Przejdź do treści

0114-KDIP1-3.4012.454.2026.1.PRM

Uznanie, czy uregulowanie płatności przez osobę, która uprzednio pobrała paliwo bez zapłaty spełnia z chwilą zapłaty przesłankę odpłatności na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem momentem właściwym dla identyfikacji powstania obowiązku podatkowego - w myśl art. 19a ust. 1 ustawy - jest moment otrzymania zapłaty za paliwo.

Sygnatura
0114-KDIP1-3.4012.454.2026.1.PRM
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna
- stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie pytania nr 1 jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący uznania, że uregulowanie płatności przez osobę, która uprzednio pobrała paliwo bez zapłaty spełnia z chwilą zapłaty przesłankę odpłatności na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem momentem właściwym dla identyfikacji powstania obowiązku podatkowego - w myśl art. 19a ust. 1 ustawy - jest moment otrzymania zapłaty za paliwo.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest polską spółką, której przedmiotem działalności zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (dalej: PKD) jest m.in. (…), sprzedaż detaliczna paliw do pojazdów silnikowych na stacjach paliw.

(…). Wnioskodawca jest również czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”) zarejestrowanym w Polsce.

Jednym z obszarów działalności Spółki jest sprzedaż paliw realizowana na stacjach paliw. W typowym modelu operacyjnym sprzedaż ta odbywa się w sposób samoobsługowy, polegający na tym, że klient najpierw pobiera paliwo bezpośrednio z dystrybutora, a następnie po zakończeniu tankowania, zobowiązany jest do niezwłocznego uiszczenia zapłaty za pobrane paliwo przy kasie.

W przyjętym przez Wnioskodawcę modelu organizacyjnym czynność pobrania paliwa z dystrybutora nie stanowi jeszcze definitywnego wydania towaru w znaczeniu gospodarczym i podatkowym, lecz ma charakter warunkowy i techniczny, pozostając elementem procesu zmierzającego do dokonania sprzedaży. Kluczowym i koniecznym elementem finalizującym transakcję jest bowiem zapłata ceny przez klienta, która przesądza o ostatecznym przeniesieniu władztwa ekonomicznego nad towarem.

W konsekwencji Wnioskodawca traktuje sprzedaż paliwa jako czynność dochodzącą do skutku dopiero w momencie uiszczenia zapłaty przez klienta. Dopiero w tej chwili spełnione zostają łącznie wszystkie elementy transakcji, tj. skonkretyzowanie świadczenia (ilość i wartość paliwa) oraz wykonanie świadczenia wzajemnego. Tym samym dopiero ten moment jest przez Wnioskodawcę uznawany za moment dokonania sprzedaży.

Z tego względu obowiązek ewidencjonowania transakcji przy zastosowaniu kasy rejestrującej oraz wystawienia paragonu fiskalnego realizowany jest przez Wnioskodawcę nie w chwili pobrania paliwa z dystrybutora, lecz dopiero w momencie otrzymania zapłaty. Wcześniejsze zdarzenie, polegające wyłącznie na pobraniu paliwa, nie jest traktowane jako sprzedaż ani jako niezależna dostawa towarów i nie podlega ewidencjonowaniu na kasie rejestrującej.

W toku prowadzonej działalności występują jednak sytuacje, w których po zatankowaniu paliwa dochodzi do opuszczenia stacji paliw przez klienta bez uregulowania należności. Zachowanie takie może mieć charakter zamierzony (np. działanie o charakterze przywłaszczenia) lub może wynikać z innych okoliczności (np. roztargnienia), przy czym zamiar klienta pozostaje bez znaczenia dla sposobu kwalifikacji zdarzenia przez Spółkę. Wnioskodawca nie prowadzi sprzedaży paliw z odroczonym terminem płatności ani nie przewiduje możliwości wydania towaru bez zapłaty, co oznacza, że uiszczenie należności stanowi warunek konieczny dojścia transakcji do skutku. W konsekwencji w przypadku braku zapłaty Wnioskodawca nie uznaje, że doszło do sprzedaży paliwa w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym pomimo fizycznego pobrania paliwa z dystrybutora nie wystawia paragonu fiskalnego ani faktury i nie ewidencjonuje zdarzenia przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

Niezależnie od powyższego Wnioskodawca podejmuje czynności zmierzające do ustalenia tożsamości osoby, która pobrała paliwo bez uregulowania należności oraz do odzyskania należnej kwoty. W praktyce zdarzają się sytuacje, w których zapłata za paliwo następuje w innym dniu niż dzień jego pobrania, w tym w szczególności w następstwie działań podejmowanych przez właściwe organy lub w wyniku czynności wyjaśniających, niekiedy po upływie miesiąca lub dłuższego okresu.

W przypadku późniejszego uregulowania należności Wnioskodawca przyjmuje, że dopiero z chwilą dokonania zapłaty dochodzi do skutecznego zawarcia transakcji. W konsekwencji dopiero w tym momencie następuje zaewidencjonowanie zdarzenia przy zastosowaniu kasy rejestrującej oraz wystawienie paragonu fiskalnego albo faktury dokumentującej dostawę towaru. W praktyce oznacza to, że pomiędzy momentem wydania paliwa a momentem otrzymania zapłaty może upłynąć istotny okres czasu, w trakcie którego mogą ulec zmianie przepisy prawa podatkowego mające wpływ na obowiązki ewidencyjne i podatkowe Spółki.

Pytania

1.  Czy w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym w przypadku uregulowania należności za paliwo po upływie czasu od jego kradzieży, Wnioskodawca powinien rozpoznać obowiązek podatkowy z tego tytułu według zasad obowiązujących na moment otrzymania zapłaty?

2.  Czy w przypadku uznania, że stanowisko w zakresie pytania 1 będzie prawidłowe to czy paragon fiskalny/faktura powinny zawierać dane z dnia powstania obowiązku podatkowego (dnia zapłaty) m.in. w zakresie daty sprzedaży, stawki VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym kluczowe znaczenie ma prawidłowa kwalifikacja zdarzenia polegającego na nieuprawnionym pobraniu paliwa, w szczególności w kontekście definicji dostawy towarów zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”).

Zgodnie z tym przepisem przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Pojęcie to nie oznacza przeniesienia własności w sensie cywilnoprawnym, lecz odnosi się do faktycznego władztwa ekonomicznego nad rzeczą. Istotne jest bowiem, aby nabywca uzyskał możliwość dysponowania towarem jak właściciel, niezależnie od formalnego przeniesienia prawa własności.

Wnioskodawca wskazuje, że dla uznania danego zdarzenia za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT konieczne jest istnienie odpłatnej transakcji, tj. takiej, w której po stronie nabywcy występuje świadczenie wzajemne stanowiące ekwiwalent wydanego towaru, a pomiędzy stronami istnieje możliwy do zidentyfikowania stosunek prawny, w ramach którego dochodzi do wymiany świadczeń.

Należy odnieść się również do regulacji dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje, co do zasady, z chwilą dokonania dostawy towarów. Przepis ten znajduje jednak zastosowanie wyłącznie w sytuacjach, w których dochodzi do zdarzenia stanowiącego dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy, co w analizowanym przypadku oznacza, że w momencie bezprawnego pobrania paliwa nie dochodzi do powstania obowiązku podatkowego.

W tym kontekście należy wskazać, że choć ustawa o podatku od towarów i usług nie uzależnia co do zasady opodatkowania czynności od faktycznego otrzymania zapłaty, to z samej konstrukcji dostawy towarów wynika, że ma ona charakter odpłatny. Odpłatność oznacza bowiem istnienie świadczenia wzajemnego po stronie nabywcy, stanowiącego ekwiwalent wydanego towaru.

Powyższe rozumienie odpłatności znajduje również odzwierciedlenie w przepisach prawa cywilnego, w szczególności w art. 535 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym odbiorca zobowiązany jest nie tylko do odebrania rzeczy, lecz także do zapłaty ceny, co wskazuje na immanentny związek pomiędzy wydaniem towaru a obowiązkiem zapłaty w ramach stosunku zobowiązaniowego. Jednocześnie w przedstawionym stanie faktycznym nie można mówić ani o zawarciu umowy sprzedaży, ani o dokonaniu darowizny w rozumieniu art. 888 Kodeksu cywilnego, gdyż Wnioskodawca nie działa z zamiarem nieodpłatnego przysporzenia na rzecz innego podmiotu.

W przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, podmiot, który pobrał paliwo, nie działał z zamiarem wykonania świadczenia wzajemnego, co przesądza o braku odpłatnego charakteru tej czynności, a dodatkowo w momencie zdarzenia brak jest możliwego do zidentyfikowania stosunku prawnego pomiędzy stronami. Zdarzenie to ma charakter bezprawny i w ocenie Wnioskodawcy kwalifikowane jest jako kradzież, a więc czyn pozostający poza zakresem czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Analogicznie, na gruncie prawa unijnego, zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/112, opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej podlega odpłatna dostawa towarów. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE, odpłatność oznacza istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towaru a świadczeniem wzajemnym rzeczywiście otrzymanym przez podatnika, przy czym taki związek występuje wyłącznie wówczas, gdy pomiędzy stronami istnieje stosunek prawny, w ramach którego dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych (por. wyrok TSUE z 27 kwietnia 2023 r., C-677/21 oraz wyrok z 15 kwietnia 2021 r., C-846/19).

W konsekwencji, dla uznania danej czynności za dostawę towarów w rozumieniu VAT konieczne jest, aby przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel następowało w ramach stosunku prawnego, w którym nabywca zobowiązuje się do świadczenia wzajemnego. W sytuacji natomiast bezprawnego pobrania towaru brak jest zarówno takiego stosunku prawnego, jak i zamiaru wykonania świadczenia wzajemnego po stronie podmiotu, który towar zabiera.

W tym kontekście należy wskazać, że wydanie towaru w warunkach jego bezprawnego pobrania nie może być traktowane jako skuteczne wykonanie dostawy towarów. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, nie jest możliwe przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na podmiot działający bez wiedzy i zgody dostawcy, gdyż wykracza to poza sferę woli podatnika. Teza ta została potwierdzona w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 maja 2026 r., sygn. I FSK 1641/23, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie z 26 stycznia 2023 r., sygn. I SA/Kr 1154/22. Dodatkowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2026 r., sygn. I FSK 1458/23, wskazano wprost, że dla uznania czynności za podlegającą opodatkowaniu VAT konieczne jest łączne wystąpienie elementu przeniesienia władztwa nad rzeczą oraz odpłatności, natomiast sam przepływ towaru nie jest wystarczający do uznania, że doszło do dostawy.

Powyższe stanowisko znajduje bezpośrednie potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. Jak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 10 czerwca 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.173.2025.2.MW, dla uznania czynności za podlegającą opodatkowaniu VAT konieczne jest istnienie odpłatności oraz bezpośredniego związku między dostawą a świadczeniem wzajemnym, przy czym w przypadku kradzieży taki związek nie występuje, gdyż brak jest jakiegokolwiek świadczenia ze strony sprawcy, a towar zostaje zabrany bez wiedzy i zgody podatnika.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, a zdarzenie takie nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT.

Odnosząc powyższe do realiów działalności Wnioskodawcy, należy szczególnie podkreślić, że przyjęty model dystrybucji paliwa zakłada obowiązek jego natychmiastowej zapłaty w momencie pobrania. Nie istnieje możliwość skutecznego nabycia paliwa bez jednoczesnego uiszczenia ceny, ani uregulowania należności w terminie późniejszym. Tym samym zapłata stanowi warunek dokonania sprzedaży oraz dostawy towarów.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, pobranie paliwa bez zapłaty należy kwalifikować jako zdarzenie o charakterze bezprawnym, pozostające poza Jego wolą oraz poza jakimkolwiek stosunkiem zobowiązaniowym. Wnioskodawca nie zna tożsamości podmiotu, który dokonał pobrania paliwa, a przede wszystkim nie podejmuje świadomej decyzji o przeniesieniu na ten podmiot władztwa ekonomicznego nad rzeczą.

W konsekwencji, w opinii Wnioskodawcy, pobranie paliwa bez zapłaty nie może być traktowane jako dostawa towarów, ani nawet jako jej niepełne wykonanie, lecz jako czyn zabroniony polegający na bezprawnym przywłaszczeniu paliwa. Brak jest bowiem zarówno stosunku prawnego, jak i elementu odpłatności oraz woli Wnioskodawcy do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem. Nie dochodzi zatem do realizacji przesłanek określonych w ustawie o VAT.

Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, dopiero w przypadku uregulowania należności przez osobę, która uprzednio pobrała paliwo bez zapłaty, dochodzi do powstania stosunku zobowiązaniowego pomiędzy stronami poprzez pojawienie się świadczenia wzajemnego, a z chwilą zapłaty ziszcza się przesłanka odpłatności, będąca immanentnym elementem dostawy towarów zarówno na gruncie ustawy o VAT, jak i dyrektywy 2006/112 oraz ukształtowanego orzecznictwa TSUE. Zapłata ta nie ma charakteru odszkodowawczego, lecz stanowi wynagrodzenie za towar, a tym samym nie stanowi odroczenia momentu opodatkowania wcześniejszego zdarzenia pozostającego poza zakresem opodatkowania, lecz moment powstania czynności, która dopiero w tej chwili spełnia przesłanki odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT.

W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym momentem właściwym dla identyfikacji powstania obowiązku podatkowego (art. 19a ust. 1 ustawy o VAT) jest moment otrzymania zapłaty za paliwo. Dopiero bowiem w tym czasie dochodzi do ziszczenia się wszystkich przesłanek uznania danego zdarzenia za odpłatną dostawę towarów, w tym w szczególności do wystąpienia elementu świadczenia wzajemnego. Tym samym tak zidentyfikowany obowiązek podatkowy implikuje prawidłowe udokumentowanie transakcji (wystawienie faktury/paragonu fiskalnego). Biorąc pod uwagę powyższe również dane zawarte na dokumencie sprzedaży (faktura/paragon fiskalny) powinny odnosić się do dnia dostawy m.in. w zakresie daty sprzedaży, stawki VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie pytania nr 1 jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2) eksport towarów;

3) import towarów na terytorium kraju;

4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Według art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę.

 W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Należy zauważyć, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, oraz każdą inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu).

Co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” określił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/88. W orzeczeniu tym stwierdza się, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu, odnosząc się do dostawy towarów, Trybunał posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym elementem jest przeniesienie, w istocie rzeczy, praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.

Przekazanie zatem władztwa ekonomicznego nad rzeczą jest przesłanką do uznania danej czynności za dostawę towarów. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności. Zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako prawa własności. Idąc dalej należy wskazać, że czynności przeniesienia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, ponieważ „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do prawa własności rzeczy. Innymi słowy, jeśli nabywca może dowolnie towar zmienić, zniszczyć, oddać innej osobie w używanie, bądź dalej przenieść prawo do dysponowania towarem jak właściciel, to nabycie przez niego towaru podlega opodatkowaniu jako dostawa towarów. Niemniej jednak czynności przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel musi towarzyszyć wydanie przedmiotowego towaru. Tylko wówczas powstanie obowiązek podatkowy z tytułu tej czynności.

Innymi słowy pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym.

Również w orzecznictwie krajowym przyjmuje się, że dla zakwalifikowania transakcji jako dostawy towaru znaczenie ma przede wszystkim ekonomiczna strona transakcji, a więc przeniesienie lub jego brak, ekonomicznego władztwa nad rzeczą (wyrok NSA z 23 listopada 2015 r., sygn. akt I FSK 883/14, czy też wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I FSK 417/16).

Na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Powstanie obowiązku podatkowego w regulacjach prawa dotyczących podatku od towarów i usług, oparte zostało w odniesieniu do pewnych zdarzeń zachodzących w rzeczywistości i ma charakter obiektywny. Powyższy przepis wprost statuuje zasadę, że opodatkowanie określonej czynności podatkiem od towarów i usług musi w pierwszej kolejności uwzględniać realny jej skutek, niezależnie od zachowania lub niezachowania odpowiedniej formy prawnej.

Jednocześnie należy wskazać, że ustawodawca w przepisie art. 19a ust. 1 ustawy nie uzależnił rozpoznania obowiązku podatkowego od momentu dokonania płatności za daną dostawę towarów lub wykonanie usługi, lecz jedynie od faktycznego zaistnienia określonych przesłanek zawartych w normach prawa podatkowego.

Z wniosku wynika, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonują Państwo m.in. sprzedaży paliw na stacjach. W typowym modelu operacyjnym sprzedaż ta odbywa się w sposób samoobsługowy. Klient pobiera paliwo bezpośrednio z dystrybutora, a następnie do zakończeniu tankowania jest zobowiązany do niezwłocznego uiszczenia za nie zapłaty. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy po zatankowaniu klient opuszcza stację paliw bez dokonania zapłaty co może mieć charakter zarówno zamierzony jak i może wynikać z innych okoliczności. W takiej sytuacji nie wystawiają Państwo paragonu fiskalnego ani faktury i nie ewidencjonują Państwo tego zdarzenia za pomocą kasy rejestrującej. Jednocześnie podejmują Państwo czynności zmierzające do ustalenia tożsamości osoby, która pobrała paliwo bez uregulowania należności oraz do odzyskania należnej kwoty. W przypadku zapłaty za paliwo, które właśnie zostało pobrane zdarza się, że zapłata ta następuje w innym dniu niż dzień jego pobrania, w tym w szczególności w następstwie działań podejmowanych przez właściwe organy lub w wyniku czynności wyjaśniających, niekiedy po upływie miesiąca lub dłuższego okresu. Nie prowadzą Państwo sprzedaży paliw z odroczonym terminem płatności.

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy moment powstania obowiązku podatkowego w przypadku uregulowania należności za paliwo po upływie czasu od jego kradzieży powstaje według zasad obowiązujących na moment otrzymania zapłaty.

Jak wynika z literalnego brzmienia przepisu art. 19a ust. 1 ustawy - dla ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego przy dostawie towarów - co do zasady - istotny jest moment „dokonania dostawy towarów”. Ustawa o podatku od towarów i usług nie uzależnia w tym przypadku zasady opodatkowania czynności od faktycznego otrzymania zapłaty, bowiem to z samej konstrukcji dostawy towarów wynika, że ma ona charakter odpłatny. Sama odpłatność rozumiana powinna być jako istnienie świadczenia wzajemnego po stronie nabywcy, stanowiącego ekwiwalent wydanego towaru. Powołany wyżej przepis formułuje zatem zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.

Natomiast jak już wcześniej wyjaśniono przez „dokonanie dostawy towarów” - zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy - należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. Podkreślić ponownie należy, że aby można było mówić o dostawie towarów, musi nastąpić przeniesienie ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby druga strona mogła nią dysponować w sposób właściwy dla właściciela.

W Państwa sprawie należy zwrócić uwagę na model prowadzonej przez Państwa sprzedaży. Wskazali Państwo, że w typowym modelu operacyjnym sprzedaż ta odbywa się w sposób samoobsługowy. Oznacza to, że Państwa klienci samodzielnie wykonują czynności związane z zatankowaniem samochodu, a obsługa stacji paliw zostaje zaangażowana na końcu całego procesu tj. dopiero podczas przyjmowania płatności za towar. Klient ma zatem swobodny dostęp - za Państwa zgodą - do towaru od momentu wjazdu na stację paliw do jej opuszczenia.

Należy zauważyć, że specyfika sprzedaży towaru, jakim jest paliwo oznacza, że podmiot tankujący samochód już po zapełnieniu baku ma prawo i możliwość korzystania z paliwa jak właściciel, bowiem może nim rozporządzać i w istocie rzeczy ma on praktyczną kontrolę nad zatankowanym paliwem. W tym miejscu pragniemy zauważyć, że wyrok TSUE C-677/21 - na który Państwo również się powołali - pośrednio odnosi się do sytuacji opisanej przez Państwa. Wyrok ten dotyczy bezprawnego poboru energii elektrycznej. Należy bowiem zauważyć, że tutaj również istnieje schemat, w którym paliwo jest pobierane i bezpośrednio zużywane przez podmiot, który nie dokonuje zapłaty od razu po zatankowaniu, a jednak dysponuje on swobodnie tym towarem, co wprost przemawia za przyjęciem, że w istocie rozporządza on paliwem jak właściciel już od momentu zatankowania. Należy także zauważyć, że w przypadku nielegalnego poboru energii jej pobór i zużycie ustalane jest w sposób miarodajny poprzez liczniki - tak samo w przypadku paliwa jego pobór oraz należność znajduje bezpośrednie odzwierciedlenie na monitorze dystrybutora, co pozwala realnie określić ilość pobranego paliwa oraz jego wartość na moment dokonywania dostawy. Dostawa paliwa następuje zatem co do zasady z chwilą zatankowania do baku samochodu.

Ponadto, uwzględniając przyjęty na stacjach paliwowych schemat sprzedaży należy zauważyć, że również w prezentowanych okolicznościach (tj. w przypadku, gdy klient tankuje samochód i odjeżdża ze stacji bez zapłaty) dochodzi do wydania paliwa na takich samych zasadach, jak dla innych klientów, bowiem sposób ten nie różni się żadnymi elementami poza faktem, iż zapłata następuje dopiero w przyszłości. Faktem jest, że z opisu analizowanego przypadku wynika, że Spółka „nie prowadzi sprzedaży paliw z odroczonym terminem płatności ani nie przewiduje możliwości wydania towaru bez zapłaty”, jednakże okoliczności przemawiają za tym, że w istocie do dostawy dochodzi właśnie w momencie zatankowania samochodu. Przede wszystkim bowiem z opisu wynika, że finalnie „zapłata za paliwo następuje w innym dniu niż dzień jego pobrania”, czyli jest to uregulowanie należności wynikającej i dającej się powiązać bezpośrednio z dokonaną dostawą i pobranym paliwem.

W konsekwencji, w Państwa sprawie klient po zatankowaniu samochodu ma możliwość korzystania z paliwa jak właściciel bowiem ma możliwość rozporządzania nim. W istocie rzeczy ma on praktyczną kontrolę nad zatankowanym paliwem. Zatem przekazanie klientowi władztwa ekonomicznego nad zatankowanym paliwem jest przesłanką do uznania danej czynności za dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, gdyż klient jako odbiorca już od tego momentu może/będzie mógł dysponować towarem (zatankowanym paliwem) i fizycznie nim rozporządzać jak właściciel.

Formułując własne stanowisko odnieśli się Państwo do przepisów kodeksu cywilnego wskazując, że wydanie towaru wiąże się bezpośrednio z zapłatą. Podkreślić jednak należy, że ustawa o podatku od towarów i usług posługuje się własną definicją dostawy towarów. Poparciem tego jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 26 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Po 492/24, zgodnie z którym:

Wyjaśnić należy, że ze względu na to, że ustawa o podatku od towarów i usług zawiera własną definicję dostawy nie ma uzasadnienia, by utożsamiać dostawę na gruncie tej ustawy ze sprzedażą uregulowaną w kodeksie cywilnym. Dostawa w rozumieniu analizowanego aktu prawnego ma szerszy zakres niż sprzedaż w rozumieniu cywilistycznym. Na gruncie podatku od towarów i usług bowiem użytym w przepisach normujących ten podatek terminom należy przypisywać zasadniczo autonomiczne znaczenie, swoiste dla tego podatku, a tym samym oderwane od ich rozumienia cywilistycznego w ujęciu prawodawstwa krajowego. (…) Zatem przy interpretacji pojęć użytych w ustawie o podatku od  towarów i usług decydujące znaczenie ma walor i skutki ekonomiczne danej czynności opodatkowanej a nie jej definicja w krajowym prawie cywilnym, która przecież w każdym państwie członkowskim jest inna. Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie dostawy istotne jest rozporządzanie towarem w sensie ekonomicznym, co wiąże się z wydaniem rzeczy.

Mając na uwadze przywołane wyżej przepisy należy stwierdzić, że w okolicznościach analizowanej sprawy obowiązek podatkowy w podatku VAT - zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy - powstaje z chwilą wydania towaru tj. zatankowania paliwa. W tym bowiem momencie następuje/będzie następować przeniesienie prawa do rozporządzania tym towarem jak właściciel.

Tym samym, nie można zgodzić się z Państwem, że momentem właściwym dla identyfikacji powstania obowiązku podatkowego jest moment otrzymania zapłaty za paliwo. Do dostawy towarów, o której mowa w art. 19a ust. 1 ustawy, doszło/dojdzie w chwili zatankowania paliwa przez klienta. Jak już bowiem stwierdzono powyżej w tym momencie doszło/dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzania ww. towarem jak właściciel.

Tę kwestię poruszył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 29 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 785/19, który stwierdził, że:

TSUE dopuszcza w swoich orzeczeniach, że opodatkowanie powinno obejmować te czynności, które co prawda były niezgodne z prawem, jednakże mogłyby one być dokonane jako legalne (por. wyrok TSUE w sprawie C- 455/98 z dnia 29 czerwca 2000 r., Tullihallitus przeciwko Kaupo Salumets i innym, wyrok TSUE w sprawie C-289/86 z dnia 5 lipca 1988 r., Vereniging Happy Family Rustenburgerstat przeciwko Inspecteur der Omzetbelasing). Jak wynika z uzasadnień przywołanych orzeczeń, TSUE wywiódł zasadę opodatkowania tych czynności z zasady neutralności podatku oraz z zasady unikania jakichkolwiek zakłóceń konkurencji. W ocenie TSUE w przypadku tych czynności nie można wprowadzać zasadniczego rozróżnienia pomiędzy czynnościami zgodnymi i niezgodnymi z prawem. Opodatkowanie powinno zatem obejmować te czynności, które co prawda były niezgodne z prawem, jednakże mogłyby być dokonane jako legalne. W przypadku towarów i usług, które mogą być przedmiotem normalnego obrotu i wykonywanej działalności gospodarczej, nieobjęcie opodatkowaniem czynności zabronionych i sprzecznych z prawem prowadziłoby do znacznego zakłócenia konkurencji. Podmioty, które dokonywały dostaw i odpłatnego świadczenia usług, jako transakcji sprzecznych z prawem, znajdowałyby się w znacznie lepszej sytuacji od podmiotów legalnie wykonujących swoje usługi. Ich towary i usługi - nieobciążone VAT - byłyby pod względem ceny bardziej atrakcyjne dla konsumentów.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1, zgodnie z którym uregulowanie płatności przez osobę, która wcześniej pobrała paliwo bez zapłaty ziszcza przesłankę odpłatności na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem momentem właściwym dla identyfikacji powstania obowiązku podatkowego - w myśl art. 19a ust. 1 ustawy - jest moment otrzymania zapłaty za paliwo, uznaję za nieprawidłowe. W sytuacji opisanej przez Państwa moment powstania obowiązku podatkowego owszem powstanie zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy, lecz w chwili przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel tj. zatankowania paliwa przez klienta, chociaż ten za pobrany towar ureguluje należność po upływie czasu od jego pobrania.

Zadane przez Państwa pytanie nr 2 jest warunkowe, uzależnione od uznania Państwa stanowiska do pytania nr 1 za prawidłowe. Uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe, tym samym nie udzieliłem odpowiedzi na pytanie nr 2.

Natomiast odnośnie powołanych przez Państwa wyroków sądów należy zauważyć, iż wyroki sądów, są to rozstrzygnięcia odnoszące się do indywidualnych spraw i co do zasady wiążą one strony postępowania w tych konkretnych, indywidualnych sprawach.

Wyrok TSUE C-846/19 dotyczy działalności gospodarczej i dopuszczalności zwolnienia od podatku VAT profesjonalnego pełnomocnika za usługi świadczone na rzecz ubezwłasnowolnionych osób pełnoletnich. Jest to zatem wyrok, który zapadł w odmiennym stanie niż zawarty w tej interpretacji.

Wyrok NSA o sygn. akt I FSK 1458/23 z 12 maja 2026 r. dotyczył przypadku wyłudzenia towaru przez osobę podszywającą się pod kontrahenta. Również wyrok NSA o sygn. akt I FSK 1641/23 oddalający skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1154/22 NSA dotyczył wydania towaru oszustowi, który podał się za legalnego kontrahenta.

Powołana przez Państwa interpretacja znak 0111-KDIB3-3.4012.173.2025.2.MW, wydana w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT kradzieży towarów, dotyczy innego opisu stanu faktycznego niż w wydanej dla Państwa interpretacji. W powołanym rozstrzygnięciu Wnioskodawcy skradziono towar w trakcie napadu rabunkowego na jego auto. Wnioskodawca nie przekazał zatem towaru z własnej woli żadnemu podmiotowi. Państwo natomiast przyjęli charakterystyczny model sprzedaży - samoobsługowy - gdzie klient ma swobodny dostęp do każdego towaru znajdującego na terenie Państwa stacji paliw.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

  • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.