Przejdź do treści

0111-KDIB1-2.4010.382.2026.1.EKB

Ulga na złe długi. Dłużnicy dokonują zwiększenia podstawy opodatkowania o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania, które nie zostało uregulowane. Należy zauważyć, że wierzyciel z tego mechanizmu może skorzystać, natomiast dłużnik jest do tego zobowiązany.

Sygnatura
0111-KDIB1-2.4010.382.2026.1.EKB
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidulanej w zakresie podatku dochodowego osób prawnych. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca (dalej również: „Spółka”) jest spółką kapitałową, posiadającą rezydencję podatkową w Polsce i podlegającą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Głównym przedmiotem działalności jest (…).

Zakład produkcyjny (…). W konsekwencji Wnioskodawca utracił możliwość realizacji dostaw, a sytuacja finansowa Spółki uległa znacznemu pogorszeniu.

Sąd Rejonowy (…) 2025 r. zarządził o wpisaniu do repertorium (…) wniosku dłużnika (Wnioskodawcy) o otwarcie postępowania układowego.

Ten sam sąd (…) 2025 r. obwieścił, że postanowił ogłosić upadłość dłużnika (Wnioskodawcy) oraz wyznaczyć syndyka, który od tego dnia przejął prowadzenie spraw Spółki.

Następnie, w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (…) 2026 r. obwieszczono postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego, zaś (…) 2026 r. oddalono zażalenie wierzyciela na to postanowienie. W konsekwencji, postępowanie upadłościowe uprawomocniło się z dniem (…) 2026 r., przy czym obwieszczenie w Krajowym Rejestrze Zadłużonych ukazało się w dniu (…) 2026 r., a na dzień (…) 2026 r. było już prawomocnie umorzone.

W 2024 i na początku 2025 roku Spółka nabywała towary i usługi w ramach transakcji handlowych. Część zobowiązań wynikających z faktur zakupowych nie została uregulowana. W odniesieniu do tych zobowiązań 90. dzień od dnia upływu terminu płatności przypadał w roku podatkowym 2025.

Na dzień 31 marca 2026 r., tj. ustawowy termin złożenia zeznania CIT-8 za rok podatkowy 2025 wynikający z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: „ustawa o pdop”), Spółka pozostawała w toku postępowania upadłościowego.

Syndyk, który prowadził sprawy Spółki w czasie trwania tego postępowania, nie wywiązał się z ustawowego obowiązku złożenia zeznania CIT-8 za rok podatkowy 2025.

Zeznanie CIT-8 za rok 2025 zostało złożone po ustawowym terminie, tj. w dniu 25 czerwca 2026 r.

W dniu (…) 2026 r. Zarząd Spółki podjął uchwałę o zwołaniu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników na dzień (…) 2026 r. w celu podjęcia uchwały w przedmiocie dalszego istnienia Spółki zgodnie z art. 233 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej: „k.s.h.”).

Na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników odbytym (…) 2026 r. podjęto Uchwałę (…), na mocy której wyznaczono termin kolejnego Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników na dzień (…) 2026 r. celem podjęcia ostatecznej uchwały w przedmiocie rozwiązania Spółki i otwarcia postępowania likwidacyjnego.

Na dzień złożenia zeznania CIT-8 oraz na dzień sporządzenia niniejszego wniosku Spółka nie posiada środków pieniężnych pozwalających na uregulowanie ewentualnego zobowiązania podatkowego i nie prowadzi bieżącej działalności operacyjnej.

Pytanie

1.    Czy w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca był zobowiązany do zmniejszenia straty oraz zwiększenia podstawy opodatkowania na podstawie art. 18f ust. 2 pkt 2 oraz ust. 4 w związku z ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych w zeznaniu CIT-8 za rok podatkowy 2025, jeżeli na ustawowy termin złożenia zeznania pozostawał w postępowaniu upadłościowym, natomiast postępowanie zostało umorzone przed faktycznym dniem złożenia zeznania?

2.    Czy w przypadku Spółki, wobec której bezpośrednio po prawomocnym umorzeniu postępowania upadłościowego wszczęto procedurę rozwiązania na podstawie art. 233 § 1 k.s.h. zmierzającą do otwarcia postępowania likwidacyjnego, zastosowanie obowiązku korekty wynikającego z art. 18f ust. 2 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy o pdop jest wyłączone z uwagi na cel regulacji, brak jakichkolwiek środków pieniężnych po stronie spółki oraz sprzeczność nałożenia tego obowiązku z zasadą proporcjonalności wywiedzioną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: „Konstytucja”)?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1.

Zdaniem Wnioskodawcy Spółka nie była zobowiązana do zmniejszenia straty ani odpowiednio do zwiększenia podstawy opodatkowania na podstawie art. 18f ust. 2 pkt 2 oraz ust. 4 w związku z ust. 1 pkt 2 ustawy o pdop.

1. Wykładnia językowa nie rozstrzyga skutków złożenia zeznania po terminie.

Art. 18f ust. 10 pkt 1 ustawy o pdop posługuje się zwrotem: „na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego”. Przepis nie zawiera jednak regulacji dotyczącej sytuacji, w której zeznanie zostało złożone po ustawowym terminie. Nie wynika z niego wprost, czy opóźnienie w wykonaniu obowiązku deklaracyjnego może prowadzić do powstania albo rozszerzenia obowiązku podatkowego. Powstaje zatem rzeczywista i nieusuwalna wyłącznie metodą językową wątpliwość interpretacyjna. Przepis nie rozstrzyga jednoznacznie sytuacji złożenia zeznania po terminie. Przepis nie definiuje skutków złożenia zeznania po terminie ustawowym ani nie rozstrzyga, czy w takim przypadku „dzień złożenia zeznania” ma charakter wyłącznie faktyczny, czy też powinien być odnoszony do ustawowego momentu realizacji obowiązku podatkowego. W konsekwencji zwrot ten wymaga doprecyzowania w drodze wykładni systemowej i funkcjonalnej, ponieważ literalna interpretacja nie uwzględnia sytuacji normatywnie nietypowej, jaką jest spóźnione wykonanie obowiązku deklaracyjnego.

Wnioskodawca nie postuluje zastąpienia ustawowego zwrotu „dzień złożenia zeznania” inną datą w sensie normatywnym, lecz wskazuje, że w sytuacji braku regulacji skutków spóźnionego złożenia zeznania, konieczne jest ustalenie, czy norma art. 18f ust. 10 pkt 1 ustawy o pdop obejmuje również stan, w którym obowiązek deklaracyjny został wykonany po terminie ustawowym.

2. Dopuszczalność wykładni systemowej i celowościowej.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga zastosowania pełnego procesu wykładni prawa. Pierwszeństwo wykładni językowej nie oznacza jej wyłączności. Jeżeli wykładnia literalna nie daje odpowiedzi jednoznacznej albo prowadzi do rezultatów sprzecznych z funkcją regulacji lub zasadami systemu prawa, dopuszczalne jest zastosowanie wykładni systemowej i celowościowej.

W analizowanym stanie faktycznym wykładnia wyłącznie literalna prowadziłaby do rezultatu, w którym identyczna sytuacja gospodarcza skutkowałaby odmiennym obowiązkiem podatkowym wyłącznie z uwagi na dzień faktycznego złożenia deklaracji.

W tym zakresie ugruntowane jest również stanowisko orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym wykładnia językowa, choć ma charakter podstawowy, nie jest wyłącznym ani absolutnym narzędziem interpretacji przepisów prawa podatkowego.

W szczególności:

·  w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2000 r., sygn. NSA FPS 14/99 wskazano, że wykładnia językowa ma pierwszeństwo, jednak nie może prowadzić do rezultatów sprzecznych z celem regulacji oraz systemem prawa;

·  w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2011 r., sygn. NSA II FPS 2/10 podkreślono, że dopuszczalne jest odwołanie się do wykładni systemowej i funkcjonalnej w sytuacji, gdy wykładnia literalna prowadzi do rezultatów nieracjonalnych lub sprzecznych z założeniami systemu prawa.

Powyższe orzecznictwo potwierdza, że proces wykładni prawa podatkowego powinien mieć charakter kompleksowy i obejmować nie tylko wykładnię językową, lecz również systemową i celowościową, w szczególności w sytuacji występowania niejednoznaczności normy prawnej lub jej wieloznacznych rezultatów interpretacyjnych.

3. Wykładnia celowościowa i historyczna art. 18f ustawy o pdop.

Odrębnie należy podkreślić, że zastosowanie art. 18f ustawy o pdop wobec spółki zmierzającej ku rozwiązaniu i likwidacji jest sprzeczne z celem tej regulacji.

Nałożenie obowiązku korekty na podmiot, który nie posiada środków pieniężnych i który wszczął procedurę rozwiązania, nie realizuje żadnego celu fiskalnego — wygenerowane zobowiązanie podatkowe z obiektywnych przyczyn nie zostanie uregulowane i stanie się jedynie kolejną wierzytelnością Skarbu Państwa w postępowaniu likwidacyjnym, uszczuplając masę likwidacyjną kosztem pozostałych wierzycieli. Ratio legis art. 18f ustawy o pdop — jakim jest przeciwdziałanie zatorom płatniczym oraz zapewnienie neutralności podatkowej stron czynnych transakcji handlowych — w żadnym stopniu nie jest realizowane przez nałożenie obowiązku korekty na spółkę w likwidacji pozbawioną środków.

Art. 18f ustawy o pdop, stanowi element systemu przeciwdziałania zatorom płatniczym. Celem regulacji nie jest premiowanie podatników opóźniających wykonanie obowiązków deklaracyjnych, lecz zapewnienie neutralności podatkowej stron transakcji. Mechanizm nie został ustanowiony jako instrument umożliwiający zmianę skutków podatkowych poprzez wybór daty złożenia deklaracji.

Analiza materiałów legislacyjnych dotyczących wprowadzenia art. 18f ustawy o pdop, w szczególności uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (Sejm RP VIII kadencji, druk nr 3475 z 20 maja 2019 r.), prowadzi do wniosku, że zasadniczym celem ustawodawcy było ograniczenie zjawiska zatorów płatniczych w obrocie gospodarczym oraz wzmocnienie ochrony płynności finansowej przedsiębiorców. W uzasadnieniu projektu wskazywano również na potrzebę zapewnienia symetryczności podatkowej pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem poprzez wprowadzenie mechanizmu korekty podatkowej po obu stronach transakcji handlowej. Mechanizm ten miał mieć charakter funkcjonalny i pozostawać ściśle powiązany z rzeczywistym brakiem uregulowania zobowiązania, a nie z formalnymi aspektami technicznego rozliczenia podatkowego. W konsekwencji wykładnia art. 18f ustawy o pdop powinna uwzględniać jego cel w postaci przeciwdziałania zatorom płatniczym oraz zapewnienia neutralności podatkowej stron transakcji, co potwierdza, że mechanizm ten ma charakter stricte funkcjonalny, ukierunkowany na realną sytuację ekonomiczną stron transakcji, a jego nadrzędnym celem jest eliminowanie zatorów płatniczych, a nie tworzenie dodatkowych barier formalnych dla podatników.

4. Brak podstaw do uzależniania skutków materialnoprawnych od opóźnienia deklaracyjnego.

Art. 27 ust. 1 ustawy o pdop określa termin wykonania obowiązku deklaracyjnego. Brak jest jednak przepisu przewidującego, że przekroczenie tego terminu powoduje zmianę materialnoprawnych skutków art. 18f ustawy o pdop. Przyjęcie przeciwnego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której zakres obowiązków podatkowych zależałby nie od stanu faktycznego i roku podatkowego, lecz od zachowania proceduralnego podatnika.

Zgodnie z art. 364 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, upadły odzyskuje prawo zarządzania swoim majątkiem i rozporządzania jego składnikami dopiero z dniem uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego. Postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego wydane zostało w dniu (…) 2026 r., natomiast uprawomocniło się dopiero w dniu (…) 2026 r. Obwieszczenie w Krajowym Rejestrze Zadłużonych ukazało się w dniu (…) 2026 r. Zatem na dzień złożenia zeznania CIT-8, tj. (…) 2026 r., przedmiotowe postanowienie było już prawomocne, jednak przez cały okres od ustawowego terminu złożenia zeznania (31 marca 2026 r.) do dnia uprawomocnienia się postanowienia ((…) 2026 r.) pełne uprawnienia do zarządzania majątkiem Spółki oraz wykonywania jej obowiązków publicznoprawnych – w tym obowiązku złożenia zeznania CIT-8 — zachował syndyk (…). Spółka nie miała zatem żadnej prawnej możliwości samodzielnego złożenia zeznania w terminie ustawowym.

Dodatkowo należy wskazać, że od dnia ogłoszenia upadłości ((…) 2025 r.) Wnioskodawca utracił prawo zarządu swoim majątkiem, a wszelkie obowiązki o charakterze publicznoprawnym, w tym terminowe złożenie zeznania podatkowego CIT-8, przeszły z mocy prawa na syndyka. Podatnik (Spółka) nie miał żadnych instrumentów prawnych ani faktycznych, aby wymusić na syndyku złożenie deklaracji w ustawowym terminie, tj. do 31 marca 2026 r. Obciążanie Wnioskodawcy negatywnymi konsekwencjami materialnoprawnymi w postaci utraty zwolnienia z obowiązku korekty z art. 18f ustawy o pdop, wynikającymi wyłącznie z opóźnienia podmiotu trzeciego (syndyka działającego jako organ postępowania), narusza elementarne poczucie sprawiedliwości podatkowej oraz zasadę proporcjonalności wywiedzioną z art. 2 Konstytucji. Wykładnia uzależniająca zakres obowiązków podatkowych od zachowania syndyka prowadzi do obciążenia podatnika skutkami działań podmiotu, nad którym nie miał żadnej kontroli.

5. Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika.

Zgodnie z art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: „o.p.”): „Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika”.

W sprawie istnieją dwa konkurencyjne sposoby interpretacji:

·  odwołanie do rzeczywistej daty złożenia zeznania,

·  odwołanie do ustawowego terminu wykonania obowiązku.

Jeżeli po zastosowaniu wykładni językowej, systemowej i celowościowej pozostają co najmniej dwa racjonalne rezultaty interpretacyjne, organ powinien przyjąć rozwiązanie korzystniejsze dla podatnika.

Wątpliwość dotyczy wyłącznie treści normy prawnej i sposobu rozumienia zwrotu ustawowego „na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego” w sytuacji, gdy zeznanie zostało złożone po ustawowym terminie.

Sprawa dotyczy zatem wykładni prawa podatkowego, a nie ustalania faktów, co uzasadnia odwołanie się do reguł wykładni systemowej i celowościowej oraz – w przypadku utrzymania się wątpliwości – do art. 2a o.p. Należy również podkreślić, że problem nie dotyczy znaczenia słów lecz zakresu zastosowania normy w sytuacji, której ustawodawca w ogóle nie przewidział (zeznanie złożone po ustawowym terminie).

6. Argument konstytucyjny.

Art. 2 Konstytucji ustanawia zasadę demokratycznego państwa prawnego, z której wynika zasada zaufania obywatela do państwa i pewności prawa.

Podatnik powinien móc ocenić skutki podatkowe według stanu istniejącego na ustawowy termin wykonania obowiązku.

Art. 32 Konstytucji zakazuje nieuzasadnionego różnicowania podmiotów znajdujących się w porównywalnej sytuacji.

Art. 84 i art. 217 Konstytucji wymagają, aby obowiązki podatkowe wynikały z ustawy.

Skoro ustawa nie przewiduje wprost odmiennego skutku wynikającego ze złożenia zeznania po terminie, nie należy takiego skutku konstruować wyłącznie w drodze wykładni rozszerzającej.

7. Argument systemowy.

Przyjęcie, że decydująca jest wyłącznie rzeczywista data złożenia zeznania, prowadziłoby do systemowo niepożądanego rezultatu.

Wierzyciel, który na ustawowy termin złożenia CIT nie mógłby zastosować mechanizmu z art. 18f ustawy o pdop z uwagi na pozostawanie dłużnika w postępowaniu upadłościowym, mógłby świadomie opóźnić złożenie zeznania i oczekiwać na zakończenie postępowania wyłącznie dla uzyskania prawa do korekty.

Analogicznie dłużnik mógłby wpływać na zakres własnych obowiązków podatkowych przez wybór daty złożenia deklaracji.

Taki rezultat pozostawałby sprzeczny z celem regulacji i zasadą racjonalności ustawodawcy.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że nie był zobowiązany do zmniejszenia straty oraz zwiększenia podstawy opodatkowania na podstawie art. 18f ustawy o pdop w zeznaniu CIT-8 za rok podatkowy 2025.

Ad. 2.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku Spółki, wobec której bezpośrednio po prawomocnym umorzeniu postępowania upadłościowego wszczęto procedurę rozwiązania na podstawie art. 233 § 1 k.s.h. zmierzającą bezpośrednio do otwarcia postępowania likwidacyjnego, zastosowanie obowiązku korekty (zmniejszenia straty/zwiększenia podstawy opodatkowania) wynikającego z art. 18f ust. 2 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy o pdop jest wyłączone.

Za taką interpretacją przemawia wykładnia celowościowa, funkcjonalna oraz systemowa, a także konieczność respektowania konstytucyjnej zasady proporcjonalności i państwa prawa (art. 2 Konstytucji).

W przypadku podmiotu, który definitywnie zaprzestał prowadzenia działalności operacyjnej, nie posiada środków pieniężnych i na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników realizuje procedurę zmierzającą bezpośrednio do rozwiązania spółki i otwarcia likwidacji (art. 233 § 1 k.s.h.), mechanizm ten całkowicie traci swój cel motywacyjny i dyscyplinujący. Spółka nie jest w stanie zareagować na „bodziec podatkowy” i uregulować długu, gdyż obiektywnie nie posiada ku temu zasobów.

Stosowanie art. 18f ustawy o pdop, wobec podmiotu w stanie faktycznego i prawnego schyłku działalności staje się regulacją pustą i bezprzedmiotową z punktu widzenia zwalczania zatorów płatniczych w obrocie gospodarczym.

Sztuczne generowanie zobowiązania podatkowego u podmiotu zmierzającego do likwidacji i pozbawionego majątku nie realizuje żadnego realnego celu fiskalnego dla Skarbu Państwa. Ewentualne zobowiązanie podatkowe z obiektywnych przyczyn i tak nie zostanie uregulowane. Co istotne, w procesie likwidacji spółki doprowadzi to jedynie do powstania kolejnej wierzytelności publicznoprawnej, która uszczupli i tak skrajnie ograniczoną lub nieistniejącą masę likwidacyjną.

Z wywiedzionej z art. 2 Konstytucji zasady demokratycznego państwa prawnego wynika zakaz ustanawiania przez ustawodawcę (oraz stosowania przez organy podatkowe) obowiązków o charakterze opresyjnym, których realizacja jest obiektywnie niemożliwa lub których skutki są całkowicie niewspółmierne do zamierzonego celu (zasada proporcjonalności i adekwatności). Wymóg dokonania korekty i potencjalnego zapłacenia podatku od nieuregulowanych zobowiązań przez spółkę, która utraciła (…) w wyniku niezależnych od siebie okoliczności (…), przeszła przez procedurę upadłościową, nie wygenerowała środków w toku tego postępowania i została doprowadzona do etapu likwidacji z mocy art. 233 § 1 k.s.h., stanowi rażące naruszenie zasady proporcjonalności. Prawo podatkowe nie może nakładać obowiązków materialnoprawnych w oderwaniu od obiektywnych, prawnych i faktycznych możliwości ich wykonania przez podatnika, zwłaszcza gdy niewypłacalność i konieczność likwidacji zostały potwierdzone wcześniejszymi orzeczeniami sądu upadłościowego.

Mając na uwadze, że Spółka nie prowadzi działalności operacyjnej, nie posiada środków finansowych, a intencją wspólników wyrażoną w uchwałach jest jej definitywne rozwiązanie i likwidacja w trybie art. 233 § 1 k.s.h., nałożenie na Wnioskodawcę obowiązku zwiększenia podstawy opodatkowania/zmniejszenia straty na podstawie art. 18f ustawy o pdop stałoby w sprzeczności z funkcją tego przepisu, zasadą racjonalności systemu prawa oraz konstytucyjną zasadą proporcjonalności.

W konsekwencji, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że w opisanym stanie faktycznym zastosowanie obowiązku korekty u dłużnika jest wyłączone.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie należy zaznaczyć, że pytania przedstawione przez Państwa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznaczają zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Państwa zapytań). Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniem, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.

Od 1 stycznia 2020 r. art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1649) do ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz.U. z 2026 r., poz. 554 ze zm. dalej „ustawy o CIT”) wprowadzono przepisy szczególne mające na celu rozpoznawanie skutków w podatku dochodowym tzw. „złych długów”, tj. art. 18f.

Stosownie do regulacji art. 18f ust. 1 ustawy o CIT:

Podstawa opodatkowania ustalona zgodnie z art. 18 lub art. 24d ust. 3 oraz po uprzednim odliczeniu kwot określonych w art. 18d, art. 18db, art. 18ea-18eg i art. 38eb:

1) może być zmniejszona o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, która nie została uregulowana lub zbyta, przy czym zmniejszenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie;

2) podlega zwiększeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, które nie zostało uregulowane, przy czym zwiększenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.

Stosownie natomiast do art. 18f ust. 2 ustawy o CIT:

Jeżeli podatnik poniósł stratę ze źródła, z którym związana jest transakcja handlowa w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, kwota straty:

1) może być zwiększona o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego, w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, która nie została uregulowana lub zbyta, przy czym zwiększenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie;

2) podlega zmniejszeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom, które nie zostało uregulowane, przy czym zmniejszenia dokonuje się w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.

Zgodnie z art. 18f ust. 5 ustawy o CIT:

Zmniejszenia na podstawie ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 dokonuje się, jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta.

W świetle art. 18f ust. 6 ustawy o CIT:

Zwiększenia na podstawie ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 dokonuje się, jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego zobowiązanie nie zostało uregulowane.

Należy również zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 18f ust. 9 ustawa o CIT:

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się wyłącznie do wierzytelności lub zobowiązań, odpowiednio o zapłatę lub do zapłaty, świadczeń pieniężnych, wynikających z transakcji handlowych, jeżeli z tytułu tych transakcji przynajmniej u jednej ze stron określa się przychody lub koszty uzyskania przychodów, bez względu na termin ich ujęcia w tych przychodach lub kosztach uzyskania przychodów.

W myśl natomiast art. 18f ust. 10 ustawy o CIT:

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się w przypadku, gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;

2) od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę (rachunek), jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę - gdy nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności;

3) transakcja handlowa zawarta jest w ramach działalności wierzyciela oraz działalności dłużnika, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do postanowień art. 18f ust. 11 ustawy o CIT:

Okres 90 dni, o którym mowa w ust. 1 i 2, liczy się począwszy od pierwszego dnia następującego po określonym na fakturze (rachunku) lub w umowie upływie terminu do uregulowania zobowiązania.

Zgodnie z art. 18f ust. 17 ustawy o CIT:

Przepisy ust. 1-16 stosuje się odpowiednio w przypadku uregulowania lub zbycia części wierzytelności.

Wobec powyższego ulga na złe długi to możliwość dokonania korekty podatku przez wierzyciela w razie nieuregulowania płatności, a jednocześnie obowiązek analogicznej korekty po stronie dłużnika. W przypadku podatku dochodowego ulga na złe długi oznacza zatem zmniejszenie oraz odpowiednio zwiększenie podstawy opodatkowania o fakturę, która nie została opłacona po upływie 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze lub w umowie. Wierzyciele mają możliwość zmniejszenia podstawy opodatkowania o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności, która nie została uregulowana lub zbyta. Dłużnicy natomiast dokonują zwiększenia podstawy opodatkowania o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania, które nie zostało uregulowane. Przy czym należy zauważyć, że wierzyciel z tego mechanizmu może skorzystać, natomiast dłużnik jest do tego zobowiązany.

Z opisu sprawy wynika, że w (…) 2025 roku Wnioskodawca utracił (…), a sytuacja finansowa Spółki uległa znacznemu pogorszeniu. Sąd Rejonowy (…) 2025 r. obwieścił upadłość Wnioskodawcy oraz wyznaczył syndyka, który od tego dnia przejął prowadzenie spraw Spółki. Następnie, w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (…) 2026 r. obwieszczono postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego, zaś (…) 2026 r. oddalono zażalenie wierzyciela na to postanowienie. W konsekwencji, postępowanie upadłościowe uprawomocniło się z dniem (…) 2026 r., przy czym obwieszczenie w Krajowym Rejestrze Zadłużonych ukazało się w dniu (…) 2026 r., a na dzień (…) 2026 r. było już prawomocnie umorzone.

W 2024 i na początku 2025 roku Spółka nabywała towary i usługi w ramach transakcji handlowych. Część zobowiązań wynikających z faktur zakupowych nie została uregulowana. W odniesieniu do tych zobowiązań 90. dzień od dnia upływu terminu płatności przypadał w roku podatkowym 2025.

Syndyk, który prowadził sprawy Spółki w czasie trwania tego postępowania, nie wywiązał się z ustawowego obowiązku złożenia zeznania CIT-8 za rok podatkowy 2025. Zeznanie CIT-8 za rok 2025 zostało złożone po ustawowym terminie, tj. w dniu (…) 2026 r. Na dzień złożenia zeznania CIT-8 oraz na dzień sporządzenia wniosku Spółka nie posiada środków pieniężnych pozwalających na uregulowanie ewentualnego zobowiązania podatkowego i nie prowadzi bieżącej działalności operacyjnej.

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii ustalenia, czy w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca był zobowiązany do zmniejszenia straty oraz zwiększenia podstawy opodatkowania na podstawie art. 18f ust. 2 pkt 2 oraz ust. 4 w związku z ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT w zeznaniu CIT-8 za rok podatkowy 2025, jeżeli na ustawowy termin złożenia zeznania pozostawał w postępowaniu upadłościowym, natomiast postępowanie zostało umorzone przed faktycznym dniem złożenia zeznania.

Z art. 18f ust. 10 ustawy CIT wynika, że ulga na złe długi w podatku dochodowym jest możliwa po stronie wierzyciela i obowiązkowa po stronie dłużnika, gdy:

·  dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;

·  nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wystawiono fakturę;

·  transakcja została zawarta w ramach działalności wierzyciela i dłużnika, z których dochody są opodatkowane podatkiem dochodowym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Z opisu sprawy wynika, że zeznanie podatkowe CIT-8 złożone zostało (…) 2026 r., tak więc ostatnim dniem miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania jest dzień (…) 2026 r. Ponadto z informacji przedstawionych przez Państwa wynika, że postępowanie upadłościowe na dzień (…) 2026 r. było już prawomocnie umorzone.

Zatem nie można się z Państwem zgodzić, że Spółka nie była zobowiązana do zmniejszenia straty ani odpowiednio do zwiększenia podstawy opodatkowania na podstawie art. 18f ust. 2 pkt 2 oraz ust. 4 w związku z ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.

Dłużnicy dokonują zwiększenia podstawy opodatkowania o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania, które nie zostało uregulowane. Należy zauważyć, że wierzyciel z tego mechanizmu może skorzystać, natomiast dłużnik jest do tego zobowiązany.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za nieprawidłowe.

Kolejna Państwa wątpliwość dotyczy kwestii ustalenia, czy w przypadku Spółki, wobec której bezpośrednio po prawomocnym umorzeniu postępowania upadłościowego wszczęto procedurę rozwiązania na podstawie art. 233 § 1 Kodeksu spółek handlowych, zmierzającą do otwarcia postępowania likwidacyjnego, zastosowanie obowiązku korekty wynikającego z art. 18f ust. 2 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy o CIT, jest wyłączone z uwagi na cel regulacji, brak jakichkolwiek środków pieniężnych po stronie Spółki oraz sprzeczność nałożenia tego obowiązku z zasadą proporcjonalności wywiedzioną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak wynika z przedstawionego we wniosku opisu sprawy, postanowienie o umorzeniu postępowania upadłościowego było (…) 2026 r. prawomocne. W konsekwencji w tym dniu Spółka nie pozostawała już w trakcie postępowania upadłościowego.

Jednocześnie podjęcie przez Zarząd Spółki uchwały o zwołaniu Nadzwyczajnego Zgromadzeniu Wspólników w celu podjęcia decyzji dotyczącej dalszego istnienia Spółki nie jest równoznaczne z otwarciem jej likwidacji. Czynności podejmowane na podstawie art. 233 § 1 k.s.h. służą dopiero przedstawieniu wspólnikom kwestii dalszego istnienia spółki. Nie powodują same w sobie jej rozwiązania ani otwarcia likwidacji.

Stosownie do art. 274 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: „k.s.h.”):

Otwarcie likwidacji następuje z dniem uprawomocnienia się orzeczenia o rozwiązaniu spółki przez sąd, powzięcia przez wspólników uchwały o rozwiązaniu spółki lub zaistnienia innej przyczyny jej rozwiązania.

Skoro na (…) 2026 r. uchwała o rozwiązaniu Spółki nie została podjęta, Spółka nie pozostawała w tym dniu w trakcie likwidacji.

Brak środków pieniężnych, zaprzestanie prowadzenia bieżącej działalności operacyjnej oraz podejmowanie czynności zmierzających do przyszłego rozwiązania Spółki nie zostały wymienione w art. 18f ustawy o CIT, jako przesłanki wyłączające obowiązek zmniejszenia straty albo zwiększenia podstawy podatkowania. Okoliczności te nie mogą być utożsamiane z pozostawaniem w trakcie postępowania upadłościowego.

Ustawodawca precyzyjnie określił zarówno przesłanki zastosowania mechanizmu przewidzianego w art. 18f ustawy o CIT, jak i przypadki, w których mechanizm ten nie znajduje zastosowania. Nie jest zatem dopuszczalne rozszerzenie ustawowego wyłączenia na przypadki niewymienione w tym przepisie, nawet jeżeli sytuacja ekonomiczna podatnika jest trudna, a podjęte czynności zmierzają do otwarcia likwidacji.

Odnosząc się natomiast do argumentacji Spółki opartej na zasadzie proporcjonalności wywodzonej z art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), należy wskazać, że postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym. Jego przedmiotem jest udzielenie zainteresowanemu informacji o zakresu i zastosowania przepisów prawa podatkowego w przedstawionym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym oraz w granicach zadanego pytania.

Kierując się powyższymi rozważaniami należy stwierdzić, że organ w toku postępowania interpretacyjnego nie jest uprawniony do dokonywania kontroli zgodności regulacji ustaw podatkowych z postanowieniami Konstytucji. Zauważyć w tym miejscu należy, że w toku postępowania interpretacyjnego organ jest związany treścią art. 120 Ordynacji Podatkowej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.), zgodnie z którym:

Organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

Wyrażona w powołanym przepisie zasada legalizmu stanowi właściwie powtórzenie regulacji zawartej w art. 7 Konstytucji, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

W odniesieniu do podnoszonych przez Spółkę poglądów o możliwej niezgodności art. 18f ustawy o CIT z Konstytucją należy stwierdzić, że na skutek tych wątpliwości nie może zostać wydana interpretacja indywidualna, w której organ podatkowy stwierdziłby niezgodność uregulowań prawa krajowego z postanowieniami Konstytucji. Powołana wcześniej zasada legalizmu domaga się uchwalonego i będącego w obrocie prawa.

W ocenie organu rozpoznającego niniejszą sprawę, biorąc pod uwagę szczególny charakter indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego, które nie są rozstrzygnięciami władczymi kształtującymi prawa i obowiązki ich adresatów, ani też aktami stosowania prawa ze względu na brak możliwości ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, należy przyjąć, że podczas ich wydawania organ nie jest kompetentny do dokonywania oceny zgodności regulacji krajowego prawa podatkowego z postanowieniami Konstytucji. Postępowanie w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej nie może stanowić substytutu obarczonych daleko idącymi wymogami postępowania, którego celem jest dokonanie kontroli hierarchicznej zgodności uregulowań aktów niższego rzędu z postanowieniami aktów wyższego rzędu.

Zgodnie z art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej:

Ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach prawa podatkowego - rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.

Poza zakresem definicji przepisów prawa podatkowego pozostają przy tym postanowienia Konstytucji. Powyższa okoliczność, w ocenie organu nie jest przypadkowa, a świadczy ona o tym, że zamiarem ustawodawcy decydującego się na wprowadzenie do polskiego systemu prawnego instytucji interpretacji podatkowych było umożliwienie podatnikom uzyskania urzędowej informacji co do sposobu wykładni wyłącznie prawa podatkowego w znaczeniu przypisywanym temu pojęciu przez ustawodawcę. Instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie została stworzona jako środek prawny służący do podważania postanowień obowiązujących ustaw podatkowych, zastępując w tym zakresie przewidziane do tego środki. Przyjęcie przeciwnego poglądu doprowadziłoby bowiem do sytuacji, w której to podmiot występujący z wnioskiem o wydanie interpretacji przedstawiający we wniosku hipotetyczny opis zdarzenia przyszłego mógłby uzyskać urzędowe stwierdzenie niezgodności regulacji ustawy podatkowej z aktami hierarchicznie wyższego rzędu w toku trwającej maksymalnie 3 miesiące procedury interpretacyjnej. Organ, wydając indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego nie jest kompetentny do badania zgodności uregulowań zawartych w obowiązujących ustawach podatkowych z postanowieniami Konstytucji.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za nieprawidłowe, a argumentacja stanowisko to uzasadniająca (z odwołaniem się do konstytucyjnych zasad) nie może być uwzględniona w toku postępowania interpretacyjnego, prowadziłaby bowiem do oceny zgodności z Konstytucją omawianego przepisu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Państwa sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i muszą się Państwo zastosować do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·  w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·  w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.