Przejdź do treści

0114-KDWP.4011.440.2026.1.AS

Skutki podatkowe otrzymywania świadczenia z Pracowniczego Programu Emerytalnego z Niemiec.

Sygnatura
0114-KDWP.4011.440.2026.1.AS
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna – stanowisko jest prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest obywatelem Polski, polskim rezydentem podatkowym. Wnioskodawca od (…) września 1996 roku rozpoczął pracę dla niemieckiej spółki z sektora prywatnego.

W 1997 roku ówczesny pracodawca niemiecki objął Wnioskodawcę ubezpieczeniem emerytalno- rentowym. W latach od (…) 04.1997 r. do (…) 09.2015 r. Wnioskodawca był uczestnikiem pracowniczego programu emerytalnego w Niemczech. W tych latach był zatrudniony w sektorze prywatnym. Zakładowy program emerytalny (…) składał się z dwóch filarów: ubezpieczenia bezpośredniego (…) w (…) oraz z bezpośredniego zobowiązania pracodawcy (…), których wypłata powiązana jest z osiągnięciem wieku emerytalnego w Niemczech. W latach będących przedmiotem wniosku Wnioskodawca posiadał stałe miejsce zamieszkania w Polsce. Przystąpienie do pracowniczego programu emerytalnego było dobrowolne, a składki na fundusz finansował niemiecki pracodawca.

Opisany powyżej niemiecki pracowniczy program emerytalny został utworzony w oparciu o przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych obowiązujące w Niemczech (na podstawie niemieckiej ustawy o zakładowym zaopatrzeniu emerytalnym Betriebsrentengesetz (BetrAVG) objętych § 40b niemieckiej ustawy o podatku dochodowym Einkommensteuergesetz, EstG).

Umowa o pracę została rozwiązana (…) 09.2015 r. Po rozwiązaniu umowy nie doszło do wypłaty środków z zakładowego programu emerytalnego, ponieważ wypłata ww. świadczenia powiązana jest z osiągnięciem wieku emerytalnego obowiązującego w Niemczech tj. w przypadku Wnioskodawcy 65 lat.

Po rozwiązaniu umowy o pracę, tzn. od (…) 09.2015 r., Wnioskodawca zachował prawo do wypłaty świadczenia - ale dopiero od dnia osiągnięcia przez Wnioskodawcę wieku emerytalnego obowiązującego w Niemczech tj. 65 lat.

W dniu (…) 12.2025 r. firma ubezpieczeniowa w Niemczech dokonała jednorazowej wypłaty części kapitałowej ubezpieczenia w związku z dożyciem wieku emerytalnego (realizacja polisy ubezpieczenia bezpośredniego z (…)). Niemiecki podmiot, który opłacał składki za Wnioskodawcę oczekuje od Wnioskodawcy odpowiednich danych i certyfikatu rezydencji, aby dokonać jednorazowego przelewu pozostałej części środków należnych Wnioskodawcy z ubezpieczenia emerytalnego (jako Direktzusage bezpośrednie zobowiązanie pracodawcy).

Świadczenie pieniężne, które zostało i które dopiero ma zostać wypłacone, jest świadczeniem emerytalno-rentowym z zakładowego programu emerytalnego, którego składkę płacił ówczesny niemiecki pracodawca, działającego w oparciu o przepisy obowiązujące w Niemczech, dotyczące pracowniczych programów emerytalnych, (na podstawie niemieckiej ustawy o zakładowym zaopatrzeniu emerytalnym Betriebsrentengesetz (BetrAVG) objętych § 40b niemieckiej ustawy o podatku dochodowym Einkommensteuergesetz, EstG).

Uprawnienie do otrzymania środków pieniężnych związane jest z osiągnięciem przez Wnioskodawcę wieku emerytalnego obowiązującego w Niemczech. Wypłata środków ma na celu zabezpieczenie dodatkowego źródła utrzymania po przejściu na emeryturę.

Wypłata środków, o których mowa we wniosku następuje w dwóch odrębnych transzach wynikających ze struktury jednego i tego samego pracowniczego programu emerytalnego, podzielona na wypłatę części kapitałowej (zaistniały stan faktyczny) i pozostałej części (zdarzenie przyszłe).

Pytania

  1. Czy jednorazowa wypłata części kapitałowej środków z zakładowego pracowniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego w związku z dożyciem wieku emerytalnego (realizacja polisy ubezpieczenia bezpośredniego) jest objęta podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
  2. Czy jednorazowa wypłata pozostałych środków z zakładowego pracowniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego (jako Direktzusage bezpośrednie zobowiązanie pracodawcy) objęta będzie podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy w Polsce - z tytułu ww. świadczenia emerytalno-rentowego, które Wnioskodawca otrzymał jako wypłata części kapitałowej środków z zakładowego pracowniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego w związku z dożyciem wieku emerytalnego jako realizacja polisy ubezpieczenia bezpośredniego (zaistniały stan faktyczny) oraz otrzyma jako wypłata pozostałych środków z zakładowego pracowniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego jako Direktzusage bezpośrednie zobowiązanie pracodawcy (zdarzenie przyszłe) z pracowniczego programu emerytalnego z Niemiec - nie będzie ciążył na Wnioskodawcy obowiązek wykazania tego dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym składanym do urzędu skarbowego i zapłaty z tego tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PIT") osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Jak stanowi art. 4a ustawy o PIT przepisy art. 3 ust. 1, stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Ustawodawca przesądził zatem, że zgodnie z zasadą nieograniczonego obowiązku podatkowego osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Stąd też do tej kategorii osób mają zastosowanie ogólne reguły podatkowe korygowane wyłącznie treścią umów międzynarodowych w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu.

W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisana w Berlinie dnia 14 maja 2003 r.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ww. Umowy, Emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie.

Natomiast w myśl art. 18 ust. 2 ww. Umowy bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie.

Jak stanowi art. 22 ust. 1 ww. Umowy Dochody osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, bez względu na to, gdzie są osiągane, a które nie są objęte postanowieniami poprzednich artykułów niniejszej umowy, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie.

Oceniając czy świadczenie emerytalno-rentowe z pracowniczego programu emerytalnego z Niemiec, będzie podlegało opodatkowaniu stosownie do art. 18 ust. 1 ww. Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, należy odnieść się do wskazówek zawartych w Komentarzu do Modelowej Konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku OECD. Zawierane przez Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania są bowiem wzorowane na Modelowej Konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku OECD, zatem interpretacja ich postanowień powinna uwzględniać ustalenia przyjęte na szczeblu OECD, znajdujące wyraz w wypracowanym przez państwa członkowskie tej organizacji, w tym również Polskę, Komentarzu do Modelowej Konwencji (MK).

Ww. Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku nie definiuje co należy rozumieć przez określenie "emerytury i podobne świadczenia". Zgodnie z Komentarzem do art. 18 Konwencji Modelowej OECD rodzaje wypłat objętych tym artykułem obejmują nie tylko emerytury wypłacane bezpośrednio byłym pracownikom najemnym, lecz również innym beneficjentom (...) oraz inne podobne świadczenia, np. renty starcze z tytułu dawnego zatrudnienia. Różne wypłaty mogą być dokonywane na rzecz pracownika po ustaniu jego zatrudnienia. Kwestię, czy takie wypłaty są objęte art. 18 można ocenić w zależności od ich istoty, z uwzględnieniem faktów i okoliczności, w których są dokonywane.

0 ile określenie „emerytura” w ramach zwykłego znaczenia tego słowa obejmuje tylko okresowe wypłaty, o tyle sformułowanie „inne podobne świadczenia” jest dość szerokie, aby objąć wypłaty nieokresowe. Na przykład wypłata ryczałtowa w miejsce wypłat okresowych dokonana w momencie ustania zatrudnienia może wchodzić w zakres stosowania tego artykułu. Czy konkretną wypłatę należy uważać za inne świadczenie podobne do emerytury lub końcowe wynagrodzenie za wykonywaną pracę objętą artykułem 15 Konwencji Modelowej zależy od faktów. Na przykład, jeżeli wykaże się, że powodem wypłaty ryczałtowej jest przeliczenie emerytury lub rekompensata za zmniejszony emeryturę, wówczas dany wypłatę można określić jako „inne podobne świadczenie” objęte artykułem 18 Konwencji Modelowej. Mogłoby to mieć miejsce na przykład wówczas, gdyby osoba miała możliwość wyboru w momencie przejścia na emeryturę między wypłacaniem emerytury a kwotą ryczałtową obliczoną w powiazaniu z ogólną kwotą składek lub kwoty emerytury, do której osoba byłaby uprawniona według obowiązujących zasad w zakresie systemu emerytalnego. Ważnym czynnikiem jest źródło wypłat. Inne czynniki, które mogą pomóc w ustaleniu, czy wypłata lub seria wypłat jest objęta artykułem 18, są zwłaszcza następujące: czy wypłata jest dokonana w czasie, czy po ustaniu zatrudnienia uprawniającego do wypłaty, czy odbiorca w dalszym ciągu pracuje, czy odbiorca osiągnął normalny wiek emerytalny właściwy dla danego zawodu; jaka jest sytuacja innych osób mających prawo do takiego samego rodzaju wypłaty ryczałtowej i czy odbiorca może korzystać jednocześnie z innych świadczeń emerytalnych. Zwrot składek emerytalnych (na przykład po czasowym zatrudnieniu) nie stanowi „innego podobnego świadczenia” w rozumieniu artykułu 18 Konwencji Modelowej.

Termin „emerytury i podobne świadczenia” oznacza wynagrodzenie, które jest wypłacane po przejściu na emeryturę i które w pierwszej kolejności, aczkolwiek nie wyłącznie, ma na celu zabezpieczenie źródła utrzymania osobie je otrzymującej (Klaus Vogel on Double Taxation Convention A commentary to the OECD-, UN-, US Model Conventions for the Avoidance of Double Taxation on Income and Capital With Particular Reference to German Treaty Practice, Third Edition, Kluwer Law International, str. 1006, Nb 11 oraz str. 1008, Nb 14).

Biorąc pod uwagę powyższe, uznać należy, że wskazane przepisy Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, jednoznacznie regulują, że w przypadku emerytur i podobnych świadczeń lub rent z Niemiec, otrzymywanych przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce, podlegają one co do zasady opodatkowaniu tylko w Polsce chyba, że wypłacane są one z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec - wtedy podlegają opodatkowaniu w Niemczech.

Oznacza to, że świadczenie emerytalno-rentowe, które Wnioskodawca otrzyma z Niemiec i które stanowić będzie wypłatę z pracowniczego programu emerytalnego utworzonego i działającego w oparciu o przepisy obowiązujące w Niemczech dotyczące pracowniczych programów emerytalnych, będzie podlegało opodatkowaniu tylko w Polsce.

Stosownie do przepisu art. 9 ust. 1 ustawy PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 58 ustawy o PIT:

Wolne od podatku dochodowego są:

wypłaty:

a)  transferowe środków zgromadzonych w ramach pracowniczego programu emerytalnego do innego pracowniczego programu emerytalnego lub na indywidualne konto emerytalne w rozumieniu przepisów o indywidualnych kontach emerytalnych,

b)  środków zgromadzonych w pracowniczym programie emerytalnym dokonane na rzecz uczestnika lub osób uprawnionych do tych środków po śmierci uczestnika,

c)  środków zgromadzonych w grupowej formie ubezpieczenia na życie związanej z funduszem inwestycyjnym lub w innej formie grupowego gromadzenia środków na cele emerytalne dla pracowników - do pracowniczego programu emerytalnego, zgodnie z przepisami o pracowniczych programach emerytalnych - z zastrzeżeniem ust. 33.

W myśl art. 21 ust. 33 ustawy o PIT przez pracownicze programy emerytalne rozumie się pracownicze programy emerytalne utworzone i działające w oparciu o przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych obowiązujące w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub w innych państwach należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Stosownie do art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2139 z późn. zm.) przez wypłatę rozumie się - dokonaną przez uczestnika lub osobę uprawnioną wypłatę gotówkową lub realizację przelewu środków zgromadzonych w ramach programu na wskazany przez uczestnika lub tę osobę rachunek bankowy - na warunkach określonych w umowie zakładowej, w przypadku spełnienia warunków określonych w ustawie.

Warunki te określone są w art. 42 ust. 1 ustawy o pracowniczych programach emerytalnych. Zgodnie z którym wypłata następuje:

1)  na wniosek uczestnika po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat,

2)  na wniosek uczestnika po przedstawieniu przez niego decyzji o przyznaniu prawa do emerytury i po ukończeniu 55 roku życia,

3)  w przypadku ukończenia przez uczestnika 70 lat, jeżeli wcześniej nie wystąpił z wnioskiem o wypłatę środków,

4)  na wniosek osoby uprawnionej, w przypadku śmierci uczestnika.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że świadczenie emerytalno-rentowe z pracowniczego programu emerytalnego z Niemiec, zgodnie z postanowieniami art. 18 ust. 1 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, będzie podlegało opodatkowaniu tylko w Polsce.

Jednakże, ponieważ ww. świadczenie emerytalno-rentowe będzie stanowiło wypłatę z pracowniczego programu emerytalnego utworzonego i działającego w oparciu o przepisy obowiązujące w Niemczech dotyczące pracowniczych programów emerytalnych, to będzie podlegało ono zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b w związku z art. 21 ust. 33 ustawy o PIT.

Zdaniem Wnioskodawcy w Polsce - z tytułu ww. świadczenia emerytalno-rentowego, które Wnioskodawca otrzymał jako wypłata części kapitałowej środków z zakładowego pracowniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego w związku z dożyciem wieku emerytalnego jako realizacja polisy ubezpieczenia bezpośredniego (zaistniały stan faktyczny) oraz otrzyma jako wypłata pozostałych środków z zakładowego pracowniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego jako Direktzusage bezpośrednie zobowiązanie pracodawcy (zdarzenie przyszłe) z pracowniczego programu emerytalnego z Niemiec - nie będzie ciążył na Wnioskodawcy obowiązek wykazania tego dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym składanym do urzędu skarbowego i zapłaty z tego tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Z art. 4a ww. ustawy wynika, że:

Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Z wniosku wynika, że jest Pan polskim rezydentem podatkowym oraz otrzymał Pan i otrzyma Pan wypłatę środków z niemieckiego pracowniczego programu emerytalnego.

Zatem, w Pana sprawie zastosowanie będą miały przepisy Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku z dnia 14 maja 2003 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 12 poz. 90).

W myśl art. 18 ust. 1 tej Umowy:

Emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie.

Na podstawie art. 18 ust. 2 Umowy:

Bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie.

Stosownie natomiast do art. 19 ust. 2 Umowy:

a)  Emerytura wypłacana przez lub pochodząca z funduszy utworzonych przez Umawiające się Państwo, jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny, osobie fizycznej z tytułu świadczenia usług na rzecz tego Państwa, jego jednostki terytorialnej lub organu lokalnego, podlega opodatkowaniu tylko w tym Państwie.

b)  Jednakże taka emerytura podlega opodatkowaniu tylko w drugim Umawiającym się Państwie, jeśli osoba fizyczna jest obywatelem tego Państwa i posiada w nim miejsce zamieszkania.

Z powyższych przepisów wynika zatem, że emerytury i podobne świadczenia lub renty z Niemiec, wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce, podlegają co do zasady opodatkowaniu tylko w Polsce. Wyjątek dotyczy jednak sytuacji, gdy świadczenia są wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych, jak również, gdy emerytura wypłacana jest przez lub pochodzi z funduszy utworzonych przez państwo niemieckie, jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny, osobie fizycznej – niemającej obywatelstwa polskiego – z tytułu świadczenia usług na rzecz tego państwa, jego jednostki terytorialnej lub organu lokalnego.

Oceniając, czy świadczenie otrzymane z niemieckiego pracowniczego programu emerytalnego podlega opodatkowaniu w Polsce, należy odnieść się do wskazówek zawartych w Komentarzu do Modelowej Konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku OECD. Zawierane przez Polskę umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania są bowiem wzorowane na Modelowej Konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku OECD, zatem interpretacja ich postanowień powinna uwzględniać ustalenia przyjęte na szczeblu OECD, znajdujące wyraz w wypracowanym przez państwa członkowskie tej organizacji, w tym również Polskę, Komentarzu do Modelowej Konwencji (MK).

Przepis art. 18 ust. 1 Umowy dotyczy opodatkowania świadczeń emerytalnych, tj. emerytur i podobnych świadczeń lub rent wypłacanych osobie mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie.

Wyżej wymieniona Umowa nie definiuje co należy rozumieć przez określenie „emerytury i podobne świadczenia”.

W literaturze przedmiotu wskazuje się, że pojęcie „emerytury” co do zasady powinno obejmować świadczenia wypłacane periodycznie, dokonywane w związku ze wcześniejszym zatrudnieniem i spełniające trzy warunki: wypłacane po zakończeniu okresu zatrudnienia, mające charakter zabezpieczający, których wysokość została racjonalnie określona. Komentarz do Modelowej Konwencji OECD stwierdza dalej, że świadczenia, które są objęte dyspozycją przepisu dotyczącego emerytur, powinny następować w związku z zakończeniem okresu zatrudnienia (cessation of employment).

Określenie „emerytura” oznacza świadczenie wypłacane periodycznie, ale już określenie: „podobne świadczenie” obejmuje innego rodzaju wypłaty niż emerytury. Określenie to obejmuje wypłaty jednorazowe, ryczałty, ale tylko takie, które są dokonywane w ramach systemu emerytalnego. Komentarz do Modelowej Konwencji OECD wskazuje, że określenie „inne podobne świadczenie” jest wystarczająco szerokie, aby objąć również płatności nieokresowe, tj. jednorazowe.

Termin „emerytury i podobne świadczenia” oznacza wynagrodzenie, które jest wypłacane po przejściu na emeryturę i które w pierwszej kolejności, aczkolwiek nie wyłącznie, ma na celu zabezpieczenie źródła utrzymania osobie je otrzymującej (Klaus Vogel on Double Taxation Convention A commentary to the OECD-, UN-, US Model Conventions for the Avoidance of Double Taxation on Income and Capital With Particular Reference to German Treaty Practice, Third Edition, Kluwer Law International, str. 1006, Nb 11 oraz str. 1008, Nb 14).

Z wniosku wynika, że jest Pan polskim rezydentem podatkowym. W latach od (…).04.1997 r. do (…) 09.2015 r. był Pan uczestnikiem pracowniczego programu emerytalnego w Niemczech. Pracowniczy program emerytalny został utworzony w oparciu o przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych obowiązujące w Niemczech (na podstawie niemieckiej ustawy o zakładowym zaopatrzeniu emerytalnym Betriebsrentengesetz (BetrAVG) objętych § 40b niemieckiej ustawy o podatku dochodowym Einkommensteuergesetz, EstG).

Świadczenie pieniężne, które zostało wypłacone (…).12.2025 r. i świadczenie, które dopiero ma zostać wypłacone, jest świadczeniem emerytalno-rentowym z zakładowego programu emerytalnego, którego składkę płacił ówczesny niemiecki pracodawca, działającego w oparciu o przepisy obowiązujące w Niemczech, dotyczące pracowniczych programów emerytalnych, (na podstawie niemieckiej ustawy o zakładowym zaopatrzeniu emerytalnym Betriebsrentengesetz (BetrAVG) objętych § 40b niemieckiej ustawy o podatku dochodowym Einkommensteuergesetz, EstG).

Uprawnienie do otrzymania środków pieniężnych związane jest z osiągnięciem przez Pana wieku emerytalnego obowiązującego w Niemczech. Wypłata środków ma na celu zabezpieczenie dodatkowego źródła utrzymania po przejściu na emeryturę.

Wypłata środków, o których mowa we wniosku następuje w dwóch odrębnych transzach wynikających ze struktury jednego i tego samego pracowniczego programu emerytalnego, podzielona na wypłatę części kapitałowej i pozostałej części.

Skoro, jednorazowe świadczenie (wypłata następuje w dwóch odrębnych transach) otrzymał Pan i otrzyma Pan z pracowniczego programu emerytalnego po osiągnięciu wieku emerytalnego utworzonego i działającego w oparciu o przepisy dotyczące Pracowniczych Programów Emerytalnych obowiązujących w Niemczech oraz program ma na celu zabezpieczenie źródła utrzymania po przejściu na emeryturę, to wskazane we wniosku jednorazowe świadczenie emerytalne podlega opodatkowaniu tylko w Polsce, w świetle art. 18 ust. 1 polsko – niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

W Polsce do tego świadczenia zastosowanie znajdują przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodu jest m.in. emerytura i renta.

W myśl art. 12 ust. 7 ww. ustawy:

Przez emeryturę lub rentę rozumie się łączną kwotę świadczeń emerytalnych i rentowych, w tym kwoty emerytur kapitałowych wypłacanych na podstawie ustawy o emeryturach kapitałowych, wraz ze wzrostami i dodatkami, z wyłączeniem dodatków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz dodatków dla sierot zupełnych do rent rodzinnych; rentą lub rentą rodzinną jest również świadczenie pieniężne, o którym mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz.U. poz. 658).

W świetle art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są wypłaty środków zgromadzonych w pracowniczym programie emerytalnym dokonane na rzecz uczestnika lub osób uprawnionych do tych środków po śmierci uczestnika - z zastrzeżeniem ust. 33.

Na podstawie art. 21 ust. 33 ustawy:

Przez pracownicze programy emerytalne rozumie się pracownicze programy emerytalne utworzone i działające w oparciu o przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych obowiązujące w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub w innych państwach należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Według art. 2 ust. 1 pkt 18 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 556):

Przez wypłatę rozumie się dokonaną przez uczestnika lub osobę uprawnioną wypłatę gotówkową lub realizację przelewu środków zgromadzonych w ramach programu na wskazany przez uczestnika lub tę osobę rachunek bankowy - na warunkach określonych w umowie zakładowej, w przypadku spełnienia warunków określonych w ustawie.

Warunki te określone są w art. 42 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym:

Wypłata następuje:

1)  na wniosek uczestnika po osiągnięciu przez niego wieku 60 lat;

2)  na wniosek uczestnika po przedstawieniu przez niego decyzji o przyznaniu prawa do emerytury i po ukończeniu 55 roku życia;

3)  w przypadku ukończenia przez uczestnika 70 lat, jeżeli wcześniej nie wystąpił z wnioskiem o wypłatę środków;

4)  na wniosek osoby uprawnionej, w przypadku śmierci uczestnika.

Z powyższego wynika, że zamiarem ustawodawcy było, aby określenie „wypłata” świadczeń, które realizują cel programu emerytalnego obejmowała m.in. zabezpieczenie źródła utrzymania osobie otrzymującej wypłatę po przejściu na emeryturę lub osobie uprawnionej, w przypadku śmierci uczestnika.

Mając zatem na uwadze wskazane we wniosku okoliczności – w szczególności fakt, że jednorazową wypłatę emerytalną otrzymał Pan i otrzyma Pan w dwóch transzach z pracowniczego programu emerytalnego utworzonego i działającego w oparciu o przepisy dotyczące pracowniczych programów emerytalnych obowiązujące w Niemczech (…) – stwierdzić należy, że świadczenie to korzysta w Polsce ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b) w związku z art. 21 ust. 33 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, zgodzić się należy z Panem, że jednorazowa wypłata części kapitałowej środków z zakładowego pracowniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego w związku z dożyciem wieku emerytalnego, stanowiąca realizację polisy ubezpieczenia bezpośredniego, korzysta ze zwolnienia przedmiotowego w Polsce i w związku z tym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji nie ciąży na Panu obowiązek wykazania tego świadczenia w składanym w Polsce zeznaniu podatkowym.

Jednocześnie zgodzić się należy z Panem, że jednorazowa wypłata pozostałych środków z zakładowego pracowniczego ubezpieczenia emerytalno-rentowego, dokonywana w ramach Direktzusage, tj. bezpośredniego zobowiązania pracodawcy, również korzystać będzie ze zwolnienia przedmiotowego w Polsce i w związku z tym nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny/zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143., dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.