0113-KDWPT.4011.484.2026.2.KSM

Możliwość skorzystania z ulgi prorodzinnej na niepełnosprawną, ubezwłasnowolnioną siostrę.

Sygnatura: 0113-KDWPT.4011.484.2026.2.KSM
Rodzaj dokumentu: Interpretacja indywidualna
Data wydania: 1 października 2026
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status: Aktualna

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 28 sierpnia 2026 r. (data wpływu 3 września 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Zwraca się Pani z prośbą o interpretację przepisów dotyczących Pani sytuacji co do „Ulgi prorodzinnej” na dorosłą siostrę ( X. PESEL ....ur. ....r.) Jest Pani opiekunem prawnym siostry. Sytuacja ta jest poparta prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w ...z dn. ....października 2018 r. (sygn. akt. ....X jest całkowicie ubezwłasnowolniona od 10 lipca 1998 r. z powodu głębokiego upośledzenia umysłowego. Odliczenie „Ulgi prorodzinnej” wykazywała Pani we wspólnym rozliczeniu z mężem (z umowy o pracę) w latach: 2019 do 2024 włącznie.

Wcześniej opiekę faktyczną sprawowała Pani mama (Y), ale gdy ta ciężko zachorowała Sąd zmienił opiekuna z mamy - powołując Panią ....jako opiekuna prawnego. Ciąży na Pani obowiązek alimentacyjny, ze względu na bliskie pokrewieństwo z siostrą. 15 sierpnia 2021 r. Pani mama zmarła. Od tego czasu X, względem przepisów, stała się sierotą zupełną. Jako jedyna z rodzeństwa (jest nas czworo, nie licząc chorej siostry X), realizuje Pani obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnej siostry, poprzez osobiste starania o jej dobro i zaspokajanie Jej potrzeb dnia codziennego. Jest osobą, która większość dnia spędza w łóżku. Nie chodzi, nie mówi, wymaga pomocy w każdej czynności dnia codziennego. Jest całkowicie uzależniona od osób trzecich. Codziennie dba Pani o jej higienę osobistą, karmienie, zmianę pampersów, pranie, sprzątanie, robienie zakupów, gotowanie, załatwianie wszelkich spraw urzędowych.

Pozostałe rodzeństwo nie uczestniczy w opiece, nie pomaga w niczym oraz nie zamieszkuje z podopieczną. Pozostałe rodzeństwo nie odwiedza niepełnosprawnej siostry i nie dokłada się do jej utrzymania ani nie interesuje się jej losem. Siostra nie przebywa i nigdy nie przebywała w żadnej placówce zapewniającej całodobową opiekę. Pani sprawuje pieczę faktyczną, wyłączną i osobistą - powierzoną Pani przez Sąd. Siostra zamieszkuje z Panią na stałe w Pani mieszkaniu, gdzie prowadzi Pani wspólne gospodarstwo domowe ponad 7,5 lat.

Siostra posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w ...(ul. ....oraz orzeczenie ZUS/oddział ....- na stałe. Orzeczenia określają całkowitą niezdolność do pracy oraz samodzielnej egzystencji. Niepełnosprawność powstała od urodzenia. Jest osobą leżącą, większość dnia spędza w łóżku (nie mówi) jest całkowicie zależna od innych osób. Cierpi na dziecięce porażenie mózgowe - czterokończynowe.

Od czasu objęcia opieki nad siostrą (nadal) otrzymuje Pani świadczenie pielęgnacyjne z MGOPS ....ul. ....na „starych zasadach” - nadal.

Uwzględniając stałą i długotrwałą opiekę oraz pomoc opiekuna w zaspokajaniu wszelkich potrzeb życiowych jak i ochronę interesów osobistych i majątkowych osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej jest Pani bezwzględnie nadzorowana przez III Wydział Rodzinny i Nieletnich Sądu Rejonowego ………….

Poniżej przedstawia Pani kluczowe informacje dotyczące statusu oraz zakresu sprawowania przez Panią opieki nad siostrą X.

STATUS:

Dn. 10 lipca 1998 r. X została całkowicie ubezwłasnowolniona. Siostra jest niepełnosprawna intelektualnie od urodzenia. Nie ukończyła żadnej szkoły (nigdy nie uczęszczała). W przeszłości, ani do dnia dzisiejszego nie pracowała zarobkowo. Nigdy nie przebywała w ośrodkach dla osób z niepełnosprawnością. Nigdy nie wstąpiła w związek małżeński. Nie posiada dzieci. Jest osobą dorosłą (50+). Jest sierotą zupełną, gdyż obydwoje rodziców nie żyje (tato zmarł w 2008 r. a mama w 2021 r.). We wcześniejszych latach Pani mama Y korzystała z „Ulgi prorodzinnej”.

X otrzymuje z ZUS:

rentę rodzinną;
rentę socjalną;
dodatek pielęgnacyjny;
dodatek dopełniający;
dodatek dla sieroty zupełnej.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Pismem z 28 sierpnia 2026 r. udzieliła Pani odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:

1) Jakiego okresu (lat podatkowych) dotyczy Pani wniosek?

Odpowiedź: Wniosek dotyczy lat podatkowych od 2019 do 2024 włącznie.

2) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek miała Pani nieograniczony obowiązek podatkowy zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.)?

Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek miała Pani nieograniczony obowiązek podatkowy.

3) Od kiedy dokładnie (należy wskazać datę) jest Pani opiekunem prawnym swojej siostry?

Odpowiedź: Jest Pani opiekunem prawnym swojej siostry od 30 października 2018 r. (sygn. akt ....

4) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek zapewniała/zapewnia Pani swojej siostrze stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc w związku z brakiem możliwości samodzielnej egzystencji, współdziałała/współdziała Pani w procesie jej leczenia, rehabilitacji?

Odpowiedź: Tak, w okresie, którego dotyczy wniosek zapewniała Pani i nadal zapewnia swojej siostrze stałą i długotrwałą opiekę i pomoc w związku z brakiem możliwości samodzielnej egzystencji, współdziałała Pani i współdziała w procesie jej leczenia i rehabilitacji, poprzez osobiste starania o jej dobro i zaspokajanie Jej potrzeb dnia codziennego. Codziennie dba Pani o Jej higienę osobistą, karmienie, zmianę pampersów, pranie, sprzątanie, robienie zakupów, gotowanie, załatwianie wszelkich spraw urzędowych, wspólne wykonywanie ćwiczeń poprawiających zakres ruchu i sprawność. Zakres Pani pomocy był/jest regularny i dostosowany do rzeczywistych potrzeb siostry.

5) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek osiągała/osiąga Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?

Odpowiedź: W okresie wskazanym we wniosku nie osiągała Pani oraz nie osiąga dochodów według skali podatkowej.

6) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek prowadziła/prowadzi Pani działalność gospodarczą? Jeżeli tak, to należy wskazać formę opodatkowania tej działalności.

Odpowiedź: W okresie wskazanym we wniosku nie prowadziła Pani oraz nie prowadzi działalności gospodarczej.

7) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek w stosunku do Pani lub Pani siostry miały/mają zastosowanie przepisy:

art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym),
ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego,
ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?

Odpowiedź: W okresie wskazanym we wniosku nie miały i nie maja zastosowania wskazane przepisy, tj. art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawa z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym oraz ustawa z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym i prawnym dorosłej siostry, która z Panią mieszka i pozostaje pod Pani stałą opieką, miała Pani prawo do skorzystania z „Ulgi prorodzinnej”, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz czy będzie Pani mogła w kolejnych latach nadal korzystać z ulgi?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na ww. pytanie w części dotyczącej możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej za lata: 2020 – 2024 i za kolejne lata, natomiast w części w jakiej ww. pytanie dotyczy możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej za 2019 r., zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pani stanowisko w sprawie

Opiekun prawny, to osoba (ustanowiona przez sąd), która przejmuje pieczę nad dzieckiem/osobą dorosłą, niepełnosprawną od urodzenia, całkowicie ubezwłasnowolnioną, gdy rodzice/opiekunowie są do tego niezdolni lub nie żyją.

Jako opiekun prawny osoby niepełnosprawnej, całkowicie ubezwłasnowolnionej, zastępuje Pani rodziców, czyli opiekunów ustawowych, co oznacza, że spoczywają na Pani takie same obowiązki, jakie mają rodzice wobec swoich dzieci, co reguluje kodeks rodzinny, z tą różnicą, że opiekun prawny podlega ścisłemu nadzorowi sądu opiekuńczemu.

Art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych PIT traktuje sprawowaną opiekę prawną orzeczeniem sądu i wspólne zamieszkanie, jako przesłankę do nabycia prawa do „ulgi prorodzinnej”.

Kolejnym argumentem, do nabycia prawa jest:

faktyczny stopień niepełnosprawności (znaczny stopień niepełnosprawności/bez względu na wiek);

w przypadku dorosłych podopiecznych kluczowe jest: niepełnosprawność i utrzymywanie ich w ramach obowiązku alimentacyjnego;
rodzeństwo, a osoby te otrzymują: zasiłek pielęgnacyjny i renta socjalna

„W przypadku dorosłych dzieci/podopiecznych z niepełnosprawnością, opiekun może skorzystać z „ulgi prorodzinnej”, bez względu na wiek podopiecznego oraz bez limitu dochodów osiąganych przez podopiecznego”. „Opiekun prawny dorosłego podopiecznego (niebędącego dzieckiem własnym/przysposobionym), musi być w kręgu osób zobowiązanych do alimentacji (krewny w linii prostej lub rodzeństwo) aby prawo od ulgi było pewne w ocenie fiskusa”.

„Ulga prorodzinna na dorosłe, niepełnosprawne dziecko przysługuje bez względu na jego wiek, jeśli pobiera ono zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną”. „Można odliczyć ulgę na pełnoletnie rodzeństwo, bez względu na jej wiek, jeśli jesteś ich opiekunem prawnym, a oni otrzymują zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalna”.

Pani zdaniem, prawo do ulgi przysługuje Pani, ponieważ ustawa o PIT wymienia opiekuna prawnego jako osobę uprawnioną do ulgi, pod warunkiem zamieszkania z podopiecznym. Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że pojęcie „dziecka” w art. 27f ustawy o PIT należy interpretować funkcjonalnie - obejmując nim również osoby dorosłe legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nad którymi podatnik sprawuje opiekę prawną na mocy orzeczenia sądu, pełniąc funkcje identycznie z rodzicielskimi.

Wspomina Pani jeszcze raz, że pobiera świadczenie pielęgnacyjne z MGOPS ....na starych zasadach. Nie może podjąć żadnej pracy zarobkowej.

Pani zdaniem prawo do „Ulgi prorodzinnej” przysługuje, ponieważ w opisanej sytuacji nadzwyczajnej (śmierć obojga rodziców) rola opiekuna prawnego będącego rodzeństwem staje się tożsama z rolą rodzica bez względu na wiek podopiecznego. Jako siostra X i opiekun prawny wypełnia Pani obowiązki tożsame z obowiązkami rodzicielskimi na równi z ich prawami w porozumieniu z Sądem Opiekuńczym.

Zaznaczyć trzeba, że w trakcie pobierania „Ulgi prorodzinnej” przez te lata Urząd Skarbowy, podczas weryfikacji zeznań podatkowych, za wspomniane lata, nie odmówił wypłaty ulgi, pieniądze wypłacił. Urząd Skarbowy nie zgłaszał względem Pani żadnych nieprawidłowości biorąc pod uwagę datę urodzenia siostry jak i nr PESEL Pani i siostry, wpisywane kilkukrotnie w zeznaniu podatkowym za ubiegłe lata. Ulga wykazywana była w zeznaniach rocznych w PIT-0. Rozliczenia dokonywała Pani wspólnie z mężem, gdyż mąż pracuje zarobkowo i płaci podatki. Dochód męża jest lekko wyższy niż najniższa krajowa. Za rok 2025 nie wykazała Pani ulgi prorodzinnej, gdyż mąż cały 2025 r. chorował. Był na zwolnieniu lekarskim, a większość roku na świadczeniu rehabilitacyjnym (do dziś).

Opisana sytuacja jest niezmienna od początku zaistniałego faktu dotyczącego sprawy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U z 2020 r. poz. 1426 ze zm., t j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm., t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm., Dz. U. 2024 r., poz. 226 ze zm., Dz. U. z 2026 r. poz. 592, ze zm.):

Małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów.

W myśl art. 6 ust. 2 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 grudnia 2020 r.)

Małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 , między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a , po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26 , art. 26e i art. 26h ; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.

W myśl art. 6 ust. 2 powołanej ustawy (w brzmieniu ustawy z 29 października mający zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.)

Małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:

1) przez cały rok podatkowy albo

2) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego - w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego

- mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot pomniejszających dochód; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.

Stosownie do art. 6 ust. 2a cytowanej ustawy:

Wniosek, o którym mowa w ust. 2, może być wyrażony przez jednego z małżonków. Wyrażenie wniosku przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Z art. 6 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:

Zasada wyrażona w ust. 2 ma zastosowanie również, jeżeli jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód jest opodatkowany zgodnie z art. 27, lub osiągnął dochody w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku.

W myśl art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U z 2020 r. poz. 1426 ze zm., t j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm., t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm., Dz. U. 2024 r., poz. 226 ze zm., Dz. U. z 2026 r. poz. 592, ze zm.):

Od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

1) wykonywał władzę rodzicielską;

2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;

3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Natomiast, zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy:

Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:

1) jednego małoletniego dziecka – kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:

a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,

b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4c i 4g, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;

2) dwojga małoletnich dzieci – kwota 92,67 zł na każde dziecko;

3) trojga i więcej małoletnich dzieci – kwota:

a) 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,

b) 166,67 zł na trzecie dziecko,

c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.

W myśl art. 27ea ust. 1 pkt 1-2 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2022 r.):

Od podatku obliczonego zgodnie z art. 27 podatnik może odliczyć kwotę w wysokości 1.500 zł, jeżeli w roku podatkowym jest rodzicem albo opiekunem prawnym, który:

1) jest:

a) panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką albo rozwodnikiem,

b) osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów,

c) osobą pozostającą w związku małżeńskim z osobą pozbawioną praw rodzicielskich lub odbywającą karę pozbawienia wolności, oraz

2) samotnie wychowuje dzieci:

a) małoletnie,

b) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

c) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w krajowych lub zagranicznych przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, jeżeli w roku podatkowym dzieci te:

nie stosowały przepisów art. 30c lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy, w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń,
nie podlegały opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych,
nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152, w łącznej wysokości przekraczającej 3089 zł, z wyjątkiem renty rodzinnej.

Na podstawie art. 1 pkt 14 ww. ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265), która weszła w życie 1 lipca 2022 r., artykuł 27ea został uchylony.

Na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265) przepisów art. 27ea ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2022 r., nie stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.

Zgodnie z art. 27f ust. 2a ww. ustawy:

Za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27 , art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a .

Na podstawie art. 27f ust. 2a cyt. ustawy, w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 30c ust. 2 pkt 2.

Stosownie do art. 27f ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.

Według art. 27f ust. 2c powołanej ustawy:

Odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;

2) wstąpiło w związek małżeński.

Stosownie do art. 27f ust. 2d omawianej ustawy:

Za podatnika pozostającego w związku małżeńskim, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a oraz ust. 10 i 11, nie uważa się:

1) osoby, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów;

2) osoby pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Na mocy art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2023 r. mający zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2023 r.:

Limity dochodów określone w ust. 2 pkt 1 nie dotyczą podatnika i jego małżonka, którzy wykonywali władzę, pełnili funkcję albo sprawowali opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do jednego dziecka, posiadającego orzeczenie albo decyzję, o których mowa w art. 26 ust. 7d.

W myśl art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Na mocy art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. i mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.:

Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

Na podstawie art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

1) odpis aktu urodzenia dziecka;

2) zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;

3) odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;

4) zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Na mocy art. 27f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 i 3, z uwzględnieniem art. 6 ust. 4e i 8, w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Z przywołanego art. 27f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że z analizowanej ulgi prorodzinnej mogą skorzystać także podatnicy utrzymujący pełnoletnie dzieci, o których mowa m.in. w art. 6 ust. 4c pkt 2 tejże ustawy (dzieci bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną), w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

W myśl art. 27f ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepisy art. 6 ust. 8 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.

Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Tym samym, ulga prorodzinna nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do dziecka podatnika mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, co wynika z ww. art. 27f ust. 7 w zw. z art. 6 ust. 8 cyt. ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pani opiekunem prawnym siostry. Sytuacja ta jest poparta prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego. Pani siostra jest całkowicie ubezwłasnowolniona od 10 lipca 1998 r. z powodu głębokiego upośledzenia umysłowego. Odliczenie „Ulgi prorodzinnej” wykazywała Pani we wspólnym rozliczeniu z mężem (z umowy o pracę) w latach: 2019 do 2024 r. włącznie. Wcześniej opiekę faktyczną sprawowała Pani mama, ale gdy ta ciężko zachorowała Sąd zmienił opiekuna z mamy - powołując Panią jako opiekuna prawnego. Ciąży na Pani obowiązek alimentacyjny, ze względu na bliskie pokrewieństwo z siostrą. Jako jedyna z rodzeństwa realizuje Pani obowiązek alimentacyjny wobec niepełnosprawnej siostry, poprzez osobiste starania o jej dobro i zaspokajanie Jej potrzeb dnia codziennego. Jest osobą, która większość dnia spędza w łóżku. Nie chodzi, nie mówi, wymaga pomocy w każdej czynności dnia codziennego. Jest całkowicie uzależniona od osób trzecich. Pozostałe rodzeństwo nie uczestniczy w opiece, nie pomaga w niczym oraz nie zamieszkuje z podopieczną. Pozostałe rodzeństwo nie odwiedza niepełnosprawnej siostry i nie dokłada się do jej utrzymania ani nie interesuje się jej losem. Siostra nie przebywa i nigdy nie przebywała w żadnej placówce zapewniającej całodobową opiekę. Pani sprawuje pieczę faktyczną, wyłączną i osobistą - powierzoną Pani przez Sąd. Siostra zamieszkuje z Panią na stałe w Pani mieszkaniu, gdzie prowadzi Pani wspólne gospodarstwo domowe ponad 7,5 lat. Siostra posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności oraz orzeczenie ZUS - na stałe. Orzeczenia określają całkowitą niezdolność do pracy oraz samodzielnej egzystencji. Niepełnosprawność powstała od urodzenia. Jest osobą leżącą, większość dnia spędza w łóżku (nie mówi) jest całkowicie zależna od innych osób. Cierpi na dziecięce porażenie mózgowe - czterokończynowe. Od czasu objęcia opieki nad siostrą (nadal) otrzymuje Pani świadczenie pielęgnacyjne z MGOPS na „starych zasadach” - nadal. Pani siostra otrzymuje z ZUS: rentę rodzinną; renie socjalną; dodatek pielęgnacyjny; dodatek dopełniający; dodatek dla sieroty zupełnej.

Warunki dotyczące ustanawiania, sprawowania i ustania opieki określają przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm., t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm., Dz. U. z 2026 r. poz. 236).

Zgodnie z art. 155 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

§ 1. Opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem pozostającego pod opieką; podlega przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego.

§ 2. Do sprawowania opieki stosuje się odpowiednio przepisy o władzy rodzicielskiej z zachowaniem przepisów poniższych.

Regulacje Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, co do zasady, nie nakładają obowiązku alimentacyjnego na opiekuna prawnego. Wyjątek od tej zasady zachodzi wówczas, gdy opiekun prawny jest jednocześnie krewnym podopiecznego, zobowiązanym do alimentacji w myśl art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, że:

Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Istotą tak określonego obowiązku jest to, że jedna strona ma prawo żądać dostarczenia tak wskazanych środków, a druga osoba ma obowiązek je dostarczyć.

Dostarczanie środków utrzymania to zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb uprawnionego w postaci: pożywienia, ubrania, mieszkania, niezbędnych przedmiotów umożliwiających przebywanie w środowisku i w rodzinie, leków itp. Dostarczanie środków wychowania obejmuje natomiast powinność starań o zdrowie uprawnionego, o jego rozwój fizyczny i umysłowy, stworzenie możliwości zdobycia wykształcenia, zapewnienie dostępu do dóbr kultury, itp.

W myśl art. 129 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi. Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym.

Stosownie do art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

Z opisu sprawy wynika, że w latach 2019- 2024 była Pani opiekunem prawnym swojej ubezwłasnowolnionej siostry. W okresie, którego dotyczy wniosek zapewniała Pani i nadal zapewnia swojej siostrze stałą i długotrwałą opiekę i pomoc w związku z brakiem możliwości samodzielnej egzystencji, współdziałała Pani i współdziała w procesie jej leczenia i rehabilitacji, poprzez osobiste starania o jej dobro i zaspokajanie Jej potrzeb dnia codziennego. Codziennie dba Pani o jej higienę osobistą, karmienie, zmianę pampersów, pranie, sprzątanie, robienie zakupów, gotowanie, załatwianie wszelkich spraw urzędowych, wspólne wykonywanie ćwiczeń poprawiających zakres ruchu i sprawność. Zakres Pani pomocy był/jest regularny i dostosowany do rzeczywistych potrzeb siostry.

Biorąc powyższe pod uwagę, skoro jest Pani wyłącznym opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionej całkowicie pełnoletniej siostry, która otrzymuje m.in. rentę socjalną i dodatek pielęgnacyjny oraz utrzymuje Pani siostrę w związku z ciążącym na Pani obowiązkiem alimentacyjnym to z uwagi na spełnienie przesłanek określonych w art. 27f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzić należy, że przysługiwała Pani ulga prorodzinna za lata 2020 – 2024. Ponadto ulga prorodzinna przysługiwać będzie również za lata następne jeśli opisany stan faktyczny nie ulegnie zmianie i w zeznaniu rocznym złożonym wspólnie małżonkiem wystąpi podatek do odliczenia.

Jednocześnie zaznaczyć należy, że w sytuacji kiedy rodzic dziecka (opiekun prawny) nie uzyskuje dochodów, a małżonkowie dokonują wspólnego rozliczenia, rodzic (opiekun prawny) będzie miał prawo do odliczenia ulgi na dzieci, ponieważ podatek jest określany na imię obojga; tym samym odliczenie będzie dokonane od podatku obliczonego na imię obojga małżonków. Wynika to z przepisu art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W rezultacie przysługiwało Pani prawo do dokonania odliczenia z tytułu ulgi prorodzinnej na pełnoletnią siostrę we wspólnym rozliczeniu z małżonkiem za lata 2020-2024. Na powyższe nie ma wpływu fakt, że Pani małżonek nie jest opiekunem prawnym siostry, a Pani nie uzyskiwała w latach 2020-2024 dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej ponieważ, we wspólnym rozliczeniu małżonków podatek jest określany na imię obojga małżonków. Tym samym, odliczenie będzie dokonane od podatku obliczonego na Panią i Pani męża.

Dodatkowe informacje

Podkreślamy, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonaliśmy wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe są zgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe będzie różnić się od stanu występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pana w zakresie przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.

Kontakt z biurem