0111-KDIB1-2.4010.427.2026.1.AW

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

A Sp. z o.o. (dalej: „Wnioskodawca”, „Spółka”) jest spółką kapitałową z siedzibą w Polsce, prowadzącą działalność w sektorze (…). Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest (…), a ponadto (…). Spółka należy do międzynarodowej grupy kapitałowej B (dalej: „Grupa”), która działa w kilkunastu krajach Europy. W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca – pełniąc funkcję importera i dystrybutora w ramach Grupy – dokonuje dostaw (sprzedaży) towarów do spółek powiązanych, działających na terytorium innych krajów (w Unii Europejskiej i poza jej terytorium). Wnioskodawca podlega opodatkowaniu od całości osiąganych dochodów w Rzeczypospolitej Polskiej oraz jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym w Polsce, w tym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Spółką operacyjną w ramach Grupy, odpowiedzialną za działalność na terytorium Republiki Austrii jest C GmbH (dalej: „C”). Wnioskodawca oraz C są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”) Całościowym udziałowcem zarówno Wnioskodawcy, jak i C jest D Sp. z o.o. Spółka dostarczała towary do C.

Z uwagi na niedostateczne wyniki sprzedaży na rynku austriackim oraz wysokie koszty operacyjne, C nie była w stanie utrzymać płynności finansowej z przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej. Na dzień (…) 2023 r. podmiot ten rozpoznał w swoich księgach rachunkowych stratę w wysokości ponad (…) euro.

Ze względu na powyższe okoliczności, C stała się niewypłacalna, co w konsekwencji doprowadziło do wszczęcia procedury upadłościowej zgodnie z austriacką ustawą o prawie upadłościowym (dalej: „Insolvenzordnung”).

Poniżej Wnioskodawca prezentuje w zarysie proces likwidacji w postępowaniu upadłościowym w świetle prawa austriackiego. W Austrii odpowiednik polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. Gesellschaft mit beschränkter Haftung (skrót w języku niemieckim: „GmbH”) zostanie rozwiązany po wszczęciu postępowania likwidacyjnego/upadłościowego, zgodnie z przepisami austriackiej ustawy o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „GmbHG”). Po wszczęciu postępowania upadłościowego spółka zostaje rozwiązana na mocy sekcji 84 § 1 pkt 4 GmbHG, ale zachowuje osobowość prawną i wchodzi w fazę likwidacji.

Poniższy opis etapów postępowania likwidacyjnego rozpoczyna się od podziału masy upadłościowej według ustalonego klucza podziału między wierzycieli upadłościowych (z pominięciem opisu etapu wszczęcia postępowania upadłościowego):

·      Podział masy upadłościowej: Po zakończeniu postępowania upadłościowego zarządca masy upadłościowej sporządza projekt planu podziału, który zawiera proponowany klucz podziału masy upadłościowej między niezabezpieczonych wierzycieli. Plan ten jest przedkładany sądowi upadłościowemu przez zarządcę masy upadłościowej i jeżeli nie zostanie zgłoszony sprzeciw, zostaje on zatwierdzony przez sąd upadłościowy. W przypadku zgłoszenia zarzutów, sąd przeprowadza niezbędne postępowanie wyjaśniające i wydaje ostateczne postanowienie w przedmiocie planu podziału. Warunkiem przeprowadzenia ostatecznego podziału środków masy upadłości jest całkowita likwidacja masy upadłości oraz prawomocne rozstrzygnięcie wszystkich spornych wierzytelności. Ponadto roszczenia syndyka muszą zostać zweryfikowane, a sprawozdanie końcowe syndyka zatwierdzone przez sąd upadłościowy. Wierzytelności zgłoszone po upływie 14 dni przed terminem posiedzenia w przedmiocie zatwierdzenia sprawozdania końcowego nie podlegają uwzględnieniu w postępowaniu.

·      Dodatkowy podział funduszy/środków masy upadłości: Jeżeli po dokonaniu ostatecznego podziału środków masy upadłości, do masy upadłościowej wpłyną dodatkowe środki (np. z rachunku depozytowego sądu) lub nastąpi zwrot wcześniej wypłaconych kwot, środki te zostaną rozdysponowane przez syndyka zgodnie z zatwierdzonym planem podziału. To samo dotyczy sytuacji, w których po przeprowadzeniu ostatecznego podziału lub po zakończeniu postępowania upadłościowego zostaną ujawnione nowe składniki majątku wchodzące w skład masy upadłości.

·      Zakończenie postępowania upadłościowego: Po przeprowadzeniu likwidacji oraz podziału znanego majątku dłużnika, postępowanie upadłościowe zostaje zakończone postanowieniem sądu upadłościowego o zakończeniu postępowania, wydanym na podstawie § 139 Insolvenzordnung. Postanowienie to, zatytułowane „Aufhebung des Insolvenzverfahrens” (w wolnym tłumaczeniu: „uchylenie/zakończenie postępowania upadłościowego”), doręczane jest wszystkim organom i uczestnikom, którzy zostali poinformowani o wszczęciu postępowania. Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia (tj. po upływie 14-dniowego terminu na wniesienie zażalenia), informacja o zakończeniu postępowania zostaje ujawniona w rejestrze upadłościowym. Po zakończeniu postępowania niedopuszczalne jest kontynuowanie działalności gospodarczej spółki, co wynika z treści § 84 GmbHG.

·      Wykreślenie z rejestru handlowego: Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (GmbH), która po zakończeniu postępowania upadłościowego i ostatecznym podziale masy upadłościowej nie posiada już żadnego majątku, może zostać wykreślona z rejestru handlowego na wniosek uprawnionych podmiotów posiadających interes prawny w danym postępowaniu, organów podatkowych lub z urzędu (co zazwyczaj następuje po zakończeniu postępowania upadłościowego z inicjatywy sądu upadłościowego). Ponieważ proces wykreślenia z rejestru nie jest poprzedzony odrębnym postępowaniem likwidacyjnym (postępowanie upadłościowe zastępuje likwidację), sąd rejestrowy musi uprzednio dokonać oceny sytuacji finansowej spółki przed jej wykreśleniem. Sąd rejestrowy obowiązany jest zawiadomić organ podatkowy, uprawnione podmioty posiadające interes prawny w danym postępowaniu oraz stowarzyszenie rewidentów o zamiarze wykreślenia spółki z rejestru. Postanowienie o wykreśleniu jest wprowadzane przez referendarza sądowego do bazy danych, co generuje decyzję przesyłaną do adresatów zawiadomienia. Decyzja o wykreśleniu nabiera skuteczności z dniem następującym po wpisie do bazy danych.

W ramach toczącego się postępowania upadłościowego, austriacki sąd upadłościowy zarządził (…) 2024 r. zaprzestanie prowadzenia przez C dalszej działalności. Zamknięte zostały (...) należące do C, a także główna siedziba tej spółki. C dokonała także zwolnień ponad (…) pracowników, jak również rozwiązała umowy związane z utrzymaniem infrastruktury (...) (dot. usług telekomunikacyjnych, IT, systemów kas fiskalnych, oprogramowania do rozliczeń kas fiskalnych, samochodów, zakupu usług ochroniarskich oraz dostaw energii elektrycznej).

Wnioskodawca posiadał w stosunku do C należności z tytułu dostaw towarów i usług o łącznej wartości (…) PLN (dalej: „Wierzytelności”, „Należności”). Wnioskodawca z tytułu Wierzytelności wobec C rozpoznawał w swoich księgach rachunkowych przychód należny w podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: „CIT”) na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o CIT.

Na dzień wszczęcia postępowania upadłościowego C nie dokonała zapłaty Wierzytelności na rzecz Wnioskodawcy. W związku z tym oraz ze względu na sytuację finansową C w momencie powstania Należności uznano, że Należności będą podlegać specjalnej procedurze przewidzianej w austriackim prawie spółek, w ramach której Należności zostaną poddane tzw. podporządkowaniu słusznościowemu (z ang. „Equittable subordination”) zgodnie z austriackim prawem spółek. Mając na względzie powyższe, spieniężenie aktywów C nie pokryje w całości zobowiązań tego podmiotu, a w konsekwencji spłata (podporządkowanych) Wierzytelności wydaje się mało prawdopodobna.

W związku z powyższym, Wnioskodawca dokonał odpisu Wierzytelności jako nieściągalnych w swoich księgach rachunkowych. Spółka zamierza rozpoznać Wierzytelność jako koszt uzyskania przychodów na podstawie i po otrzymaniu dokumentu Aufhebung des Insolvenzverfahrens, wydanego przez austriacki sąd upadłościowy. Spółka będzie posiadała poświadczony odpis dokumentu w formie elektronicznej wraz z tłumaczeniem przysięgłym.

Wnioskodawca podkreśla, że w przypadku potencjalnego ujęcia Wierzytelności, odpisanych jako nieściągalne w kosztach uzyskania przychodów, działania te zostaną dokonane jedynie w stosunku do tej części Wierzytelności, która nie uległa przedawnieniu na gruncie przepisów prawa cywilnego.

Pytania

1.  Czy w przypadku wystąpienia opisanego zdarzenia przyszłego Wnioskodawca będzie miał prawo do uznania kwoty Wierzytelności odpisanych jako nieściągalne za koszt uzyskania przychodu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT?

2.  Czy w przypadku wystąpienia opisanego zdarzenia przyszłego, Spółka będzie miała prawo rozpoznać Wierzytelności odpisane jako nieściągalne jako koszty uzyskania przychodu w momencie spełnienia warunków wynikających z treści art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a ustawy o CIT, czyli z chwilą otrzymania dokumentu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 2 wydanego przez austriacki sąd upadłościowy?

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 1:

W ocenie Wnioskodawcy, będzie on miał prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wartość Wierzytelności w przypadku spełnienia łącznie następujących warunków:

(i)  dokonania odpisu Wierzytelności jako nieściągalnych,

(ii) uprzedniego zarachowania Wierzytelności jako przychodów należnych,

(iii)      udokumentowania nieściągalności na podstawie dokumentu wydanego przez sąd upadłościowy tj. „Aufhebung des Insolvenzverfahrens”, potwierdzającego zakończenie postępowania upadłościowego spółki austriackiej.

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 2:

Spółka będzie miała prawo rozpoznać Wierzytelności odpisane jako nieściągalne jako koszty uzyskania przychodów w momencie spełnienia warunków wynikających z treści art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a ustawy o CIT, czyli z chwilą otrzymania dokumentu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 2 wydanego przez austriacki sąd upadłościowy, tj. dokumentu zatytułowanego „Aufhebung des Insolvenzverfahrens” (wolne tłum.: uchylenie/zakończenie procesu upadłościowego).

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 1:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem wierzytelności, w części, w jakiej uprzednio zostały zarachowane do przychodów należnych i których nieściągalność została udokumentowana w sposób określony w ust. 2.

Art. 16 ust. 2 ustawy o CIT stanowi z kolei, że za wierzytelności, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 25 ustawy o CIT, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana:

1)  postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadającym stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo

2)  postanowieniem sądu o:

a)  oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów, lub

b)  umorzeniu postępowania upadłościowego, jeżeli zachodzi okoliczność wymieniona w lit. a, lub

c)  zakończeniu postępowania upadłościowego, albo

3)  protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.

Z kolei stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o CIT, nie uważa się za koszt uzyskania przychodu wierzytelności uznanych za przedawnione.

W myśl art. 12 ust. 3 ustawy o CIT, za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Mając na uwadze treść powyższych przepisów, należy dojść do wniosku, że ustawodawca uzależnił możliwość zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów określonej wierzytelności od spełnienia konkretnych warunków.

W pierwszej kolejności, wierzytelności podatnika musiały zostały wcześniej zarachowane jako przychody należne stosownie do treści art. 12 ust. 3 ustawy o CIT. Wierzytelności powinny również zostać odpisane jako nieściągalne w prowadzonej przez podatnika zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o CIT ewidencji. Samo jednak spełnienie powyższych warunków nie jest wystarczające – dopiero bowiem gdy podatnik udokumentuje fakt nieściągalności wierzytelności w sposób określony w art. 16 ust. 2 ustawy o CIT, wówczas tak odpisane wierzytelności będą mogły stanowić koszty uzyskania przychodów podatnika.

W opinii Wnioskodawcy katalog wskazany w treści art. 16 ust. 2 ustawy o CIT nie określa wprost, że dotyczy on wyłącznie postanowień wydanych w postępowaniu upadłościowym przez polskie sądy. Zdaniem Spółki, dokonanie jedynie literalnej wykładni wskazanego przepisu bez uwzględnienia jego celu mogłoby prowadzić do nieuzasadnionej dyskryminacji podatników, którym przysługują wierzytelności faktycznie nieściągalne w stosunku do zagranicznych podmiotów, wobec których stosuje się przepisy inne niż obowiązujące w Polsce procedury upadłościowej.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy prawidłowa wykładnia art. 16 ust. 2 ustawy o CIT powinna uwzględniać ratio legis wskazanej regulacji, którym jest umożliwienie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów uprzednio rozpoznanych jako przychody należne wierzytelności nieściągalnych, pod warunkiem należytego udokumentowania przez podatnika obiektywnej i definitywnej nieściągalności wierzytelności, stosownie do właściwej dla danego przypadku procedury upadłościowej.

Z racji tego, że w opisanym w zdarzeniu przyszłym przypadku C podlega austriackiemu prawu upadłościowemu (tj. austriackim przepisom ustawy o prawie upadłościowym – z niem. Insolvenzordnung), w opinii Wnioskodawcy konieczne jest udokumentowanie definitywnej i obiektywnej nieściągalności Wierzytelności uprzednio rozpoznanych jako przychody należne zgodnie z austriacką procedurą upadłościową. Taką funkcję pełnić będzie postanowienie austriackiego sądu o zakończeniu procesu upadłościowego w stosunku do C, które w opinii Wnioskodawcy, będzie równoważne dokumentacji wskazanej w dyspozycji art. 16 ust. 2 ustawy o CIT.

Stanowisko Wnioskodawcy jest w powyższym zakresie zbieżne z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2016 r. o sygn. II FSK 2708/13:

Fakt, że niewypłacalny dłużnik krajowego podatnika, posiada siedzibę na terenie innego państwa członkowskiego UE i nie podlega polskiemu ustawodawcy nie uzasadnia różnego traktowania. Wykładnia literalna w tym wypadku powinna ustąpić miejsca wykładni celowościowej. Istota art. 16 ust. 2 pkt 2 Ustawy CIT sprowadza się do udokumentowania nieściągalności wierzytelności, tj. gdy z dokumentów posiadanych przez wierzyciela jednoznacznie wynika, że dłużnik już nie istnieje i nie ma środków pozwalających na uregulowanie jego zobowiązań, a więc że nieściągalność wierzytelności zaliczonej do przychodów należnych ma charakter definitywny.

Wnioskodawca wskazuje również na poniższe interpretacje, w których Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „Dyrektor KIS”) podziela stanowisko Spółki w zakresie możliwości uznania dokumentacji wydanej przez zagraniczne organy w postępowaniach analogicznych do polskiego postępowania upadłościowego jako odpowiadające dokumentom wskazanym w art. 16 ust. 2 ustawy o CIT:

-     interpretacja Dyrektora KIS z 16 kwietnia 2024 r. sygn. 0111-KDIB1-1.4010.88.2024.2.BS:

Mając powyższe na względzie, wskazać należy, że skoro na gruncie amerykańskich przepisów prawa, czynności likwidacyjnych dokonuje uprawniony do tego organ państwowy a nie Sąd, to nieściągalność wierzytelności wobec zagranicznego kontrahenta może być udokumentowana przez Państwa również w inny sposób niż określony w art. 16 ust. 2 ustawy o CIT, jeżeli – jak Państwo twierdzicie – nie macie obiektywnej możliwości uzyskania żadnego z dokumentów wskazanych w ww. przepisie, jednakże z innych, posiadanych przez Państwa dokumentów jednoznacznie wynika, że dłużnik nie istnieje i nie ma środków pozwalających na uregulowanie jego zobowiązań.

Zatem, wydany przez Sekretarza Stanu Delawere Akt likwidacji Spółki amerykańskiej stanowi podstawę do uznania wskazanej we wniosku wierzytelności za nieściągalną.

-     interpretacja Dyrektora KIS z 28 lutego 2022 r. sygn. 0111-KDIB1-2.4010.710.2021.1.DP:

Organ odstąpił od uzasadnienia prawnego, uznając poniższe stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe: Zdaniem Wnioskodawcy, będzie on mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów Wierzytelności wobec Kupującego w momencie spełnienia się dwóch warunków: (i) odpisania tych Wierzytelności w księgach jako nieściągalne oraz (ii) udokumentowania nieściągalności Wierzytelności poprzez uzyskanie oryginału lub odpisu notarialnego postanowienia niemieckiego sądu o zakończeniu Postępowania Upadłościowego wobec Kupującego wraz z jego tłumaczeniem na język polski.

-     interpretacja Dyrektora KIS z 27 października 2021 r. sygn. 0111-KDIB1-2.4010.334.2021.AW:

Podstawą do uznania wierzytelności za nieściągalną w przypadku, gdy dłużnikiem jest podmiot zagraniczny może być dokument wydany przez zagraniczne organy o ile odpowiada on merytorycznie dokumentom polskim. Jeżeli skutki prawne postanowienia sądu innego kraju są identyczne jak skutki prawne, jakie na gruncie prawa polskiego rodzi postanowienie sądu o zakończeniu postępowania upadłościowego, to postanowienie takie dokumentuje nieściągalność wierzytelności.

Zauważyć również należy, że w przypadku posiadanych wierzytelności wobec zagranicznego kontrahenta podatnik dla celów dowodowych powinien dysponować oryginalnym dokumentem wydanym przez właściwy sąd w tej sprawie, przetłumaczonym na język polski.

Jak wynika z wniosku, otrzymane przez Wnioskodawcę orzeczenie Sądu w Norwegii zostało przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego.

Stąd zgodzić się należy z Wnioskodawcą, że wydane przez Sąd z Norwegii orzeczenie w postępowaniu upadłościowym wobec Spółki z Norwegii stanowi orzeczenie, o którym jest mowa w art. 16 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.d.o.p.

-     interpretacja Dyrektora KIS z 27 lipca 2021 r. sygn. 0111-KDIB1-1.4010.208.2021.2.AW:

Natomiast odnosząc się do przesłanki udokumentowania nieściągalności Wierzytelności w sposób określony w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT stwierdzić należy, że skoro (jak wskazał Wnioskodawca) postanowienie niemieckiego Sądu o uchyleniu postępowania upadłościowego, którym dysponuje Wnioskodawca potwierdza zaistnienie okoliczności przewidzianych w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT, z uwzględnieniem specyfiki wynikającej z prawa niemieckiego (kwestia ta nie była przedmiotem oceny, lecz stanowi element stanu faktycznego), to została spełniona przesłanka udokumentowania ww. wierzytelności.

-     interpretacja Dyrektora KIS z 5 lutego 2020 r. sygn. 0111-KDIB1-2.4010.466.2019.2.BG:

Z uwagi na fakt, że dłużnikami wnioskodawcy są podmioty włoskie, wskazać należy, że jeżeli z powodu obiektywnej niemożliwości uzyskania jednego z dokumentów wymienionych w art. 16 ust. 2 u.p.d.o.p. podstawą do uznania wierzytelności za nieściągalną może być dokument wydany przez zagraniczne organy, o ile odpowiada on merytorycznie dokumentom polskim.

Wnioskodawca wskazuje, zgodnie z przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego, że wobec C toczy się postępowanie upadłościowe zgodnie z właściwymi przepisami prawa austriackiego. Wierzytelności Spółki zostały uprzednio zarachowane przez Spółkę jako przychód należny w rozumieniu przepisów ustawy o CIT, a ponadto Wnioskodawca dokonał ich odpisania jako nieściągalne w swoich księgach rachunkowych.

W konsekwencji, w przypadku otrzymania przez Spółkę dokumentu „Aufhebung des Insolvenzverfahrens” wydanego przez austriacki sąd, który kończy postępowanie prowadzone w stosunku do C (odpowiadającego merytorycznie orzeczeniom, które w analogicznej sytuacji wydane zostałyby przez polski organ postępowania upadłościowego), w opinii Wnioskodawcy możliwe stanie się zaliczenie wartości Wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów w części, która nie uległa przedawnieniu na gruncie przepisów prawa cywilnego.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 2:

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a oraz art. 16 ust. 2 ustawy o CIT, możliwość zaliczenia spisanych Wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów (zarachowanych uprzednio jako przychód i nieprzedawnionych) zależna jest od kumulatywnego spełnienia dwóch warunków:

-     dokonania odpisu dla celów rachunkowych oraz

-     posiadania dokumentów potwierdzających nieściągalność wskazanych w art. 16 ust. 2 ustawy o CIT.

Przepisy ustawy o CIT nie precyzują jednak momentu, w którym należy zaliczyć nieściągalne wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów.

Ze wskazanych wyżej przepisów wynika, że podatnik ma prawo zakwalifikować nieściągalne wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów po uprzednim udokumentowaniu ich nieściągalności. Zdaniem Wnioskodawcy jedynie art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o CIT stanowiący, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako przedawnione, wyznacza czasową granicę zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności nieściągalnych, których nieściągalność została uprawdopodobniona. W opinii Spółki ze względu na brak w ustawie o CIT szczególnych regulacji w zakresie momentu rozpoznania kosztu wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, należy odnieść się do ogólnych przepisów dotyczących tej materii.

Zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia.

Zgodnie zaś z art. 15 ust. 4e ustawy o CIT, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie C podlega austriackiemu prawu upadłościowemu, to – zdaniem Wnioskodawcy – definitywna i obiektywna nieściągalność Wierzytelności powinna zostać rozpoznana oraz udokumentowana stosownie do instytucji i procedur tegoż prawa, a więc poprzez uzyskanie postanowienia sądu austriackiego o:

a)  oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, gdy majątek C nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarczy jedynie na zaspokojenie tych kosztów, lub

b)  umorzeniu postępowania upadłościowego, lub

c)  zakończeniu postępowania upadłościowego.

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy, wierzytelność odpisana jako nieściągalna może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów w dacie spełnienia dwóch warunków, tj.:

1.  wierzytelność powinna być odpisana jako nieściągalna (powinien być dokonany odpowiedni zapis księgowy w ewidencji rachunkowej) – w przypadku Wnioskodawcy warunek jest spełniony, gdyż jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego Wnioskodawca odpisał Wierzytelności jako nieściągalne,

2.  nieściągalność wierzytelności powinna być właściwie udokumentowana - warunek ten zostanie spełniony, gdyż po oddaleniu, umorzeniu bądź zakończeniu postępowania upadłościowego wobec C Wnioskodawca otrzyma stosowną dokumentację potwierdzającą tę okoliczność, która odpowiadać będzie merytorycznie orzeczeniu, które w analogicznej sytuacji wydałby polski sąd upadłościowy.

Gdy powyższe warunki zostaną spełnione w różnych latach podatkowych, zaliczenie wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów będzie możliwe w roku podatkowym, w którym spełniony zostanie późniejszy ze wskazanych powyżej warunków. W przypadku Wnioskodawcy oznaczać będzie to, że wartość Wierzytelności będzie mogła zostać rozpoznana jako koszty uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym Spółka otrzymana dokument wydany przez austriackie organy postępowania upadłościowego, tj. dokumentu „Aufhebung des Insolvenzverfahrens”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie należy zaznaczyć, że pytania przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa zapytań). Zatem inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniami, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów.

Podatnik, zaliczając dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów, winien więc wykazać jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz to, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub że wydatek ten jest związany z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym. W tym celu każdorazowo wymagana jest ocena istnienia związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodów lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.

Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów jeżeli pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.

W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

·      został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

·      jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

·      pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

·      poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

·      został właściwie udokumentowany,

·      nie może znajdować się w grupie wydatków, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w stosownych przepisach ustawy o CIT, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów.

Właściwa i zgodna z treścią ustawowej regulacji kwalifikacja kosztów uzyskania przychodów powinna więc brać pod uwagę:

·      przeznaczenie wydatku (jego celowość, zasadność dla funkcjonowania podmiotu, racjonalność i niezbędność) oraz

·      potencjalną możliwość (analizowaną w dacie poniesienia wydatku na podstawie obiektywnych przesłanek) przyczynienia się danego wydatku do osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Zatem do kosztów uzyskania przychodów podatnik ma prawo zaliczyć wszystkie koszty związane z przychodami (zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio), o ile zostały prawidłowo udokumentowane, za wyjątkiem kosztów ustawowo uznanych za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Należy przy tym zauważyć, że art. 16 ust. 1 ustawy o CIT zawiera nie tylko katalog wyłączeń niektórych wydatków z kosztów uzyskania przychodów, ale pewne jego punkty stanowią, niezależnie od art. 15 ust. 1 tej ustawy, pozytywną podstawę zaliczenia określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, po spełnieniu wymienionych tam warunków.

I tak, w myśl art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a ustawy o CIT:

Na podstawie art. 16 ust. 2 tej ustawy:

Rozpatrując kwestię zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów nieściągalnych wierzytelności należy mieć także na uwadze art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o CIT, zgodnie z którym:

Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania stwierdzić należy, że ustawodawca uzależnił możliwość zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów określonej wierzytelności od spełnienia konkretnych warunków.

Dla zaliczenia wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów konieczne jest więc spełnienie tych przesłanek jednocześnie. Nie będzie mogła być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów wierzytelność, która nie została uprzednio zaliczona do przychodów należnych, choćby została udokumentowana w sposób przewidziany w ustawie o CIT, jak i wierzytelność, która została uprzednio zakwalifikowana do przychodów należnych, ale której nieściągalność nie została udokumentowana we właściwy sposób. Spełniając kumulatywnie wszystkie warunki, wierzytelności odpisane jako nieściągalne stanowić mogą koszty uzyskania przychodów w takiej wysokości, w jakiej zostały uprzednio zarachowane jako przychody należne, podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Z opisu sprawy wynika, że Państwa austriacki dłużnik stał się niewypłacalny, co w konsekwencji doprowadziło do wszczęcia procedury upadłościowej zgodnie z austriacką ustawą o prawie upadłościowym (dalej: „Insolvenzordnung”). W Austrii podmiot zostanie rozwiązany po wszczęciu postępowania likwidacyjnego/upadłościowego, zgodnie z przepisami austriackiej ustawy o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością (GmbHG). Po wszczęciu postępowania upadłościowego podmiot zostaje rozwiązany na mocy sekcji 84 § 1 pkt 4 GmbHG, ale zachowuje osobowość prawną i wchodzi w fazę likwidacji. W ramach toczącego się postępowania upadłościowego, austriacki sąd upadłościowy zarządził zaprzestanie prowadzenia przez Państwa dłużnika dalszej działalności. Z tytułu Wierzytelności rozpoznawali Państwo w swoich księgach rachunkowych przychód należny na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o CIT. Dokonali Państwo również odpisu Wierzytelności jako nieściągalnych w swoich księgach rachunkowych. Zamierzają Państwo rozpoznać Wierzytelność jako koszt uzyskania przychodów na podstawie i po otrzymaniu dokumentu Aufhebung des Insolvenzverfahrens, wydanego przez austriacki sąd upadłościowy. Spółka będzie posiadała poświadczony odpis dokumentu w formie elektronicznej wraz z tłumaczeniem przysięgłym.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia prawa do uznania kwoty Wierzytelności odpisanych jako nieściągalne za koszt uzyskania przychodu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o CIT oraz momentu rozpoznania tego prawa.

Mając powyższe na względzie, wskazać należy, że skoro będą Państwo posiadać dokument Aufhebung des Insolvenzverfahrens wydany przez austriacki sąd upadłościowy (oraz jego odpis wraz z tłumaczeniem przysięgłym), to nieściągalność wierzytelności wobec zagranicznego kontrahenta może być udokumentowana przez Państwa również ten sposób. Fakt, że jest to sposób inny niż określony w art. 16 ust. 2 ustawy o CIT nie niweczy Państwa prawa do udokumentowania nieściągalności wierzytelności jeżeli obiektywnie nie mają Państwo możliwości uzyskania żadnego z dokumentów wskazanych w ww. przepisie. Okoliczność ta pozwalać będzie na stwierdzenie, że z innych, posiadanych przez Państwa dokumentów jednoznacznie wynikać będzie, iż dłużnik nie istnieje i nie ma środków pozwalających na uregulowanie jego zobowiązań.

Zatem dokument wydany przez austriacki sąd upadłościowy stanowić będzie podstawę do uznania wskazanej we wniosku wierzytelności za nieściągalną.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania 1 – należało uznać za prawidłowe.

Państwa wątpliwości budzi również kwestia ustalenia momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wartości nieściągalnych wierzytelności.

Odnosząc się do powyższej wątpliwości wskazać należy, że przepisy ustawy o CIT nie precyzują momentu, w którym należy zaliczyć nieściągalne wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów. Z wyżej przytoczonych regulacji wynika, że podatnik ma prawo (nie obowiązek) zakwalifikować je do kosztów uzyskania przychodów po spełnieniu prawem przepisanych warunków. Jedynie przepis art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy o CIT stanowiący, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako przedawnione, wyznacza czasową granicę zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana.

Niemniej jednak należy stosować w takim przypadku generalną zasadę „przypisywania” kosztów do określonego roku podatkowego.

Zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT:

W świetle art. 15 ust. 4e ustawy o CIT:

Podsumowując, nieściągalna wierzytelność zaliczana jest do kosztów uzyskania przychodów w dacie łącznego spełnienia dwóch warunków:

·      wierzytelność powinna być odpisana jako nieściągalna (powinien być dokonany odpowiedni zapis w ewidencji) oraz

·      nieściągalność wierzytelności powinna być udokumentowana.

Gdy warunki te zostaną spełnione w różnych latach podatkowych, zaliczenie wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów będzie możliwe w roku podatkowym, w którym spełniony zostanie drugi (tj. późniejszy) z warunków.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że odpisali Państwo przedmiotową Wierzytelność jako nieściągalną oraz że zamierzają Państwo rozpoznać Wierzytelność jako koszt uzyskania przychodów na podstawie i po otrzymaniu dokumentu Aufhebung des Insolvenzverfahrens, wydanego przez austriacki sąd upadłościowy (będą Państwo posiadać poświadczony odpis dokumentu w formie elektronicznej wraz z tłumaczeniem przysięgłym).

Wobec powyższego zgodzić się należy z Państwem, że będą Państwo mieli prawo rozpoznać Wierzytelności odpisane jako nieściągalne jako koszty uzyskania przychodów w momencie spełnienia warunków wynikających z treści art. 16 ust. 1 pkt 25 lit. a ustawy o CIT, czyli z chwilą otrzymania dokumentu, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 2 wydanego przez austriacki sąd upadłościowy, tj. dokumentu zatytułowanego „Aufhebung des Insolvenzverfahrens”.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania 2 – należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do przywołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Odnosząc się natomiast do przywołanego przez Państwa wyroku zaznaczyć należy, że orzeczenia sądowe są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.