przesłanki do skorzystania z ulgi podatkowej określonej w art. 16 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.
- Sygnatura
- 0111-KDIB2-2.4015.166.2026.1.KK
- Rodzaj dokumentu
- Interpretacja indywidualna
- Data wydania
- Organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status
- Aktualna
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie możliwości skorzystania z prawa do ulgi mieszkaniowej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
(…) 2023 roku została sporządzona umowa o dożywocie pomiędzy Panią, a A.A. (na dzień sporządzenia umowy – wdowiec, bez dzieci, obywatel RP). A.A. i Pani nie są w żaden sposób spokrewnieni.
W wyniku powyższej umowy A.A. przeniósł na Pani rzecz własność lokalu mieszkalnego znajdującego się w (…) przy ulicy (…), numer mieszkania (…). A.A. oświadczył, że wyżej opisany lokal i związane z nim prawa nabył będąc wdowcem na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w kancelarii notarialnej w dniu (…) 2011 roku. A.A. oświadczył, że opisany wyżej lokal nie jest obciążony żadnymi długami ani roszczeniami osób trzecich. Umowa o dożywocie zakładała, że w zamian za lokal zobowiązuje się Pani do poniższych świadczeń na rzecz A.A.:
- przyjęcie go jako domownika, jeżeli zajdzie taka potrzeba,
- dostarczenie mu wyżywienia, mieszkania, ubrania, obuwia, pościeli oraz światła i opału,
- zapewnienie mu odpowiedniej pomocy, pielęgnowania i opieki lekarskiej w razie choroby,
- sprawienia własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego miejscowym zwyczajom, na co A.A. wyraził zgodę.
Wszelkie opłaty związane z podatkiem od czynności cywilnoprawnych, podatkiem od spadków i darowizn, czy innymi opłatami zostały wtedy uregulowane. Umowa o dożywocie została sporządzona z notarialnym poświadczeniem podpisów.
Dnia (…) 2023 r. A.A. sporządził testament, w którym powołał Panią do całości spadku.
Od 2011 roku do dnia (…) 2026 r. mieszkała Pani i prowadziła Pani gospodarstwo domowe wspólnie z A.A. w domu mieszkalnym będącym jego własnością znajdującym się w (…) przy ulicy (…) i po sporządzeniu umowy o dożywocie świadczyła Pani na jego rzecz świadczenia przewidziane w tej umowie.
Dnia (…) 2026 r. A.A. zmarł. Majątek A.A. składał się z:
- domu mieszkalnego znajdującego się w (…) przy ulicy (…) o powierzchni użytkowej (…) metrów kwadratowych,
- (…) hektara działki rolnej znajdującej się w (…) przy ulicy (…) oznaczonej numerem (…),
- 1 hektar lasu znajdujący się we wsi (…) oznaczony numerem (…).
Dnia (…) 2026 r. odbył się pogrzeb A.A., który sprawiła Pani własnym kosztem.
Oświadcza Pani, że poza nieruchomością znajdującą się w (…) przy ulicy (…) numer mieszkania (…) nie posiada Pani żadnego innego tytułu prawnego do jakiejkolwiek innej nieruchomości:
- nie jest Pani właścicielem żadnego innego lokalu mieszkalnego, nie jest Pani też właścicielem innego domu mieszkalnego,
- nie posiada Pani spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, prawa wynikającego z przydziału spółdzielni, czy to do lokalu mieszkalnego czy też do domu jednorodzinnego,
- nie jest Pani najemcą domu lub lokalu mieszkalnego.
Oświadcza Pani, że jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej i posiada stałe miejsce zamieszkania na jej terytorium.
Od dnia złożenia zeznania podatkowego zamierza Pani zamieszkiwać dom mieszkalny znajdujący się w (…) przy ulicy (…) i nie zamierza Pani dokonać jego zbycia przez okres co najmniej 5 lat.
Od dnia złożenia zeznania podatkowego zamierza Pani w ciągu 6 miesięcy przenieść własność lokalu mieszkalnego znajdującego się w (…) przy ulicy (…) oznaczonej numerem (…) na rzecz Pani zstępnych: B.B. oraz C.C..
Pytania
Czy umowa o dożywocie zawarta z podpisami notarialnie poświadczonymi, przewidująca obowiązek sprawowania opieki i wykonywana przez okres przekraczający dwa lata, spełnia przesłankę określoną w art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy, a w konsekwencji – przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 16 ust. 2, w tym przeniesieniu własności lokalu mieszkalnego znajdującego się w (…) przy ulicy (…) oznaczonej numerem (…) na rzecz zstępnych – będzie Pani uprawniona do skorzystania z ulgi mieszkaniowej?
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, odpowiedź na postawione pytanie powinna być twierdząca.
Ustawa wprost nie przewiduje konkretnej umowy jaka ma być sporządzona, przewiduje ona tylko jej warunki (fragment art. 16): „(...) które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza – nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.”.
Pani zdaniem, te warunki zostały uwzględnione i spełnione. Wszystkie pozostałe warunki opisane w art. 16 ust. 2 zostały lub zostaną spełnione. Bezzasadne byłoby sporządzanie oddzielnej umowy w tym samym dniu ((…) 2023 r.) o opiekę.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.
W myśl art. 5 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 5 733 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
Na podstawie art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy:
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1) do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2) do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3) do grupy III – innych nabywców.
Natomiast stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
W przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza - nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.
W myśl art. 16 ust. 4 ww. ustawy:
Za powierzchnię użytkową budynku (lokalu) w rozumieniu ustawy uważa się powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian pomieszczeń na wszystkich kondygnacjach (podziemnych i naziemnych, z wyjątkiem powierzchni piwnic i klatek schodowych oraz szybów dźwigów).
Stosownie do art. 16 ust. 5 ww. ustawy:
Powierzchnie pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m – powierzchnię tę pomija się.
Zgodnie z art. 16 ust. 2 ww. ustawy:
Ulga, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełnią nasypujące warunki:
1) spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
2) nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3) nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4) nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5) będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
a) od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego – jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
b) od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.
Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać, będąc zameldowanymi na pobyt stały w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat oraz utrzymają tytuł prawny do nabytego, np. tytułem dziedziczenia budynku mieszkalnego – a więc nie dokonają jego zbycia – przez okres 5 lat.
Z treści wniosku wynika, że (…) 2023 roku została sporządzona umowa o dożywocie pomiędzy Panią, a A.A.. A.A. i Pani nie byli w żaden sposób spokrewnieni. W wyniku powyższej umowy A.A. przeniósł na Pani rzecz własność lokalu mieszkalnego znajdującego się w (…) przy ulicy (…), numer mieszkania (…). Umowa o dożywocie zakładała, że w zamian za lokal zobowiązuje się Pani do poniższych świadczeń na rzecz A.A.:
- przyjęcie go jako domownika, jeżeli zajdzie taka potrzeba,
- dostarczenie mu wyżywienia, mieszkania, ubrania, obuwia, pościeli oraz światła i opału,
- zapewnienie mu odpowiedniej pomocy, pielęgnowania i opieki lekarskiej w razie choroby,
- sprawienia własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego miejscowym zwyczajom, na co A.A wyraził zgodę.
Umowa o dożywocie została sporządzona z notarialnym poświadczeniem podpisów. Dnia (…) 2023 r. A.A. sporządził testament, w którym powołał Panią do całości spadku. Od 2011 r. do dnia (…) 2026 r. mieszkała Pani i prowadziła Pani gospodarstwo domowe wspólnie z A.A. w domu mieszkalnym będącym jego własnością znajdującym się w (…) przy ulicy (…) i po sporządzeniu umowy o dożywocie świadczyła Pani na jego rzecz świadczenia przewidziane w tej umowie. Dnia (…) 2026 r. A.A. zmarł. Majątek A.A. składał się z m.in. z domu mieszkalnego znajdującego się w (…) przy ulicy (…) o powierzchni użytkowej (…) metrów kwadratowych. Dnia (…) 2026 r. odbył się pogrzeb A.A, który sprawiła Pani własnym kosztem. Poza nieruchomością znajdującą się w (…) przy ulicy (…) numer mieszkania (…) nie posiada Pani żadnego innego tytułu prawnego do jakiejkolwiek innej nieruchomości. Jest Pani obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej i posiada stałe miejsce zamieszkania na jej terytorium. Od dnia złożenia zeznania podatkowego zamierza Pani zamieszkiwać dom mieszkalny znajdujący się w (…) przy ulicy (…) i nie zamierza Pani dokonania jego zbycia przez okres co najmniej 5 lat. Od dnia złożenia zeznania podatkowego zamierza Pani także w ciągu 6 miesięcy przenieść własność lokalu mieszkalnego znajdującego się w (…) przy ulicy (…) oznaczonej numerem (…) na rzecz Pani zstępnych.
Pani zdaniem, umowa dożywocia zawarta z podpisami notarialnie poświadczonymi, przewidująca obowiązek sprawowania opieki i wykonywana przez okres przekraczający dwa lata, spełnia przesłankę określoną w art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a w konsekwencji – przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 16 ust. 2, w tym przeniesieniu własności lokalu mieszkalnego znajdującego się w (…) przy ulicy (…) oznaczonej numerem (…) na rzecz zstępnych – będzie Pani uprawniona do skorzystania z ulgi mieszkaniowej.
Z Pani stanowiskiem należy się zgodzić.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis zdarzenia oraz powołane wyżej przepisy praw stwierdzić należy, że w przypadku nabycia m.in. własności budynku mieszkalnego przez osobę zaliczoną do III grupy podatkowej sprawującą opiekę, nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, przez okres wskazany w treści art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, na podstawie sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy o dożywocie, zostają spełnione przesłanki do skorzystania z ulgi podatkowej określonej w art. 16 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.
Wynika to z faktu, że treścią umowy dożywocia jest m.in. sprawowanie przez nabywcę nieruchomości (czy udziału w nieruchomości) opieki nad jej zbywcą. Przy umowie o dożywocie za spełniony uznaje się także warunek notarialnego poświadczenia podpisów, gdyż umowa taka, będąca umową przenoszącą własność nieruchomości, wymaga dla jej ważności zawarcia umowy dożywocia w formie aktu notarialnego.
Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie, został spełniony warunek określony w art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, to będzie Pani mogła skorzystać z ulgi podatkowej po łącznym spełnieniu pozostałych jej warunków, które wymienione zostały w art. 16 ust. 2 tej ustawy.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k–14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Interpretacja a sytuacja podatnika
Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.