Przejdź do treści

0112-KDIL2-1.4011.746.2026.1.DJ

Skutki podatkowe otrzymania spłaty w wyniku podziału majątku wspólnego.

Sygnatura
0112-KDIL2-1.4011.746.2026.1.DJ
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 sierpnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 19 sierpnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Pozostaje Pani w związku małżeńskim. W trakcie małżeństwa pomiędzy Panią a Pani mężem obowiązywał ustrój ustawowej wspólności majątkowej. Matka Pani męża zmarła w (…) 2021 r. W wyniku postępowania spadkowego Pani mąż oraz jego brat nabyli po 1/2 udziału w prawie własności lokalu mieszkalnego. Udział wynoszący 1/2 w prawie własności lokalu mieszkalnego nabyty przez Pani męża w drodze dziedziczenia stanowi jego majątek osobisty.

W (…) 2021 r. Pani mąż oraz Pani zawarli z bratem męża umowę sprzedaży, której przedmiotem był należący do brata męża udział wynoszący 1/2 w prawie własności tego lokalu mieszkalnego. W akcie notarialnym Pani oraz Pani mąż oświadczyli, że wskazany udział nabywają na zasadach ustawowej wspólności majątkowej. W konsekwencji udział wynoszący 1/2 w prawie własności lokalu mieszkalnego nabyty w grudniu 2021 r. stanowi składnik majątku wspólnego Pani i Pani męża. Jest Pani ujawniona w księdze wieczystej jako właścicielka udziału wynoszącego 1/4 w prawie własności całego lokalu mieszkalnego. Udział ten wynika z przysługującego Pani prawa do udziału wynoszącego 1/2 w lokalu, który został nabyty do majątku wspólnego małżonków.

Są Państwo (tj. Pani i Pani mąż) obecnie w trakcie postępowania rozwodowego i zamierzają dokonać podziału majątku wspólnego po ustaniu małżeńskiej wspólności majątkowej. Jednym ze składników majątku wspólnego podlegających podziałowi jest udział wynoszący 1/2 w prawie własności opisanego lokalu mieszkalnego, nabyty przez Panią i Pani męża w grudniu 2021 r. do majątku wspólnego. Lokal mieszkalny jest jednak tylko jednym ze składników majątku wspólnego, które będą uwzględniane przy dokonywaniu całościowego podziału majątku wspólnego małżonków. W ramach planowanego podziału majątku wspólnego składniki majątku zostaną rozliczone pomiędzy małżonkami, przy czym udział wynoszący 1/2 w prawie własności opisanego lokalu mieszkalnego zostanie przyznany na wyłączną własność Pani męża. Pani mąż wyraził wolę dokonania na Pani rzecz jednej, łącznej spłaty pieniężnej z tytułu całościowego rozliczenia majątku wspólnego. Spłata ta będzie stanowiła łączne rozliczenie wszystkich składników majątku wspólnego podlegających podziałowi. Nie zostanie w niej wyodrębniona kwota stanowiąca zapłatę za udział w prawie własności opisanego lokalu mieszkalnego. Kwota otrzymana przez Panią będzie jedną łączną kwotą wynikającą z całościowego podziału i rozliczenia majątku wspólnego małżonków, a nie ceną za nabycie przez męża konkretnego składnika majątkowego. Planowana czynność nie będzie umową sprzedaży udziału w nieruchomości. Nie będzie Pani sprzedawała mężowi udziału w lokalu mieszkalnym. Nie będzie również zawierana odrębna umowa sprzedaży pomiędzy Panią a Pani mężem. Czynność będzie stanowiła podział majątku wspólnego małżonków, w ramach którego składniki majątku wspólnego zostaną rozliczone pomiędzy małżonkami, a Pani otrzyma jedną łączną spłatę pieniężną z tytułu całościowego rozliczenia majątku wspólnego. Spłata będzie związana bezpośrednio z dokonaniem podziału majątku wspólnego i będzie stanowiła element tego podziału.

Pytania

1) Czy otrzymanie przez Panią jednej, łącznej kwoty pieniężnej stanowiącej spłatę z tytułu całościowego podziału majątku wspólnego małżonków, w ramach którego jednym ze składników podlegających podziałowi jest udział wynoszący 1/2 w prawie własności lokalu mieszkalnego, przyznany na wyłączną własność Pani męża, będzie przychodem z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków wyłączonym z zakresu stosowania ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 tej ustawy?

2) Czy otrzymanie przez Panią wskazanej jednej, łącznej spłaty pieniężnej w ramach podziału majątku wspólnego nie będzie stanowiło odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie będzie powodowało powstania po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1.

Pani zdaniem, otrzymanie przez Panią jednej, łącznej kwoty pieniężnej stanowiącej spłatę z tytułu całościowego podziału majątku wspólnego małżonków będzie przychodem z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków, który na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wyłączony z zakresu stosowania tej ustawy. W ramach podziału majątku wspólnego uwzględnione zostaną różne składniki majątkowe, w tym udział wynoszący 1/2 w prawie własności lokalu mieszkalnego. Udział ten zostanie przyznany na wyłączną własność Pani męża. Otrzyma Pani natomiast jedną, łączną kwotę pieniężną tytułem całościowego rozliczenia majątku wspólnego. Kwota ta nie będzie przypisana ani wyodrębniona jako cena za udział w lokalu mieszkalnym, lecz będzie stanowiła spłatę wynikającą z całokształtu rozliczeń dokonywanych w ramach podziału majątku wspólnego. W konsekwencji, Pani zdaniem, otrzymana spłata będzie korzystała z wyłączenia określonego w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ad 2.

Pani zdaniem, planowana czynność nie będzie stanowiła odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie będzie Pani sprzedawała mężowi przysługującego Pani udziału w lokalu mieszkalnym. Przeniesienie prawa do składnika majątku wspólnego nastąpi w ramach podziału majątku wspólnego, w wyniku którego składnik ten zostanie przyznany jednemu z małżonków z obowiązkiem dokonania spłaty na rzecz drugiego małżonka. Otrzymana przez Panią kwota będzie stanowiła element całościowego rozliczenia majątku wspólnego, a nie cenę sprzedaży, udziału w nieruchomości. Nie będzie zawierana odrębna umowa sprzedaży pomiędzy Panią a Pani mężem. W konsekwencji otrzymanie przez Panią wskazanej spłaty nie będzie stanowiło odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości i nie spowoduje powstania po Pani stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a)  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b)  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c)  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d)  innych rzeczy,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Zgodnie jednak z treścią art. 2 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy:

Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.

Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, że wyłączeniu spod działania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej, jak również przychody z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.

Przychodem z podziału majątku wspólnego jest wartość otrzymanego przez każdego z małżonków majątku, a także wartość spłat (dopłat) otrzymywanych przez małżonków z tytułu podziału majątku. Wartość majątku oraz wartość spłat uzyskanych z tego tytułu przez małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Kwestie stosunków majątkowych w małżeństwie reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236 ).

Na podstawie art. 31 § 1 tej ustawy:

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Stosownie do art. 31 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Do majątku wspólnego należą w szczególności:

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;

2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;

3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;

4) kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 350 , z późn. zm.);

5) środki zgromadzone na koncie OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1238 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego (OIPE) (Dz.Urz. UE L 198 z 25.07.2019, str. 1) oraz na subkoncie OIPE w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o ogólnoeuropejskim indywidualnym produkcie emerytalnym (Dz.U. poz. 1843) każdego z małżonków..

Na mocy art. 33 cytowanego Kodeksu:

Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Z kolei art. 35 ww. Kodeksu stanowi, że:

W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Wspólność małżeńska została ukształtowana jako wspólność łączna. Charakteryzuje się ona tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą więc rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową. Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego.

Zgodnie z ogólną zasadą uregulowaną w art. 43 § 1 ww. Kodeksu:

Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Opisany ustrój majątkowy trwa do ustania lub unieważnienia małżeństwa albo orzeczenia separacji, chyba, że w czasie trwania związku małżeńskiego:

·      małżonkowie zawarli małżeńską umowę majątkową,

·      z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków sąd orzekł zniesienie wspólności,

·      wspólność ustała z mocy prawa na skutek całkowitego lub częściowego ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków lub też ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.

Ustanie wspólności ustawowej kreuje prawo małżonków do majątku wspólnego na zasadzie współwłasności w częściach ułamkowych.

Z reguły jest to stan przejściowy, który prowadzi do podziału majątku, choć – jak wynika z dyspozycji przepisu art. 211 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795) – podział ten nie jest obowiązkowy. Zgodnie bowiem z tym przepisem:

Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.

W myśl natomiast art. 1037 Kodeksu cywilnego w związku z art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Podział majątku wspólnego może nastąpić bądź na mocy umowy między małżonkami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z małżonków.

Zgodnie z orzecznictwem sądów, strony mogą dokonać umownego podziału majątku nie zachowując reguły równych udziałów, co może być wynikiem wzajemnego obrachunku obejmującego splot interesów osobistych, majątkowych, rodzinnych, biznesowych i innych wykraczających poza ramy majątku dorobkowego.

Odnosząc się do Pani wątpliwości wyjaśniam, że w art. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca wprowadził wyłączenia z zakresu przedmiotowego ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wyłączeniu spod działania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej, jak również przychody z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich. Przychodem z podziału majątku wspólnego jest wartość otrzymanego przez każdego z małżonków majątku, a także wartość spłat (dopłat) otrzymywanych przez jednego z tytułu podziału majątku.

Mając na uwadze przywołane przepisy prawa i opisane zdarzenie przyszłe stwierdzam, że nie będzie ciążył na Pani obowiązek podatkowy w związku z otrzymaniem jednej, łącznej kwoty pieniężnej stanowiącej spłatę z tytułu całościowego podziału majątku wspólnego małżonków (w ramach którego jednym ze składników podlegających podziałowi jest udział wynoszący 1/2 w prawie własności lokalu mieszkalnego, przyznany na wyłączną własność Pani męża), gdyż na mocy powołanego powyżej art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychody uzyskane w wyniku tej czynności nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku od otrzymanej od męża kwoty spłaty, będącej przedmiotem Pani zapytania.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.