0113-KDIPT1-2.4012.603.2026.3.KT

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie:

• zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT dostawy nieruchomości gruntowych nr 1 i nr 2 – jest prawidłowe;
• zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT dostawy nieruchomości gruntowych nr 3 i nr 4 – jest nieprawidłowe;
• zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT dostawy nieruchomości gruntowych nr 5, nr 6 i nr 7 – jest prawidłowe;
• zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT dostawy nieruchomości gruntowych nr 8 i nr 9 – jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy kwestii zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT dostawy nieruchomości gruntowych nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5, nr 6, nr 8, nr 7 oraz nr 9. Uzupełnili go Państwo – pismami z 17 lipca 2026 r. oraz z 7 września 2026 r. – w odpowiedzi na wezwania.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1153; dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”) Gmina jest wyposażona w osobowość prawną (art. 2 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym) i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych.

Gmina ... jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT. Wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Na podstawie ustawy z dnia 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 311) Gminie ..., jako byłemu właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za nieruchomości, które zostały przejęte przez Powiat ... na podstawie ostatecznej decyzji Starosty ... nr ... z dnia ... 2025 r., znak: ... o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „...”.

Odszkodowanie zostanie wypłacone za przejęte przez Powiat ... działki:

•  położone w obrębie geodezyjnym 1 - ... Miasto, gmina ..., działki oznaczone w ewidencji nr:
• 6 o pow. ... ha,
• 1 o pow. ... ha (powstała z działki 10),
• 8 o pow. ... ha,
• 2 o pow. ... ha (powstała z działki 11),
• 5 o pow. ... ha (powstała z działki 12)

• położone w obrębie geodezyjnym … - ... Rolny, gmina ..., działki oznaczone w ewidencji nr:
• 7 o pow. ... ha (powstała z działki 13),
• 3 o pow. ... ha (powstała z działki 14),
• 9 o pow. ... ha (powstała z działki 14),
• 4 o pow. ... ha (powstała z działki 15).

Zgodnie z uchwałą Nr … Rady Miejskiej w ... z dnia 10 listopada 2005 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta ... (Dz. U. Woj. ... z 2006 roku nr 41 poz. 905) niżej wymienione działki położone są w terenach:

• działka nr ewid.: 6 – teren B44RZ – tereny użytków zielonych,
• działka nr ewid.: 1 – teren B44RZ – tereny użytków zielonych,
• działka nr ewid.: 8 – teren KDP-G – tereny dróg publicznych – drogi powiatowe główne,
• działka nr ewid.: 2 – teren B44RZ – tereny użytków zielonych,
• działka nr ewid.: 5 – teren KDP-G – tereny dróg publicznych- drogi powiatowe główne,
• działka nr ewid.: 7 – teren KDP-G – tereny dróg publicznych- drogi powiatowe główne oraz KDW – tereny dróg wewnętrznych,
• działka nr ewid.: 3 – teren B41ZP – tereny zieleni urządzonej oraz KDW – tereny dróg wewnętrznych,
• działka nr ewid.: 9 – teren B41ZP – tereny zieleni urządzonej,
• działka nr ewid.: 4 – teren KDP-G – tereny dróg publicznych – drogi powiatowe główne, oraz C9ZI – tereny zieleni izolacyjnej.

Stan zabudowy i sposób wykorzystania:

• Na działce nr ewid.: 6 znajduje się chodnik z kostki betonowej oraz murawa trawiasta.
• Na działce nr ewid.: 1 znajduje się murawa trawiasta oraz lipy (3 szt.).
• Na działce nr ewid.: 8 znajduje się ulica z jezdnią z obustronnym chodnikiem oraz urządzenia towarzyszące. Działka jest zabudowana drogą powiatową (droga asfaltowa).
• Na działce nr ewid.: 2 znajduje się murawa trawiasta.
• Na działce nr ewid.: 5 znajduje się nasyp przy wjeździe, nawierzchnia z płyt betonowych, schody z kostki betonowej, barierki schodów, ogrodzenie (podmurówka betonowa, przęsła stalowe) oraz murawa trawiasta i rośliny ozdobne.
• Na działce nr ewid.: 7 – znajduje się nawierzchnia asfaltowa i murawa trawiasta. Część działki jest zabudowana drogą gminną (droga asfaltowa).
• Na działce nr ewid.: 3 – znajduje się krzyż drewniany oraz wierzby krzewiaste.
• Na działce nr ewid.: 9 – na jej części znajduje się nawierzchnia żwirowa i chodnik z kostki betonowej oraz jezdnia asfaltowa a także zadrzewienie leśne. Część działki jest zabudowana drogą gminną (drogą asfaltową).
• Na działce nr ewid.: 4 – znajdują się zadrzewienia.

Opisane nieruchomości nie były i nie są wykorzystywane do działalności opodatkowanej.

Tytuł prawny:

Działki położone w obrębie geodezyjnym 1 – ... Miasto, w gminie ... oznaczone w ewidencji:

• nr 6 i nr 1 zostały nabyte z dniem ... 1990 r., nieodpłatnie, decyzją Wojewody ... z dnia ... 1997 r., znak: ..., na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stały się z mocy prawa mieniem Gminy;
• nr 8 została nabyta z dniem ... 1990 r., nieodpłatnie, decyzją Wojewody ... z dnia ... 1998 r., znak: ..., na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stała się z mocy prawa mieniem Gminy;
• 5 (powstała z działki 12) została nabyta z dniem ... 1990 r., nieodpłatnie, decyzją Wojewody ... z dnia ... 1992 r., znak: ..., na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stała się z mocy prawa mieniem Gminy;

Działka nr 2 (powstała w wyniku podziału działki 11), została nabyta przez Gminę ... na podstawie umowy zamiany zawartej w formie aktu notarialnego Rep. A nr ... z dnia ... 2010 r. z osobą fizyczną. W ramach przedmiotowej zamiany Gmina przeniosła własność innej nieruchomości, przy czym z uwagi na różnicę wartości zamienianych praw do nieruchomości Gmina dokonała dopłaty w kwocie brutto ... zł na rzecz osoby fizycznej. Akt notarialny był zawarty na podstawie przepisów ustawy z dnia ... 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przy nabyciu nieruchomości w drodze zamiany od osoby fizycznej podatek VAT nie wystąpił, zatem nie można mówić o prawie do odliczenia podatku naliczonego w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Działki położone w obrębie geodezyjnym 2 - ... Rolny, w gminie ... oznaczone w ewidencji:

• 7 o pow. ... ha (powstała z działki 13), została nabyta z dniem ... 1990 r., nieodpłatnie, decyzją Wojewody ... z dnia ... 1991 r., znak: ..., na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stała się z mocy prawa mieniem Gminy;
• nr 3 i nr 9 zostały nabyte z dniem ... 1990 r., nieodpłatnie, decyzją Wojewody ... z dnia ... 1991 r., znak: ..., na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stała się z mocy prawa mieniem Gminy;
• 4 (powstała z działki 15) - została nabyta od osób fizycznych w dniu ... 2008 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr ..., sporządzonego w Kancelarii Notarialnej w ... przed notariuszem .... Nabycie nastąpiło w drodze przeniesienia praw do nieruchomości w zamian za wierzytelność z tytułu opłaty adiacenckiej.

Na części działki nr 9 znajduje się budowla (część drogi i chodnika), która pierwotnie była drogą utwardzoną i w tym stanie została oddana do użytkowania (doszło do jej pierwszego zasiedlenia przed okres dłuższy niż 2 lata. W bieżącym roku na przedmiotowej części drogi przeprowadzono prace polegające na położeniu nawierzchni asfaltowej oraz wykonaniu chodnika. Wydatki te stanowiły ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, a Gmina nie miała prawo do odliczenia podatku naliczonego od tych nakładów. Po zakończeniu ulepszenia droga została oddana do ponownego użytkowania (zasiedlenia) w stanie ulepszonym, a od tego momentu do dnia dostawy nie upłynął okres 2 lat.

Na wszystkich pozostałych ww. działkach zabudowanych mających być przedmiotem dostawy, doszło do pierwszego zasiedlenia budowli i we wszystkich przypadkach od tego momentu upłynął okres co najmniej dwóch lat.

Odszkodowanie za przedmiotowe działki zostanie ustalone w decyzji/ach administracyjnych wydanych przez Powiat ..., na podstawie operatów szacunkowych wykonanych przez rzeczoznawców majątkowych.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 10.04.2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wywłaszczane nieruchomości lub ich części stają się z mocy prawa własnością Powiatu ... w odniesieniu do dróg powiatowych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Pytanie nr 1:

Czy przy nabyciu działek nr:

• 1,
• 3,
• 4,
• 5,
• 6,
• 8,
• 7,
• 9,

wystąpił podatek VAT?

Odp.

Przy nabyciu przez Gminę żadnej z wymienionych działek, tj.:

• dz. nr 1,
• dz. nr 3,
• dz. nr 4,
• dz. nr 5,
• dz. nr 6,
• dz. nr 8,
• dz. nr 7
• dz. nr 9,

nie wystąpił podatek od towarów i usług (VAT).

• Działki nr: 1, 3, 5, 6, 8, 7, 9

Przedmiotowe nieruchomości Gmina nabyła nieodpłatnie z mocy prawa na podstawie decyzji Wojewody komunalizujących mienie państwowe (na mocy ustawy z dnia ... 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych). Transakcje te nie podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT.

• Działka nr 4

Przedmiotowa działka została nabyta przez Gminę ... w dniu ... 2008 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr ..., sporządzonego w Kancelarii Notarialnej w ... przed notariuszem .... Nabycie to nastąpiło od osób fizycznych w drodze przeniesienia praw do nieruchomości w zamian za wierzytelność Gminy z tytułu opłaty adiacenckiej (na podstawie decyzji administracyjnej). Wartość działki została ustalona na kwotę ... zł, a powstała różnica pomiędzy wysokością opłaty adiacenckiej a wartością nieruchomości (w kwocie ... zł) została dopłacona przez strony postępowania na rzecz Gminy w dniu ... 2008 r., co w całości uregulowało należność publicznoprawną. Z uwagi na to, że zbywcami były osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, a samo przeniesienie własności nieruchomości nastąpiło w ramach rozliczenia opłaty o charakterze publicznoprawnym, transakcja ta nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT).

W związku z tym, że przy nabyciu działki nr 4 nie wystąpił podatek VAT, Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Główną przyczyną braku prawa do odliczenia był całkowity brak podatku naliczonego (VAT) przy tej transakcji (brak faktury zakupowej z wykazanym podatkiem VAT). Ponadto, nieruchomość ta od momentu nabycia służyła wyłącznie realizacji zadań własnych Gminy o charakterze użyteczności publicznej (tereny zieleni izolacyjnej oraz drogi), co oznacza, że nie była wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych VAT w rozumieniu art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

Pytanie nr 2:

Jeżeli przy nabyciu ww. działek wystąpił podatek VAT, to proszę wskazać czy w związku z tym nabyciem przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego? Jeżeli nie – proszę wskazać z jakiego powodu

Odp.

Z uwagi na to, że przy nabyciu każdej z ww. działek nie wystąpił podatek VAT (transakcje te nie były opodatkowane tym podatkiem), Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Głównym powodem braku takiego prawa był całkowity brak podatku naliczonego (podatku VAT) na dokumentach nabycia tych nieruchomości. Dodatkowo, nawet gdyby taki podatek hipotetycznie wystąpił, Gminie nie przysługiwałoby prawo do jego odliczenia, ponieważ nieruchomości te od momentu nabycia służyły wyłącznie do wykonywania zadań własnych o charakterze publicznym (nieodpłatna infrastruktura drogowa i zielona), a nie do działalności gospodarczej generującej obrót opodatkowany VAT (zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT).

Pytanie nr 3:

Czy działki, będące przedmiotem wniosku, były do momentu przejęcia ich przez Powiat ... wykorzystywane przez Państwa wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak – to należy podać podstawę prawną zwolnienia.

Odp.

Działki będące przedmiotem wniosku do momentu przejęcia ich przez Powiat nie były wykorzystywane przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (VAT), ani też do czynności zwolnionych z tego podatku w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Od momentu ich wejścia w posiadanie przez Gminę do dnia przejęcia ich przez Powiat, działki te były wykorzystywane wyłącznie do realizacji zadań własnych Gminy o charakterze użyteczności publicznej (zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej), na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Służyły one jako ogólnodostępna infrastruktura drogowa (drogi publiczne, drogi wewnętrzne, ulice i chodniki) oraz publiczne tereny zielone (użytki zielone, zieleń urządzona i izolacyjna).

W związku z powyższym, Gmina w odniesieniu do tych nieruchomości nie działała w charakterze podatnika podatku VAT, lecz jako organ władzy publicznej na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Tym samym, działki te nie były wykorzystywane do działalności zwolnionej, lecz ich użytkowanie pozostawało całkowicie poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług.

Pytanie nr 4:

Dla każdej z budowli znajdującej się na działkach nr:

• 6,
• 8,
• 5,
• 7,
• 9,

proszę wskazać odrębnie:

• czy dana budowla została przez Państwa wybudowana czy nabyta?
• kiedy dana budowla została wybudowana/nabyta? Proszę podać dzień, miesiąc, rok.
• czy z tytułu nabycia/wybudowania danej budowli przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie lub wydatki poniesione na budowę?
• w jaki sposób dana budowla była wykorzystywana przez Państwa w całym okresie posiadania do momentu przejęcia przez Powiat ...?
• czy dana budowla była wykorzystywana przez Państwa do momentu przejęcia przez Powiat ... w całym okresie posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak to należy wskazać podstawę prawną tego zwolnienia.
• czy dana budowla została jest związana z gruntem?
• czy ponosili Państwo wydatki na ulepszenie danej budowli w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym, stanowiące co najmniej 30% jego wartości początkowej? Jeżeli tak, to prosimy wskazać:
• czy w stosunku do ww. wydatków na ulepszenie przysługiwało Państwu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?
• kiedy ponosili Państwo ww. wydatki?
• czy po zakończonym ulepszeniu miało miejsce jego pierwsze zasiedlenie (jeżeli tak, to prosimy wskazać miesiąc i rok)?
• czy między pierwszym zasiedleniem po ulepszeniu a przejęciem przez Powiat ... upłynęło co najmniej 2 lata?

Odp.

Budowla na działce nr 6 (Chodnik z kostki betonowej)

Budowla (chodnik z kostki betonowej) została nabyta przez Gminę ... wraz z gruntem z mocy prawa (w drodze komunalizacji). Gmina nie realizowała inwestycji polegającej na budowie tego obiektu. Nabycie budowli wraz z gruntem nastąpiło z mocy prawa z dniem ... 1990 r., co zostało formalnie potwierdzone deklaratoryjną decyzją Wojewody z dnia ... 1997 r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Dokładna data samej budowy (fizycznego wzniesienia) chodnika nie jest Gminie znana z uwagi na odległy czas powstania obiektu oraz brak jakiejkolwiek dokumentacji archiwalnej w tym zakresie.

Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, ponieważ nabycie nastąpiło nieodpłatnie, z mocy prawa, na podstawie decyzji komunalizacyjnej. Chodnik był wykorzystywany wyłącznie do celów publicznych jako ogólnodostępny, nieodpłatny ciąg pieszy dla mieszkańców.

Budowla nie była wykorzystywana do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Jej użytkowanie służyło wyłącznie celom publicznym. Chodnik służył mieszkańcom do celów ciągów pieszych (nieodpłatnie i powszechnie).

Budowla ta w całym okresie posiadania przez Gminę była wykorzystywana do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (poza zakresem ustawy o VAT) – tj. do realizacji zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami (art. 15 ust. 6 ustawy o VAT). Chodnik nie był wykorzystywany do czynności odpłatnych.

Budowla w postaci chodnika z kostki betonowej jest trwale związana z gruntem (działką nr 6).

Gmina w całym okresie posiadania budowli nie ponosiła żadnych wydatków na jej ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym (w szczególności stanowiących co najmniej 30% jej wartości początkowej). Obiekt nie przechodził żadnych remontów ani modernizacji.

Budowla na działce nr 8 (Ulica z jezdnią asfaltową, obustronnym chodnikiem i urządzeniami)

Gmina nie wybudowała ani nie nabyła przedmiotowej budowli drogowej. Budowla ta stanowi drogę powiatową. Gmina nabyła z mocy prawa wyłącznie własność gruntu (działki nr 8), na którym ta droga się znajduje. Nakłady na budowę nowej nawierzchni asfaltowej, chodników oraz urządzeń towarzyszących były realizowane i finansowane przez Powiat, który jest zarządcą tej drogi.

Grunt (działka nr 8) został nabyty przez Gminę z mocy prawa z dniem ... 1990 r. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (potwierdzone decyzją Wojewody z dnia ... 1998 r.). Droga w tym miejscu istniała już przed ok. 1987 rokiem. Gmina nie posiada informacji ani dokumentacji pozwalającej na wskazanie dokładnej daty wybudowania pierwotnej drogi przez jej ówczesnego zarządcę jak również nie posiada szczegółowych danych dotyczących dat realizacji późniejszych inwestycji drogowych prowadzonych przez Powiat, gdyż Gmina nie była ich inwestorem.

Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, ponieważ Gmina nie ponosiła żadnych wydatków na budowę, przebudowę czy modernizację tej drogi i chodników, a samo nabycie gruntu z mocy prawa w drodze komunalizacji miało charakter nieodpłatny i nie było dokumentowane fakturą VAT.

Gmina nie wykorzystywała bezpośrednio tej budowli, ponieważ stanowi ona drogę powiatową o charakterze ogólnodostępnym, zarządzaną przez Powiat. Obiekt ten służył i służy celom publicznym (nieodpłatnemu i powszechnemu ruchowi kołowemu oraz pieszemu) pod nadzorem właściwego zarządcy drogi (Powiatu).

Budowla ta nie była wykorzystywana przez Gminę do żadnej działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT (ani opodatkowanej, ani zwolnionej). Stanowi ona infrastrukturę drogi powiatowej służącą celom publicznym, wykraczającym poza sferę opodatkowania VAT.

Infrastruktura drogowa (jezdnia asfaltowa, chodniki) jest trwale związana z gruntem (działką nr 8).

Gmina w całym okresie posiadania działki nr 8 nie ponosiła żadnych wydatków na ulepszenie, modernizację czy remont budowli znajdującej się na tym gruncie. Wszelkie prace związane z ulepszeniem i utrzymaniem nawierzchni asfaltowej oraz chodników były realizowane przez ich faktycznego inwestora i zarządcę, tj. Powiat.

Budowle na działce nr 5 (Nasyp przy wjeździe, nawierzchnia z płyt, schody z kostki, barierki, ogrodzenie)

Przedmiotowe budowle (nakłady) zostały przez Gminę nabyte wraz z gruntem w drodze komunalizacji (nabycie z mocy prawa). Gmina nie realizowała inwestycji polegającej na budowie tych obiektów.

Grunt wraz z posadowioną na nim infrastrukturą został nabyty przez Gminę z mocy prawa z dniem ... 1990 r. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (co zostało potwierdzone decyzją Wojewody z dnia ... 1992 r.). Z posiadanych przez Gminę informacji wynika, że infrastruktura ta (w tym m.in. droga dojazdowa) powstała jeszcze przed nabyciem przez Gminę (część nakładów datowana jest na ok 1981 rok). Gmina nie posiada dokumentacji pozwalającej na określenie dokładnej daty dziennej i miesięcznej wybudowania poszczególnych elementów. Gmina nie posiada wskazanych budowli na stanie własnych środków trwałych, gdyż stanowią one infrastrukturę towarzyszącą i obsługującą sąsiednią nieruchomość przedszkola publicznego.

Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia tych obiektów. Nabycie nastąpiło nieodpłatnie z mocy prawa (komunalizacja) przed wejściem w życie przepisów o podatku od towarów i usług, stąd nie wystąpił podatek naliczony. Gmina nie ponosiła również wydatków na budowę tych obiektów.

Infrastruktura ta w całym okresie posiadania służyła wyłącznie celom oświatowym – jako ciąg pieszo-jezdny, podjazd oraz ogrodzenie zabezpieczające i zapewniające dostęp do sąsiedniego przedszkola publicznego. Obiekty te były wykorzystywane w ramach realizacji nieodpłatnych zadań własnych Gminy z zakresu edukacji publicznej.

Przedmiotowa infrastruktura była wykorzystywana przez Gminę do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT – tj. do realizacji zadań z zakresu edukacji publicznej. Obiekty te nie były wykorzystywane do celów działalności zwolnionej z VAT ani działalności opodatkowanej.

Obiekty w postaci nasypu, schodów, nawierzchni z płyt oraz ogrodzenia na podmurówce są trwale związane z gruntem (działką nr 5).

Gmina w całym okresie posiadania działki nr 5 nie ponosiła żadnych wydatków na ulepszenie (modernizację) budowli tam zlokalizowanych w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w tym w szczególności stanowiących co najmniej 30% ich wartości początkowej. Gmina nie posiada również informacji o dokonywaniu takich ulepszeń przez użytkownika nieruchomości (przedszkole).

Budowla na działce nr 7 (Część drogi asfaltowej)

Budowla w postaci drogi o nawierzchni asfaltowej (części drogi dojazdowej) znajdująca się na działce nr 7 została przez Gminę nabyta wraz z gruntem w drodze komunalizacji (nabycie z mocy prawa). Gmina nie realizowała inwestycji polegającej na budowie tej drogi.

Budowla została nabyta przez Gminę z mocy prawa z dniem ... 1990 r. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, co zostało potwierdzone deklaratoryjną decyzją Wojewody z dnia ... 1991 r. Gmina nie posiada informacji ani dokumentacji pozwalającej na określenie dokładnej daty faktycznego wybudowania tej nawierzchni asfaltowej przez poprzedniego właściciela przed dniem jej przejęcia przez Gminę.

Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia tej budowli. Nabycie nastąpiło nieodpłatnie z mocy prawa (komunalizacja) – nie wystąpił podatek naliczony i Gmina nie otrzymała faktury VAT dokumentującej to nabycie. Gmina nie ponosiła również wydatków na budowę tej drogi, stąd nie posiadała żadnych faktur zakupowych związanych z jej powstaniem.

W całym okresie posiadania przez Gminę, budowla (część drogi dojazdowej o nawierzchni asfaltowej) miała charakter drogi gminnej o charakterze ogólnodostępnym. Była wykorzystywana do nieodpłatnego i powszechnego użytku przez mieszkańców (ruch kołowy i pieszy), w ramach realizacji zadań własnych Gminy z zakresu dróg gminnych i porządku publicznego.

Budowla ta w całym okresie posiadania przez Gminę była wykorzystywana wyłącznie do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (poza zakresem ustawy o VAT) – tj. do realizacji zadań publicznych o charakterze nieodpłatnym.

Budowla w postaci nawierzchni asfaltowej (części drogi) jest trwale związana z gruntem (działką nr 7).

Gmina w okresie posiadania drogi ponosiła jedynie drobne, bieżące wydatki o charakterze konserwacyjnym i eksploatacyjnym (np. bieżące łatanie ubytków w nawierzchni asfaltowej w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego). Prace te miały charakter czysto remontowy (przywrócenie pierwotnego stanu użytkowego) i nie stanowiły ulepszenia (modernizacji) w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, a ich wartość nie przekroczyła 30% wartości początkowej obiektu. Gmina nie ponosiła żadnych wydatków inwestycyjnych na ulepszenie tej budowli.

Budowla na działce nr 9 (Część drogi asfaltowej, chodnik z kostki, nawierzchnia żwirowa)

Budowla ta (droga utwardzona) została pierwotnie nabyta przez Gminę z mocy prawa (komunalizacja). Jednakże w 2025 r. i bieżącym roku Gmina przeprowadziła na niej inwestycję polegającą na położeniu nawierzchni asfaltowej oraz wykonaniu chodnika z kostki brukowej, co w świetle przepisów podatkowych stanowiło ulepszenie nabytej budowli.

Pierwotna budowla (droga gruntowa/utwardzona) została nabyta przez Gminę z mocy prawa z dniem ... 1990 r. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Prace ulepszeniowe (położenie asfaltu i wykonanie chodnika) zostały zakończone i odebrane w bieżącym roku 26 lutego 2026 r.

Z tytułu samego pierwotnego nabycia (komunalizacji w 1990 r.) Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT, gdyż nabycie to miało charakter nieodpłatny i nastąpiło przed wejściem w życie przepisów o podatku od towarów i usług.

W całym okresie posiadania budowla (zarówno przed, jak i po wykonaniu nowej nawierzchni asfaltowej i chodnika) stanowiła ogólnodostępną infrastrukturę drogową. Służyła do nieodpłatnego, powszechnego użytku mieszkańców w celu zaspokajania ich zbiorowych potrzeb (ruch kołowy i pieszy), w ramach realizacji zadań własnych Gminy z zakresu dróg publicznych.

Budowla ta była wykorzystywana przez Gminę do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT – tj. jako publiczna, nieodpłatna droga gminna. Nie służyła działalności zwolnionej z VAT.

Budowla (zarówno droga, jak i chodnik) jest trwale związana z gruntem działki nr 9.

Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków na to ulepszenie, ponieważ inwestycja ta od początku była realizowana z przeznaczeniem do celów publicznych (nieodpłatnych), które nie podlegają opodatkowaniu VAT. Brak związku wydatków z działalnością opodatkowaną wykluczał odliczenie podatku naliczonego na mocy art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

Wydatki na ulepszenie budowli były ponoszone w 2025 r. i bieżącym roku, w okresie od grudnia 2025 do marca 2026.

Po zakończeniu prac ulepszeniowych (położeniu asfaltu i wykonaniu chodnika) miało miejsce pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT. Nastąpiło ono poprzez oddanie ulepszonego obiektu drogowego do nieodpłatnego użytkowania mieszkańcom w lutym 2026 r.

Pomiędzy pierwszym zasiedleniem ulepszonej budowli (które miało miejsce w bieżącym roku) a momentem jej przejęcia przez Powiat nie upłynął okres 2 lat.

Pytanie nr 5

Czy krzyż drewniany znajdujący się na działce nr 3 stanowi:

• budowlę,
• urządzenia budowlane (jeżeli tak, to proszę wskazać z którym obiektem budowlanym jest związany zapewniając tym samym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 524 ze zm.)?
• jeśli krzyż drewniany stanowi budowlę, należy wskazać:
• czy został przez Państwa wybudowany czy nabyty?
• kiedy został wybudowany/nabyty? Proszę podać dzień, miesiąc, rok.
• czy z tytułu nabycia/wybudowania przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie lub wydatki poniesione na jego budowę?
• w jaki sposób był wykorzystywany przez Państwa w całym okresie ich posiadania do momentu przejęcia przez Powiat ...?
• czy był wykorzystywany przez Państwa do momentu przejęcia przez Powiat ... w całym okresie posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług? Jeżeli tak to należy wskazać podstawę prawną tego zwolnienia.
• czy jest trwale związany z gruntem?
• czy i kiedy nastąpiło jego pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)?
• czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem a jego przejęciem przez Powiat ... upłynął okres dłuższy niż 2 lata?
• czy ponosili Państwo wydatki na jego ulepszenie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym, stanowiące co najmniej 30% jego wartości początkowej? Jeżeli tak, to prosimy wskazać:
• czy w stosunku do ww. wydatków na ulepszenie przysługiwało Państwu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony?
• kiedy ponosili Państwo ww. wydatki?
• czy po zakończonym ulepszeniu miało miejsce jego pierwsze zasiedlenie (jeżeli tak, to prosimy wskazać miesiąc i rok)?
• czy między pierwszym zasiedleniem po ulepszeniu a przejęciem przez Powiat ... upłynęło co najmniej 2 lata?

Odp.

Drewniany krzyż znajdujący się na działce nr 3 nie stanowi budowli ani urządzenia budowlanego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Zgodnie z art. 3 pkt 4 lit. a ustawy Prawo budowlane, krzyż ten (jako obiekt kultu religijnego) kwalifikuje się jako obiekt małej architektury (kapliczka, krzyż przydrożny, figura).

W związku z tym, że krzyż nie jest budowlą ani urządzeniem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, nie mają do niego zastosowania przepisy dotyczące pierwszego zasiedlenia czy ulepszeń w rozumieniu ustawy o VAT.

Krzyż nie został wybudowany ani nabyty przez Gminę. Został on wzniesiony przez lokalną społeczność (mieszkańców) jako wyraz kultu religijnego. Dokładna data jego powstania nie jest Gminie znana i nie figuruje on w żadnych rejestrach czy ewidencjach Gminy. Na krzyżu widnieje data „...”.

Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, ponieważ Gmina nie ponosiła żadnych kosztów związanych z jego powstaniem czy nabyciem (krzyż nie był finansowany ze środków budżetowych Gminy).

Krzyż nie był w żaden sposób komercyjnie wykorzystywany przez Gminę. Pełnił wyłącznie tradycyjną funkcję kultu religijnego dla lokalnej społeczności (obiekt małej architektury sakralnej).

Krzyż jest umieszczony w gruncie, jednak ze względu na konstrukcję drewnianą i brak fundamentów o charakterze konstrukcyjno-budowlanym, nie nosi cech trwałego powiązania w rozumieniu obiektów budowlanych.

Gmina nie ponosiła żadnych wydatków na ulepszenie tego obiektu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Nie był on też nigdy ujęty w ewidencji środków trwałych Gminy, stąd nie posiada wartości początkowej.

Kolejne doprecyzowanie i uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Pytanie nr 1:

W związku z informacją z wniosku:

proszę wskazać:

• czy część działki nr 3 znajduje się na terenie oznaczonym B41ZP, a pozostała część na terenie oznaczonym symbolem KDW,
• czy tereny oznaczone symbolami B41ZP i KDW zostały w miejscowym planie wyznaczone odrębnymi liniami rozgraniczającymi,
• czy miejscowy plan określa jedno z ww. przeznaczeń jako przeznaczenie podstawowe, a drugie jako przeznaczenie uzupełniające/dopuszczalne dla tego samego tereny; jeżeli tak – proszę wskazać, które z nich ma charakter podstawowy, a które uzupełniający/dopuszczalny?

Odp.

Działka nr 3 ... Rolny:

• Tak, część działki znajduje się w terenie oznaczonym B41ZP w około 83% a reszta w terenach oznaczonych symbolem KDW w około 17%.
• Teren oznaczony symbolem B41ZP i teren oznaczony symbolem KDW są rozdzielone liniami rozgraniczającymi.
• Miejscowy plan nie określa terenów oznaczonych symbolem B41ZP i KDW jako przeznaczenie uzupełniające/dopuszczalne są to dwa odrębne podstawowe przeznaczenia.

Pytanie nr 2:

W związku z informacją z wniosku:

proszę wskazać:

• czy część działki nr 4 znajduje się na terenie oznaczonym KDP-G, a pozostała część na terenie oznaczonym symbolem C9ZI,
• czy tereny oznaczone symbolami KDP-G i C9ZI zostały w miejscowym planie wyznaczone odrębnymi liniami rozgraniczającymi,
• czy miejscowy plan określa jedno z ww. przeznaczeń jako przeznaczenie podstawowe, a drugie jako przeznaczenie uzupełniające/dopuszczalne dla tego samego tereny; jeżeli tak – proszę wskazać, które z nich ma charakter podstawowy, a które uzupełniający/dopuszczalny?

Odp.

Działka nr 4 ... Rolny

• Tak, część działki znajduje się w terenie oznaczonym KDP-G w około 94% a reszta w terenach oznaczonych symbolem C9ZI w około 6%.
• Tak, tereny o symbolu KDP-G i C9ZI są rozdzielone liniami rozgraniczającymi.
• Miejscowy plan nie określa terenów oznaczonych symbolem KDP-G i C9ZI jako uzupełniające/dopuszczalne są to dwa odrębne podstawowe przeznaczenia.

Pytanie nr 3:

Czy na działce nr 3 dla terenu oznaczonego B41ZP – tereny zieleni urządzonej dopuszcza się posadowienie na nim budowli? Jeśli tak, to jakich?

Odp.

Na wyznaczonych w planie terenach zieleni urządzonej „ZP” oznaczonych symbolami B6ZP, B41ZP - obowiązują następujące warunki zabudowy i zagospodarowania terenów:

1)    ustala się podstawowe przeznaczenie terenów pod urządzenie zieleni wysokiej, średniej i niskiej o charakterze parkowym;

2)    dopuszcza się przeprowadzanie ciągów pieszych i rowerowych oraz przystosowywanie terenu do funkcji wypoczynkowej;

3)    jako przeznaczenie dopuszczalne uzupełniające terenów ustala się liniowe, punktowe, kubaturowe obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej związane z obsługą obszaru planu, pod warunkiem realizacji wyłącznie infrastruktury podziemnej, z zachowaniem odległości ochronnych w stosunku do zieleni parkowej;

4)    budowa nowych obiektów, odtwarzanie, przebudowa i uzupełnianie istniejącej zabudowy w obrębie tych zespołów jest możliwa po wykonaniu projektu urządzenia i zagospodarowania parku w skali szczegółowej;

5)    obowiązuje intensywność zabudowy netto do 0,1 oraz minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej 80 %.

Wielkość działki w terenie oznaczonym B41ZP raczej uniemożliwia postawienie jakiegoś budynku.

Pytanie nr 4:

Czy na działce nr 4 dla terenu oznaczonego C9ZI – tereny zieleni izolacyjnej dopuszcza się posadowienie na nim budowli? Jeśli tak, to jakich?

Odp.

Na wyznaczonych w planie terenach zieleni izolacyjnej i ochronnej „ZI” oznaczonych symbolami C9ZI, C12ZI, C14ZI, C16ZI – obowiązują następujące warunki zabudowy i zagospodarowania terenów:

1)    ustala się podstawowe przeznaczenie terenów pod realizację i utrzymanie zieleni izolacyjnej, izolującej istniejącą zabudowę od istniejącej drogi powiatowej ....

2)    jako przeznaczenie dopuszczalne uzupełniające terenów ustala się liniowe, punktowe i kubaturowe obiekty oraz urządzenia infrastruktury technicznej i komunikacji;

3)    nakazuje się realizację i utrzymanie zieleni izolacyjnej wysokiej i średniej, dobranej odpowiednio do roli, jaką ma spełniać;

4)    obowiązuje intensywność zabudowy netto do 0,1 oraz minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej 90%.

Pytanie nr 5:

Czy pomiędzy Państwem a Powiatem doszło przed dostawą do jakiegokolwiek rozliczenia nakładów poniesionych przez Powiat nakładów poniesionych przez Powiat na budowę, przebudowę, modernizację lub ulepszenie znajdującej się na działce nr 8 budowli drogowej, w tym jezdni asfaltowej, chodników oraz urządzeń towarzyszących? Jeżeli tak, to proszę wskazać:

• kiedy nastąpiło,
• czego dokładnie dotyczyło,
• w jakiej formie nastąpiło,
• czy zwrócili/zwrócą Państwo Powiatowi całość albo część poniesionych nakładów,
• czy rozliczenie było udokumentowane fakturą, notą, porozumieniem albo innym dokumentem?

Odp.

W dokumentacji posiadanej przez Urząd Miejski brak jest dokumentacji dotyczącej drogi powiatowej … w ... (działka nr ewid. 8 obręb ...-…), która dotyczyłaby rozliczenia nakładów poniesionych przez Powiat na budowę, przebudowę, modernizację lub ulepszenie znajdującej się na działce nr 8 budowli drogowej, w tym jezdni asfaltowej, chodników oraz urządzeń towarzyszących.

Pytanie nr 6:

Czy przed dokonaniem dostawy działki nr 8 Powiat przeniósł na Państwa prawo do dysponowania nakładami poniesionymi na budowlę drogową jak właściciel, w szczególności czy nabyli Państwo ekonomiczne władztwo nad tą budowlą?

Odp.

Przed dokonaniem dostawy działki nr 8 Powiat nie przeniósł na Gminę prawa do dysponowania nakładami poniesionymi na budowlę drogową jak właściciel. Gmina nie nabyła ekonomicznego władztwa nad tą budowlą.

Pytanie nr 7:

Czy mogli Państwo przed dostawą samodzielnie rozporządzać budowlą drogową znajdującą się na działce nr 8, czy też faktycznie władztwo nad tą budowlą, jej utrzymanie, zarządzanie i ponoszenie kosztów pozostawało po stronie Powiatu?

Odp.

Władztwo nad tą budowlą, jej utrzymanie, zarządzanie i ponoszenie kosztów pozostawało po stronie Powiatu.

Pytanie nr 8:

Czy istniał pomiędzy Państwem o Powiatem umowa, porozumienie lub inny tytuł prawny regulujący zasady korzystania z działki nr 8, utrzymania drogi oraz rozliczenia nakładów poniesionych przez Powiat? Jeżeli tak – jakie są jego postanowienia w zakresie własności lub rozliczenia nakładów?

Odp.

Pomiędzy Gminą a Powiatem nie istniała żadna umowa, porozumienie lub inny tytuł prawny regulujący zasady korzystania z działki nr 8, utrzymania drogi oraz rozliczenia nakładów poniesionych przez Powiat.

Pytanie nr 9:

Czy naniesienia znajdujące się na działce nr 8 są przedmiotem dostawy przez Państwa?

Odp.

Naniesienia znajdujące się na działce nr 8 nie są przedmiotem dostawy przez Gminę.

Pytania

1.    Czy dostawa niezabudowanych nieruchomości gruntowych o numerach ewidencyjnych: nr 1 oraz nr 2 będzie korzystała ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT? (we wniosku 1a)

2.    Czy dostawa niezabudowanych nieruchomości gruntowych o numerach ewidencyjnych: nr 3 oraz nr 4 będzie korzystała ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT? (we wniosku 1b)

3.    Czy dostawa zabudowanych nieruchomości o numerach ewidencyjnych: nr 5, nr 6, nr 8, nr 7, nr 9 będzie korzystała ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT? (we wniosku 2)

Państwa stanowisko w sprawie

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1) ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, zgodnie z którym przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Według art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stosownie natomiast do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT za podatników uznaje się osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z kolei zgodnie z ust. 6 przedmiotowej regulacji, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W świetle powyższego w sytuacji przeniesienia z mocy prawa własności działek na rzecz Powiatu ... w zamian za odszkodowanie Wnioskodawca będzie występować w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, natomiast powyższa czynność, w świetle ustawy o VAT, będzie traktowana jako odpłatna dostawa towarów.

Przy czym, zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Ad. 1 i 2    (we wniosku 1a i 1b)

Stosownie do przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, przez tereny budowlane – rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Opodatkowane VAT są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe niezabudowane, będące terenami budowlanymi w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.

Powyższe oznacza, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają dostawy, których przedmiotem są nieruchomości niezabudowane, wyłącznie wówczas, gdy dotyczą one terenów budowlanych (przeznaczonych pod zabudowę).

W tym miejscu należy zauważyć, że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy.

W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – w myśl zapisów ust. 2 powołanego wyżej przepisu - określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:

• lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
• sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

Z powyższego wynika, że ustawa o VAT nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Ponadto Gmina pragnie podkreślić, iż powyższej konkluzji nie zmienia fakt, iż w stosunku do przedmiotowych nieruchomości gruntowych wydana została decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zmiana przeznaczenia działek z terenów niebędących terenami przeznaczonymi pod zabudowę na tereny przeznaczone pod zabudowę odbywa się w momencie, w którym decyzje na realizację inwestycji drogowych stają się ostateczne, a więc już po tym, gdy nieruchomość staje się z mocy prawa własnością Powiatu .... Niniejsze oznacza, iż w momencie przeniesienia prawa do rozporządzania działkami jak właściciel, nieruchomości gruntowe nie mogły być traktowane jako tereny budowlane na podstawie decyzji ZRID.

Zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane.

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, wiąże zarówno organy administracji, osoby fizyczne, osoby prawne, jak i inne jednostki organizacyjne. Zatem w sytuacji, gdy na danym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to właśnie zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy nadać decydujące znaczenie dla oceny przeznaczenia danego terenu, w tym również dla potrzeb art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Biorąc pod uwagę wskazane powyżej przepisy, Gmina stoi na stanowisku, że dostawa nieruchomości oznaczonej jako działki nr 3 oraz nr 4 nie będzie korzystała ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż w świetle MPZP stanowią one tereny budowlane (przeznaczone pod drogi publiczne i wewnętrzne).

Z kolei dostawa działek nr 1 oraz nr 2 będzie korzystała ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, ponieważ stanowią one grunty niezabudowane, które w MPZP oznaczone są jako użytki zielone (B44RZ), a więc tereny o przeznaczeniu innym niż budowlane.

Z kolei, według art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy: zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych -niezależnie od okresu ich używania przez podatnika - wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

• towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
• przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

W ocenie Gminy dostawa działek nr 3 oraz nr 4 będzie korzystała ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy (w przypadku braku możliwości zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy).

Ad. 3(we wniosku 2)

Należy wskazać, że kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki

lub budowle rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.

Zgodnie z tym przepisem, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Zatem przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny tych obiektów w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się taką samą stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a)    dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)    b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Przez pierwsze zasiedlenie, stosownie do art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich: a) wybudowaniu lub b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków i budowli, jeżeli w stosunku do nich miało już miejsce pierwsze zasiedlenie, a okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą przekroczył 2 lata. A contrario, zwolnienia tego nie można zastosować w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.

Jak wskazano w opisie sprawy, na terenie działek o numerach ewidencyjnych 5, 6, 8, 7, nr 9 znajdują się drogi powiatowe, gminne, asfaltowe, chodniki, schody, ogrodzenia oraz inne urządzenia towarzyszące stanowiące budowle w myśl art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.). Gmina nabyła nieodpłatnie własność działek nr 1, nr 5, nr 6, nr 8, nr 7, nr 3, nr 9, z mocy prawa z dniem ... 1990 r., na podstawie stosownych decyzji Wojewody ....

Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy, zdaniem Gminy w przypadku zabudowanych nieruchomości o numerach nr 5, nr 6, nr 8, nr 7, nr 9 ich dostawa będzie korzystała ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie:

• zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT dostawy nieruchomości gruntowych nr 1 i nr 2 – jest prawidłowe;
• zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT dostawy nieruchomości gruntowych nr 3 i nr 4 – jest nieprawidłowe;
• zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT dostawy nieruchomości gruntowych nr 5, nr 6 i nr 7 – jest prawidłowe;
• zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT dostawy nieruchomości gruntowych nr 8 i nr 9 – jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”:

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy o VAT:

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT:

Co do zasady dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika wprost z powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Z przywołanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT wynika, że czynność polegająca na przeniesieniu z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie stanowi dostawę towarów. W tej sytuacji bez znaczenia jest fakt, że dostawa nie jest de facto następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa. Odszkodowanie w tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.

W konsekwencji należy stwierdzić, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (w tym np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Wynagrodzenie musi mieć zatem konkretny wymiar, a więc być konkretną wielkością wyrażalną w pieniądzu. Dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie, dopiero gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru.

Aby doszło do odpłatnej dostawy towarów z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT muszą wystąpić wszystkie elementy składające się na tę czynność, tj. przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel oraz otrzymanie zapłaty odszkodowania z tego tytułu.

Oznacza to, że przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie otrzymania przez stronę wywłaszczoną zapłaty odszkodowania z tego tytułu.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:

Natomiast stosownie do treści art. 15 ust. 6 ustawy o VAT:

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 11 grudnia 2006, str. 1, ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”, zgodnie z którym:

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zasady nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie dróg publicznych, a także organy właściwe w tych sprawach, reguluje ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311 ze zm.).   

Należy wskazać, że na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Przepis artykułu 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wskazuje, że:

Według art. 11i ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W myśl art. 11i ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Fakt, że w przypadku wydawania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej zostały w całości wyłączone przepisy określone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oznacza w szczególności, że ustalenie lokalizacji drogi w ramach zezwolenia na realizację inwestycji drogowej może nastąpić niezależnie od tego, czy dla terenu, przez który ma przebiegać ta inwestycja, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od treści postanowień takiego planu.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Jak stanowi art. 12 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Według regulacji art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Analiza przywołanych regulacji prowadzi do wniosku, że w przypadku realizacji inwestycji drogowych w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zastępuje decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W myśl art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na mocy art. 12 ust. 4f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Zgodnie z art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Według art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Zgodnie z art. 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z ... 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399):

Z kolei w myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Z powołanych przepisów wynika zatem, że istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. Z tak określonych zapisów ustawowych wynika jasno, że podmiotem podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.

Zatem, biorąc pod uwagę szczególny rodzaj dostawy towarów jakim jest przeniesienie prawa własności towarów z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa należy uznać, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za odszkodowanie, natomiast odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną – objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Ponadto zaznaczyć należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że ani organ władzy publicznej ani urząd obsługujący ten organ wydając nieruchomość za odszkodowaniem nie może skorzystać z wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. W przypadku wywłaszczenia nieruchomości za odszkodowaniem nie są realizowane zadania, dla realizacji których organy te zostały powołane. Jednocześnie w tym zakresie nie występują Państwo jako podmiot prawa publicznego, lecz jako właściciel. Państwa sytuacja w odniesieniu do kwestii własności nieruchomości jest taka sama jak innych podmiotów, których dotknąć może decyzja o wywłaszczeniu.

Jak wynika z opisu sprawy na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych Państwu, jako byłemu właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za nieruchomości, które zostały przejęte przez Powiat ... na podstawie ostatecznej decyzji Starosty ... nr ... z dnia ... 2025 r., znak: ... o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „...”.

Odszkodowanie zostanie wypłacone za przejęte przez Powiat ... działki:

• położone w obrębie geodezyjnym 1 – ... Miasto, gmina ..., działki oznaczone w ewidencji nr:
• 6 o pow. ... ha,
• 1 o pow. ... ha (powstała z działki 10),
• 8 o pow. ... ha,
• 2 o pow. ... ha (powstała z działki 11),
• 5 o pow. ... ha (powstała z działki 12)

• położone w obrębie geodezyjnym 2 – ..., gmina ..., działki oznaczone w ewidencji nr:
• 7 o pow. ... ha (powstała z działki 13),
• 3 o pow. ... ha (powstała z działki 14),
• 9 o pow.... ha (powstała z działki 14),
• 4 o pow. ... ha (powstała z działki 15).

Zatem wydając działki nr 6, 1, 8, 2, 5, 7, 3, 9 i 4 za odszkodowaniem nie będą mogli Państwo skorzystać z wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Tym samym stwierdzić należy, że w analizowanym przypadku wydając ww. działki w zamian za odszkodowanie, będą działali Państwo jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, prowadzący działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Przekazanie ww. działek w zamian za odszkodowanie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, stanowiąc odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

W rozpatrywanej sprawie odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.

Wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT:

Powyższe oznacza, że zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane.

W myśl art. 2 pkt 33 ustawy o VAT:

Z powyższych przepisów wynika, że przeznaczenie określonego gruntu należy oceniać wyłącznie w oparciu o istniejący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz – w przypadku braku takiego planu – wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Opodatkowaniu podlegają te dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych, tylko te, które stanowią tereny budowlane w myśl art. 2 pkt 33 ustawy. Natomiast dostawa gruntów niezabudowanych, które nie są terenami budowlanymi, jest zwolniona od podatku od towarów i usług.

Opodatkowane są zatem te dostawy terenów niezabudowanych, które mają za przedmiot tereny budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.

Jednocześnie należy wskazać, że kluczowa dla sprawy regulacja stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. k Dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którym:

Jednocześnie, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.), zwanej dalej ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Zatem o charakterze danego gruntu winien rozstrzygać odpowiedni zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który jako dokument prawa miejscowego decyduje o kwalifikacji gruntu. W sytuacji, gdy dla danego terenu nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, istotna jest decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Z zapisów wyżej cytowanego przepisu wynika, że przez decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu należy rozumieć zarówno decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzję o warunkach zabudowy.

Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Ponadto, w myśl art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen - „teren budowlany oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę”. Wprowadzony do ustawy art. 2 pkt 33, w zgodny sposób odpowiada zatem treści ww. orzeczenia, gdyż cechę przeznaczenia pod zabudowę ustalić należy na podstawie określonych wprost w ustawie dokumentów prawa miejscowego.

Nie jest terenem budowlanym grunt, dla którego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje inne przeznaczenie niż pod zabudowę. Analogicznie, w przypadku braku takiego planu, powyższą zasadę należy stosować do decyzji o warunkach zabudowy. W zależności od rodzaju inwestycji będzie to albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, albo decyzja o warunkach zabudowy.

Zauważyć należy, że analiza ustawy o podatku od towarów i usług wskazuje jednoznacznie, że zwolnienie od podatku VAT obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) wyłącznie w sytuacji, gdy nie są one przeznaczone pod zabudowę. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane. Przy ocenie, czy przedmiotowe tereny stanowią tereny budowlane, nie wystarczy analiza ich podstawowego przeznaczenia określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Uwzględnić bowiem należy również zapisy dotyczące przeznaczenia dopuszczalnego tego terenu. Ewentualnie wznoszone obiekty, co prawda uzupełniają podstawową funkcję gruntu, co jednak nie zmienia faktu, że sama możliwość wybudowania obiektów budowlanych oznacza, że działki te stanowią grunt przeznaczony pod zabudowę. W tym miejscu należy zaznaczyć, że ustawodawca nie uzależnił charakteru terenu od głównego celu, który będący przedmiotem opodatkowania VAT teren ma spełniać, lecz zwolnienie od opodatkowania VAT zależy od możliwości dokonania zabudowy wskazanego terenu.

Zatem zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, obejmuje zbycie niezabudowanych gruntów wyłącznie w sytuacji, gdy nie są one przeznaczone pod zabudowę.

Elementem, który determinuje zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane. Przy czym, o tym, że dany teren jest terenem budowlanym przesądzają zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy.

Zatem grunt budowlany to taki grunt, który objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w którym określono dla niego funkcję „pod zabudowę”.

W art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy o VAT, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku VAT dla dostawy nieruchomości zabudowanych spełniających określone w przepisach warunki.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT:

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy o VAT:

Zatem, w przypadku, gdy po wybudowaniu budynek, budowla lub jego część jest wykorzystywana, w tym używana na potrzeby własnej działalności, okoliczność ta powoduje, że ma już miejsce pierwsze zasiedlenie tego obiektu.

Jak wynika z powołanych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków, budowli, jeżeli w stosunku do nich doszło do pierwszego zasiedlenia, przy czym okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.

Ponadto, w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT:

Prawo do zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, przysługuje wówczas, gdy w stosunku do obiektów, będących przedmiotem sprzedaży, nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT stanie się bezzasadne.

Zauważenia wymaga, że w myśl art. 43 ust. 10 ustawy o VAT:

Zgodnie z art. 43 ust. 11 ustawy o VAT:

A zatem ustawodawca daje podatnikom, dokonującym dostawy budynków, budowli lub ich części spełniających przesłanki do korzystania ze zwolnienia od podatku wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT – po spełnieniu określonych warunków – możliwość rezygnacji ze zwolnienia i opodatkowania transakcji na zasadach ogólnych. Przy czym podkreślenia wymaga, że niniejsze prawo zostało zawężone tylko do rezygnacji ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Jednocześnie, zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT:

W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.

Jeżeli dla dostawy działek nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, pkt 10 i pkt 10a ustawy o VAT, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT:

Dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art.  43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

• towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
• brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.

Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

Jednocześnie wskazania wymaga, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia budynku, budowli, urządzenia budowalnego. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.).

Zgodnie z przepisem art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:

Stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:

Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:

Stosownie zaś do art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane:

W myśl art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane:

W tym miejscu należy przywołać przepis art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).

Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy Kodeks cywilny.

Z powyższej definicji wynika, że na gruncie polskiego prawa można wyodrębnić trzy rodzaje nieruchomości w sensie prawnym:

• grunty (stanowiące część powierzchni ziemskiej),
• budynki trwale z gruntem związane (tzw. nieruchomości budynkowe),
• części tych budynków (tzw. nieruchomości lokalowe).

Stosownie natomiast do treści art. 47 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:

Według art. 47 § 3 ustawy Kodeks cywilny:

Jak stanowi art. 48 ustawy Kodeks cywilny:

Tak więc rzecz, która stała się częścią składową innej rzeczy (rzeczy nadrzędnej), traci samodzielny byt prawny i dzieli losy prawne rzeczy nadrzędnej. Zgodnie zatem z zasadą „superficies solo cedit”, gdy władający gruntem poniósł nakłady na tę nieruchomość, stają się one własnością właściciela gruntu.

W świetle art. 49 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Z powyższego przepisu wynika, że jeśli znajdujące się na działce części infrastruktury wodociągowej, kanalizacyjnej, ciepłowniczej, gazowej i elektrycznej są przyłączone do przedsiębiorstw świadczących usługi wodociągowe, kanalizacyjnej oraz elektroenergetyczne, to stanowią one własność tych przedsiębiorstw.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę na teren przeznaczony pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia.

Tym samym, wywłaszczone ww. działki gruntu powinny zostać opodatkowane zgodnie z obowiązującą kwalifikacją nieruchomości w momencie wywłaszczenia.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do pytania nr 1 (we wniosku 1a) wskazuję, że:

• działka nr 1 – teren B44RZ – tereny użytków zielonych,
• działka nr 2 – teren B44RZ – tereny użytków zielonych.

Na działce nr 1 znajduje się murawa trawiasta oraz lipy (3 szt.).

Na działce nr 2 znajduje się murawa trawiasta.

Z okoliczności sprawy wynika, że dla terenu ww. działek nr 2 oraz nr 1, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony, a ww. nieruchomości znajdują się na terenie użytków rolnych.

Tym samym, na moment wywłaszczenia żadna z ww. działek gruntu nr 2 oraz nr 1 nie była przeznaczona pod zabudowę.

Wobec powyższego ich dostawa korzystać będzie ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 (we wniosku 1a) uznałem za prawidłowe.

Odnosząc się do drugiego pytania (we wniosku 1b) należy zauważyć, że:

Działka nr 3 – teren B41ZP – tereny zieleni urządzonej oraz KDW – tereny dróg wewnętrznych.

Na działce nr 3 – znajduje się krzyż drewniany oraz wierzby krzewiaste.

Jak Państwo wskazali drewniany krzyż znajdujący się na działce nr 3 nie stanowi budowli ani urządzenia budowlanego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 4 lit. a ustawy Prawo budowlane, krzyż ten (jako obiekt kultu religijnego) kwalifikuje się jako obiekt małej architektury (kapliczka, krzyż przydrożny, figura). W związku z tym, że krzyż nie jest budowlą ani urządzeniem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego, nie mają do niego zastosowania przepisy dotyczące pierwszego zasiedlenia czy ulepszeń w rozumieniu ustawy o VAT. Krzyż nie został wybudowany ani nabyty przez Państwa. Został on wzniesiony przez lokalną społeczność (mieszkańców) jako wyraz kultu religijnego. Dokładna data jego powstania nie jest Państwu znana i nie figuruje on w żadnych rejestrach czy ewidencjach Gminy. Na krzyżu widnieje data „...”. Nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT, ponieważ nie ponosili Państwo żadnych kosztów związanych z jego powstaniem czy nabyciem (krzyż nie był finansowany ze środków budżetowych Gminy). Krzyż nie był w żaden sposób komercyjnie wykorzystywany przez Państwa. Pełnił wyłącznie tradycyjną funkcję kultu religijnego dla lokalnej społeczności (obiekt małej architektury sakralnej). Krzyż jest umieszczony w gruncie, jednak ze względu na konstrukcję drewnianą i brak fundamentów o charakterze konstrukcyjno-budowlanym, nie nosi cech trwałego powiązania w rozumieniu obiektów budowlanych.

Mając na uwadze, iż jak Państwo wskazali drewniany krzyż znajdujący się na działce nr 3 nie stanowi budowli ani urządzenia budowlanego i jest umieszczony w gruncie, jednak ze względu na konstrukcję drewnianą i brak fundamentów o charakterze konstrukcyjno-budowlanym, nie nosi cech trwałego powiązania w rozumieniu obiektów budowlanych oraz nie jest on Państwa własnością, to jego dostawa nie stanowi po Państwa stronie dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Jednocześnie, skoro na ww. działce nr 3 nie ma naniesień budowlanych stanowiących budynki lub budowle w rozumieniu przepisów Prawo budowlane, uznać należy, iż przedmiotem tej dostawy jest grunt niezabudowany.

Część działki nr 3 znajduje się w terenie oznaczonym B41ZP w około 83% a reszta w terenach oznaczonych symbolem KDW w około 17%. Teren oznaczony symbolem B41ZP i teren oznaczony symbolem KDW są rozdzielone liniami rozgraniczającymi.

Na wyznaczonych w planie terenach zieleni urządzonej "ZP" oznaczonych symbolami B6ZP, B41ZP - obowiązują następujące warunki zabudowy i zagospodarowania terenów:

1) ustala się podstawowe przeznaczenie terenów pod urządzenie zieleni wysokiej, średniej i niskiej o charakterze parkowym;

2) dopuszcza się przeprowadzanie ciągów pieszych i rowerowych oraz przystosowywanie terenu do funkcji wypoczynkowej;

3) jako przeznaczenie dopuszczalne uzupełniające terenów ustala się liniowe, punktowe, kubaturowe obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej związane z obsługą obszaru planu, pod warunkiem realizacji wyłącznie infrastruktury podziemnej, z zachowaniem odległości ochronnych w stosunku do zieleni parkowej;

4) budowa nowych obiektów, odtwarzanie, przebudowa i uzupełnianie istniejącej zabudowy w obrębie tych zespołów jest możliwa po wykonaniu projektu urządzenia i zagospodarowania parku w skali szczegółowej;

5) obowiązuje intensywność zabudowy netto do 0,1 oraz minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej 80 %.

Działka nr 4 – teren KDP-G – tereny dróg publicznych – drogi powiatowe główne, oraz C9ZI – tereny zieleni izolacyjnej.

Na działce nr 4 znajdują się zadrzewienia.

Część działki nr 4 znajduje się w terenie oznaczonym KDP-G w około 94% a reszta w terenach oznaczonych symbolem C9ZI w około 6%. Teren oznaczony symbolem KDP-G i teren oznaczony symbolem C9ZI są rozdzielone liniami rozgraniczającymi.

Na wyznaczonych w planie terenach zieleni izolacyjnej i ochronnej "ZI" oznaczonych symbolami C9ZI, C12ZI, C14ZI, C16ZI - obowiązują następujące warunki zabudowy i zagospodarowania terenów:

1) ustala się podstawowe przeznaczenie terenów pod realizację i utrzymanie zieleni izolacyjnej, izolującej istniejącą zabudowę od istniejącej drogi powiatowej KDP-G 22353;

2) jako przeznaczenie dopuszczalne uzupełniające terenów ustala się liniowe, punktowe i kubaturowe obiekty oraz urządzenia infrastruktury technicznej i komunikacji;

3) nakazuje się realizację i utrzymanie zieleni izolacyjnej wysokiej i średniej, dobranej odpowiednio do roli, jaką ma spełniać;

4) obowiązuje intensywność zabudowy netto do 0,1 oraz minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej 90 %.

Przy ocenie, czy poszczególne części działek nr 3 oraz nr 4 stanowią tereny budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, nie można ograniczyć się wyłącznie do podstawowego przeznaczenia terenów określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Uwzględnić należy również przewidziane w ww. planie uzupełniające/dopuszczalne przeznaczenie tych terenów. Skoro bowiem dla terenów oznaczonych symbolami B41ZP (działka nr 3) oraz C9ZI (działka nr 4) plan dopuszcza realizację obiektów budowlanych, w tym liniowych, punktowych i kubaturowych obiektów oraz urządzeń infrastruktury technicznej i komunikacji, tereny te należy uznać za grunty przeznaczone pod zabudowę w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. Tym bardziej charakter taki posiadają części oznaczone odpowiednio symbolem KDW (działka nr 3) oraz KDP-G (działka nr 4), przeznaczone pod drogi.

W konsekwencji dostawa działek nr 3 oraz nr 4 nie będzie korzystała ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

Z uwagi na fakt, że do dostawy działek nr 3 oraz nr 4 nie zaistniały przesłanki umożliwiające zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, to należy przeanalizować czy zaistnieją przesłanki dające prawo do zastosowania zwolnienia wynikającego z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

Działka nr 3 została nabyta z dniem ... 1990 r., nieodpłatnie, decyzją Wojewody ... z dnia ... 1991 r., znak: ..., na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stała się z mocy prawa mieniem Gminy. Transakcja te nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Działka nr 4 została nabyta przez Gminę ... w dniu ... 2008 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr ..., sporządzonego w Kancelarii Notarialnej. Nabycie to nastąpiło od osób fizycznych w drodze przeniesienia praw do nieruchomości w zamian za wierzytelność Państwa z tytułu opłaty adiacenckiej (na podstawie decyzji administracyjnej). Wartość działki została ustalona na kwotę ... zł, a powstała różnica pomiędzy wysokością opłaty adiacenckiej a wartością nieruchomości (w kwocie ... zł) została dopłacona przez strony postępowania na rzecz Państwa w dniu ... 2008 r., co w całości uregulowało należność publicznoprawną. Z uwagi na to, że zbywcami były osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, a samo przeniesienie własności nieruchomości nastąpiło w ramach rozliczenia opłaty o charakterze publicznoprawnym. Transakcja ta nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT).

Jak Państwo wskazali, transakcja nabycia działek nr 3 i nr 4 nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT), przy nabyciu nie wystąpił podatek VAT, zatem nie można zatem uznać, czy przy nabyciu tych działek przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT czy też nie przysługiwało, skoro ww. nabycie nie było objęte podatkiem VAT.

Ponadto jak wynika z wniosku działki nr 3 i nr 4 do momentu przejęcia ich przez Powiat nie były wykorzystywane przez Państwa do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (VAT), ani też do czynności zwolnionych z tego podatku w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Zatem należy stwierdzić, że w stosunku do działek nr 3 i nr 4 nie znajdzie również zastosowanie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że sprzedaż działek nr 3 i nr 4 będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, która nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 i pkt 2 ustawy o VAT. Zatem sprzedaż ww. działek będzie opodatkowana podatkiem VAT według właściwej stawki.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 (we wniosku 1b) należało uznać za nieprawidłowe.

Odnosząc się natomiast do pytania nr 3 (we wniosku 2) odnośnie sprzedaży działek nr 5, nr 6, nr 8, nr 7, nr 9 należy wskazać:

Działka nr 5 – teren KDP-G – tereny dróg publicznych- drogi powiatowe główne.

Na działce nr 5 znajduje się nasyp przy wjeździe, nawierzchnia z płyt betonowych, schody z kostki betonowej, barierki schodów, ogrodzenie (podmurówka betonowa, przęsła stalowe) oraz murawa trawiasta i rośliny ozdobne.

Działka nr 5 (powstała z działki 12) została nabyta z dniem ... 1990 r., nieodpłatnie, decyzją Wojewody ... z dnia ... 1992 r., znak: ..., na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stała się z mocy prawa mieniem Gminy.

Budowle znajdujące się na działce nr 5 to: nasyp przy wjeździe, nawierzchnia z płyt, schody z kostki, barierki, ogrodzenie. Budowle (nakłady) zostały przez Państwa nabyte wraz z gruntem w drodze komunalizacji (nabycie z mocy prawa). Nie zrealizowali Państwo inwestycji polegającej na budowie tych obiektów.

Grunt wraz z posadowioną na nim infrastrukturą został nabyty przez Państwa z mocy prawa z dniem ... 1990 r. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (co zostało potwierdzone decyzją Wojewody z dnia ... 1992 r.). Z posiadanych przez Państwa informacji wynika, że infrastruktura ta (w tym m.in. droga dojazdowa) powstała jeszcze przed nabyciem przez Gminę (część nakładów datowana jest na ok. 1981 rok). Nie posiadają Państwo dokumentacji pozwalającej na określenie dokładnej daty dziennej i miesięcznej wybudowania poszczególnych elementów. Nie posiadają Państwo wskazanych budowli na stanie własnych środków trwałych, gdyż stanowią one infrastrukturę towarzyszącą i obsługującą sąsiednią nieruchomość przedszkola publicznego.

Przy nabyciu działki nr 5 nie wystąpił podatek VAT.

Infrastruktura ta w całym okresie posiadania służyła wyłącznie celom oświatowym – jako ciąg pieszo-jezdny, podjazd oraz ogrodzenie zabezpieczające i zapewniające dostęp do sąsiedniego przedszkola publicznego. Obiekty te były wykorzystywane w ramach realizacji nieodpłatnych zadań własnych Gminy z zakresu edukacji publicznej.

Przedmiotowa infrastruktura była wykorzystywana przez Państwa do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT – tj. do realizacji zadań z zakresu edukacji publicznej. Obiekty te nie były wykorzystywane do celów działalności zwolnionej z VAT ani działalności opodatkowanej.

Obiekty w postaci nasypu, schodów, nawierzchni z płyt oraz ogrodzenia na podmurówce są trwale związane z gruntem (działką nr 5).

Z okoliczności sprawy wynika, że miało miejsce pierwsze zasiedlenie ww. budowli, a pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata. W całym okresie posiadania działki nr 5 nie ponosili Państwo żadnych wydatków na ulepszenie (modernizację) budowli tam zlokalizowanych w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, w tym w szczególności stanowiących co najmniej 30% ich wartości początkowej. Nie posiadają Państwo również informacji o dokonywaniu takich ulepszeń przez użytkownika nieruchomości (przedszkole).

Działka nr 6 – teren B44RZ – tereny użytków zielonych.

Na działce nr 6 znajduje się chodnik z kostki betonowej oraz murawa trawiasta.

Działka nr 6 została nabyta z dniem ... 1990 r., nieodpłatnie, decyzją Wojewody ... z dnia ... 1997 r., znak: ..., na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stały się z mocy prawa mieniem Gminy.

Przy nabyciu działki nr 6 nie wystąpił podatek VAT.

Budowlą na działce nr 6 jest chodnik z kostki betonowej.

Budowla (chodnik z kostki betonowej) została nabyta przez Państwa wraz z gruntem z mocy prawa (w drodze komunalizacji). Państwo nie realizowali inwestycji polegającej na budowie tego obiektu. Dokładna data samej budowy (fizycznego wzniesienia) chodnika nie jest Państwu znana z uwagi na odległy czas powstania obiektu oraz brak jakiejkolwiek dokumentacji archiwalnej w tym zakresie.

Budowla nie była wykorzystywana do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Jej użytkowanie służyło wyłącznie celom publicznym. Chodnik był wykorzystywany wyłącznie do celów publicznych jako ogólnodostępny, nieodpłatny ciąg pieszy dla mieszkańców.

Budowla ta w całym okresie posiadania przez Państwa była wykorzystywana do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (poza zakresem ustawy o VAT) – tj. do realizacji zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami (art. 15 ust. 6 ustawy o VAT). Chodnik nie był wykorzystywany do czynności odpłatnych.

Budowla w postaci chodnika z kostki betonowej jest trwale związana z gruntem (działką nr 6).

Z okoliczności sprawy wynika, że miało miejsce pierwsze zasiedlenie ww. budowli, a pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Nie ponosili Państwo w całym okresie posiadania budowli żadnych wydatków na jej ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym (w szczególności stanowiących co najmniej 30% jej wartości początkowej). Obiekt nie przechodził żadnych remontów ani modernizacji.

Działka nr 8 – teren KDP-G – tereny dróg publicznych – drogi powiatowe główne.

Na działce nr 8 znajduje się ulica z jezdnią z obustronnym chodnikiem oraz urządzenia towarzyszące. Działka jest zabudowana drogą powiatową (droga asfaltowa).

Działka nr 8 została nabyta z dniem ... 1990 r., nieodpłatnie, decyzją Wojewody ... z dnia ... 1998 r., znak: ..., na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stała się z mocy prawa mieniem Gminy.

Przy nabyciu działki nr 8 nie wystąpił podatek VAT.

Budowlą na działce nr 8 jest ulica z jezdnią asfaltową, obustronnym chodnikiem i urządzeniami.

Nie wybudowali ani nie nabyli Państwo przedmiotowej budowli drogowej. Budowla ta stanowi drogę powiatową. Nabyli Państwo z mocy prawa wyłącznie własność gruntu (działki nr 8), na którym ta droga się znajduje. Nakłady na budowę nowej nawierzchni asfaltowej, chodników oraz urządzeń towarzyszących były realizowane i finansowane przez Powiat, który jest zarządcą tej drogi.

Przed dokonaniem dostawy działki nr 8 Powiat nie przeniósł na Państwa prawa do dysponowania nakładami poniesionymi na budowlę drogową jak właściciel. Nie nabyli Państwo ekonomicznego władztwa nad tą budowlą. Władztwo nad tą budowlą, jej utrzymanie, zarządzanie i ponoszenie kosztów pozostawało po stronie Powiatu. Pomiędzy Państwem a Powiatem nie istniała żadna umowa, porozumienie lub inny tytuł prawny regulujący zasady korzystania z działki nr 8, utrzymania drogi oraz rozliczenia nakładów poniesionych przez Powiat. Jak wskazali Państwo w uzupełnieniu, naniesienia znajdujące się na działce nr 8 nie są przedmiotem dostawy.

Grunt (działka nr 8) został nabyty przez Państwa z mocy prawa z dniem ... 1990 r. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (potwierdzone decyzją Wojewody z dnia ... 1998 r.). Droga w tym miejscu istniała już przed ok 1987 rokiem. Nie posiadają Państwo informacji ani dokumentacji pozwalającej na wskazanie dokładnej daty wybudowania pierwotnej drogi przez jej ówczesnego zarządcę jak również nie posiada szczegółowych danych dotyczących dat realizacji późniejszych inwestycji drogowych prowadzonych przez Powiat, gdyż nie byli Państwo ich inwestorem.

Nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, ponieważ nie ponosili Państwo żadnych wydatków na budowę, przebudowę czy modernizację tej drogi i chodników, a samo nabycie gruntu z mocy prawa w drodze komunalizacji miało charakter nieodpłatny i nie było dokumentowane fakturą VAT.

Nie wykorzystywali Państwo bezpośrednio tej budowli, ponieważ stanowi ona drogę powiatową o charakterze ogólnodostępnym, zarządzaną przez Powiat. Obiekt ten służył i służy celom publicznym (nieodpłatnemu i powszechnemu ruchowi kołowemu oraz pieszemu) pod nadzorem właściwego zarządcy drogi (Powiatu).

Budowla ta nie była wykorzystywana przez Państwa do żadnej działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT (ani opodatkowanej, ani zwolnionej). Stanowi ona infrastrukturę drogi powiatowej służącą celom publicznym, wykraczającym poza sferę opodatkowania VAT.

Infrastruktura drogowa (jezdnia asfaltowa, chodniki) jest trwale związana z gruntem (działką nr 8).

W całym okresie posiadania działki nr 8 nie ponosili Państwo żadnych wydatków na ulepszenie, modernizację czy remont budowli znajdującej się na tym gruncie. Wszelkie prace związane z ulepszeniem i utrzymaniem nawierzchni asfaltowej oraz chodników były realizowane przez ich faktycznego inwestora i zarządcę, tj. Powiat.

Działka nr 7 – teren KDP-G – tereny dróg publicznych – drogi powiatowe główne oraz KDW – tereny dróg wewnętrznych.

Na działce nr 7 znajduje się nawierzchnia asfaltowa i murawa trawiasta. Część działki jest zabudowana drogą gminną (droga asfaltowa).

Działka nr 7 o pow. ... ha (powstała z działki 13), została nabyta z dniem ... 1990 r., nieodpłatnie, decyzją Wojewody ... z dnia ... 1991 r., znak: ..., na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stała się z mocy prawa mieniem Gminy.

Przy nabyciu działki nr 7 nie wystąpił podatek VAT.

Budowlą na działce nr 7 jest część drogi asfaltowej.

Budowla w postaci drogi o nawierzchni asfaltowej (części drogi dojazdowej) znajdująca się na działce nr 7 została przez Państwa nabyta wraz z gruntem w drodze komunalizacji (nabycie z mocy prawa). Nie realizowali Państwo realizowała inwestycji polegającej na budowie tej drogi.

Nie posiadają Państwo informacji ani dokumentacji pozwalającej na określenie dokładnej daty faktycznego wybudowania tej nawierzchni asfaltowej przez poprzedniego właściciela przed dniem jej przejęcia przez Państwa.

Nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia tej budowli. Nabycie nastąpiło nieodpłatnie z mocy prawa (komunalizacja) – nie wystąpił podatek naliczony i nie otrzymali Państwo faktury VAT dokumentującej to nabycie. Nie ponosili Państwo również wydatków na budowę tej drogi, stąd nie posiadała żadnych faktur zakupowych związanych z jej powstaniem.

W całym okresie posiadania przez Państwa, budowla (część drogi dojazdowej o nawierzchni asfaltowej) miała charakter drogi gminnej o charakterze ogólnodostępnym i była wykorzystywana do nieodpłatnego i powszechnego użytku przez mieszkańców (ruch kołowy i pieszy), w ramach realizacji zadań własnych Gminy z zakresu dróg gminnych i porządku publicznego.

Budowla ta w całym okresie posiadania przez Państwa była wykorzystywana wyłącznie do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (poza zakresem ustawy o VAT) – tj. do realizacji zadań publicznych o charakterze nieodpłatnym.

Budowla w postaci nawierzchni asfaltowej (części drogi) jest trwale związana z gruntem (działką nr 7).

Z okoliczności sprawy wynika, że miało miejsce pierwsze zasiedlenie ww. budowli, a pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata. W okresie posiadania drogi ponosili Państwo jedynie drobne, bieżące wydatki o charakterze konserwacyjnym i eksploatacyjnym (np. bieżące łatanie ubytków w nawierzchni asfaltowej w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego). Prace te miały charakter czysto remontowy (przywrócenie pierwotnego stanu użytkowego) i nie stanowiły ulepszenia (modernizacji) w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, a ich wartość nie przekroczyła 30% wartości początkowej obiektu. Nie ponosili Państwo żadnych wydatków inwestycyjnych na ulepszenie tej budowli.

Działka nr 9 – teren B41ZP – tereny zieleni urządzonej,

Na działce nr 9 – na jej części znajduje się nawierzchnia żwirowa i chodnik z kostki betonowej oraz jezdnia asfaltowa a także zadrzewienie leśne. Część działki jest zabudowana drogą gminną (drogą asfaltową).

Działka nr 9 zostały nabyte z dniem ... 1990 r., nieodpłatnie, decyzją Wojewody ... z dnia ... 1991 r., znak: ..., na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia ... 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, stała się z mocy prawa mieniem Gminy.

Na części działki nr 9 znajduje się budowla (część drogi i chodnika), która pierwotnie była drogą utwardzoną i w tym stanie została oddana do użytkowania (doszło do jej pierwszego zasiedlenia przed okres dłuższy niż 2 lata.

Przy nabyciu działki nr 9 nie wystąpił podatek VAT.

Budowlą na działce nr 9 jest część drogi asfaltowej, chodnik z kostki, nawierzchnia żwirowa.

Budowla ta (droga utwardzona) została pierwotnie nabyta przez Państwa z mocy prawa (komunalizacja). Jednakże w 2025 r. i bieżącym roku przeprowadzili Państwo na niej inwestycję polegającą na położeniu nawierzchni asfaltowej oraz wykonaniu chodnika z kostki brukowej, co w świetle przepisów podatkowych stanowiło ulepszenie nabytej budowli. Prace ulepszeniowe (położenie asfaltu i wykonanie chodnika) zostały zakończone i odebrane 26 lutego 2026 r.

Z tytułu samego pierwotnego nabycia (komunalizacji w 1990 r.) Państwu nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT, gdyż nabycie to miało charakter nieodpłatny i nastąpiło przed wejściem w życie przepisów o podatku od towarów i usług.

W całym okresie posiadania budowla (zarówno przed, jak i po wykonaniu nowej nawierzchni asfaltowej i chodnika) stanowiła ogólnodostępną infrastrukturę drogową i służyła do nieodpłatnego, powszechnego użytku mieszkańców w celu zaspokajania ich zbiorowych potrzeb (ruch kołowy i pieszy), w ramach realizacji zadań własnych Gminy z zakresu dróg publicznych.

Budowla ta była wykorzystywana przez Państwa do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT – tj. jako publiczna, nieodpłatna droga gminna. Nie służyła działalności zwolnionej z VAT.

Budowla (zarówno droga, jak i chodnik) jest trwale związana z gruntem działki nr 9.

Państwu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków na to ulepszenie, ponieważ inwestycja ta od początku była realizowana z przeznaczeniem do celów publicznych (nieodpłatnych), które nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Wydatki na ulepszenie budowli były ponoszone w 2025 r. i bieżącym roku, w okresie od grudnia 2025 do marca 2026.

Po zakończeniu prac ulepszeniowych (położeniu asfaltu i wykonaniu chodnika) miało miejsce pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT. Nastąpiło ono poprzez oddanie ulepszonego obiektu drogowego do nieodpłatnego użytkowania mieszkańcom w lutym 2026 r.

Pomiędzy pierwszym zasiedleniem ulepszonej budowli (które miało miejsce w bieżącym roku) a momentem jej przejęcia przez Powiat nie upłynął okres 2 lat.

Analiza przedstawionych okoliczności sprawy oraz treści powołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że dostawa budowli położonych na działkach nr 5, nr 6 i nr 7, nie zostanie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia, bowiem pierwsze zasiedlenie ww. budowli już nastąpiło oraz pomiędzy pierwszym zasiedleniem a ich dostawą upłyną co najmniej 2 lata. Ponadto, jak wynika z wniosku nie ponosili Państwo wydatków na ulepszenia ww. budowli.

W konsekwencji powyższego, dla dostawy budowli położonych na działce nr 5, nr 6 i nr 7 zostaną spełnione warunki umożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Jak wskazałem wyżej, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według tych samych regulacji jak budowle na nim posadowione. Zatem – na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy o VAT – również sprzedaż działek nr 5, nr 6, nr 7, na których posadowione są budowle, będzie zwolniona od podatku.

Odnosząc się z kolei do dostawy działki nr 8 należy wskazać, że skoro znajdująca się na działce ulica z jezdnią asfaltową, obustronnym chodnikiem i urządzeniami nie stanowi Państwa własności i jak Państwo wskazali naniesienia znajdujące się na działce nr 8 nie są przedmiotem dostawy przez Państwa, to nie sposób przyjąć, że dokonają Państwo dostawy gruntu wraz z tą budowlą.

Tak więc w przypadku planowanej dostawy działki nr 8 zlokalizowana na niej budowla, nie jest częścią składową sprzedawanej nieruchomości, gdyż jest przedmiotem odrębnej własności. Tym samym nie będzie ona przedmiotem dostawy towarów – w myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT – dla planowanej transakcji sprzedaży.

W tej sytuacji nie będą Państwo przenosili prawa do rozporządzania budowlą jak właściciel. Prawo to przysługuje podmiotowi, który wzniósł tę budowlę.

W konsekwencji w odniesieniu do działki nr 8 należy wskazać, że z uwagi na to, iż posadowiona na niej budowla nie stanowi na dzień dostawy Państwa własności i zgodnie ze wskazaniem we wniosku nie jest przedmiotem dostawy przez Państwa, nie dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzania tą budowlą jak właściciel, zarówno w sensie ekonomicznym, jak i w sensie prawnym. Zatem przedmiotem sprzedaży, w opisanej sytuacji, będzie tylko grunt.

W związku z powyższym należy zaznaczyć, że skoro przedmiotem sprzedaży będzie wyłącznie grunt (działka nr 8), to w tym przypadku nie znajdzie zastosowania zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT, które dotyczy dostawy budynków, budowli lub ich części.

Z opisu sprawy wynika, że ww. działka nr 8 jest zabudowana ulicą z jezdnią asfaltową, obustronnym chodnikiem i urządzeniami, zatem jest gruntem zabudowanym.

Tym samym w rozpatrywanej sprawie, dla sprzedaży działki nr 8, nie będzie miało zastosowania zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.

Jak Państwo wskazali, transakcja nabycia działki nr 8 nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT) zatem nie można zatem uznać, czy przy nabyciu tych działek przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT czy też nie przysługiwało, skoro ww. nabycie nie było objęte podatkiem VAT.

Ponadto jak wynika z wniosku działki nr 8 do momentu przejęcia ich przez Powiat nie były wykorzystywane przez Państwa do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (VAT), ani też do czynności zwolnionych z tego podatku w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Zatem należy stwierdzić, że w stosunku do działki nr 8 nie znajdzie również zastosowanie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że sprzedaż gruntu działki nr 8 będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, która nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, pkt 10, pkt 10a i pkt 2 ustawy o VAT. Zatem sprzedaż gruntu ww. działki nr 8 będzie opodatkowana podatkiem VAT według właściwej stawki.

W odniesieniu do działki nr 9 należy wskazać, że – jak Państwa wskazali – ponosili wydatki na ulepszenie budowli znajdującej się na tej działce w 2025 r. i bieżącym roku, w okresie od grudnia 2025 r. do marca 2026 r., a po zakończeniu prac ulepszeniowych miało miejsce pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT oraz pomiędzy pierwszym zasiedleniem ulepszonej budowli (które miało miejsce w bieżącym roku) a momentem jej przejęcia przez Powiat nie upłynął okres 2 lat.

W związku z powyższym dostawa budowli (Część drogi asfaltowej, chodnik z kostki, nawierzchnia żwirowa) znajdującej się na działce nr 9, nie będzie zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

W tym miejscu należy zauważyć, że w przypadku budynków, budowli i ich części niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Jak wynika z przedstawionych okoliczności, budowla znajdująca się na działce nr 9 została nabyta przez Państwa wraz z gruntem z mocy prawa w drodze komunalizacji. Nabycie to nie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT i Państwu w stosunku do tego obiektu nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Tym samym jest spełniony warunek określony w art. 43 ust. 1 pkt 10a lit. a ustawy o VAT.

Ponieśli Państwo wprawdzie wydatki na ulepszenie ww. budowli przekraczające 30% jej wartości początkowej, jednak – jak wskazano w opisie sprawy – w stosunku do tych wydatków nie przysługiwało Państwo prawo do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ budowla była wykorzystywana wyłącznie do realizacji nieodpłatnych zadań własnych Gminy pozostających poza zakresem opodatkowania VAT. W konsekwencji poniesienie wydatków przekraczających 30% wartości początkowej nie wyłącza w tej sytuacji zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 10a lit. b ustawy o VAT.

Zatem dostawa budowli znajdującej się na działce nr 9 będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT. W konsekwencji, stosownie do art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, zwolnienie będzie miało zastosowanie również do dostawy gruntu, na którym budowla ta jest posadowiona.

Podsumowując

• dostawa nieruchomości gruntowych nr 5, nr 6 i nr 7 wraz ze znajdującymi się na nich budowlami będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT,
• dostawa nieruchomości gruntowej nr 8 nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, pkt 10, pkt 10a i pkt 2 ustawy o VAT, lecz będzie opodatkowana podatkiem VAT według właściwej stawki,
• dostawa nieruchomości gruntowej nr 9 będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT dostawy nieruchomości gruntowych nr 5, nr 6 i nr 7 uznałem za prawidłowe, a Państwa stanowisko w zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT dostawy nieruchomości gruntowych nr 8 i nr 9 uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. Przykładowo, jeśli opis sprawy zawiera błędne stwierdzenia czy też błędną faktyczną ocenę elementów opisu sprawy, niniejsza interpretacja indywidualna traci ważność. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA),

albo

• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.