0114-KDIP4-2.4012.605.2026.1.WH

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

·      prawidłowe w zakresie braku opodatkowania podatkiem od towarów i usług dostawy udziału w Nieruchomości (gruncie),

·      nieprawidłowe w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT darowizny udziału w Nieruchomości (gruncie) na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym, nieprowadzącą działalności gospodarczej i na moment złożenia niniejszego wniosku niezarejestrowaną jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (VAT).

Wnioskodawczyni jest jedną z fundatorów oraz beneficjentką fundacji rodzinnej działającej pod firmą Fundacja Rodzinna (…) (dalej: „Fundacja Rodzinna"), utworzonej na podstawie ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. poz. 326 ze zm., dalej: „ustawa o fundacji rodzinnej").

Fundacja Rodzinna w zakresie swoich dochodów podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (CIT) oraz jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT).

Fundacja Rodzinna prowadzi księgi rachunkowe.

Fundatorami Fundacji Rodzinnej są: Wnioskodawczyni oraz jej mąż (dalej: „Małżonek”, łącznie jako „Fundatorzy” lub „Małżonkowie”). Beneficjentami Fundacji Rodzinnej są Fundatorzy, ich zstępni oraz dwójka długoletnich pracowników.

Podstawowym celem założenia Fundacji Rodzinnej była ochrona zgromadzonego mienia (także przed rozdrobnieniem), gromadzenie mienia, zarządzanie nim, zapewnienie kontynuacji działalności rodzinnego przedsiębiorstwa oraz spełnianie świadczeń na rzecz beneficjentów.

Z chwilą ustanowienia Fundacji Rodzinnej, Fundatorzy wnieśli środki pieniężne w kwocie 100 000 zł na pokrycie funduszu założycielskiego (50 000,00 zł każdy z Fundatorów). Środki pieniężne zostały przekazane na rachunek bankowy otwarty dla Fundacji Rodzinnej.

Fundacja Rodzinna planuje rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu nieruchomości. Działalność ta będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu nieruchomości będzie realizowane m.in. w oparciu o majątek wchodzący obecnie w skład majątku osobistego Fundatorów oraz przedsiębiorstwa prowadzonego przez Małżonka w formie jednoosobowej działalności gospodarczej.

Małżonkowie są osobami fizycznymi, polskimi rezydentami podatkowymi (nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce).

Małżonek prowadzi również jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej i na moment składania niniejszego wniosku nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny.

Fundatorzy są małżeństwem, w którym obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej, który powstał 25 czerwca 2020 roku.

Małżonkowie zamierzają dokonać dostawy (dalej „Transakcja”) na rzecz Fundacji Rodzinnej następującej nieruchomości, stanowiącej obecnie współwłasność Małżonków w częściach ułamkowych (po ½): nieruchomość gruntowa położona na działkach 1 obręb (…), oraz 2 obręb (…), dla której Sąd Rejonowy w (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze (…) („Nieruchomość”).

Transakcja odbędzie się w formie darowizny Nieruchomości do Fundacji Rodzinnej.

Nieruchomość została nabyta przez Małżonków w 2000 roku w trakcie trwania wspólności majątkowej. Nabycie Nieruchomości nie było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT i nie zostało udokumentowaną fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT.

Małżonkowie nabyli Nieruchomość, aby umożliwić jednoosobowej działalności gospodarczej Małżonka prowadzenie na niej działalności. Małżonkowie użyczyli nieodpłatnie Nieruchomość - najpierw jednoosobowej działalności gospodarczej Małżonka, a następnie spółce cywilnej (w której Małżonek był wspólnikiem w 98% udziałów) a teraz ponownie jednoosobowej działalności gospodarczej Małżonka.

Na Nieruchomości w ramach działalności gospodarczej Małżonka, powstały przed 2010 rokiem naniesienia w postaci budynku niemieszkalnego (wiaty oraz hali magazynowej). Małżonek w ramach prowadzonych działalności (JDG, spółka cywilna, spółka jawna) dokonał odliczenia VAT od poniesionych nakładów na budowę budynków.

Magazyny od początku są wynajmowane podmiotom trzecim w ramach działalności gospodarczej. Nieruchomość nie była wykorzystywana przez Małżonków do celów osobistych.

Magazyny były wynajmowane odpłatnie, zaś korzyści z czynszu uzyskuje Małżonek. Magazyny są wynajmowane w ramach działalności gospodarczej i w związku z najmem występuje podatek należny VAT, dokumentowany fakturami wystawianymi przez działalność gospodarczą Małżonka, rozliczany na bieżąco w ramach działalności gospodarczej.

Poniesione przez działalność Małżonka nakłady na budowę hal do dnia dzisiejszego nie zostały rozliczone pomiędzy Małżonkiem (działającym jako przedsiębiorca), a współwłaścicielami Nieruchomości – Małżonkami. Podatek od nieruchomości jest opłacany przez Małżonków z ich majątku prywatnego.

W ostatnich dwóch latach nie były ponoszone nakłady przewyższające o 30% wartość początkową magazynu. Małżonkom nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego ani w związku z nabyciem Nieruchomości ani w związku z wybudowaniem czy ulepszeniem hali magazynowej.

Małżonkowie nie ponosili także osobiście wydatków na wybudowanie hali produkcyjno- magazynowej ani na jej ulepszenie. Ponosili jednak ryzyko związane z zabezpieczeniem (poprzez ustanowienie hipoteki na Nieruchomości) kredytu na budowę hali zaciąganego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez Małżonka.

Od 9 kwietnia 2001 roku magazyn znajdował się w środkach trwałych jednoosobowej działalności gospodarczej Małżonka, został rozbudowany o dodatkową halę magazynową i została zwiększona jego wartość 31 października 2008 roku.

Na Nieruchomości ustanawiano hipoteki zabezpieczające kredyty obrotowe na rachunku bieżącym związane z prowadzoną działalnością gospodarczą Małżonka, które są już wykreślone.

Teren Nieruchomości jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z przeznaczeniem pod zabudowę magazynowo-składową, zabudowę usługową.

Ze względu na położenie na Nieruchomości wskazanych budynków, w przypadku uznania przez tutejszy Organ, iż Małżonkowie działają dla celów dostawy Nieruchomości jak podatnicy VAT, Wnioskodawczyni dokona rejestracji dla celów podatku VAT a następnie w umowie darowizny przenoszącej własność Nieruchomości zawieranym w formie aktu notarialnego Małżonkowie jako sprzedający (występując już jako czynni podatnicy VAT) i Fundacja Rodzinna jako nabywca rozważają złożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 43 ust. 10 ustawy o VAT o rezygnacji ze zwolnienia z VAT które przysługuje na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w odniesieniu do Nieruchomości.

W myśl zasady superficies solo cedit z mocy prawa Małżonkowie są właścicielami wszystkich naniesień na Nieruchomości. Tym samym, przedmiotem dostawy na rzecz Fundacji Rodzinnej będą wszystkie znajdujące się na Nieruchomości naniesienia oraz grunt, na którym się znajdują.

Z perspektywy rozliczenia nakładów poniesionych przez jednoosobową działalność gospodarczą największe znaczenie biznesowe i kosztowe ma hala magazynowa. Oprócz hal magazynowych i wiat na nieruchomości znajdują się również drogi wewnętrzne, place i chodniki, które stanowią budowle w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418), które również będą przedmiotem Transakcji. Małżonkowie nie ponosili nakładów na ulepszenie ww. dróg dojazdowych i innych ww. budowli w wysokości wyższej niż 30% wartości początkowej ww. obiektów od 18 lat i nie będą ponosili tego typu wydatków do momentu planowanej Transakcji. Brak jest naniesień stanowiących ruchomości.

Fundacja Rodzinna będzie wykorzystywała nabytą Nieruchomość wyłącznie do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług według właściwej stawki, niekorzystającej ze zwolnienia od tego podatku.

W związku z rozpoczęciem wykorzystywania Nieruchomości przez Fundację Rodzinną (wynajmem), Fundacja i Małżonek zamierzają dokonać rozliczenia nakładów poniesionych przez Małżonka na budowę budynków na Nieruchomości. Rozliczenie to ma nastąpić odpłatnie poprzez zapłatę stosownego wynagrodzenia na rzecz Małżonka równego wartości niezamortyzowanych nakładów na tę Nieruchomość. Fundacja Rodzinna jest czynnym podatnikiem VAT.

Pytania

1.  Czy planowane nieodpłatne przekazanie (darowizna) przez Wnioskodawczynię na rzecz Fundacji Rodzinnej przysługującego jej udziału w Nieruchomości (gruncie) stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT, z uwagi na fakt, że nabycie gruntu nie dawało prawa do odliczenia podatku naliczonego?

2.  Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawczyni, nieprowadząca działalności gospodarczej, występuje w charakterze podatnika VAT z tytułu planowanej Transakcji?

Pani stanowisko w sprawie

1.  Zdaniem Wnioskodawczyni, planowana darowizna przysługującego jej udziału w Nieruchomości (gruncie) na rzecz Fundacji Rodzinnej stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Powyższe wynika z faktu, że czynność ta nie wypełnia przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, gdyż przy nabyciu Nieruchomości (gruntu) w 2000 roku Małżonkom nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

2.  Zdaniem Wnioskodawczyni, w opisanym zdarzeniu przyszłym nie występuje ona w charakterze podatnika podatku od towarów i usług (VAT) z tytułu planowanej transakcji wniesienia (darowizny) udziałów w Nieruchomości do Fundacji Rodzinnej.

Czynność ta w wykonaniu Wnioskodawczyni stanowi realizację prawa do rozporządzania majątkiem osobistym (zarząd majątkiem prywatnym) i jako taka nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 1:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: "ustawa o VAT"), opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT).

Ustawodawca w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, zrównał z odpłatną dostawą towarów również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności darowizny – jednakże wyłącznie pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedstawionego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), należy wskazać na następujące kluczowe okoliczności:

a. Brak prawa do odliczenia przy nabyciu: jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Nieruchomość została nabyta przez Małżonków w 2000 roku do majątku wspólnego. Nabycie to nie było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT i nie zostało udokumentowane fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT. W konsekwencji, Małżonkom (w tym Małżonkowi działającemu obecnie jako podatnik VAT w ramach JDG) nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu tej Nieruchomości.

b. Przedmiot darowizny a rozliczenie nakładów: przedmiotem nieodpłatnego przekazania (darowizny) na rzecz Fundacji Rodzinnej jest tytuł prawny do Nieruchomości. Należy wyraźnie oddzielić kwestię gruntu od kwestii naniesień (budynków) wzniesionych przez przedsiębiorstwo Małżonka. Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, nakłady na budowę hal (od których odliczono VAT w ramach działalności gospodarczej) zostaną rozliczone odrębnie – odpłatnie – pomiędzy Fundacją a Małżonkiem. Oznacza to, że w zakresie samej czynności nieodpłatnej darowizny, jej przedmiotem jest substancja Nieruchomości (grunt), w stosunku do której nie wystąpiło prawo do odliczenia VAT.

c. Brak spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT: skoro przy nabyciu Nieruchomości (gruntu) Wnioskodawczyni nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT (gdyż transakcja w 2000 r. nie była objęta tym podatkiem), to nie została spełniona podstawowa przesłanka warunkująca opodatkowanie darowizny na gruncie ustawy o VAT. Fakt późniejszego wzniesienia budynków przez podmiot gospodarczy (JDG Małżonka) i odliczenia od nich VAT nie wpływa na opodatkowanie samej darowizny gruntu, zwłaszcza że nakłady te (budynki) będą przedmiotem odrębnego, odpłatnego rozliczenia, co wyklucza uznanie ich przekazania za czynność nieodpłatną.

Dodatkowo należy podnieść, że wniesienie majątku prywatnego do fundacji rodzinnej, w sytuacji gdy majątek ten nie został nabyty w celach handlowych, a jego nabycie nie wiązało się z odliczeniem VAT, jest traktowane w orzecznictwie i interpretacjach organów podatkowych jako zarząd majątkiem prywatnym, pozostający poza sferą opodatkowania VAT. Potwierdzają to liczne interpretacje, m.in. interpretacja Dyrektora KIS z 19 kwietnia 2024 r. (0114-KDIP4 3.4012.110.2024.1.RK) oraz z 26 czerwca 2024 r. (0111-KDIB3-1.4012.252.2024.2.ICZ), w których uznano, że nieodpłatne wniesienie nieruchomości do fundacji rodzinnej nie podlega VAT, jeżeli przy jej nabyciu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku.

Podsumowując, z uwagi na niespełnienie warunku określonego w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT (brak prawa do odliczenia VAT przy nabyciu Nieruchomości w 2000 r.), planowana darowizna udziału Wnioskodawczyni w Nieruchomości na rzecz Fundacji Rodzinnej stanowi czynność neutralną podatkowo na gruncie podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie stanowiska w zakresie pytania nr 2:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Z kolei działalność gospodarcza, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Aby dana czynność (dostawa towarów) podlegała opodatkowaniu VAT, musi zostać wykonana przez podmiot działający w charakterze podatnika w rozumieniu powyższych przepisów, czyli w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Czynności polegające na zbyciu (w tym darowiźnie) majątku prywatnego, który nie został nabyty w celach handlowych ani nie był wykorzystywany przez zbywcę w sposób profesjonalny do prowadzenia działalności gospodarczej, pozostają poza zakresem ustawy o VAT.

Analiza statusu Wnioskodawczyni w świetle stanu faktycznego:

a. Brak prowadzenia działalności gospodarczej: jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny.

b. Prywatny charakter nabycia: Nieruchomość została nabyta przez Małżonków do majątku wspólnego (obecnie udziały w majątku odrębnym) ponad 20 lat temu. Nabycie to nie nastąpiło w ramach działalności gospodarczej Wnioskodawczyni, lecz jako lokata kapitału prywatnego.

c. Brak wykorzystywania w działalności własnej: Wnioskodawczyni nigdy nie wykorzystywała przedmiotowej Nieruchomości do prowadzenia własnej działalności zarobkowej (np. komercyjnego najmu). Jedyną formą udostępnienia Nieruchomości było jej nieodpłatne użyczenie na rzecz działalności gospodarczej Małżonka.

W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz interpretacjach organów podatkowych ugruntowany jest pogląd, że nieodpłatne użyczenie składnika majątku prywatnego członkowi rodziny na cele jego działalności gospodarczej nie powoduje, że użyczający staje się podatnikiem VAT (zob. np. interpretacja Dyrektora KIS z 8 grudnia 2021 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.866.2021.2.MSO).

d. Brak przymiotu „handlowca”: Wnioskodawczyni nie podejmowała aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które wykraczałyby poza ramy zwykłego zarządu majątkiem prywatnym (takich jak uzbrajanie terenu, wydzielanie dróg, działania marketingowe charakterystyczne dla deweloperów). Planowana darowizna jest czynnością jednorazową, wynikającą z decyzji o sukcesji majątkowej w ramach Fundacji Rodzinnej, a nie z chęci osiągnięcia zysku handlowego.

W odniesieniu do udziału w Nieruchomości należącego do Wnioskodawczyni, planowana transakcja stanowi rozporządzenie majątkiem prywatnym. Wnioskodawczyni nie działa w tym zakresie jako podatnik VAT, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT. Fakt, że współwłaściciel Nieruchomości (Małżonek) wykorzystywał ją w swojej działalności gospodarczej, nie wpływa na status podatkowy Wnioskodawczyni, która pozostawała biernym właścicielem (użyczającym).

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych, m.in. w interpretacji z 29 lipca 2022 r. (0113-KDIPT1-2.4012.309.2022.4.AM - a contrario) oraz z 15 kwietnia 2024 r. (0112-KDSL1-1.4011.79.2024.2.AG), gdzie organy potwierdzają, że wniesienie majątku prywatnego (niewykorzystywanego przez wnoszącego w jego działalności gospodarczej) do fundacji rodzinnej pozostaje poza sferą opodatkowania VAT.

Zatem, Wnioskodawczyni z tytułu planowanej Transakcji nie będzie zobowiązana do naliczenia i odprowadzenia podatku VAT, a czynność ta w jej części pozostanie neutralna podatkowo na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest:

·      prawidłowe w zakresie braku opodatkowania podatkiem od towarów i usług dostawy udziału w Nieruchomości (gruncie),

·      nieprawidłowe w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT darowizny udziału w Nieruchomości (gruncie) na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Przepis art. 2 pkt 22 ustawy stanowi, że:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:

Zatem, w świetle powołanych powyżej przepisów zbycie nieruchomości (gruntów oraz udziałów w nich) traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, która to czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 2/11.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ww. ustawy podlega opodatkowaniu, ale tylko taka, która wykonana jest przez podmiot, który w związku z jej realizacją występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zdefiniowane zostały w art. 15 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy.

W świetle art. 15 ust. 1 ustawy:

W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą.

Jak wynika natomiast z art. 15 ust. 2 ustawy:

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku od towarów i usług jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE:

Jednocześnie, w art. 12 ust. 1 lit. b) powołanej Dyrektywy 2006/112/WE wskazano, że:

W myśl art. 2 ust. 1 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE:

Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Uznanie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.

Właściwym jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.

W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

Zatem, w kwestii podlegania opodatkowaniu dostawy udziałów w Nieruchomości (gruncie) istotne jest to czy, podjęła Pani aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Skutkowałoby to koniecznością uznania Pani za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług.

Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.

Problem odnoszący się do rozstrzygnięcia czy dostawa działek jest zbyciem majątku osobistego, czy też stanowi dostawę realizowaną przez podatnika prowadzącego w tym zakresie działalność gospodarczą, był przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10). Z orzeczenia tego wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.

Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-21/92, które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny, to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.

Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.

Zatem dostawa towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pani osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym, nieprowadzącą działalności gospodarczej i na moment złożenia niniejszego wniosku niezarejestrowaną jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (VAT). Jest Pani jedną z fundatorów oraz beneficjentką fundacji rodzinnej. Fundatorzy są małżeństwem, w którym obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej, który powstał 25 czerwca 2020 roku. Zamierza Pani wraz z mężem dokonać dostawy na rzecz Fundacji Rodzinnej następującej nieruchomości, stanowiącej obecnie współwłasność Małżonków w częściach ułamkowych (po ½): nieruchomość gruntowa położona na działkach 1 oraz 2. Transakcja odbędzie się w formie darowizny Nieruchomości do Fundacji Rodzinnej. Nieruchomość została nabyta przez Małżonków w 2000 roku w trakcie trwania wspólności majątkowej. Nabycie Nieruchomości nie było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT i nie zostało udokumentowaną fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT. Nabyła Pani Nieruchomość wraz z mężem, aby umożliwić jednoosobowej działalności gospodarczej Małżonka prowadzenie na niej działalności. Małżonkowie użyczyli nieodpłatnie Nieruchomość - najpierw jednoosobowej działalności gospodarczej Małżonka, a następnie spółce cywilnej (w której Małżonek był wspólnikiem w 98% udziałów) a teraz ponownie jednoosobowej działalności gospodarczej Małżonka.

Pani wątpliwości sformułowane w pytaniu nr 2 dotyczą ustalenia, czy z tytułu planowanej Transakcji będzie występowała Pani w charakterze podatnika VAT.

Analiza przedstawionego opisu sprawy prowadzi do wniosku, że w sprawie nie będą spełnione przesłanki pozwalające uznać dostawę przez Panią udziału w Nieruchomości (gruncie) na rzecz Fundacji Rodzinnej za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a w konsekwencji uznać Panią za podatnika podatku od towarów i usług, w zakresie ww. czynności.

W tym miejscu wskazać należy, że kwestię zawierania umów reguluje ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). Zasada swobody umów zapisana została w art. 353¹ Kodeksu cywilnego, w myśl którego:

Zatem strony mogą dowolnie ustalać stosunki cywilnoprawne, jednakże postanowienia umów nie mogą pozostawać w sprzeczności z innymi przepisami prawa, do stosowania których strony są zobowiązane.

Wskazać należy, że umowa użyczenia jest jedną z umów nazwanych, obok najmu i dzierżawy regulujących zasady używania rzeczy. Umowa użyczenia jest z natury umową nieodpłatną, zgodnie bowiem z art. 710 Kodeksu cywilnego:

Istotnymi cechami tej umowy są zatem dwa elementy: oddanie rzeczy do używania na pewien czas i nieodpłatność. Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy. Oznacza to, że oddanie do bezpłatnego używania na podstawie umowy użyczenia jest nieodpłatnym świadczeniem usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów/świadczenie usług podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy czynność dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotne do określenia, czy w odniesieniu do konkretnej transakcji mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Zasadne zatem jest wyłączenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania bądź darowizny, użyczenia towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.

Jak wynika z okoliczności sprawy nie prowadzi Pani działalności gospodarczej i nie jest Pani zarejestrowana jako podatnik VAT czynny. Nieruchomość została nabyta przez Małżonków do majątku wspólnego (obecnie udziały w majątku odrębnym) ponad 20 lat temu. Wskazała Pani, że nabycie Nieruchomości nastąpiło jako lokata kapitału prywatnego. Nigdy nie wykorzystywała Pani Nieruchomości do prowadzenia własnej działalności zarobkowej (np. komercyjnego najmu). Jedyną formą udostępnienia Nieruchomości było jej nieodpłatne użyczenie na rzecz działalności gospodarczej Małżonka. Nie podejmowała Pani aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które wykraczałyby poza ramy zwykłego zarządu majątkiem prywatnym (takich jak uzbrajanie terenu, wydzielanie dróg, działania marketingowe charakterystyczne dla deweloperów).

A zatem należy stwierdzić, że w tym konkretnym przypadku nie podejmowała Pani aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Jedynym działaniem jakie podjęła Pani w stosunku do posiadanego udziału w Nieruchomości było jego nieodpłatne użyczenie na rzecz działalności gospodarczej Małżonka. Wskazać należy, że działania podjęte przez Panią należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

Zakres podjętej aktywności w odniesieniu do posiadanego udziału w Nieruchomości w żadnym wypadku nie pozwala na uznanie, że Pani działalność w zakresie zbycia przysługującego Pani udziału w Nieruchomości ma charakter profesjonalny.

Analiza sprawy w kontekście powołanych przepisów oraz wyroku TSUE z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 prowadzi do wniosku, że planowana przez Panią dostawa na rzecz Fundacji Rodzinnej przysługującego Pani udziału w Nieruchomości nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż brak jest przesłanek, aby w związku z tą transakcją uznać Panią za podatnika tego podatku. Przy dostawie przysługującego Pani udziału w Nieruchomości skorzysta więc Pani z przysługującego Pani prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, do której unormowania ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania.

W związku z powyższym, z tytułu planowanej dostawy przysługującego Pani udziału w Nieruchomości nie będzie Pani podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącym działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 ustawy.

Tym samym dostawa przysługującego Pani udziału w Nieruchomości nie będzie stanowiła czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Tym samym Pani stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 należało uznać za prawidłowe.

Ponadto Pani wątpliwości sformułowane w pytaniu nr 1 dotyczą kwestii, czy planowane nieodpłatne przekazanie (darowizna) przez Panią na rzecz Fundacji Rodzinnej przysługującego Pani udziału w Nieruchomości (gruncie) stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT, z uwagi na fakt, że nabycie gruntu nie dawało prawa do odliczenia podatku naliczonego

Odnosząc się do powyższych wątpliwości wskazać należy, że stosownie do treści art. 888 § 1 ustawy Kodeksu cywilnego:

Natomiast stosownie do treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego:

Jak wynika z powyższego darowizna jest umową cywilnoprawną, cechującą się nieodpłatnością oraz przysporzeniem majątkowym tylko jednej ze stron umowy.

Natomiast działalność fundacji rodzinnej uregulowana została przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 326 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o fundacji rodzinnej”.

Jak stanowi art. 2 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej:

Według art. 2 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221) tylko w zakresie:

Stosownie do art. 17 ustawy o fundacji rodzinnej:

Ponadto, zgodnie z art. 20 ww. ustawy:

Z cytowanych przepisów ustawy o fundacji rodzinnej wynika, że fundacja rodzinna tworzona jest w celu gromadzenia majątku rodzinnego przedsiębiorstwa, zarządzania nim oraz zabezpieczenia potrzeb finansowych beneficjentów tej fundacji. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji, dodatkowo przepisy ustawy o fundacji rodzinnej określają również zakres, w jakim fundacja może prowadzić działalność gospodarczą.

Jak rozstrzygnięto powyżej w rozpatrywanym przypadku dokonując zbycia, w tym darowizny na rzecz Fundacji Rodzinnej przysługującego Pani udziału w Nieruchomości (gruncie) nie będzie Pani działała w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, a czynność ta nie będzie nosiła znamion działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Skoro planowana przez Panią darowizna udziału w Nieruchomości (gruncie) na rzecz Fundacji Rodzinnej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i nie będzie działała Pani w charakterze podatnika, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, lecz dokona Pani zarządu majątkiem osobistym to w analizowanej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 7 ust. 2 ustawy, gdyż dotyczy on transakcji dokonywanych przez podatników podatku VAT.

W konsekwencji z uwagi na przedstawioną przez Panią argumentację do pytania oznaczonego nr 1 Pani stanowisko w tym zakresie należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wskazuję, że interpretacja ta wywołuje skutki podatkowe jedynie dla Pani, nie ma natomiast zastosowania do współwłaściciela Nieruchomości, tj. Pani męża.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.