0112-KDIL1-3.4012.504.2026.1.AKR
Podatek od towarów i usług w zakresie czy w przypadku dostawy towarów na rzecz Uprawnionego Nabywcy będą Państwo uprawnieni do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług określonego w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE, czy dokonując dostawy przysługuje Państwu prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur otrzymanych od innych członków Konsorcjum, czy w przypadku, gdy będą Państwo dysponowali Świadectwem odnoszącym się do dostawy, na poczet której Uprawniony Nabywca uiści zaliczkę, otrzymana zaliczka powinna korzystać ze zwolnienia z VAT z prawem do odliczenia podatku naliczonego oraz czy stosując zwolnienie określone w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE, nie będą Państwo obowiązani do ustalania proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy.
- Sygnatura
- 0112-KDIL1-3.4012.504.2026.1.AKR
- Rodzaj dokumentu
- Interpretacja indywidualna
- Data wydania
- Organ
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status
- Aktualna
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
28 lipca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 28 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie wskazania:
- czy w przypadku dostawy towarów na rzecz Uprawnionego Nabywcy będą Państwo uprawnieni do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług określonego w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE (pytanie nr 1),
- czy dokonując dostawy w Sytuacji 1 oraz w Sytuacji 2 przysługuje Państwu prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur otrzymanych od innych członków Konsorcjum, tj. Spółki Powiązanej oraz X za dostawę towarów oraz świadczenie usług – niezależnie od przyjętego modelu rozliczeń w ramach Konsorcjum (tj. stosowania przez Spółkę marży lub nie) (pytanie nr 2 i 3),
- czy w przypadku, gdy będą Państwo dysponowali Świadectwem odnoszącym się do dostawy, na poczet której Uprawniony Nabywca uiści zaliczkę, otrzymana zaliczka powinna korzystać ze zwolnienia z VAT z prawem do odliczenia podatku naliczonego (pytanie nr 4),
- czy stosując zwolnienie określone w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE, nie będą Państwo obowiązani do ustalania proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy (pytanie nr 5).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
A (dalej jako: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest spółką akcyjną, zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym od 2001 r. Spółka podlega opodatkowaniu od całości dochodów w Polsce. Spółka jest czynnym podatnikiem VAT.
Spółka w ramach swojej działalności realizuje zamówienia dla (…) (dalej: „Zamawiający”). Spółka to (…).
W ramach prowadzonej działalności Spółka zawarła umowę konsorcjum (dalej: „Umowa”) w skład, którego wchodzi podmiot powiązany ze Spółką (dalej: „Spółka Powiązana”) – występując jako lider konsorcjum oraz X). W takich przypadkach kontrakt zawierany jest przez całe konsorcjum (dalej: Konsorcjum) z nabywcą (beneficjentem wsparcia w ramach programu SAFE).
Konsorcjum zawarło umowę z podmiotem będącym przyszłym beneficjentem wsparcia w rozumieniu Rozporządzenia SAFE. Umowa ta dotyczy realizacji zamówień związanych z obronnością i innych produktów do celów obronnych w rozumieniu Rozporządzenia SAFE.
W ramach przedmiotowego konsorcjum poszczególne podmioty wykonują konkretne zadania:
a) dokonują dostawy towarów (Spółka oraz Spółka Powiązana);
b) dokonują świadczenia usług weryfikacyjnych (X).
Jak wynika z treści Umowy – w celu wewnętrznych rozliczeń finansowych konsorcjanci dokonują sprzedaży wytworzonych towarów/usług na rzecz Spółki, która to następnie zbiorczo dokonuje sprzedaży całości zamówienia na rzecz ostatecznego nabywcy.
W ramach jednostkowych dostaw towarów realizowanych przez konsorcjum na rzecz Zamawiającego mogą zdarzać się następujące scenariusze (dalej: „Schematy Dostawy”):
a) Podmiot Powiązany dostarcza towary do Spółki – następnie towary te są kompletowane/łączone z towarami wytworzonymi przez Spółkę i jako finalny produkt dostarczane do Zamawiającego;
b) Podmiot Powiązany dostarcza wytworzone przez siebie towary bezpośrednio do Zamawiającego;
c) Spółka dostarcza wytworzone przez siebie towary bezpośrednio do Zamawiającego.
W każdym z opisanych Schematów Dostawy fakturę w imieniu Konsorcjum wystawia Spółka.
Zgodnie z treścią umowy konsorcjum w przypadkach a) i b) Spółka dokonuje zakupu towarów od Podmiotu Powiązanego, a następnie sprzedaje je Zamawiającemu, który przedmiotowe zakupy będzie finansował ze środków otrzymanych w ramach SAFE – podmiotem otrzymującym środki z SAFE (dalej: „Uprawniony Nabywca”) jest podmiot dokonujący zakupu bezpośrednio od Spółki – Sytuacja 1.
Ponadto, Konsorcjum planuje w przyszłości realizować również dostawy towarów na rzecz podmiotów, które nie finansują zakupów bezpośrednio z programu SAFE. Może się przy tym zdarzyć, że finalnie towary za pośrednictwem podmiotu zakupującego je od Spółki trafiają do podmiotów, które finansują zakupy ze środków z SAFE, jednakże podmioty te nie mają umów zawartych bezpośrednio z Konsorcjum. Co do zasady dostawy towarów będą się odbywać według tych samych Schematów Dostawy – Sytuacja 2.
Zarówno w ramach Sytuacji 1, jak i Sytuacji 2, Podmiot Powiązany uczestniczący w opisanym modelu dostaw dokonuje dostawy towarów na rzecz Spółki, uwzględniając w cenie dostawy realizowanej na rzecz Spółki własną marżę. Oznacza to, że wynagrodzenie należne Podmiotowi Powiązanemu obejmuje nie tylko wartość dostarczanych towarów, lecz również odpowiedni narzut kalkulowany przez ten podmiot w związku z realizowaną transakcją.
Co również istotne przy dokonywaniu rozliczeń z tytułu towarów dostarczonych przez Konsorcjum na rzecz Zamawiającego, Spółka nie dokonuje podziału zysków i kosztów pomiędzy konsorcjantów (wg z góry ustalonego % wskaźnika), lecz zarówno Podmiot Powiązany, jak i X, otrzymują wynagrodzenie przypadające na wykonaną przez nich część w ramach faktury, którą obciążają Spółkę – wynagrodzenie to zawiera już ich marżę ze sprzedaży.
Niezależnie od powyższego, Spółka (reprezentując przy tym Konsorcjum) rozważa możliwość wprowadzenia dodatkowej marży w odniesieniu do dostaw realizowanych na rzecz finalnego odbiorcy. Wówczas dodatkowa marża stanowiłaby wynagrodzenie należne Spółce jako jednemu z uczestników przyjętego modelu rozliczeń. Na moment złożenia przedmiotowego wniosku kwestia ta pozostaje jednak przedmiotem wewnętrznych analiz i nie została jeszcze podjęta ostateczna decyzja biznesowa. Niezależnie od tego czy Spółka wprowadzi dodatkową marżę do dostaw na rzecz finalnego odbiorcy – będzie ona otrzymywała faktury od Podmiotu Powiązanego oraz X, które to będą zawierały już ich marżę ze sprzedaży.
Podsumowując, w obu sytuacjach przebieg transakcji będzie wyglądał tak, że to konsorcjant będzie wystawiał fakturę sprzedaży na rzecz Spółki z wykazanym na niej podatkiem VAT. Następnie Spółka – w imieniu Konsorcjum – będzie dokonywała zbycia wszystkich towarów wytworzonych w ramach Konsorcjum na rzecz finalnego odbiorcy.
Spółka w ramach Konsorcjum pełni funkcję rozliczeniową, tj. fakturuje Zamawiającego za całość dostarczonych wyrobów.
Powyższy model rozliczeń wynika z uproszczenia rozliczeń pomiędzy Konsorcjum a Zamawiającym – tak, aby Zamawiający otrzymywał od Konsorcjum jedną fakturę obejmującą całość wyrobów dostarczanych przez Konsorcjum.
W przypadku, kiedy Spółka będzie pełnić rolę ostatecznego dostawcy, będzie dysponowała świadectwem, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Rozporządzenia SAFE, związanym z dostawą produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych – (konsorcjum będzie dostawcą systemów maskowania i pozoracji), jeżeli końcowym odbiorcą będzie Uprawniony Nabywca.
Wnioskodawca nie wyklucza również, że na poczet realizacji zamówienia, na rzecz Uprawnionego Odbiorcy – będzie on uiszczał Spółce zaliczki. Przedmiotowe zaliczki będą dotyczyć zakupu przez Zamawiającego „produktów związanych z obronnością” lub „innych produktów do celów obronnych”, o których mowa w Rozporządzeniu SAFE. Zaliczki zostaną uiszczone na rzecz Spółki po otrzymaniu przez nią wypełnionego i opieczętowanego świadectwa zwolnienia z VAT.
Pytania
1. Czy w przypadku dostawy towarów na rzecz Uprawnionego Nabywcy Spółka będzie uprawniona do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług określonego w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE?
2. Czy dokonując dostawy w Sytuacji 1 Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur otrzymanych od innych członków Konsorcjum, tj. Spółki Powiązanej oraz X za dostawę towarów oraz świadczenie usług – niezależnie od przyjętego modelu rozliczeń w ramach Konsorcjum (tj. stosowania przez Spółkę marży lub nie)?
3. Czy dokonując dostawy w Sytuacji 2 Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur otrzymanych od innych członków Konsorcjum, tj. Spółki Powiązanej oraz X za dostawę towarów oraz świadczenie usług – niezależnie od przyjętego modelu rozliczeń w ramach Konsorcjum (tj. stosowania przez Spółkę marży lub nie)?
4. Czy w przypadku, gdy Spółka będzie dysponowała świadectwem odnoszącym się do dostawy, na poczet której Uprawniony Nabywca uiści zaliczkę, otrzymana zaliczka powinna korzystać ze zwolnienia z VAT z prawem do odliczenia podatku naliczonego – zgodnie z art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE?
5. Czy stosując zwolnienie określone w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE, Wnioskodawca nie będzie obowiązany do ustalania proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
1. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że będzie uprawniony do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług określonego w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE.
2. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w Sytuacji 1 przysługuje mu prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur otrzymanych od innych członków Konsorcjum, tj. Spółki Powiązanej oraz X za dostawę towarów oraz świadczenie usług – niezależnie od przyjętego modelu rozliczeń w ramach Konsorcjum (tj. stosowania przez Spółkę marży lub nie)?
3. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w Sytuacji 2 przysługuje mu prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur otrzymanych od innych członków Konsorcjum, tj. Spółki Powiązanej oraz X za dostawę towarów oraz świadczenie usług – niezależnie od przyjętego modelu rozliczeń w ramach Konsorcjum (tj. stosowania przez Spółkę marży lub nie)?
4. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przypadku, gdy będzie dysponował on świadectwem odnoszącym się do dostawy, na poczet której Uprawniony Nabywca uiści zaliczkę, otrzymana zaliczka powinna korzystać ze zwolnienia z VAT z prawem do odliczenia podatku naliczonego – zgodnie z art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE.
5. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że stosując zwolnienie określone w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE, Wnioskodawca nie będzie obowiązany do ustalania proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w sprawie
Ad 1.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE dostawy, wewnątrzwspólnotowe nabycia i import produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych dokonywane w ramach umów wynikających z zamówień wspieranych ze środków instrumentu SAFE są zwolnione od podatku od wartości dodanej (VAT) mającego zastosowanie na mocy dyrektywy 2006/112/WE.
Jest to zwolnienie z prawem do odliczenia VAT zapłaconego na poprzednim etapie.
W świetle art. 20 ust. 2 rozporządzenia SAFE, warunkiem stosowania zwolnienia jest posiadanie przez dostawcę produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych świadectwa zwolnienia z VAT, które jest opieczętowane przez właściwe organy państwa członkowskiego podmiotu nabywającego te produkty w ramach zamówień wspieranych w zakresie instrumentu SAFE.
Świadectwo zwolnienia jest dowodem potwierdzającym, że dana transakcja kwalifikuje się do zwolnienia od VAT na mocy rozporządzenia SAFE.
Zwolnienie od VAT dostaw, wewnątrzwspólnotowych nabyć oraz importu produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych ma zastosowanie, gdy:
a) ich przedmiotem są produkty związane z obronnością lub inne produkty do celów obronnych.
Przedmiotem dostawy na rzecz Uprawnionego Nabywcy przez Konsorcjum mają być systemy maskowania i pozoracji, które są produktami związanymi z obronnością lub innymi produktami do celów obronnych.
W świetle przepisów art. 2 pkt 1 Rozporządzenia SAFE, produktami związanymi z obronnością są m.in. towary, usługi i roboty budowlane objęte zakresem art. 2 dyrektywy 2009/81/WE5, tj. wyposażenie wojskowe, w tym wszelkie jego części, komponenty lub podzespoły.
b) są dokonywane w ramach umów wynikających z zamówień wspieranych ze środków instrumentu SAFE.
Pomoc finansowa w ramach instrumentu SAFE ma formę pożyczki udzielanej państwu członkowskiemu przez Unię Europejską.
Zwolnienie od VAT dostaw, wewnątrzwspólnotowych nabyć oraz importu produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych dotyczy wyłącznie transakcji dokonywanych w ramach umów wynikających z zamówień wspieranych ze środków instrumentu SAFE, tj. transakcji finansowanych (opłacanych) środkami finansowymi otrzymanymi w ramach udzielonej państwu członkowskiemu pożyczki.
Spełnienie powyższego warunku będzie wynikało ze świadectwa, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Rozporządzenia SAFE.
c) są odpowiednio udokumentowane.
Dokumentem potwierdzającym prawo do zastosowania zwolnienia z VAT na mocy rozporządzenia SAFE konkretnej transakcji jest świadectwo zwolnienia z VAT, odpowiednio wypełnione i opieczętowane przez właściwy organ państwa członkowskiego nabywcy produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych w ramach umów wynikających z zamówień wspieranych ze środków instrumentu SAFE.
Tak jak zostało wspomniane, świadectwo, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Rozporządzenia SAFE, będzie świadczyło o spełnieniu przedmiotowego warunku.
Mając na uwadze treść objaśnień z 9 marca 2026 r. dotyczących stosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług dostaw produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych, dokonywanych w ramach umów wynikających z zamówień wspieranych ze środków instrumentu SAFE (dalej: Objaśnienia) – Zwolnienie od VAT na podstawie art. 20 rozporządzenia SAFE dotyczy ostatniej transakcji w łańcuchu pomiędzy podmiotem nabywającym a dostawcą produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych.
Mając na uwadze powyższe należy dojść do wniosku, że tylko dostawa ze Spółki (która będzie reprezentować w tym przypadku Konsorcjum) na rzecz Uprawnionego Nabywcy może korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie Rozporządzania SAFE.
Podsumowując w ocenie Wnioskodawcy sprzedaż przez niego towarów na rzecz Uprawnionego Nabywcy (systemów maskowania i pozoracji) będzie spełniała warunki zwolnienia określone w art. 20 Rozporządzenia SAFE, mając przy tym na uwadze, że Wnioskodawca będzie również w posiadaniu świadectwa, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Rozporządzenia SAFE. Tym samym, sprzedaż towarów związanych z obronnością na rzecz Uprawnionego Nabywcy przez Spółkę będzie mogła korzystać ze zwolnienia z VAT (z prawem do odliczenia).
Ad 2.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Przez dostawę towarów rozumie się, co do zasady, przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 Ustawy o VAT).
Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które co do zasady, nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 tej ustawy.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT, podatnikami podatku VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2 tego artykułu, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność ta obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT).
Podatnicy podatku VAT obowiązani są, co do zasady, wystawiać fakturę VAT dokumentującą dokonanie dostawy towarów lub świadczenie usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (art. 106b ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT).
Umowa konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne w ramach swobody umów (art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny). W konsekwencji, strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego ani właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości.
Mając zatem na uwadze powyższe, konsorcjum w świetle obowiązujących przepisów ustawy o VAT (art. 15 Ustawy o VAT), nie jest podatnikiem VAT. Strony umowy Konsorcjum występują zatem jako odrębni podatnicy VAT, w tym również w relacjach zachodzących pomiędzy nimi w związku z realizacją Umowy Konsorcjum. Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, strony Umowy Konsorcjum, działając w ramach Konsorcjum, zobowiązani są do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne zasady wynikające z przepisów Ustawy o VAT i przepisów wykonawczych do niej.
Zdaniem Wnioskodawcy, przysługuje mu prawo do odliczenia podatku od towaru i usług wynikającego z faktur wystawionych przez Podmiot Powiązany oraz X dokumentujących sprzedaż towarów oraz usług realizowanych w ramach Konsorcjum, które sprzedawane są na rzecz Spółki.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 Ustawy o VAT, przysługuje, co do zasady, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie natomiast z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ww. ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Jak wynika z powyższego, prawo do obniżenia podatku przysługuje wówczas, gdy nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Dodatkowo, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie przysługuje w przypadku wystąpienia negatywnych przesłanek dla dokonania takiego obniżenia, o których mowa w art. 88 Ustawy o VAT. Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a Ustawy o VAT, nie stanowią podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności.
W analizowanym stanie faktycznym – zdaniem Wnioskodawcy – nie wystąpią negatywne przesłanki dla dokonania obniżenia podatku VAT należnego.
Jak wynika z treści Objaśnień – do dostaw dokonywanych na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw (pomiędzy poddostawcami a finalnym dostawcą) zastosowanie mają ogólne zasady opodatkowania VAT – nie ma zastosowania zwolnienie od VAT.
Ponadto, odnosząc się do transakcji opisanej w stanie faktycznym, zwolnienie opisane w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE jest z odliczeniem VAT zapłaconego na poprzednim etapie.
Co również istotne Spółka będzie dokonywać zakupu towarów oraz usług od pozostałych konsorcjantów, które dokumentować będą wystawiane przez nich faktury. Warto przy tym dodać, że Umowa nie przewiduje podziału środków pieniężnych, otrzymanych od Zamawiającego, według uzgodnionej między konsorcjantami partycypacji w zyskach i kosztach.
Każdy z konsorcjantów otrzymuje wynagrodzenie przypadające na wykonaną przez nich część w ramach faktury, którą obciążają Spółkę – wynagrodzenie to zawiera już ich marżę ze sprzedaży.
Podsumowując, w Sytuacji 1, w ocenie Wnioskodawcy, sprzedaż towarów i usług przez konsorcjantów na jego rzecz stanowi sprzedaż opodatkowaną VAT, w związku z którą Spółka ma prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie literalnego brzmienia art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE.
Ponadto, w ocenie Spółki, na odliczenie VAT nie ma wpływu przyjęty model rozliczeń w ramach Konsorcjum (tj. stosowania przez Spółkę marży lub nie).
Ad 3.
W zakresie prawa do odliczenia VAT w Sytuacji 2 Spółka podtrzymuje swoje uzasadnienie wskazane w zakresie Ad 2 (z wyłączeniem oczywiście specyficznej kwestii korzystania z prawa do odliczenia na podstawie art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE).
W Sytuacji 2, w ocenie Spółki, zastosowanie znajdą ogólne zasady przysługiwania prawa do odliczenia VAT przytoczone także w Ad 2.
Zatem, w ocenie Wnioskodawcy, Spółka ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez konsorcjantów również w Sytuacji 2, bazując na ogólnej zasadzie neutralności VAT i związku zakupów z czynnościami opodatkowanymi VAT – dostawa towarów do podmiotu, który nie będzie Uprawnionym Nabywcą, nie będzie mogła korzystać ze zwolnienia VAT i będzie opodatkowana na zasadach ogólnych (niezależnie od przyjętego modelu rozliczeń w ramach Konsorcjum, tj. stosowania przez Spółkę marży lub nie).
Ad 4.
Zgodnie z przepisami art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty. Otrzymanie zaliczki powoduje zatem powstanie obowiązku podatkowego w VAT. W konsekwencji otrzymana, np. na poczet przyszłej dostawy towarów, zaliczka podlega opodatkowaniu VAT.
Co do zasady zaliczka podlega opodatkowaniu VAT według stawki właściwej dla danego towaru lub usługi. W przypadku, gdy dostawa towarów podlega zwolnieniu z VAT, również zaliczka otrzymana przed dokonaniem takiej dostawy jest zwolniona z VAT.
W przypadku zaliczek otrzymanych przed dokonaniem dostawy produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych finansowanych w ramach instrumentu SAFE możliwe jest zastosowanie zwolnienia z VAT na podstawie art. 20 rozporządzenia SAFE, o ile spełnione będą warunki określone w tym przepisie.
Jeżeli zatem otrzymane zaliczki są powiązane z przyszłą dostawą kwalifikującą się do zwolnienia z VAT, mogą być zwolnione z VAT. Warunkiem zwolnienia z VAT otrzymanych zaliczek jest posiadanie przez dostawcę świadectwa zwolnienia z VAT.
Bazując na powyższym należy dojść do wniosku, że w przypadku dostawy, na poczet której Uprawniony Nabywca uiści zaliczkę, otrzymana zaliczka powinna korzystać ze zwolnienia z VAT z prawem do odliczenia podatku naliczonego – zgodnie z art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE. Oczywiście przy założeniu, że Wnioskodawca będzie w posiadaniu świadectwa, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Rozporządzenia SAFE.
Ad 5.
Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy o VAT – w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy o VAT – Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.
W świetle art. 90 ust. 3 ustawy o VAT – proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.
Analiza powołanych wyżej przepisów wskazuje, że na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy o VAT występuje obowiązek wyodrębnienia podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.
Jak wynika z art. 20 ust. 1 i 2 Rozporządzenia SAFE dostawy produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych korzystają ze zwolnienia od podatku, pod warunkiem posiadania stosownego świadectwa, z zachowaniem prawa do odliczenia podatku VAT zapłaconego na poprzednim etapie obrotu.
Zdaniem Wnioskodawcy należy uznać, że planowane dostawy produktów stanowią czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Tym samym, Wnioskodawca wychodzi z założenia, że nie jest zobowiązany do ustalania proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy o VAT, w celu odliczenia podatku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Według art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W świetle art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby niebędące dostawą towarów. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Spod pojęcia usługi jest natomiast wyłączone takie świadczenie, którego treścią jest przeniesienie na inny podmiot prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stanowi ono bowiem dostawę towarów. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do usług każde świadczenie niebędące dostawą towarów. Jeśli tylko mamy do czynienia ze świadczeniem, to na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług stanowi ono albo usługę, albo dostawę towarów.
Zgodnie z art. 1 Rozporządzenia Rady (UE) 2025/1106 z dnia 27 maja 2025 r. ustanawiającego Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy („instrument SAFE”) poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L rok 2025 poz. 1106), zwanego dalej „Rozporządzeniem SAFE”:
W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy (SAFE) poprzez Wzmocnienie Europejskiego Przemysłu Obronnego (zwany dalej „instrumentem SAFE”) zapewniający państwom członkowskim pomoc finansową umożliwiającą im przeprowadzenie pilnych i poważnych inwestycji publicznych wspierających europejski przemysł obronny w odpowiedzi na obecną sytuację kryzysową.
W niniejszym rozporządzeniu określa się warunki i procedury udzielania państwom członkowskim i realizacji przez nie pomocy finansowej w ramach instrumentu SAFE, a także ustanawia się przepisy dotyczące uproszczonych i przyspieszonych procedur udzielania zamówień realizowanych na zasadzie współpracy na zakup produktów związanych z obronnością i innych produktów do celów obronnych należących do następujących kategorii:
a) kategoria pierwsza: amunicja i pociski rakietowe; systemy artyleryjskie, w tym zdolności do precyzyjnych głębokich uderzeń; zdolności w zakresie walki naziemnej i ich systemy wsparcia, w tym wyposażenie żołnierzy i broń piechoty; małe drony (klasa NATO 1) i powiązane systemy antydronowe; ochrona infrastruktury krytycznej; cyberbezpieczeństwo; oraz mobilność wojskowa, w tym kontrmobilność;
b) kategoria druga: systemy obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej; morskie zdolności nawodne i podwodne; drony inne niż małe (klasy NATO 2 i 3) i powiązane systemy antydronowe; czynniki warunkujące potencjał sił, takie jak między innymi strategiczny transport powietrzny, tankowanie w powietrzu, systemy C4ISTAR, a także zasoby kosmiczne i usługi kosmiczne; ochrona aktywów kosmicznych; sztuczna inteligencja i walka elektroniczna.
Na podstawie art. 2 Rozporządzenia SAFE:
Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:
1) „produkt związany z obronnością” oznacza towary, usługi i roboty budowlane objęte zakresem stosowania dyrektywy 2009/81/WE, określone w jej art. 2;
2) „inne produkty do celów obronnych” oznaczają wszelkie towary, usługi i roboty budowlane inne niż te objęte zakresem stosowania dyrektywy 2009/81/WE, określone w jej art. 2, które są niezbędne lub przeznaczone do celów obronnych;
3) „zamówienie realizowane na zasadzie współpracy” oznacza procedurę udzielania zamówień na produkty związane z obronnością lub inne produkty do celów obronnych oraz wynikające z niej umowy, realizowane przez co najmniej jedno państwo członkowskie otrzymujące pomoc finansową w ramach instrumentu SAFE oraz jedno dodatkowe państwo członkowskie lub jedno z państw członkowskich Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu będących członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (zwanych dalej „państwami EOG-EFTA”) lub Ukrainę. Ponadto zamówienie realizowane na zasadzie współpracy może obejmować państwa przystępujące, kraje kandydujące i potencjalnych kandydatów oraz inne państwa trzecie, z którymi Unia zawarła partnerstwo w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony (instrument niewiążący). Zamówienia realizowane na zasadzie współpracy mogą obejmować istniejące umowy w sprawie zamówień publicznych, które spełniają te same warunki.
W myśl art. 16 ust. 1 – 3 oraz ust. 12 ww. Rozporządzenia:
1. Zamówienia realizowane na zasadzie współpracy kwalifikują się do wsparcia w ramach instrumentu SAFE tylko wtedy, gdy spełniają warunki kwalifikowalności określone w niniejszym artykule.
2. Procedury dotyczące zamówień realizowanych na zasadzie współpracy i zamówienia odnoszące się do produktów związanych z obronnością obejmują wymogi dotyczące udziału wykonawców i podwykonawców biorących udział w zamówieniach realizowanych na zasadzie współpracy określonych w ust. 3–13 i 15 niniejszego artykułu, bez uszczerbku dla wszelkich warunków określonych w umowach, o których mowa w art. 17.
3. Wykonawcy i podwykonawcy biorący udział w zamówieniach realizowanych na zasadzie współpracy muszą mieć siedzibę i posiadać zarządcze struktury wykonawcze w Unii, w państwie EOG–EFTA lub w Ukrainie. Nie mogą podlegać kontroli państwa trzeciego, które nie jest państwem EOG–EFTA lub Ukrainą, ani innego podmiotu z państwa trzeciego, który nie ma siedziby w Unii, w państwie EOG–EFTA ani Ukrainie (…)
12. Do celów niniejszego artykułu termin „podwykonawcy biorący udział w zamówieniu realizowanym na zasadzie współpracy” oznacza dowolny podmiot prawny, który dostarcza kluczowych czynników produkcji, posiadających unikalne cechy niezbędne do działania produktu, któremu przydzielono co najmniej 15 % wartości zamówienia, i który potrzebuje dostępu do informacji niejawnych w celu wykonania umowy.
Stosownie do art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE:
Do celów niniejszego rozporządzenia dostawy, wewnątrzwspólnotowe nabycia i import produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych dokonywane w ramach umów wynikających z zamówień wspieranych ze środków instrumentu SAFE są zwolnione z podatku od wartości dodanej (VAT) mającego zastosowanie na mocy dyrektywy 2006/112/WE. Zwolnienie jest z odliczeniem VAT zapłaconego na poprzednim etapie.
Na podstawie art. 20 ust. 2 Rozporządzenia SAFE:
Świadectwo zwolnienia z VAT określone w załączniku służy do potwierdzenia, że transakcja kwalifikuje się do zwolnienia z VAT na mocy niniejszego rozporządzenia. Świadectwo to jest opieczętowane przez właściwe organy państwa członkowskiego podmiotu nabywającego produkty związane z obronnością lub inne produkty do celów obronnych w ramach umów wynikających z zamówień wspieranych ze środków instrumentu SAFE i przechowywane przez dostawcę tych produktów w jego ewidencji.
W opisie sprawy wskazali Państwo, że są Państwo czynnym podatnikiem VAT. W ramach swojej działalności realizują Państwo zamówienia dla (…) (dalej: „Zamawiający”). W ramach prowadzonej działalności zawarli Państwo umowę konsorcjum (dalej: „Umowa”) w skład, którego wchodzi podmiot powiązany ze Spółką (dalej: „Spółka Powiązana”) – występując jako lider konsorcjum oraz X. W takich przypadkach kontrakt zawierany jest przez całe konsorcjum (dalej: Konsorcjum) z nabywcą (beneficjentem wsparcia w ramach programu SAFE). Konsorcjum zawarło umowę z podmiotem będącym przyszłym beneficjentem wsparcia w rozumieniu Rozporządzenia SAFE. Umowa ta dotyczy realizacji zamówień związanych z obronnością i innych produktów do celów obronnych w rozumieniu Rozporządzenia SAFE. W ramach przedmiotowego konsorcjum poszczególne podmioty wykonują konkretne zadania:
a) dokonują dostawy towarów (Państwo oraz Spółka Powiązana);
b) dokonują świadczenia usług weryfikacyjnych (X).
Jak wynika z treści Umowy – w celu wewnętrznych rozliczeń finansowych konsorcjanci dokonują sprzedaży wytworzonych towarów/usług na Państwa rzecz i następnie zbiorczo dokonują Państwo sprzedaży całości zamówienia na rzecz ostatecznego nabywcy. W ramach jednostkowych dostaw towarów realizowanych przez konsorcjum na rzecz Zamawiającego mogą zdarzać się następujące scenariusze (dalej: „Schematy Dostawy”):
a) Podmiot Powiązany dostarcza towary do Państwa – następnie towary te są kompletowane/łączone z towarami wytworzonymi przez Państwa i jako finalny produkt dostarczane do Zamawiającego;
b) Podmiot Powiązany dostarcza wytworzone przez siebie towary bezpośrednio do Zamawiającego;
c) Państwo dostarczają wytworzone przez siebie towary bezpośrednio do Zamawiającego.
W każdym z opisanych Schematów Dostawy fakturę w imieniu Konsorcjum wystawiają Państwo.
Zgodnie z treścią umowy konsorcjum w przypadkach a) i b) dokonują Państwo zakupu towarów od Podmiotu Powiązanego, a następnie sprzedają je Zamawiającemu, który przedmiotowe zakupy będzie finansował ze środków otrzymanych w ramach SAFE – podmiotem otrzymującym środki z SAFE (dalej: „Uprawniony Nabywca”) jest podmiot dokonujący zakupu bezpośrednio od Państwa – Sytuacja 1. Ponadto, Konsorcjum planuje w przyszłości realizować również dostawy towarów na rzecz podmiotów, które nie finansują zakupów bezpośrednio z programu SAFE. Może się przy tym zdarzyć, że finalnie towary za pośrednictwem podmiotu zakupującego je od Państwa trafiają do podmiotów, które finansują zakupy ze środków z SAFE, jednakże podmioty te nie mają umów zawartych bezpośrednio z Konsorcjum. Co do zasady dostawy towarów będą się odbywać według tych samych Schematów Dostawy – Sytuacja 2. Zarówno w ramach Sytuacji 1, jak i Sytuacji 2, Podmiot Powiązany uczestniczący w opisanym modelu dostaw dokonuje dostawy towarów na Państwa rzecz, uwzględniając w cenie dostawy realizowanej na Państwa rzecz własną marżę. Oznacza to, że wynagrodzenie należne Podmiotowi Powiązanemu obejmuje nie tylko wartość dostarczanych towarów, lecz również odpowiedni narzut kalkulowany przez ten podmiot w związku z realizowaną transakcją. Przy dokonywaniu rozliczeń z tytułu towarów dostarczonych przez Konsorcjum na rzecz Zamawiającego, nie dokonują Państwo podziału zysków i kosztów pomiędzy konsorcjantów (wg z góry ustalonego % wskaźnika), lecz zarówno Podmiot Powiązany, jak i X, otrzymują wynagrodzenie przypadające na wykonaną przez nich część w ramach faktury, którą obciążają Państwa – wynagrodzenie to zawiera już ich marżę ze sprzedaży. Rozważają Państwo możliwość wprowadzenia dodatkowej marży w odniesieniu do dostaw realizowanych na rzecz finalnego odbiorcy. Wówczas dodatkowa marża stanowiłaby wynagrodzenie należne Państwu jako jednemu z uczestników przyjętego modelu rozliczeń. Niezależnie od tego, czy wprowadzą Państwo dodatkową marżę do dostaw na rzecz finalnego odbiorcy – będą Państwo otrzymywali faktury od Podmiotu Powiązanego oraz X, które to będą zawierały już ich marżę ze sprzedaży. W obu sytuacjach przebieg transakcji będzie wyglądał tak, że to konsorcjant będzie wystawiał fakturę sprzedaży na Państwa rzecz z wykazanym na niej podatkiem VAT. Następnie Państwo – w imieniu Konsorcjum – będą dokonywali zbycia wszystkich towarów wytworzonych w ramach Konsorcjum na rzecz finalnego odbiorcy.
W ramach Konsorcjum pełną Państwo funkcję rozliczeniową, tj. fakturują Zamawiającego za całość dostarczonych wyrobów. Taki model rozliczeń wynika z uproszczenia rozliczeń pomiędzy Konsorcjum a Zamawiającym – tak, aby Zamawiający otrzymywał od Konsorcjum jedną fakturę obejmującą całość wyrobów dostarczanych przez Konsorcjum. W przypadku, kiedy będą Państwo pełnić rolę ostatecznego dostawcy, będą dysponować Państwo świadectwem, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Rozporządzenia SAFE, związanym z dostawą produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych – (konsorcjum będzie dostawcą systemów maskowania i pozoracji), jeżeli końcowym odbiorcą będzie Uprawniony Nabywca. Nie wykluczają Państwo również, że na poczet realizacji zamówienia, na rzecz Uprawnionego Odbiorcy – będzie on uiszczał Państwu zaliczki. Przedmiotowe zaliczki będą dotyczyć zakupu przez Zamawiającego „produktów związanych z obronnością” lub „innych produktów do celów obronnych”, o których mowa w Rozporządzeniu SAFE. Zaliczki zostaną uiszczone na Państwa rzecz po otrzymaniu przez nią wypełnionego i opieczętowanego świadectwa zwolnienia z VAT.
Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą tego, czy w przypadku dostawy towarów na rzecz Uprawnionego Nabywcy będą Państwo uprawnieni do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług określonego w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE.
Odnosząc się do powyższych wątpliwości wskazać należy, że w kontekście stosowania art. 20 Rozporządzenia SAFE, z perspektywy umów o udzielenie zamówienia publicznego, kluczowe jest finansowanie tych zamówień w ramach instrumentów SAFE oraz posiadanie/otrzymanie przez dostawcę Świadectwa zwolnienia z podatku VAT w odniesieniu do dokonywanych dostaw.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE dostawy, wewnątrzwspólnotowe nabycia i import produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych dokonywane w ramach umów wynikających z zamówień wspieranych ze środków instrumentu SAFE są zwolnione z podatku od wartości dodanej (VAT) mającego zastosowanie na mocy dyrektywy 2006/112/WE jednakże pod warunkiem posiadania Świadectwa wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego nabywcy.
Świadectwo, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Rozporządzenia SAFE, stanowi formalne potwierdzenie, że dana dostawa spełnia warunki do zastosowania zwolnienia, o którym mowa w przepisach Rozporządzenia SAFE.
Zatem, dostawa produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych, będzie zwolniona z podatku od towarów i usług w sytuacji, gdy dostawca będzie posiadał Świadectwo zwolnienia z VAT i przechowywał je w swojej ewidencji (dokumentacji) jako dowód na zastosowanie preferencji wynikającej z art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE. Dostawca co do zasady powinien posiadać opieczętowane Świadectwo zwolnienia z VAT przed upływem terminu do rozliczenia podatku VAT z tytułu danej dostawy.
Z opisu sprawy wynika, że będą Państwo pełnić rolę ostatecznego dostawcy i będą Państwo dysponować świadectwem, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Rozporządzenia SAFE, związanym z dostawą produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych, jeżeli końcowym odbiorcą będzie Uprawniony Nabywca.
Podsumowując, w przypadku dostawy towarów na rzecz Uprawnionego Nabywcy będą Państwo uprawnieni do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług określonego w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE, o ile spełnione będą warunki określone w tym przepisie.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 jest prawidłowe.
W dalszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą wskazania, czy dokonując dostawy w Sytuacji 1 oraz w Sytuacji 2 przysługuje Państwu prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur otrzymanych od innych członków Konsorcjum, tj. Spółki Powiązanej oraz X za dostawę towarów oraz świadczenie usług – niezależnie od przyjętego modelu rozliczeń w ramach Konsorcjum (tj. stosowania przez Spółkę marży lub nie).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z treści art. 86 ustawy, wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Podkreślić należy, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Zauważyć również należy, że ustawodawca umożliwił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Z normy prawnej art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Z wniosku wynika, że w Sytuacji 1, zgodnie z umową konsorcjum dokonują Państwo zakupu towarów od Podmiotu Powiązanego a następnie sprzedają je Zamawiającemu, który zakupy te będzie finansował ze środków otrzymanych w ramach SAFE. Podmiotem otrzymującym środki z SAFE jest podmiot dokonujący zakupu bezpośrednio od Państwa. W Sytuacji 2 planują Państwo realizować dostawy towarów na rzecz podmiotów, które nie finansują zakupów bezpośrednio z SAFE. W obu sytuacjach konsorcjant będzie wystawiał fakturę sprzedaży na Państwa rzecz z wykazanym na niej podatkiem VAT. Następnie Państwo, w imieniu Konsorcjum, będą dokonywali zbycia wszystkich towarów wytworzonych w ramach Konsorcjum na rzecz finalnego odbiorcy.
Wskazać należy, że ogólne zasady dotyczące prawa do odliczenia podatku VAT zasadniczo uniemożliwiają odliczenie podatku naliczonego związanego z dostawami zwolnionymi od podatku VAT.
Zwolnienie od podatku VAT transakcji dotyczących produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych dokonywanych w ramach umów wynikających z zamówień wspieranych ze środków instrumentu SAFE, o którym mowa w art. 20 Rozporządzenia SAFE, stanowi odstępstwo od tych ogólnych zasad VAT. Prawo do odliczenia podatku naliczonego na poprzednim etapie wynika bezpośrednio z art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE. Oznacza to, że pomimo stosownego zwolnienia od podatku VAT dla dokonywanej transakcji podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT zapłaconego na poprzednim etapie.
Mając na uwadze powyższe oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że w Sytuacji 1 będzie Państwu przysługiwało, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych od konsorcjantów, pomimo stosowania zwolnienia od podatku VAT dla dokonywanych dostaw.
Natomiast w odniesieniu do Sytuacji 2 stwierdzić należy, że dokonując sprzedaży towarów na rzecz podmiotów, które nie będą finansować zakupów z udzielonej pożyczki w ramach instrumentu SAFE, nie będą Państwo mogli zastosować zwolnienia od podatku dla tej dostawy. Zatem, w Sytuacji 2 będzie Państwu przysługiwało również prawo do odliczenia podatku VAT na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy.
Podsumowując, w Sytuacji 1 oraz sytuacji 2 będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur otrzymanych od innych członków Konsorcjum, tj. Spółki Powiązanej oraz X za dostawę towarów oraz świadczenie usług – niezależnie od przyjętego modelu rozliczeń w ramach Konsorcjum.
Tym samym, Państwa stanowisko w odniesieniu do pytań oznaczonych we wniosku nr 2 i 3 jest prawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą wskazania, czy w przypadku, gdy będą Państwo dysponowali świadectwem odnoszącym się do dostawy, na poczet której Uprawniony Nabywca uiści zaliczkę, otrzymana zaliczka powinna korzystać ze zwolnienia z VAT z prawem do odliczenia podatku naliczonego – zgodnie z art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE.
Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.
W myśl art. 19a ust. 2 ustawy:
W odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę.
Stosowanie do art. 19a ust. 8 ustawy:
Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:
1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;
2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.
Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego.
Powołany wyżej przepis art. 19a ust. 1 ustawy formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres. Jednakże, w sytuacji, gdy dana usługa jest przyjmowana częściowo – obowiązek podatkowy powstaje w chwili wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę. Jeżeli przed wykonaniem usługi podatnik otrzyma całość lub część zapłaty, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty.
Co do zasady zaliczka podlega opodatkowaniu VAT według stawki właściwej dla danego towaru lub usługi. W przypadku, gdy dostawa towarów podlega zwolnieniu od VAT, również zaliczka otrzymana przed dokonaniem takiej dostawy jest zwolniona od VAT.
W przypadku zaliczek otrzymanych przed dokonaniem dostawy produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych finansowanych w ramach instrumentu SAFE możliwe jest zastosowanie zwolnienia od VAT na podstawie art. 20 rozporządzenia SAFE, o ile spełnione będą warunki określone w tym przepisie.
Jeżeli zatem otrzymane zaliczki są powiązane z przyszłą dostawą kwalifikującą się do zwolnienia od VAT, mogą być zwolnione od VAT. Warunkiem zwolnienia od VAT otrzymanych zaliczek jest posiadanie przez dostawcę świadectwa zwolnienia z VAT.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy wskazać, że jeżeli już w chwili otrzymania zaliczki będą Państwo posiadali Świadectwo, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Rozporządzenia SAFE oraz dostawa, której zaliczka będzie dotyczyć spełnia warunki określone w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE to transakcja (w tym zaliczka) będzie objęta zwolnieniem od podatku VAT z prawem do odliczenia podatku VAT.
Podsumowując, w przypadku, gdy będą Państwo dysponowali świadectwem odnoszącym się do dostawy, na poczet której Uprawniony Nabywca uiści zaliczkę, otrzymana zaliczka będzie korzystać ze zwolnienia z podatku VAT z prawem do odliczenia podatku naliczonego, na podstawie art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE.
Zatem, Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania oznaczonego we wniosku nr 4 jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą także wskazania, czy stosując zwolnienie określone w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE, nie będą Państwo obowiązani do ustalania proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy.
Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy:
W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy:
Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.
W świetle art. 90 ust. 3 ustawy:
Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.
Analiza powołanych wyżej przepisów wskazuje, że na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy, występuje obowiązek wyodrębnienia podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.
Jak wynika z art. 20 ust. 1 i 2 Rozporządzenia SAFE, dostawy produktów związanych z obronnością lub innych produktów do celów obronnych korzystają ze zwolnienia od podatku, pod warunkiem posiadania stosownego Świadectwa, z zachowaniem prawa do odliczenia podatku VAT zapłaconego na poprzednim etapie obrotu.
Zatem należy uznać, że planowane dostawy produktów stanowią czynności, w związku którymi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Tym samym nie będą Państwo zobowiązani do ustalania proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy, w celu odliczenia podatku.
Podsumowując, stosując zwolnienie określone w art. 20 ust. 1 Rozporządzenia SAFE, nie będą Państwo obowiązani do ustalania proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy w celu odliczenia podatku VAT.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 5 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Interpretacja a sytuacja podatnika
Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.