0113-KDIPT1-2.4012.756.2026.1.KC
Prawo do częściowego odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego od wydatków poniesionych na budowę przy zastosowaniu prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.
- Sygnatura
- 0113-KDIPT1-2.4012.756.2026.1.KC
- Rodzaj dokumentu
- Interpretacja indywidualna
- Data wydania
- Organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status
- Aktualna
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
6 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie prawa do częściowego odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego od wydatków poniesionych na budowę remizo-świetlic w (…) i (…) przy zastosowaniu prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gminny Ośrodek (…) w (…) (w skrócie (…)) jest jednostką budżetową Gminy (…), wchodzącą w skład centralizacji podatku VAT.
Gmina (…) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wykonuje czynności zarówno opodatkowane, zwolnione jak i nieopodatkowane.
Na podstawie art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług, do wydatków związanych z tymi czynnościami, przy odliczeniu podatku VAT stosuje prewspółczynnik, wskaźnik proporcji oraz odliczenie 100 % podatku VAT.
Zgodnie ze Statutem Gminnego Ośrodka (…) w (…), (…) jest jednostką budżetową utworzoną w celu realizacji zadań własnych i zleconych Gminy, w szczególności z zakresu gospodarki komunalnej, kultury fizycznej, sportu i rekreacji.
Do zadań jednostki należy m.in. utrzymanie cmentarzy komunalnych, obiektów sportowych, dróg gminnych, placów, terenów zieleni, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, a także realizacja zadań związanych z administrowaniem mieniem komunalnym.
Działalność (…) służy realizacji zadań publicznych Gminy i nie jest ukierunkowana na osiąganie zysku. Na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym Gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej Ustawie.
(…) prowadzi sprzedaż opodatkowaną w następującym zakresie:
· usługi cmentarne – ze stawką VAT 8%,
· udostępnienie obiektów sportowych (stadionu) – 8%,
· wynajem rowerów publicznych – 8%,
· nasadzenia drzew – 8%,
· dostawa złomu – 23%,
· wynajem sprzętu – 23%,
· usługi przy mobilnej strefie aktywności koedukacyjnej – 23%,
· wycinka drzew – 23%,
· wynajem lokali komunalnych i socjalnych – sprzedaż zwolniona.
Prowadzona działalność gospodarcza związana jest z działalnością głównie komunalną, statutową. Dochody z prowadzonej działalności gospodarczej wykorzystywane są na realizację celów statutowych w zakresie gospodarki komunalnej/rekreacyjno-sportowej i pokrycie kosztów działalności, w tym w szczególności polegającej na:
1. Świadczeniu usług statutowych odpłatnych, takich jak: usługi cmentarne, najem lokali komunalnych, udostępnianie obiektów sportowych, wynajem rowerów publicznych, których wpływy pokrywają tylko część kosztów, które generuje ta działalność.
2. Usługi działalności gospodarczej: w tym w szczególności wynajem sprzętu. Ponadto, w związku z niniejszym wnioskiem, planuje się również wynajem pomieszczeń.
3. Usługi statutowe świadczone nieodpłatnie – współorganizacja gminnych ogólnodostępnych imprez rekreacyjno-sportowych.
(…) na prowadzenie działalności statutowej otrzymuje zasilenia z budżetu gminy na wydatki, wg planu finansowego jednostki, na bieżącą działalność.
W celu rozszerzenia oferty i rozwoju kultury i sportu na terenie Gminy (…), zaktywowania mieszkańców do udziału w różnego rodzaju zajęciach, spotkaniach/imprezach – zaplanowano przy budowie remizy również budowę świetlicy i zaplecza kuchennego z funkcją edukacji kulturalnej i sportowej, a także jako lokalu użytkowego dla lokalnej społeczności. Sala będzie otwarta i dostępna dla wszystkich chętnych na zasadach określonych w Regulaminie świetlicy. Prowadzona będzie w tych pomieszczeniach zarówno nieodpłatna/zwolniona działalność statutowa, skierowana zarówno do dzieci i młodzieży szkolnej, seniorów, jak i innych osób i grup społecznych, jak i odpłatnych wynajmów okolicznościowych. Zatem występować będzie w tej części działalność mieszana. (…) nie dysponuje innymi pomieszczeniami, które mógłby przeznaczyć na tego typu działalność i ją wyodrębnić w swoim obiekcie.
Użyteczność odpłatnego wynajmu świetlicy ma dla lokalnej społeczności bardzo istotne znaczenie. Już na etapie planowanej inwestycji Gmina zakładała wykorzystywanie świetlic również do odpłatnego wynajmu na rzecz osób fizycznych, kół gospodyń wiejskich oraz innych podmiotów. Odpłatny wynajem będzie dokumentowany fakturami VAT i stanowić będzie czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług.
Zdarzenie przyszłe: rozpoczęcie w sierpniu 2026 roku prowadzenia działalności mieszanej w nowo wybudowanych budynkach remizo-świetlic, zgodnie z planowanymi założeniami inwestycyjnymi odpłatnych wynajmów pomieszczeń przeznaczonych na świetlice wraz z zapleczem kuchennym, sanitariatami, itp. Prowadzenie odpłatnej działalności przez (…) umożliwia wystąpienie o częściowe odliczenie podatku VAT naliczonego zarówno od kosztów inwestycyjnych, jak również w kolejnych latach od kosztów bieżących związanych z prowadzonym wynajmem.
Gmina (…) w latach 2025-2026 zrealizowała inwestycję pn. „…” o funkcji remizo-świetlicy w miejscowości (…) i (…) z dofinansowaniem ze środków Rządowego Funduszu Polski Ład, Programu Inwestycji Strategicznych.
We wniosku o dofinansowanie przedstawiono opis inwestycji: „...W ramach inwestycji wybudowane zostaną obiekty pełniące funkcje rekreacyjno-kulturalne wraz z miejscami do garażowania pojazdów PPOŻ. Celem inwestycji jest zapewnienie mieszkańcom miejsca spotkań, integracji, miejsca w którym realizowane będą przedsięwzięcia o charakterze kulturalnym i edukacyjnym, warsztaty twórcze, rozwijające, wedle potrzeb i do użytku lokalnej społeczności...” (w rozumieniu możliwości wynajmu pomieszczeń przez mieszkańców Gminy ze stawką VAT 23%).
Zarówno Gmina, jak i (…) posiadają zarządzenia w sprawie określenia stawki za wynajem pomieszczeń administrowanych i zarządzanych w danej jednostce.
Zgodnie z wytycznymi Programu Polski Ład – podatek VAT jest wydatkiem kwalifikowanym. Środki z Polskiego Ładu nie stanowią dotacji w rozumieniu art. 126 ustawy o finansach publicznych (uofp) oraz nie stosuje się do nich zasad zwrotu przewidzianych w art. 168 i 169 uofp. Stanowią wg interpretacji i stanowisk powszechnych Regionalnych Izb Obrachunkowych dochody własne gminy, co również oznacza, że JST nie są zobowiązane do zwrotu otrzymanego dofinansowania w części odpowiadającej odliczonemu podatkowi VAT. Na etapie realizacji, Gmina (…) nie składa oświadczenia o kwalifikowalności podatku VAT.
Z dniem (…) r. Gmina (…) przekazała środek trwały – budynki remizo-świetlic protokołem na podstawie Zarządzenia Burmistrza do jednostki podległej (…).
Po zakończonej budowie i oddaniu do użytkowania, budynki są wykorzystywane do celów mieszanych:
1. część budynku – remiza (garaż i zaplecze) została nieodpłatnie udostępniona Ochotniczej Straży Pożarnej w celu realizacji zadań z zakresu bezpieczeństwa publicznego i ochrony przeciwpożarowej (czynności niepodlegające VAT), jako zadania świadczenia usług publicznych,
2. część budynku – świetlica, będzie wykorzystywana w różny sposób przez Gminę, tj.:
a) do realizacji zadań własnych, jako zadania świadczenia usług publicznych w zakresie kultury i integracji społecznej (np. bezpłatne zebrania wiejskie, warsztaty dla dzieci – czynności niepodlegające VAT,
b) oraz ta sama część świetlicowa oraz zaplecze kuchenne będą regularnie wynajmowane odpłatnie osobom fizycznym oraz podmiotom gospodarczym na cele prywatne (np. wesela, chrzciny, imprezy okolicznościowe) oraz komercyjne. Wynajem ten będzie dokumentowany fakturami VAT, a przychody z najmu będą stanowiły obrót opodatkowany (…). Odpłatny najem regulowany jest zarządzeniem nr (…) RO. Kierownika Gminnego Ośrodka (…) w (…) z dnia (…) r. w sprawie zasad udostępniania oraz zatwierdzenia regulaminu korzystania z remizo-świetlic w (…) i (…).
Gmina (…) poniosła wydatki inwestycyjne na budowę obiektu, które są dokumentowane fakturami z wykazanym podatkiem VAT (stawka 23%).
Wartość inwestycji zrealizowanej przez Gminę (…) (…) zł brutto, w tym VAT (…) zł.:
· Budynek remizo-świetlicy w (…) (…) zł brutto.
· Budynek remizo-świetlicy w (…) (…) zł brutto.
· Inwestycja została dofinansowana z Rządowego Funduszu Polski Ład: Program Inwestycji Strategicznych w kwocie (…).
Pytanie
Czy (…) w (…), jako jednostce budżetowej Gminy (…) objętej centralizacją podatku VAT, przysługuje prawo częściowego odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę remizo-świetlic w (…) i (…), wykorzystywanych jednocześnie do wykonywania zarówno czynności opodatkowanych (odpłatny komercyjny najem), jak i do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT - przy zastosowaniu sposobu określenia proporcji (tzw. prewspółczynnika), o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Gminnego Ośrodka (…) spełnione zostały przesłanki określone w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Wydatki inwestycyjne pozostają bowiem w związku z działalnością opodatkowaną (odpłatny najem świetlic). Przysługuje więc prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego związanego z wydatkami na budowę remizo-świetlicy.
Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do odliczenia przysługuje w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Ponieważ świetlica będzie przedmiotem odpłatnego najmu, który stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, warunek ten zostanie spełniony.
Z uwagi na to, że obiekt będzie służył celom mieszanym, a Gminny Ośrodek (…) nie ma możliwości jednoznacznego przypisania kosztów budowy wyłącznie do działalności opodatkowanej lub nieopodatkowanej, odliczenie powinno nastąpić na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, czyli przy zastosowaniu prewspółczynnika. W latach 2024-2025 prewspółczynnik wynosił 4%. Wstępny z 2026 roku stanowi również wartość 4%.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263), zwanej dalej „ustawą o VAT”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
Ponadto należy zauważyć, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jeden z nich wskazany został w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Wyrażoną w cytowanym powyżej art. 86 ust. 1 ustawy o VAT generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a i następne ustawy o VAT.
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy o VAT:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy o VAT:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
Z art. 86 ust. 2d ustawy o VAT wynika, że:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Zgodnie z art. 86 ust 2g ustawy o VAT:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 86 ust. 2h ustawy o VAT:
W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Natomiast z treści art. 86 ust. 22 ustawy o VAT wynika, że:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.
Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:
Rozporządzenie:
1) określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;
2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
Stosownie do § 2 pkt 8 ww. rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to:
a) urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,
b) jednostkę budżetową,
c) zakład budżetowy.
Powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy o VAT będzie mieć zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w której nabywane towary i usługi, wykorzystywane są zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, w sytuacji gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Przepis ten wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych.
Zgodnie z tą normą w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), w sytuacji gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.
Dla stwierdzenia czy działalność lub transakcje stanowią „cele inne niż związane z działalnością gospodarczą” znaczenie ma, czy mieszczą się one w przedmiocie działalności danej jednostki.
Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy o VAT. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą.
Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy o VAT (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).
Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Art. 15 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy o VAT:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, ze zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Z powołanych regulacji wynika, że organy władzy publicznej są wyłączone z kręgu podatników podatku od towarów i usług, wyłącznie przy wykonywaniu czynności nałożonych przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane. Jest to wyłączenie podmiotowo-przedmiotowe. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywania czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 662 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Jak wynika z opisu sprawy Gmina (…) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gminny Ośrodek (…) w (…) jest jednostką budżetową Gminy (…), wchodzącą w skład centralizacji podatku VAT.
Gmina (…) w latach 2025-2026 zrealizowała inwestycję pn. „…” o funkcji remizo-świetlicy w miejscowości (…) i (…) z dofinansowaniem ze środków Rządowego Funduszu Polski Ład, Programu Inwestycji Strategicznych.
W ramach inwestycji wybudowane zostaną obiekty pełniące funkcje rekreacyjno-kulturalne wraz z miejscami do garażowania pojazdów PPOŻ. Celem inwestycji jest zapewnienie mieszkańcom miejsca spotkań, integracji, miejsca, w którym realizowane będą przedsięwzięcia o charakterze kulturalnym i edukacyjnym, warsztaty twórcze, rozwijające, wedle potrzeb i do użytku lokalnej społeczności.
Po zakończonej budowie i oddaniu do użytkowania, budynki będą wykorzystywane do celów mieszanych – działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych podatkiem VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT). Gminny Ośrodek (…) nie ma możliwości jednoznacznego przypisania kosztów budowy wyłącznie do działalności opodatkowanej lub nieopodatkowanej.
Gmina (…) poniosła wydatki inwestycyjne na budowę obiektu, które są dokumentowane fakturami z wykazanym podatkiem VAT (stawka 23%).
Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Jak wyżej wskazano, odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z czynnościami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT.
Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.
Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT przysługuje prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej.
Brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych z opodatkowania oraz niepodlegających temu podatkowi.
Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.
Jak wynika z okoliczności sprawy, wydatki poniesione w związku z realizacją Inwestycji są wykorzystywane przez Państwa do działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych podatkiem VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT). Nie są Państwo w stanie przyporządkować wydatków wyłącznie do działalności opodatkowanej podatkiem VAT.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sytuacji gdy wydatki poniesione w związku z realizacją ww. Inwestycji są wykorzystywane przez Państwa zarówno do działalności gospodarczej oraz do celów innych niż działalność gospodarcza i nie mają Państwo możliwości przypisania poniesionych wydatków w całości do działalności gospodarczej, to w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej będą Państwo zobowiązani do stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.
W konsekwencji będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia części podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych w związku z realizacją Inwestycji pn. „…” na podstawie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT. Przy czym, prawo do odliczenia będzie przysługiwało pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy o VAT.
Tym samym uznałem Państwa stanowisko za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku.
W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno–skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k – 14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k – 14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k – 14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA),
lub
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Interpretacja a sytuacja podatnika
Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.