Przejdź do treści

0113-KDIPT1-2.4012.705.2026.2.AB

Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym.

Sygnatura
0113-KDIPT1-2.4012.705.2026.2.AB
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 lipca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 28 sierpnia 2026 r. (data wpływu 3 września 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Komornik Sądowy prowadzi egzekucję z nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonym w (…) ul. (…), dla której Sąd Rejonowy w (…) Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi urządzoną księgę wieczystą o nr (…). W toku egzekucji ustalono, że właścicielka nieruchomości (…) PESEL (…) prowadzi działalność gospodarczą i jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT o numerze identyfikacji podatkowej NIP (…). Dłużniczka zgłosiła adres: (…), ul. (…) jako adres prowadzonej działalności gospodarczej. Biegła (…) wyceniła wartość w/w nieruchomości w operacie szacunkowym z dnia 02.04.2025 r. na kwotę (…) zł wskazując, że kwota stanowi wartość rynkową nieruchomości.

W celu ustalenia czy w toku egzekucji sprzedaż nieruchomości będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT lub nie, wezwano Panią (…) do złożenia pisemnego oświadczenia w sprawie istnienia lub nieistnienia podatku VAT przy sprzedaży ww. nieruchomości. Podjęto liczne próby kontaktu telefonicznego, listowego oraz podjęto czynności terenowe w celu nawiązania kontaktu z dłużniczką. Wszystkie czynności okazały się nieskuteczne. Dłużniczka ewidentnie nie chce złożyć oświadczenia o istnieniu lub nie przesłanek do zwolnienia transakcji sprzedaży nieruchomości z podatku VAT. Dłużniczka mimo skutecznych wezwań listami nie złożyła pisemnego oświadczenia do akt sprawy czy sprzedaż licytacyjna będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT. W związku z brakiem współpracy dłużniczki nie ustalono czy sprzedaż nieruchomości będzie korzystała ze zwolnienia podatkowego. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, ponieważ nie doszło jeszcze do licytacji nieruchomości.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, iż:

1.    Od kiedy / w jakim okresie i z tytułu jakiej dokładnie działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) Dłużnik był / jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT?

 

Dłużniczka (…) jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Data rozpoczęcia działalności 02 stycznia 1996 r. NIP (…). Nazwa: Przedsiębiorstwo Wielobranżowe (…). Działalność gospodarcza: Działalność agentów zajmujących się sprzedażą towarów różnego rodzaju (PKD 46.19.Z). Forma prawna: Indywidualna działalność gospodarcza. Dłużniczka podlega ubezpieczeniu z tytułu: 0590 00 - osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą niemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne uzależniona jest od dochodu od 01.01.2022 r., które opłaca sama za siebie.

 

2.    Kiedy (dzień, miesiąc, rok) oraz w jakim celu Dłużnik nabył nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym położonym w (…) ul. (…) (np. do wykorzystywania w prowadzonej działalności gospodarczej, w celu odsprzedaży itp.)?

 

Zgodnie z odpisem księgi wieczystej (…) dłużniczka nabyła nieruchomość w dniu 01.12.2004 r. Akt notarialny notariusz (…) (…) REP A (…). Dokumenty będące podstawą wpisu w księdze wieczystej: „Umowy: Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i przeniesienia własności nieruchomości (…), 01.12.2004 r. oraz „Umowa sprzedaży i oświadczenie o ustanowieniu hipoteki kaucyjnej (…), 19-04-2006” notariusz (…) (…) Rep. A (…) z dnia 19.04.2006 r. Cel nabycia nieruchomości nie jest Panu znany, aktualnie dłużniczka wykorzystuje nieruchomość na potrzeby mieszkaniowe.

 

3.    Czy nabycie przez Dłużnika ww. nieruchomości nastąpiło w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu VAT?

Z księgi wieczystej wynika, że dłużniczka nabyła nieruchomość od spółki pod firmą (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości.

4.    Czy nabycie przez Dłużnika ww. nieruchomości zostało udokumentowane fakturą? Jeżeli tak – to czy był wykazany podatek należny?

Brak informacji czy nabycie zostało udokumentowane fakturą.

5.    Czy Dłużnikowi przy nabyciu ww. nieruchomości przysługiwało prawo do odliczenia VAT? Jeżeli nie – proszę wskazać przyczynę.

Komornik nie posiada informacji z dostępnych baz danych czy dłużniczce przy nabyciu nieruchomości przysługiwało prawo do odliczenia, a dłużniczka nie udziela informacji na pytania Komornika.

6.    W jaki sposób ww. nieruchomość była / jest wykorzystywana przez Dłużnika od momentu wejścia w jej posiadanie do momentu sprzedaży egzekucyjnej?

Aktualnie nieruchomość jest wykorzystywana na cele mieszkaniowe. Brak informacji w jaki sposób była wykorzystywana przez dłużniczkę.

7.    W jaki sposób Dłużnik wykorzystywał/wykorzystuje ww. nieruchomość w działalności gospodarczej Dłużnika? Do jakich czynności wykorzystywał / wykorzystuje Dłużnik nieruchomość (opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych od podatku VAT, niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT)?

Komornik nie ma wiedzy w jaki sposób dłużniczka wykorzystywała / wykorzystuje nieruchomość w działalności gospodarczej. Z informacji z urzędu skarbowego wynika, że pod tym adresem dłużniczka zarejestrowała działalność gospodarczą i nadal ją prowadzi.

8.    Czy ww. nieruchomość została ujęta w ewidencji środków trwałych lub jako towar handlowy w działalności Dłużnika?

Komornik nie dysponuje informacjami z dostępnych baz danych, a dłużniczka nie udziela informacji na ten temat.

9.    Czy ww. nieruchomość będzie wykorzystywana przez Dłużnika w całym okresie posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak – proszę wskazać podstawę prawną zwolnienia.

Komornik nie dysponuje informacjami z dostępnych baz danych, a dłużniczka nie udziela informacji na ten temat.

10. Czy Dłużnik kiedykolwiek udostępniał ww. nieruchomość osobom trzecim (np. najem, dzierżawa lub podobne umowy)? Jeśli tak, proszę wskazać:

a)    okres udostępniania,

b)    podstawę (rodzaj umowy),

c)    czy czynność była odpłatna?

 

Komornik nie dysponuje informacjami z dostępnych baz danych, a dłużniczka nie udziela informacji na ten temat.

 

11. Czy ww. budynek mieszkalny stanowi budynek w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 524 ze zm.)?

Jeśli budynek stanowi budynek w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane należy wskazać:

a)    czy i kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynku w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT?

b)    czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem budynku a jego planowaną dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?

c)    czy Dłużnik ponosił nakłady na ulepszenie ww. budynku w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w wysokości wyższej niż 30% wartości początkowej budynku? Jeśli tak, to należy wskazać:

-        w jakim okresie dłużnik ponosił wydatki na ulepszenie budynku?

-        czy w stosunku do wydatków na ulepszenie budynku Dłużnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?

-        kiedy budynek po dokonaniu ulepszeń, został oddany do użytkowania? Należy wskazać dokładną datę.

-        czy po oddaniu do użytkowania ulepszonego budynku miało miejsce pierwsze zasiedlenie budynku? Jeżeli tak, to należy wskazać dzień, miesiąc i rok, kiedy nastąpiło „pierwsze zasiedlenie”.

-        czy między pierwszym zasiedleniem ulepszonego budynku, a jego dostawą, upłynął okres dłuższy niż 2 lata?

-        w jaki sposób do jakich czynności Dłużnik wykorzystywał ulepszony budynek po oddaniu jego do użytkowania?

 

Zgodnie z operatem szacunkowym biegłej sądowej Pani (…) z dnia 02.04.2025r. nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym (nr ew. 104) i jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.). Rodzaj nieruchomości według KST (dane z operatu): „budynki mieszkalne”. Według Planu Zagospodarowania Przestrzennego Rady Miasta (…) z dnia 20.03.2014 r. nieruchomość znajduje się na terenie z przeznaczeniem: „zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna”.

Na pozostałe pytanie Ad. II punkt 11. Komornik nie może udzielić informacji, ponieważ na podstawie dostępnych baz danych takich informacji nie posiada, a dłużnik nie chce i nie odpowiada na te pytania.

12. Jeżeli nie posiada Pan informacji, o których mowa w ww. pytaniach, które są niezbędne do oceny, czy w przedmiotowej sprawie będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku, to należy wskazać:

-        czy ten brak informacji jest wynikiem podjętych przez Pana, jako Komornika, działań?

-        czy działania te zostały udokumentowane?

-        czy podjęte działania potwierdzają brak możliwości uzyskania tych niezbędnych informacji od Dłużników?

 

Stosownie do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jako Komornik Sądowy nie posiada Pan informacji niezbędnych do oceny czy w przedmiotowej sprawie będzie miało miejsce zwolnienie od podatku VAT.

Brak informacji jest wynikiem podjętych działań przez Komornika tj.:

-        podczas czynności oględzin nieruchomości w dniu 12.03.2025 r. pod adresem nieruchomości dłużniczki nie zastano (k. 99 akt GKm (…)), kontaktowano się telefonicznie z mężem dłużniczki, który oświadczył, że nie udostępni nieruchomości do oględzin przez biegłą sądową,

-        podczas czynności opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 03.04.2025 r. pomimo zawiadomienia o terminie dłużniczka nie stawiła się (k. 328 -331 akt Km (…), k. 369 akt Km (…)),

-        dłużniczka upoważniła męża (…) (k. 66 akt Gkm (…)) do reprezentowania jej w sprawach egzekucyjnych, do którego Komornik kilkukrotnie dzwonił i kontaktował się w celu uzyskania niezbędnych informacji, również podczas czynności terenowych,

Jednak Sąd Rejonowy w (…) postanowieniem z dnia 12.08.2025 r. uznał, że pełnomocnictwo nie jest uwierzytelnione i wezwał do nadesłania uwierzytelnionego pełnomocnictwa pod rygorem uznania, że nie jest on pełnomocnikiem dłużniczki. Braków nie uzupełniono. Dłużniczka nie jest zatem reprezentowana przez pełnomocnika.

-        wezwano dłużniczkę pismem z dnia 02.10.2025 r. do udzielenia informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji w tym do złożenia oświadczenia w sprawie istnienia lub nieistnienia podatku VAT przy sprzedaży licytacyjnej nieruchomości - brak odpowiedzi dłużniczki,

-        monit do wezwania z dnia 02.10.2025 r. wysłano do dłużniczki w dniu 09.12.2025 r. - brak odpowiedzi dłużniczki,

-        wezwano dłużniczkę pismem z dnia 09.12. 2025 r. (monit) do udzielenia informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji w tym do złożenia oświadczenia w sprawie istnienia lub nieistnienia podatku VAT przy sprzedaży licytacyjnej nieruchomości - brak odpowiedzi dłużniczki,

-        podczas czynności terenowych w dniu 21.01.2026 r. dłużniczki nie zastano, pozostawiono wezwanie w zaklejonej kopercie,

-        w dniu 13.02.2026 r. podjęto próbę kontaktu telefonicznego z dłużniczką, ale nikt nie odebrał telefonu, następnie oddzwonił mąż dłużniczki z informacją, że żona (dłużniczka) złoży oświadczenie do końca tygodnia - dłużniczka nie złożyła oświadczenia,

-        w dniu 23.02.2026 r. ponownie podjęto próbę kontaktu telefonicznego z dłużniczką, nikt nie odebrał telefonu,

-        wezwano dłużniczkę pismami z dnia 31.03.2026 r. oraz z dnia 04.05.2026 r. do udzielenia informacji niezbędnych do prowadzenia egzekucji w tym do złożenia oświadczenia w sprawie istnienia lub nieistnienia podatku VAT przy sprzedaży licytacyjnej nieruchomości brak odpowiedzi dłużniczki.

Przesyłki kierowane do dłużniczki są dwukrotnie awizowane niepodjęte w terminie.

Podjęte działania potwierdzają brak możliwości uzyskania tych niezbędnych informacji od dłużniczki lub z innych źródeł. Dłużniczka mimo wiedzy, że te informacje są niezbędne nie udziela tych informacji i utrudnia postępowanie egzekucyjne.

Pytanie

Czy istnieją przesłanki uznania, że podatnik (…) nie korzysta ze zwolnienia podatkowego przy sprzedaży nieruchomości (…) w trybie art. 43 ust. 21 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11.03.2004 r. (Dz.U. 2004 Nr 54 poz. 535 ze zm.)?

Pana stanowisko w sprawie

Zachowanie dłużnika skutkuje brakiem możliwości ustalenia czy istnieje lub nie istnieje obowiązek odprowadzenia podatku VAT przy sprzedaży licytacyjnej nieruchomości (…).

Zgodnie z art. 43 ust. 21 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11.03.2004 r. (Dz. U. 2004 r. Nr 54 poz. 535 ze zm.) jeżeli udokumentowane działania organów egzekucyjnych lub komorników sądowych, o których mowa w art. 18, nie doprowadziły na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów, o której mowa w art. 18, zwolnień od podatku, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 9-10a, przyjmuje się, że warunki zastosowania zwolnień od podatku nie są spełnione. Komornik ze względu na brak współpracy dłużnika nie jest w stanie zweryfikować, czy przysługuje zwolnienie z podatku VAT. Dłużniczka prowadzi działalność gospodarczą i jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT pod adresem położenia w/w nieruchomości. W przypadku, gdy dłużnik - właściciel nieruchomości - jest podatnikiem podatku od towarów i usług, wówczas komornik jest płatnikiem podatku VAT z tytułu sprzedaży nieruchomości dłużnika zgodnie z art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11.03.2004 r.

W ocenie Komornika sprzedaż licytacyjna nieruchomości KW (…) będzie zatem objęta podatkiem VAT i nie będzie korzystała ze zwolnienia od tego podatku, ponieważ są spełnione przesłanki utraty zwolnienia podatkowego w trybie art. 43 ust. 21 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11.03.2004 r. (Dz. U. 2004 r. Nr 54 poz. 535 ze zm.).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na podstawie uregulowania zawartego w art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 i 620) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Z treści powyższego przepisu wynika, że komornik sądowy jest płatnikiem podatku od dostawy towaru dokonywanej w trybie egzekucji, w przypadku, gdy wykonuje czynności egzekucyjne. Przez czynność egzekucyjną należy rozumieć każde formalne, oparte na przepisach procesowych, działanie uprawnionego organu egzekucyjnego wywołujące skutek prawny dla prowadzonej egzekucji.

Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.), zgodnie z którym:

Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą mającą miejsce w ramach egzekucji.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik, natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku. Jeżeli na dłużniku spoczywa obowiązek podatkowy związany ze sprzedażą towarów, to komornik jest zobowiązany do wystawienia faktury w imieniu i na rzecz dłużnika.

Tym samym, komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży − rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przy czym stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W świetle powołanych powyżej przepisów nieruchomości, a więc grunty, budynki, budowle lub ich części spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Zatem należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy zaznaczyć, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Odnosząc regulacje zawarte w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy do art. 18 ustawy, wskazać należy, że w przypadku, gdy dłużnik – właściciel danej nieruchomości – jest podatnikiem podatku od towarów i usług, wówczas komornik jest płatnikiem podatku VAT z tytułu dostawy tej nieruchomości.

Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan egzekucję z nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonym w (…) ul. (…). W toku egzekucji ustalono, że właścicielka nieruchomości prowadzi działalność gospodarczą i jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT. Dłużniczka zgłosiła adres nieruchomości jako adres prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej dłużniczka nabyła nieruchomość w dniu 01.12.2004 r. Aktualnie nieruchomość jest wykorzystywana na cele mieszkaniowe. Brak jest informacji w jaki sposób nieruchomość była wykorzystywana przez dłużniczkę. Nie ma Pan wiedzy w jaki sposób dłużniczka wykorzystywała / wykorzystuje nieruchomość w działalności gospodarczej. Z informacji z urzędu skarbowego wynika, że pod tym adresem dłużniczka zarejestrowała działalność gospodarczą i nadal ją prowadzi.

Pana wątpliwości dotyczą kwestii opodatkowania podatkiem od towarów i usług egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym.

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że opodatkowanie danej czynności podatkiem od towarów i usług uwarunkowane jest łącznym spełnieniem dwóch przesłanek. Po pierwsze konkretna czynność musi być dokonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług, po wtóre - winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zatem w pierwszej kolejności należy rozważyć kwestię, czy w odniesieniu do sprzedaży opisanej nieruchomości dłużnik będzie działał jako podatnik podatku od towarów i usług, a tym samym sprzedaż ta wykonana zostanie w ramach działalności gospodarczej.

W analizowanej sprawie, Dłużniczka prowadzi działalność gospodarczą i jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT. Dłużniczka zgłosiła adres nieruchomości jako adres prowadzonej działalności gospodarczej. Urząd skarbowy potwierdził, że pod tym adresem Dłużniczka zarejestrowała działalność gospodarczą i nadal ją prowadzi.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że niniejszej sprawie dojdzie do sprzedaży majątku, w którym jest prowadzona działalność gospodarcza Dłużniczki. Zatem przy dostawie opisanej nieruchomości spełnione zostaną przesłanki do uznania Dłużniczki za podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, sprzedaż nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonym w (…) ul. (…) w drodze egzekucji komorniczej będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku.

Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Niniejsza sprawa dotyczy sprzedaży nieruchomości zabudowanej, tym samym należy odwołać się do art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, ponieważ w tych przepisach ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy nieruchomości zabudowanych spełniających określone w tych przepisach warunki.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a)    dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)    pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie określone art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków i budowli, jeżeli w stosunku do nich powstało pierwsze zasiedlenie, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.

Według art. 2 pkt 14 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu – rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)    wybudowaniu lub

b)    ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku, budowli lub ich części oddano go w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika – bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku, budowli lub ich części.

W przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

a)    w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b)    dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.

W tym miejscu należy nadmienić, że dla dostawy nieruchomości, które nie spełniają przesłanek do objęcia ich zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub pkt 10a ustawy ustawodawca przewidział możliwość zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

-        towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

-        przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie jednego z powołanych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do konkluzji, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z kilku podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie ww. obiektów. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle bądź ich części, rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy, zgodnie z którym:

W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Przepis ten określa, że przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków, budowli lub ich części w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym ww. obiekty są posadowione.

W okolicznościach opisanej we wniosku sprawy wskazać także należy, że jak stanowi art. 43 ust. 21 ustawy:

Jeżeli udokumentowane działania organów egzekucyjnych lub komorników sądowych, o których mowa w art. 18, nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów, o której mowa w art. 18, zwolnień od podatku, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 9–10a, przyjmuje się, że warunki zastosowania zwolnień od podatku nie są spełnione.

Wobec powyższego, dokonana w trybie egzekucji dostawa towarów, jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług, jeżeli udokumentowane działania w celu potwierdzenia zwolnienia podjęte przez komornika lub organ egzekucyjny bezskuteczne.

Z przedstawionych przez Pana informacji wynika, że brak jest informacji, które są niezbędne do oceny, czy w przedmiotowej sprawie do zbycia opisanej nieruchomości może mieć zastosowanie zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, pkt 10a lub pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

W celu ustalenia czy w toku egzekucji sprzedaż nieruchomości będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT lub nie, wezwał Pan Dłużniczkę do złożenia pisemnego oświadczenia w sprawie istnienia lub nieistnienia podatku VAT przy sprzedaży ww. nieruchomości. Podjął Pan liczne próby kontaktu telefonicznego, listowego oraz podjął Pan czynności terenowe w celu nawiązania kontaktu z Dłużniczką. Wszystkie czynności okazały się nieskuteczne. Dłużniczka mimo skutecznych wezwań listami nie złożyła pisemnego oświadczenia do akt sprawy czy sprzedaż licytacyjna będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT. Nie uzyskał Pan informacji czy nabycie przez Dłużniczkę ww. nieruchomości zostało udokumentowane fakturą oraz czy Dłużniczce przy nabyciu nieruchomości przysługiwało prawo do odliczenia. Nie ma Pan wiedzy w jaki sposób Dłużniczka wykorzystywała / wykorzystuje nieruchomość w działalności gospodarczej oraz czy nieruchomość została ujęta w ewidencji środków trwałych lub jako towar handlowy w działalności Dłużniczki. Nie zdołał Pan ustalić czy Dłużniczka udostępniała nieruchomość osobom trzecim. Nie zdołał Pan również ustalić czy i kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie budynku.

Podjął i udokumentował Pan działania prowadzące do uzyskania informacji dających podstawę do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie dla sprzedaży nieruchomości może mieć zastosowanie zwolnienie od podatku. Podjęte działania potwierdzają brak możliwości uzyskania tych niezbędnych informacji od Dłużniczki.

Analiza okoliczności sprawy i obowiązujących przepisów prowadzi zatem do wniosku, że w sprawie znajdzie zastosowanie art. 43 ust. 21 ustawy, tj. przyjęcie, że warunki zastosowania zwolnienia nie będą spełnione, skoro podjęte przez Pana jako komornika udokumentowane działania nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od Dłużniczki, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów zwolnienia od podatku.

Zaznaczyć przy tym należy, że kwestia oceny podjętych przez Pana działań nie była przedmiotem interpretacji.

Podsumowując, w stosunku do planowanej sprzedaży nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonym w (…) ul. (…) w drodze licytacji komorniczej nie znajdzie zastosowania zwolnienie przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 10 lub pkt 10a ani w pkt 2 ustawy. Oznacza to, że sprzedaż ta będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług z zastosowaniem właściwej dla tej czynności stawki podatku od towarów i usług.

Tym samym Pana stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.